فصلنامه علمي پژوهشي بيهوشي و درد، دوره 1، شماره 4، تابستان 1390

مقايسه تأثير افزودن مقدار اوليه كتامين به انفوزيون پروپوفول بر هموديناميك و
زمان ريكاوري بيماران تحت جراحي آب مرواريد

بيژن يزدي1، محمد خليلي1، هوشنگ طالبي*1، عليرضا فتوت2، آرزو نيك آئين3 1) استاديار، متخصص بيهوشي، دانشگاه علوم پزشكي اراك (*مؤلف مسئول)
دكتري عمومي، دانشگاه علوم پزشكي اراك
كارشناس پرستاري، دانشگاه علوم پزشكي اراك

تاريخ دريافت: 14/3/1390 تاريخ پذيرش: 18/4/1390 چكيده
زمينه و هدف: به دليل ا هميت ثبات هموديناميك در بيهوشي، بكارگيري تكنيكها و داروهايي با حداقل ايـن تغييـرات، از اهـدافبوده است. كاربرد وسيع پروپوفول در ايجاد آرامبخشي در جراحي آب مرواريد موجب شد تا تأثير استفاده همزمان از كتامين، كـه اثـرتحريكي سمپاتيك دارد، را با آن بررسي نماييم.
مواد و روش: در يك كارآزمايي باليني دوسوكور روي 110 بيمار كانديد جراحي آب مرواريد كه بطور تصادفي ساده بـه دو گـروهتقسيم شده بودند، پس از چكاندن قطره بي حسي موضعي و بعد از تزريق فنتانيل 1 ميليگرم بر كيلوگرم، در يك گروه كتامين 25/0 ميليگرم بر كيلوگرم و در گروه ديگر نرمال سالين در حجم 2 ميليليتر تزريق و انفوزيون پروپوفول تا رسيدن به شماره 3 معيار آرام-بخشي رامسي برقرار شد. فشار خون، ضربان قلب و اشباع اكسيژن شرياني قبل از تزريق دارو يا دارونما و بعد از تزريق آن و سپس هر 2 دقيقه تا 10 دقيقه و سپس هر 5 دقيقه تا اتمام عمل و انتقال به بخش ثبت شد. و نيز زمان ريكاوري و مقـدار تجـويزي پروپوفـولاندازه گيري گرديد. نتايج توسط نرمافزار اسپياساس آناليز شد.
يافتهها: ميانگين فشار خون سيستوليك و دياستوليك در دقايق 2 و6 و فشار سيستوليك دقيقه 4 و نيز فشار دياستوليك بعـداز تزريق در گروه كتامين بيشتر بود. ميانگين ضربان قلب بعد از تزريق و 2 دقيقه بعد در گروه كتامين بيشتر بود. مقدار پروپوفول در گروه كتامين كمتر ولي زمان ريكاوري در آن بيشتر بود.
نتيجه گيري: استفاده توأم كتامين-پروپوفول گرچه موجب بيشتر شـدن زمـان ريكـاوري مـي شـود ولـي ضـمن كـاهش مقـدارپروپوفول، موجب ثبات بهتر هموديناميك در بيماران نيز ميگردد.

واژگان كليدي: هموديناميك، بيهوشي، پروپوفول، كتامين، آب مرواريد

آدرس مؤلف مسئول: اراك، بيمارستان وليعصر (عج)، دكتر هوشنگ
[email protected] :طالبي پست الكترونيك

مقدمه
يكي از نگراني هاي مهم در بيهوشي عمـومي، ثبـاتهموديناميك در بيمار در شـرايط بهينـه بـر اسـاسنوع و تكنيك عمل جراحـي اسـت. تغييـرات فشـارخون و نبض در موقع القاء بيهوشي بوسيله داروها و تكنيكهاي كاربردي بيهوشي ميتواند بوجـود آيـد،از اينرو داروهاي بيهوشي ساخته شده، كه با تزريق آنها تغييرات هموديناميك جزئي بروز مي كند.
از ميان داروهاي مورد استفاده در بيهوشي داروهايي مقبول هستند كه شروع اثر سريع و طول اثر كوتـاهداشـته و از حـداقل عـوارض جـانبي نيـز برخـوردار باشند. يكي از داروهاي شايع كـه در هنگـام القـايبيهوشي استفاده مي شـود و بـه صـورت وابسـته بـهمقـدار دارو موجـب كـاهش فشـار خـون مـي شـود پروپوفول مي باشد(1).
پروپوف ول ب ه ص ورت ي ك داروي انتخ ابي ب رايبسياري از روشهاي بيهوشي جهت برقراري بيهوشي وريدي مورد استفاده قرار مي گيرد بويژه هنگامي كه بيداري سريع و كامل مدنظر و حياتي مي باشـد . امـاپروپوفول به صورت وابسـته بـه دوز موجـب كـاهشفشار خون مي شود، اين مسئله در بيماران سـالمند وخانمهاي باردار، ممكن اسـت بـا كـاهش زيـاد فشـارخــون و در نتيجــه كــاهش خونرســاني بــافتي و اكسيژناسيون همراه باشد، اثر قلبي عروقي پروپوفـولسبب كاهش مقاومت عـروق بـزرگ و كـاهش فشـارخون مي گردد كه بيشتر از ميزاني اسـت كـه توسـطمقدار قابل مقايسه با تيوپنتال به وجود ميآيد(1). شلي عضلات صاف عروق ايجاد شده توسط پروپوفول اساساً به دليل مهـار فعاليـت تنـگ كننـدگي عـروقناشـي از دسـتگاه عصـبي سـمپاتيك مـ يباشـد. اثـر اينوتروپ منفي پروپوفول ممكن است ناشـي از مهـاربرداشت كلسيم داخل سلولي باشد.
اثر پروپوفول بر فشار خون ممكـن اسـت در بيمـارانهيپوولمي سالمندان و بيماران گرفتـار بيمـاريهـايخطرناك بطـن چـپ ناشـي از بيماريهـاي رگ هـايكرونري، بزرگتر و بيشتر بروز نمايد.
پروپوفــول ممكــن اســت فعاليــت دســتگاه عصــبيسـمپاتيك را بـه مراتـب بيشـتر از فعاليـت دسـتگاه عصبي پاراسمپاتيك كاهش دهد كه منجر بـه غالـبشدن نيروي دستگاه عصبي پاراسمپاتيك مـي گـردد . براديكاردي و آسيستول (يعني نداشتن انقباض قلب) پس از برقراري بيهوشي ديده شده است كه منجر بـهاين توصيه گهگاه مي گردد كه چنانچه احتمـال بـروزتحريك واگ هنگام تجويز پروپوفول وجود دارد بهتـراست از داروهاي آنتيكولينرژيك استفاده شود.
-9905973836

يزدي

بيژن

همكاران

و

11

يزدي

بيژن

همكاران

و

11

از طرف ديگر كتامين به عنوان تنها داروي بيهوشي براي القاي بيهوشي بوده كه اثرات مقلد سمپاتيك دارد و لذا موجب افزايش فشار خون مي شود(2). كتامين يك مشتق فنسيكليدين است كه سبب ايجاد بيهوشي انفصالي ميشود(2). كتامين در 97% موارد بعد از تزريق در كهنسالان در هنگام القاي بيهوشي موجب افزايش فشار خون مي شود(1). طول اثر كتامين داخل وريدي با مقدار 2 ميليگرم بر كيلوگرم 10 تا 15 دقيقه بوده است و آگاهي نسبت به شخص زمان و مكان بعد از 15 تا 30 دقيقه از قطع دارو به طور كامل بدست ميآيد(3). در بيهوشي با كتامين هيچ خاطرهاي از جراحي و بيهوشي براي بيمار باقي نمي ماند(4). مزاياي كتامين اثر ضد دردي، تضعيف بسيار كم تنفسي حفظ بهتر رفلكسي راههاي هوايي نسبت به بقيه هوشبرها و خاصيت اتساع برونشي بوده است(5) و داروي ارزان قيمتي مي باشد. اما يكي از محدوديت هاي استفاده از كتامين تغييرات هموديناميك ناشي از مصرف آن مي باشد(6). كتامين سبب اثرات قلبي عروقي شبيه تحريك دستگاه اعصاب سمپاتيك به صورت افزايش فشار خون، افزايش فشار خون ريوي، افزايش ضربان قلب و افزايش برونده قلب مي شود. تحريكات قلبي كتامين با تجويز قلبي يا همزمان برخي داروها مانند بنزوديازپين ها، مخدرها و داروهاي بيهوشي استنشاقي، خفيف مي شوند.
از عوارض مهم ديگر كتامين مي توان به واكنشهاي روانشناختي نظير توهم، رويا و … اشاره كرد كه البته اين عوارض تا حدود زيادي بوسيله بنزوديازپينها مثل ميدازولام قابل پيشگيري است(4).طبق تحقيقات انجام شده استفاده همزمان از كتامين و پروپوفول باعث كمتر شدن تغييرات هموديناميك ناشي از تجويز پروپوفول خواهد شد(5).
در مطالعات ديگري تجويز توأم پروپوفول و كتامين مزاياي قابل توجهي نظير ثبات هموديناميكي بيشتر (9- 7) تسكين مؤثرتر آثار بي دردي بيشتر را نشان ميدهد(11،10)، همچنين در اين روش عوارض دارويي كتامين (توهم و هذيان) كمتر مي باشد(11،8).
اما مطالعاتي نيز انجام شده است كه با مقادير كمتر كتامين در ايجاد چنين اثراتي ابهام وجود دارد، چرا كه بررسي هاي مختلف نتايج ضد و نقيضي به همراه داشته است(13،12).

روش كار
مطالعه حاضر كارآزمايي باليني دوسوكور است اين مطالعه پس از تأييد توسط شوراي پژوهش و كميته اخلاق دانشگاه علوم پزشكي اراك آغاز گرديد. در آغاز كار پرونده بيماران بستري بررسي و شرح حال كامل جداگانه توسط پزشك مربوطه گرفته شد و سپس به كليه بيماران توضيحات لازم داده و فرم رضايت شخصي اخذ گرديد. بيماران به صورت تصادفي ساده به دو گروه تقسيم شدند.
-47243774192

مقايسه
كتامين

اوليه

مقدار

افزودن

أثير
ت
………….
12



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید