مقایسه شیوع سردرد پس از بی حسی اسپاینال با دو روش مدیه و پارامدیه در بیماران با جراحی ارتوپدی

فرامرز مصفا1، خدامراد کریمی*2، سید حسن خوشنویس1

زمینه وهدف: بیُ ًشی اسپاویال یکی اس ایمه تزیه ريشُُای بیُ ًشی با میشان عًًارض کم می باشذ. شایع تزیه عارضٍ آن سزدرد پس اس عمل یا ب عبارتی سزدرد پس اس سًراخ شذگی ديرا میباشذ. داوسته فاکتً رََا ی تأثیزگذاربز ريی میشان بزيس سزدرد پس اس اسپایىال یا سزدرد پس اس سًًٍراخ شذگی ديرا اََمیت دارد . بسیاری اس فاکت رََای تأثیز گذار در بزيس ایه سزدرد مطالعٍ ي مشخص شذٌ است ي در ایه مطالعٍ بزيس سزدرد در دي ريش مذیان ي پارامذیان با َم مقایسٍ شذٌ است.
موادوروشها: در یك مطالعٍ کار آسمایی بالیىی تعذاد 150 بیمار کاوذیذ جزاحی ارتًًپذی کٍ بٍ لحاظ سه ي جىس با یکذیگز ماََىگ شذٌ بًًدوذ بٍ صًًرت تصادفی در دي گزيٌ مذیان ي پارامذیان قزار گزفتىذ. بیماران با ريش َای مذکًًر بیُ ًش شذوذ ي یك ريس پس اس جزاحی يجًًد سزدرد پس اس سًًراخ شذن ديرا (PDPH) در بیماران بزرسی ي مقایسٍ شذ.
نتايج: تفايت معىی داری در دي گزيگزيٌ یٍ لحاظ سه ي جىس يجًًد وذاشت. در گزيٌ مذیان 7 بیمار )3/9%( ي در گزيٌ پارامذیان 8 بیمار )3/10% ( دچار PDPH شذٌ بًًدوذ کٍ تفايت آماری معىی داری را وشان ومی داد.
(p=0/875(
نتیجه گیري: تفايتی بٍ لحاظ بزيس عارضٍ سز درد پس اس بیُ ًشی اسپایىال با ريش مذیان ي پارامذیان يجًًد وذارد.
كلمات كلیدي: بیُ ًشی اسپایىال، ريش مذیان، ريش پارامذیان، سزدرد پس اس بی ًشی اسپایىال

)1( استبديبر بيهوشي دانشگبه علوم پزشکي شهيد بهشتي، بيمبرستبن اختر
)2( دستيبر بيهوشي دانشگبه علوم پزشکي شهيد بهشتي )*مؤلف مسئول(
مقدمه
ت٘ ؽٖ اعپاٗ ٌالٕ در هٍما غ تا ت٘ ؽٖ ػو هٖ ررٍػٍػ كن خطزتز ت دُ ت دِل٘٘ل آكْآًكِ فالذ ػََارك ت٘ ؽٖ ػوَ هٖ اعت، تزإ پشؽكاى جذات٘٘ت داْرد.)1( ل٘٘كي اٗٗيِ رٍٍػ ٘ش دارإ ػَ ارضٖ اعت كِ ؽاٗ ؼتزٗٗي ػارض عزدرد ه٘٘ثاؽذ. )3،2( عزدرد پظ اس عََراخ ؽذگٖ دٍرا postdural puncture )
(headache-PDPH وچ ٘ي تذًًثال ت٘ ؽتَْ٘ؽٖ اپ ذٍرالاپ٘ذٍرال ٍ عََراخ ؽذگؽذگٖ عْ در ط آى ٍ اًًجام پَ كغ٘ َى كوزٕ تؾخ٘ قٖ ّن هوكي اعتٍ اٗٗجاد ؽَد. )5،4( ػلائن PDPH تا اس دعت رفتي ًؾت هاٗٗغ هغشهغشٕ خاػًخاػٖ اس فضٍافضإ ا ٌتزاتكال ٍ اتغاع ػزٍٍق جوجو اٗٗجاد ؽذ اًًمثاك دٍٍرٖا ٍ كؾ ذُ ؽذى پزدُ إ هٌ ٌض اطزُاف ػزٍٍق ؽزٗ اً ٍ ر ذٕ عثة عز درد ه ؽََد.)8،7،6(
PDPH ٗک ػارضِ هؾخـِ تِ٘ ؽٖ اعپا ٌال اعت. عزدرد پظ اس اعپاٗ ٌال ك ت ؽٍكِل جٍَجَدَد درد در دٍ طزف فزٍ ًتال، اكغٖ پ٘٘تال ت طََر ؽاٗٗغ درد گزدى تز سه٘ كٌٌذ، تا پَ سٗٗؾي ؾغتِ ٗا اٗ غتادُ تؾذٗٗذٍ ه ؾَد.)9( تزخ اس ػََِاهل تأث٘ز گذارٍ در اٗٗجاد ه٘٘شاى تزتزٍسٍس آى ؽٌ اخت ؽذ اعت. ػلا تز عي ج اً جٌظ ه ًث ك تاُ ؽٍ َع تاِلاتُزٕ PDPH رٖا تجٍزتِ ه٘ كٌ ٌذ)10(، رٍٍِػ اتشار ت كار رفترفتِ ٘ش در تزٍس آى هَ ثزاًًذ. هٍطالؼات ًؾاى دادُ اًًذ كِ عًََسى تا لطز تشرگ تا عطح ت٘ شهاٗٗل

شمبره اول، دوره اول، سبل اول ،پبئيز 1334 24 فصلنبمه علمي بيهوشي و درد

(obliqe) احتوال تزٍٍس آىٖ را افشاٗٗؼٍ ه٘ ذّّذ. )11( وچٌ ٘ي تؼذاد دفؼات عؼ كزدى اٗٗجاد عََراخ هتؼذد ًمؼ اعاعٖ در اٗٗجاد اٗٗي ػارضِ دارًًذ.)1( تٍا جَد اًًجام هطالؼات هتؼذد در خقََؿ PDPH ػََاهل هََثز تز آى، ه ض ػات ظ٘٘ز ر ؽْ ارٍؽْإ پ٘ ؾگ٘ ز ، ٍ تكٌ ك اٗ ك تا ؽ٘ َع كٍوتز اٗٗي ػارض وزا ّغتٌذ وٖچٌٌاىِٕ هحل تحث تحم٘٘ك پشؽكِاى لزاُر دارد. تكٌ لَ ص جذٗٗذ تز طزاح ع سً إ هٌٌاعة تز ٍ كاتَتز هٌٌاعثتز هتوزكش ت دُ ٍ هتٕخقق٘٘ي ت٘ ؽٖ ّن در جْْت ٗافتي رٍ ؽْ إ ا كن ػٖارضْ تز تحم٘٘ك ه٘ كٌٍ ٌذٍ. لذا در اٗٗيٍ هطالؼ عؼٍ ؽذ اعت تا د رٍػ هذٗٗاى پاراهذٗٗاى تأث٘٘ز آًْا تز ه٘٘شاى تزٍس عزدٖرد در ت٘٘واراى تحت ت٘ ؽتَْ٘ؽٖ اعپاٗ ٌال هََرد تزرع لزار گ٘٘زد.
مواد و روشها
هطالؼ حاضز اسَع هطالؼاتٖ تحل لٖتحل٘لٖ اعت ككِ در لالة ٗک هطالؼِ كارآسهاٗ تال٘تالٌٖ٘ دارإ گزٍگزٍُ ؽاّّذ Clinical Trial with control group)) اًًجام ؽذ اعت. جوؼ٘ت تحت هطالؼهطالؼِ ها ػثارتٍ ت دًًذ اس ت٘٘واراى كاذٗٗذ جزاحٕٖ ارتَ پذٕ لگي اًًذام تحتاً ك در عالْ ا 1387-1386 تتِ ت٘٘وارعتاى اختز تْْزاى هزاجؼهزاجؼِ كزد ت دذ. وِ ت٘٘واراى اس ًظز ضؼ٘٘ت علاهتٖ ف٘ شٗ كٖ در II ٍ ASA I لزار داؽتٌٌِذٍ. هؼ٘ ارّ اهؼ٘ارّإ خزٍج اس هطالؼِهطالؼِ ػثارت تََد اس عاتم جََد عزدرد ه٘٘گزى ٗا زگَّزگًَِ عزدرد هشهي دٗٗگز، ت٘ ؽٖ ػوَ هٖ ّوشهاى ت٘٘ؼ اس ٗک تار الذام ت عََراخ كزدى دٍٍٍرا. ت٘٘واٍراىٍ
ت فََرت تقادف عاد در ك اس گز ا رٍػ هذٗٗاى ٗا پارٍاهذٗٗاى لزارُ ه گزفتٌٌذ. ت٘٘وارُاىٍ د گزٍ اس ًظز عِي جٌٌظ وا ٌگٍ ؽذُ تَ دًًذ تزإٍ اٗٗيُ هٌ ظََر ت اسا ّز ت٘٘وار گز هذٗٗاى، ا ل٘٘يِاٍل٘ي ت٘٘وار وجٌٌظ ت٘ وارٕ كِ تِ لحاظُ عٌ در دّ هؾاتِ لزار داؽتٍ ٍارد گزٍگزٍُ پاراهذٗٗي ه٘٘ؾذٖ.
ت٘٘واراى اس ًظز ها غ درهاً ٗكغاىٖ ؽذًًذ ؼٌ تِ و ت٘٘واراى لثل اس الذام تتِ ت٘ ؽتَْ٘ؽٖ اعپاٍ ٌالٖ500 ه ل ل٘٘تزعزمٕ كزٗ غِتال ئ٘٘ذ داد ؽذ. دار هََرد اعتفٍاد تزا و ت٘٘واراى هاُركاً٘ي 5/0% ا شٍتار تَد عَُسى هَرد اعتفاد تزإ و ت٘٘واراى عََسى crowford ؽوار 25 تََد. تزإ اًًجام رٍٍػٖ هذٗٗي ت٘وار در پَ سٗٗؾي ؾغت ٗا لتزِال لزار ه گزفت ت ع ل لغشاًًذى اًًگؾت اس تالا ت پا ٘ي در فضإ تٍ٘٘ي ه زُ إ دٍٍم عََم، عَم چٍْارم، ٗا چْارم پٌٌجن در خط ٍعطٍعط الذام تتِ ٍارد كزٍدى عََسى ه گزدٗٗذ. تزإ رٍٍػ پاراهذٗٗاى ت٘٘وار در پ سٗٗؾي لتزال لزارِ ه٘٘گزفت 1 عات٘٘وتز تِ خارج 1 عاًت٘٘وتز ت طزف كََدال اس سائذسائذُ اعپاٗ َط تا سٍاساٍِٗ 15 تِ عوتِ عفالاد هذٗٗال ٍارد ه٘٘ؾذ. در ّز دٍ ررٍػٍػ فَق لث عََسى دٍر هحَر ط لاً لزار ه٘٘گزفت.
ٗک رٍٍس پظ اس ػول جزاحٖ ضؼ٘٘ت عزدرد ت٘٘وار پظ اس ت٘ ؽٖتَْ٘ؽٖ اعپاٗ ٌال تََعط دعت٘٘ار ت٘ ؽٖ دٗ گزٕ ك اس رٍٍػ هََرد اعِتفادُ اطلاع ًذاؽت تزرعٖ ه گزدٗٗذ. ت واراً ك دارإ عز درد دٍ طزف فزٍ ًتال، اكغٖ پ٘٘تال ٗا درد گزدى تَ دًًذ كِ تا پ سٗٗؾي ؾغتِ ٗا ا غتادُ تؾذٗٗذ ه٘٘ؾذ تِ ػ َاى PDPH در ًظز گزفتٍِ ه٘ ؾذًًذ.
پظ اس اتوام جوغ آ ر داددادُ ّا اطلاػاتٍ خام ٍاردٍارد تزاه ًزم افشارٕ 15-SPSS گزدٗٗذ اس آسهَى 2-Chi تزا آال٘٘ش آهارآهارٕ اعتفادُ گزدٗٗذ. حذِ آهار هؼٌهؼٌٖ دار در اٗٗي هطالؼهطالؼِ 05/0 در ًظز گزفت ؽذُ اعت.
نتایج
75 ت٘٘وار در گزٍ هذٗٗاى 75 ت٘٘وار در گزٍ پاراهذٗٗاى لزار گزفُتٌٌذ. در ّز دٍ گزٍگزٍُ 48 ت٘٘واُرُ
)64%( هذكز 27 ت٘٘وار )36%( ه ًث ت دًًذ. ه اگ٘٘ي عي ت٘واراى گزٍ هذٗٗاى 12±48 عال ٍ در گز پاراهذٗٗي 15±52 عال تَد ككِ تفاتفاٍتٍت هؼٌهؼٌٖ دار رُا ًؾاى و ذّّذ )25/0P=(. در كل پاًشٍدُ ت٘٘وار )10%( دچار عزدرد پظ اس عََراخ ؽذگ دٍرا ؽذًًذ ك ّفت هََرد )3/9%( در گزٍ هذٗٗاى ّؾت هََِرد )7/10%( در گزٍ پاراهُذٍٗٗاى لزٕاٍر داؽٖتٌٌذ )ؽكل 1(. هماٗ غ اٗٗي غُثتْْا تفاٍت آهار هؼٌ دارٕ را ًؾاى وٖ دّّذ.
(P=0.875 & Odds 0.676-)840.1 ratio:0.862, CI95%
14 ت٘٘وار تتِ ررٍػٍػ هحاٍفظهحافظِ كاراًكاراًِ تا دار ادارٍّإ ضذ التْ اتٖ غ٘ زاعتزٍ ئ٘ ذٕ اعتاه٘ َفي درهاى ؽذًًذ.
تزإ ٗک ت٘٘وار پچ اپ٘ ذٍٍرال تا خََى اًًجام ؽذ. ٘چ كذام اس ت٘ واراى دچار ضاٗ ؼ ػقثٖ سٍٍدگذر ٍ ٗا هاًًذگار ؾذًًذ.
اس ًظز تزرعٖ اثز جٌٌظ تز رٍ تزٍٍس عزدرد اس 150 ت٘٘وار هَرد هطالؼ 96 ت٘٘وار هزد ت دًًٍذ كِ 6 هََرد )3/6%( عِزدرد در آْا تزٍس پ٘٘ذا كزد 54 هَرد سى ت دًًذ ك 9 هََرد )7/16%( دچار عزٖدرد ؽذًًذ. هماٗ غِ اٗٗي غثتْْا تفاٍٍت آهارٕ هؼٌ دارٕ را
ًؾاى داد.
(P=0.041 & Odds 1.242-)857.4
.ratio:3, CI95%

14246350

شمبره اول، دوره اول، سبل اول ،پبئيز 1334 25 فصلنبمه علمي بيهوشي و درد شکل 1: مقايسه میسان بروز سردرد در گروههاي مديان و پارامديان
بحث و نتیجه گیری
تاٗٗج ًؾاى ه٘ ذّّذ ك ه٘٘شاى تزٍٍس عزدرد در گزٍ تا رٍٍػ پاراهذٗٗاىِ ت٘٘ؾتز اس گزٍ تا رٍٍػ هذٗٗاُى ه٘ ثاؽذ اها اٗٗي اختلاف اس ظزآهارًٕظزآهارٕ هؼٌ دار وٖ تاؽذ. ػذم تفاٍٍت هؼٌ دار تزٍٍس عزدٖرد در دٍ رٍٍػ را ه٘ تََاى تِ حَٖ ٗكغاى پار ؽذى ف٘ ثز إ ط لٖ دٍرا در دٍ رٍٍػ ًغثُت داد كِ تا جََد ساٍ هختلف تِ خاطز اعتَ اً إ تََدى دٍرا احتواٗلِاً حًَحَٓ رٍٍد عََسى ٗكغاىِ اعت.
تاٗٗج ها تا تاٗٗج هطالؼِ هؾاتْ كِ در عال 1992 تََعٍط Dick در آلواى تز رٍ ت٘٘وٍارإى جزاحجزاحٖ پزٍعتات اًجام ؽذ اعِت تٕا حذ د
هتفاٍٍت ه٘ ثاؽذ. )12( سٗٗزا در هُطالؼ هذكََر ه٘٘شاى تزٍٍس عزدرد در رٍٍػ پاراهذٗٗاى را ت٘٘ؾتز اس هذٗٗاى گشارػٖ كزدًًذ. اٗٗي تفاٍٍت ؽاٗٗذ ت خاطز گزٍ إگزٍّْإ عٌ هتفاٍٍت در جزاحٖ پزٍٍعتات ًغثت تِ جزاحٖ ارت پذٕ تاؽذ ٗا اٗ كِ
ٗكغاى عاسٕ دل٘٘ك ؽزاٗٗط اس جول َع عََسى هْارت پشؽک اًًجام دّ ذ اعپِا ٌال ك دٍر هطالؼِ ها تكاررفت در هطالٓؼ آًْا كوتز ت دُ اعت. و٘ طََر ها در هطالؼِ خََد چ اًًچِ پاًًكچز ت٘ؼ اس ٗک تار اتفاق ه افتاد ت٘٘وار را اس هطالؼِ خارج ه كزدٗن.
وچ ٘ي در خقََؿ تأث٘ز جٌظ تِز رٍ ه٘٘شاى تزٍس عزدرد تاٗٗج ًؾاى ه ذّّذ ك ه٘٘شاى تزٍٍس عزدرد در جٌظ سِى در ّز دٍ رٍٍِػ هذٗٗاى پاراهذٗٗاى ًغثت ت جٌظِ هزد ت طََر هؼٌ دارٕ ت٘٘ؾتز تَ د اعت ك تا هطالؼاتٖ كِ دٖر گذؽت در اٗٗي خُقَؿ اًًجام ؽذ اعت هطاتمت
دارد.)8( اٗٗي اختلِاف در ه٘٘شاى تُزٍٍس عزدرد دِر سًًاى را ه٘ تََاى ت حغاط تََدى ت٘٘ؾتز سًًاى ت كؾ ذگٖ پزد إ ه ٌض ك در ٌگام ًؾت هاٗٗغ هغشٕ خُاػٖ اس هحل عََراخ كزدى اتفاق ه٘ افتذ احتوالاً هْ وتزٗٗي ػاهل اٗٗجاد عزدرد پظ اس اعپاٗ ٌال اعت ًغثت داد.)6( ؽاّّذ اٗٗي هٍذػا ت٘٘ؾتز تََدى ه٘٘شاى تزٍٍس عزدرد إ كؾؾٖ
ه٘٘گزى در سًًاى هٖ تاؽذ.)12(
تاٗٗج اٗٗي هطالؼ ًؾاى داد كٖكِ اًًتخاب رٍٍػ هذٗٗاى ٗا پاراهذِٗٗاى تأث٘٘ز هؼٌٍ دارٕ در تزٍٍس عزدرد پظ اس اعپاٗ ٌال ًذارد لذا اًًتخاب رٍػ
symptoms after S.A with mepivacaine.
Anesth Analg 2005 ; 101:661-.5

Esmaoglu A, Akpinar H, Ugar F. Oral multidose caffeine paracetamol combination is not effective the prophylaxis of PDPH. Jelin Anesth 2005; 17:58-61.

Vaquero Roncerol M Sanchezmonotro FJ, Muriel Villoriac. Effectivness of Epidural administration of salin solutions to prevent or treat PDPH Rev ESP Anesthesiol Remain 2004; 51 (10): 58994.

Kullina P, Cpaigop Weingarton T. Interathecal injection of Epidural blood patch; Emerg Radiol 2004;11(1): 56-9.

Hafar J , RVPPD, Wollbrack M, Engel J, Hempelmann G. the effect of needle type and immobilization on pot spinal headach. Anaesthesist. 1998; 47(6): 518.12

Dick W, Janik R. Post spinal headache Its Incidence following the median and paramedian techniques. Anasthsist
1998; 41(3): 137-41
پاراهذٗٗاى در ت٘ واراً كِ وكارٕ خََب ًذارًذ ٍ تَ اائٖ گزفتي پ سٖٗٗؾي هٌاعة را ذارًًذ ت٘٘واراى هغي كِ دارإ تغ ٘زات دصزات٘ دٍر عتََى فمزات ٍ فضا إ ت٘ي ه زُ إ غٍَتٌٌذ رٍٍػ هٌٌاعة تذٍٍى خطز افشاٗٗؼ عزدرد ٗا ػََارك ػقثٖ هٖ تاؽذ.

Fujiwara K, Sakuramoto C, Okutomi T. The sportte needle deacrease the incidence of post spinal headache, Masui 1993; 42(7):1086-90.

Ready LB. Cuplin S, Haschke RH. spinal needle determinants of rate of trans daral flaid leak Anesth Analg 1999; 69:
457-.26

Mihic DN: Post spinal headache and relationship of the Needle bevel to Lungitudinal fibers, Reg Anesth
1998;10:76-82.

Safa Tiseront V, Thormunn F, Malassine P: Effectivness of Epidural blood patch in the management of postdural puncture headache Anesthesiology 2001; 95:334-
.8
Ahsan VL Haq M, Amin S, Javid S. Paramedian technique of spinal Anesthesia in elderly patient. J Coll Physicians Surg Pak 2005;15 :1601-7.
Krobbaban B, Kumkeaw S, Pakdeesirivog N, Diregpoke S. Comparsion of pos tanesthetic complaints after GA and S.A in patients undergoing lower limb surgery. J med Assocthia 2005; 88 (7):
909-.31

Ya Deau JT, Liguri GA, Zagas VM, The incidence of transient Neuroglogic

شمبره اول، دوره اول، سبل اول ،پبئيز 1334 22 فصلنبمه علمي بيهوشي و درد

Comparison the incidence of PDPH after median and paramedian spinal anesthesia technique in patients undergoing orthopedic surgery

Faramarz Mosaffa1, Khoda-morad Karimi*2, Seyed-hassan Khoshnevis1

Abstract

Background and aims
Spinal Anesthesia is one of the safest Anesthesia methods with lower complications. The most common complication of spinal anesthesia is postdural puncture headache (PDPH) and it is very important to know which factors may increase the incidence of it, some factors that have relationship among variable and postdural puncture headache are studied and demonstrated.
Method and material
In a clinical trial study 150 patients who matched by age and sex, entered in following groups: median and paramedian techniques, randomly. Spinal puncture after the preparation of the patient performed in sitting position (for median approach or lateral position (for para median approach), the study was carried out in a double blind fashion, patients were evaluated 1 st postoperative day by an other Resident whether they have a headache or any related problems. Results
There were no difference between the two groups by sex and age. 7 patients (9.3%) in median and 8 patients (10.7%) in paramedian groupe had PDPH (P=0.875 & Odds ratio: 0.862, CI95%
0.676-)840.1
Conclusions
There was no difference between the two methods in the incidence of PDPH.
Key Words: Spinal Anesthesia, median techniques, paramedian techniques, PDPH.

Journal of Anesthesiology and Pain 2010;1(1):23-28.

Assistant professor of Anesthesiology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences (SBUMS), Akhtar Hospital
Resident of Anesthesiology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences (SBUMS), (*Correspondence author)

شمبره اول، دوره اول، سبل اول ،پبئيز 1334 23 فصلنبمه علمي بيهوشي و درد



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید