پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاريخ دريافت مقاله: 7/5/3192
سال نوزدهم، شماره 4مهر ، و پي آباندر 91پي 01101 ، صفحات 071 تا 081 تاريخ پذيرش مقاله: 9/6/3191
بررسي ضرورت ارزيابي سلامت جنسي زنان و موانع آن توسط كاركنان بهداشتي و درماني در مراجعين به بيمارستانها و مراكز بهداشتي درماني تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي
گيتي ازگلي0، زهره شيخان*2، ماهرخ دولتيان2، مهندس ناصر ولايي1

3. مربی، مرکز تحقیقات علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
2. مربی، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
-10921207739

1. عضو هیأت علمی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران چکيده
سابقه و هدف: ارزیابی سلامت جنسی یک حق انسانی در ارایه خدمات سلامت باید در نظر گرفته شود. در بیشتر کشوورها ی آسو یایی، مسایل جنسی کم اهمیت و یا نادیده گرفته شده و بحث راجع به آن عملی زشت و ناپسند محسوب مو یشوود . عودم توجوه بوه ارزیو ابی سلامت جنسی میتواند منجر به اختلالات عملکرد جنسی و عوارضی مثل عدم تفاهم و سرخوردگی تا طلاق در زندگی زناشوو یی شوود .
لذا جهت شناخت وضعیت موجود، مطالعهای با هدف تعیین آگاهی، نگرش ضورورت ارز یو ابی سولامت جنسوی و موانوع آن در کارکنوانمراکز بهداشتی- درمانی و بیمارستانهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در سال 3139 انجام شد.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

مواد و روشها: پژوهش حاضر، یک مطالعهی توصیفی بوده که روی 222 نفر کادر بهداشتی شامل ماما ،پرستار ،رزیدنت زنان، رزیدنت جراحی و 12 رزیدنت داخلی که به روش نمونهگیری چند مرحلهای از هر مرکز انتخاب شودند ، انجوام شود. ابوزار گوردآوری اطلاعوات،پرسشنامه بوده است. متغیرهای مورد بررسی شامل مشخصات دموگرافیگ، آگاهی، نگرش و موانع ارزیابی سلامت جنسی از نظور کوادربهداشتی بوده است. از آزمونهای کروسکال والیس، منویتنی و آمار توصیفی جهت بیو ان نتوا یج اسوتفاده گرد یو د. از نورم افوزارSPSS )نسخهی 31( برای تجزیه و تحلیل نتایج استفاده شد و سطح معنیداری 25/2P< در نظرگرفته شد.
يافتهها: 31 درصد از ارایهدهندگان خدمت، ارزیابی سلامت جنسی را انجام میدادند .2/31 درصد، با ضرورت ارزیابی سولامت جنسوی موافق بودند .53 درصد افراد، علت عدم انجام ارزیابی سلامت جنسی را عدم وجود آگاهی و مهارت، 62 درصد نداشوتن توانوایی فورد ی، 92 درصد ندیدن دوره آموزشی، 5/75 درصد مکان نامناسب و 5/73 درصد، وقت ناکافی را ذکر کردند. بین آگاهی در گروههوا ی شوغل ی تفاوت وجود داشت. آگاهی رزیدنتهای زنان بیشتر از سایرین بود. راهکار پیشنهادی از نظر ارایهدهندگان خدمت در 33 درصود مووارد،آموزش ذکر شده است.
نتيجهگيری: عدم ارزیابی سلامت جنسی احتمالاً به دلیل نداشتن آگاهی، توانایی و مهارت در این خصوص میباشد. لذا آموزش توسط تیمهای بین رشتهای و بازنگری برنامههای آموزش پزشکی پیشنهاد میگردد.

-18287233591

واژگان كليدی: ارزیابی سلامت جنسی، ارایهدهندگان خدمات بهداشتی، موانع ارزیابی، آگاهی، نگرش لطفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Ozgoli G, Sheikhan Z, Dolatian M, Valaee N. The survey of obstacle and essentiality health providers for sexual health evaluation in women referring to health centers related of Shahid Beheshti University of Medical Sciences.
Pejouhandeh :)4(91;4102175-183.
10414862

مقدمه0
تمایلات جنسوی، تغییرات پویایی در زندگی بوده و به عنوان

*نويسنده مسؤول مکاتبات: زهره شیيخان ؛ تهوران، خیابوان ولیعصور ، تقواطعنی ایش، دانش کده پرس تاری و مام ایی ش هید بهش تی، گ روه مام ایی؛ پسییت الکترونيك: [email protected]
یووک سووازه از شخصوویت ، تحووت تووأمیر مسووا یل بیولوژیووک ،سایکولوژیک، اجتماعی و فرهنگی قورار مویگیورد. بوه عولاوه ، متأمر از ارزشها، رفتار و روابط عواطفی بوا دیگوران بووده و در زمانها و مکانهای مختلف تغییر میکند) 3(. عملکرد جنسی، بخشی از سلامتی زن محسوب میشود) 2(. متأسوفانه اموروزه
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

376
با وجود اهمیت ارزیابی بهداشت جنسی در بهداشوت عموومی،ارزیابی کامل سلامتی جنسی در مراقبتهوای اولیوه فرامووشمیشود، به طوور ی کوه در مطالعوه ای کوه بوه منظوور تعیوی ن مشکلات جنسی در زنان انجام شود، 12 درصود زنوان حوداقل یک مشکل جنسی را ذکر کردند) 1(. شرح حوال هوای زنوان ومامایی هم به چند سؤال محدود میشود) 1(. عوامل متعددی، زندگی جنسوی زن را تحوت توأمیر قورار مویدهود ) 5(، نظیورافزایش سن که با کاهش سطح هورموون هوای اسوترودیدی درزنان و اغلب مردان همراه بووده و سوبب تغییور در اعتمواد بوهنفس و تغییراتی در عملکرد جنسوی مویشوود )6(. همچنو ین، بیماریها نظیر بیماریهای قلبی و دیابت) 7(، سکتهی مغوزی)3(، سرطان) 9(، اعمال جراحی بو ه خصووص در نوواحی لگون
)32( و پستان) 33(، تغییرات مربوط به حواملگی و شویردهی، تصاویر ارایه شوده از زن در رسوانههوا ی مطبوعواتی، ف رهنوگ ، اخلاق، مذهب) 3(، سبک زندگی نظیر کشیدن سیگار و حتویمصرف داروها) 32(، بور زنودگی جنسوی توأمیر مویگذارنود . از عوامول م ؤمر دیگ ر، حوواد دوران ک ودکی، تجربی ات قبل ی جنسی، فشارهای زنودگی ) 31( و حتوی نوور روش جلووگیرینظیر قرص و IUD را میتوان نام برد )31(. بوه عبوارت دیگور ، در روند زندگی، در امور تغییورات سولامتی و بیموار ی و حتویدورههای طبیعی زندگی، مسایل جنسی تغییر میکنود )1(. بواوجود اهمیت ارزیابی بهداشت جنسی در مراقبتهای بهداشتی و حتی ارایه خدمات درمانی، مووانعی در ایون امور وجوود دارد )35(. عواملی نظیر ناخوشایند یا زشت دانسوتن بیو ان مسوا یل جنسی، ترس از ناکافی یا محدود بودن آگاهی و مهارت فوردیدر خصوص ارزیابی جنسی، ترس از اغوا شدن توسوط بیمواراندر طی بحث راجع به موضور، نداشتن آموزش با مهوارت هوای
رس می جه ت گ رفتن ش رح ح ال جنس ی، ت رس از لغ زش بیماران، نگرانوی از عودم تشوخیص صوحیح، ندانسوتن درموانکافی، ارجار و تأخیر درمان را میتووان برشومرد )36(. شوا یان ذکر اسوت در برخوی کشوورها ، دپارتموان هوای سکسوولوژی و درمانگاههای ویژهای برای این امر وجود دارد) 2(، اما بوا توجوهبه اینکه در بیشتر کشورهای آسیایی، مسایل جنسوی تنهوا بوهدلیل برآورده شدن نیاز تولید مثل، اهمیت دارند، بحوث راجوعبه مسایل جنسی، عملی زشوت و ناپسوند محسووب مویشوود)37(. با توجه به تجربیات پژوهشگران، به نظر نموی رسود کوهارزیابی جنسی حتی برای جمعیتهوا یی کوه نیواز بوه ارزیوابیسلامتی دارند نظیر افرادی که از انوار روشهای تنظیم خوانوادهاس تفاده م یکنن د، بیم اران و س المندان ک ه در ای ن دوران تغییرات ناشوی از سون و رونود فیزیولوژیوک نظیور بوارداری ویادسگی را طی مینمایند، انجام پذیرد. این در حالی اسوت کوهبیتوجهی به ارزیابی و رها شدن افوراد ی کوه نیو از بوه بررسوی سلامت جنسی دارند، ممکن است منجر به اختلالات عملکوردجنس ی و ع وارآ آن در زن دگی زناش ویی از ع دم تف اهم و سرخوردگیها تا طلاق گردد. لذا بور آن شودیم توا بوه بررسویضرورت ارزیابی سولامت جنسوی از دیو دگاه کوادر بهداشوتی و موان ع انج ام آن ب رای م راجعین ب ه بیمارس تانه ا و مراک ز بهداشتی درمانی تحت پوشش دانشوگاه علووم پزشوکی شوه ید بهشتی در تهران، در سال 3139 بپردازیم.

مواد و روشها
پژوهش از نور توصیفی- مقطعی بود و پس از تصویب طورحو کسب مجوز از دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشوت ی در شوهرتهران در سال 3139 انجام شد. نمونهگیری به روش سهمیهای انجام گرفت. بیمارستانهوا و مراکوز بهداشوتی درموان ی تحوتپوشش دانشگاه علوم پزشوک ی شوه ید بهشوت ی بوه 1 منطقوه ی شمال، جنوب، شرق و غرب تقسو یم و از هور منطقوه، 5 مرکوزانتخ اب ش د. س پس ب ر اس اس تع داد اف راد واج د ش رایط ،سهمیهی هر یک از بیمارستانهای آموزشو ی منواطق ، تعیوینگردید. در مرحلهی آخر، به روش نمونهگیری مبتنی بر هودف ، افراد متخصوص از هور مرکوز انتخواب شودند. پوس از توضویح اهداف پژوهش و در صورت تمایل آنها به شورکت در پوژوهش، از واحدهای مورد پژوهش خواستووه شود توا پرسشونامههوا را تکمیل نموده و پس از 1 روز، جهت دریافت پرسشونامه هوا بواهمواهنگی قبلوی، مراجووعه ش د. کلیوهی کوادر بهداش ت ی، در تکمیل پرسشنامه یا عدم تکمیو ل آن آزاد بودنود . ابوزار و روشجموع آوری اطلاع ات، پرسش نامه ب ود ک ه ش امل مشخص ات دموگرافیک سن، جونس، تحصویلات، شوغل، وضوع یت تأهول،محل و سابقهی خدمت بود. میزان آگاهی کارکنان بهداشتی بر اساس پرسشنامهی محقق ساخته، با 3 سؤال باز مورد سنجش قرار گرفت. سؤالات این پرسشنامه شامل مراحل پاسخ جنسو ی طبیعی در زنان و مردان، عوامل مؤمر بر پاسخ جنسی طبیعو ی در انسان، مهمترین بیماریها و داروهای مؤمر بر پاسخ عملکرد جنسی انسان، راههای ارزیابی سولامت جنسوی، منوابع کسوباطلاعات در این زمینه، مشخص بودن اهداف و ارزیابی سلامت جنسی و ضرورت ارزیابی جنسو ی بوود. م یو زان نگورش توسوط پرسشنامهی نگرش مورد بررسی قرار گرفوت. ایون پرسشونامهدارای 31 سؤال بود که در مقیاس لیکرت )بوه شودت مووافقم ، موافوقم، مخالوفم و بوه شو ودت مخوالفم( طراحو ی شوده بوود.
موانع ارزیابی سلامت جنسی نیوز بوا اسوتفاده از پرسشونامه ی محقق ساخته که شامل 32 سؤال بواز و 33سو ؤال در مقیو اسلیکرت )به شدت موافقم، موافقم، مخالفم، به شودت مخوالفم وبا توجه به تخصصم نمیتوانم( بود، مورد سنجش قورار گرفوت.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

اعتبار کلیهی پرسشنامهها بر اساس اعتبار محتووی ، عولاوه بورکتب و مقالات، از نظرات 32 صاحب نظر شامل متخصص زنان و مام ا، متخص ص داخل ی و جراح ی، پرس تار، روانپزشوک و سکستراپیست و همچنوین نظورات 32 نفور از افوراد جامعوه، اس تفاده ش ده ب ود . بورای پایوایی اب زار و همس انی درون ی پرسشنامهها، از روش آلفا کرونباخ استفاده شد کوه بوه ترتیو ب برای میزان آگواه ی 32/2، بورا ی میو زان نگورش 79/2 و بورا ی موانع ارزیابی سلامت جنسی، 75/2 بود. نمونوه هوای پوژوهششامل ماماهای شاغل در مراکز، رزیو دنتهوا ی زنوان و زایموان،داخلی، جراحی و پرستارانی بود کوه در بخوشهوای داخلوی وجراحی زنوان ، بوا بیمواران و مراجعوه کننودگان زن سور و کوارداشتند. تعداد 222 نمونه برای این پژوهش در نظر گرفته شد.
از آمار توصیفی و برای آمار استنباطی از آزمونهای کروسوکالوال یس و م ن ویتن ی اس تفاده ش د. ب رای تجزی ه و تحلی ل اطلاعات، از نرم افزار SPSS نسخهی 31 استفاده شود. سوطحمعنیداری، کمتر از 25/2 در نظر گرفته شد.

يافتهها
این تحقیق روی 222 نفر ارایهدهندهی خدمات بهداشوت ی- درمانی در بیمارستانهای منتخب تحت پوشش دانشگاه علوومپزشکی شهید بهشتی انجوام شود. میو انگین سون افوراد مووردپو ژوهش 1/6±3/12 سو ال و میو انگین سو ابقهی خو دمت 377ایشان2/6±1/5 سال بود. 77 درصد نمونههای موورد پوژوهش،زن و 21 درصد مرد بودند .در کل ،55 درصود نمونوه، پزشوکبودند )جدول 3(. 53 درصد کادر بهداشوت ی، آگواه ی ضوع یف و 13 درصد، آگاهی متوسط داشتند )جدول 2(.

جدول 0. توزيع فراواني ارايهدهندگان خدمات بهداشتي- درماني پژوهش ،برحسب تخصص در بيمارستانهای تحت پوشش دانشگاه علیوم پزشیکي شهيد بهشتي، سال 0189.

درصد تعداد تخصص
12 62 ماما
25 52 رزیدنت زنان
35 12 پرستار
35 12 رزیدنت جراحی
35 12 رزیدنت داخلی
322 222 کل

جدول 2. توزيع فراواني ارايهدهندگان خدمت بر حسب ميزان آگاهي مورد پژوهش در بيمارستانهای تحت پوشش دانشیگاه علیوم پزشیکي شیه يد بهشتي، سال 0189.

درصد تعداد ميزان آگاهي
3 2 کامل
13 96 متوسط
53 322 ضعیف
322 222 کل

همچنین ،5/26 درصد مطالعه کتب و مقالات را منبع آگاهی و اطلاعات در زمینهی جنسی ذکر کردند )نمودار 3(.

111785323962

کتب

و
(
مقالات

مطالعه
23
%
)

تمام

موارد
(
سه
سه

یا

بیش

از

مورد

از

22
%
)

واحدهای

درسی

دوره
تحصیل
(
37
%
)

دیگر

(
همکاران
33
%
)

درسی

واحدهای

و

کتب

مطالعه
(
تحصیل

دوره
3
%
)

کتب

کلاس
مطالعه

کارگاه
های

آموزشی

و
(
ها
6
%
)

کلاس

های
کارگاه

و

آموزشی
ها
(
1
%
)

مطالعه
کتب

(
دیگر
همکاران

و
1
%
)

کلاس
و

های
کارگاه
آموزشی

درسی
ها

و

دوره

واحدهای
(
تحصیل

1
%
)

رسانه
(
3
%
)

نمودار

0

سال
،
بهشتي

شهيد

پزشکي

علوم

دانشگاه

پوشش

بيمارستانهای

در

اطلاعات

كسب

منابع

حسب

تحت
،
خدمت

دهندگان

ارايه

فراواني

توزيع
.
بر
0189
.

کتب



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید