پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاریخ دریافت مقاله: 5/11/1192
سال نوزدهم، شماره مرداد 3و ، پي در شهریور پي3 13999، صفحات 131 تا 131 تاریخ پذیرش مقاله: 21/4/1191
مقایسه خودکارآمدی جنسي و عملکرد جنسي در زنان بارور و نابارور مراجعهکننده به مراکز بهداشتي و درماني دولتي شهر مشهد سال 99
سميه عليرضایي1، گيتي ازگلي*9، دکتر حميد علوی مجد3

دانشجوی کارشناسی ارشد مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، شعبه بینالملل، تهران
مربی، گروه مامایی و بهداشت باروری ،دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران
-10921207866

1. دانشیار، گروه آمار زیستی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران چکيده
سابقه و هدف: خودکارآمدی جنسی، شامل باور هر فرد در مورد توانایی خود در عملکرد جنسی مؤثر، میباشد. در واقع، خودکارآمدد ی جنسی، پیشگوکنندهی عملکرد جنسی است. اختلال در عملکرد جنسد ی، شدر یک خدامو نابداروری اسدت و از ررفدی، نابدارور ی بدرجنبههای مختلف زندگی زوجین، اثر دارد. در این راستا، مطالعهای با هدف مقایسهی خودکارآمدی جنسی و عملکدرد جنسدی در زندانبارور و نابارور در سال 1192 در مشهد انجام گرفت.
مواد و روشها: این پژوهش از نوع کوهورت تاریخی بوده و روی 171 زن بارور مراجعهکننده بده مراکدز بهداشدتی و درمدان ی و 55 زن نابارور مراجعهکننده به مرکز تحقیقاتی و درمانی ناباروری منتصریه مشهد صورت گرفت. نمونهگیدری، بده ترت ید ب بده صدورت تصدادفی چندمرحلهای و در دسترس، انجام گرفت. ابزار مورد استفاده شامل فرم مشخصدات فدردی و ارلاعدات مامدایی/ نابدارور ی پرسشدنامه ی خودکارآمدی جنسی بر اساس پرسشنامهی خودکارآمدی عمومی شوارزر، عملکرد جنسی زنان و پرسشنامهی رضایت زناشویی Enrich بود. در تحلیل دادهها، از آزمونهای آماری من ویتنی و کای- اسکویر استفاده شد. خطای ندوع اول ، 5% در نظدر گرفتده شدد و مقدادیر احتمالی کمتر، از نظر آماری معنیدار تلقی شد.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:07 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:07 +0330 on Wednesday January 10th 2018

یافتهها: دو گروه زنان بارور و نابارور از نظر شاخصهای دموگرافیک مثل سن، سطح تحصیلات، وضعیت شغلی و میزان درآمد، همسان بودند. خودکارآمدی جنسی بالا در زنان بارور 4/59% و در زنان نابارور 1/51% بود که در زنان بارور نسبت بده زندان نابدارور بیشدتر بدود)11/1P<(. همچنین ،عملکرد جنسی نامطلوب در زنان بارور، 5/55% و در زندان نابدارور 55/71% بدود کده نشدان داد عملکدرد جنسدی نامطلوب در بین زنان نابارور، بیشتر میباشد )14/1P<(.
نتيجهگيری: به نظر میرسد که ناباروری، با عملکرد جنسی و خودکارآمدی جنسی نامطلوب همراه است. در کنار برنامده هدا ی درمدان ی ناباروری، برنامههایی برای ارتقای عملکرد جنسی و خودکارآمدی جنسی، توصیه میشود.

-18287234111

واژگان کليدی: خودکارآمدی جنسی، عملکرد جنسی، زنان بارور، زنان نابارور لطفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Alirezaee S, Ozgoli G, Alavi Majd H. Comparison of sexual self-efficacy and sexual function in fertile and infertile women referred to health centers in Mashhad public in 1392. Pejouhandeh 2014;:)3(91131‒136.
187965751

مقدمه1
خودکارآمدی جنسی )sexual self-efficacy(، یک ساختار چند بعدی بوده و شامل باور هر فرد در مورد تواندا یی خدود در عملکرد جنسی مد ؤثر، مطلدوب بدودن بدرای شدر یک جنسد ی، ارزیابی از توانایی و خودکارآمدی در رفتدار جنسدی اسدت ) 1(.

*نویسنده مسؤول مکاتبات: گيتي ازگلیي ؛ خیابدان ولیعصدر ، تقدارع نید ایش، روبهروی بیمارستان قلب شهید رجایی ،دانشکده پرستاری و مامایی شهید بهشدت ی، گدددروه مامدد ایی؛ تلفدد ن: 71-55855188 )121(؛ پسیی ت الکترونيیی :
[email protected]
خودکارآمدی جنسی برای داشتن یک عملکرد جنسی مناسب و مطلوب، ضروری است) 2 و 1(. همچنین، عملکرد جنسی بدادرک ب الاتری از خودکارآم دی جنس ی هم راه اس ت و ای ن خودکارآمدی جنسی سبب عملکرد اجتماعی و رواند ی بهتدر ی در زندگی افراد میشود )4(. در واقدع ، خودکارآمدد ی جنسد ی، پیشگوکنندده ی عملکدرد جنسدی اسدت و ارتبداک کلدی بد ین اضطراب در فعالیت جنسی و اختلال عملکرد جنسی )sexual dysfunction( وجود دارد) 5(. اختلال عملکرد جنسد ی، ید ک تجربهی سخت فردی یا زوجی است که در رول هر مرحلده از
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:07 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:07 +0330 on Wednesday January 10th 2018

112
چرخهی پاسخ جنسی )sexual response cycle( مد یتواندد رخ دهد) 8(. اگرچه پاسخ جنسی، خدود مختدار اسدت امدا بدهراحت ی تح ت ت أثیر هیج انه ای ناش ی از خودکارآم دی و ناخودکارآمدی و عزت نفس در افراد، تقویت یا بازداری شدده و سبب اختلال عملکرد جنسی میگردد )7(.
اختلال عملکرد جنسی در زنان به معند ی اخدتلال دا یمد ی و عود کننده در 4 حیطد هی تماید ل جنسد ی )desire(، تحرید ک جنسی )excitement(، درد حین نزدیکی )dyspareunia( یا عدم تواندا یی در رسد یدن بده او لد ت جنسدی )unorgasm( میباشد .به نظر میرسد شیوع این اختلالات در زنان بالا بدودهو تأثیر زیادی بر اعتماد به نفس و روابد زناشدویی مد یگد ارد )5(. مهمترین دلایل اختلال عملکرد جنسی در مدردان شدامل اخدتلال نعدو )erection dysfunction(، اخدتلال در اندزال
)ejaculation dysfunction( و در زن ان ش امل می ل ک ، اخددتلال در تحریددک، عدددم ارگاسدد ، درد هنگددام نزد یکددی و واژینیس )vginism( میباشدد )9(. شد یوع اخدتلال عملکدردجنسی در کشورهای مختلف مانند ایالات متحده و سدودد ، 41 درصد و مالزی 8/29 درصد میباشد )11(. از ررفی اختلال در عملکرد جنسی، شریک خامو ناباروری و مدانع روندد درمدانآن است) 11(. نابدارور ی، مشدکل شدایعی اسدت و ربدآ آمدار سازمان جهانی بهداشدت )World Health Organization(، در 18 ژانویه 2111، از هر چهار زو ، ید ک زو در کشدورها ی پیشرفته، مبتلا به ناباروری هسدتند ) 12(. نابدارور ی در 11 تدا15 درصد از زو های آمریکایی دیده میشدود )11(. در اید ران به عنوان یک کشور در حال توسدعه ، مطالعدات کمدی در بد ین زو های نابارور انجام شده است. در یک بررسی اپیدمیولوژیک در سددال 2114، شددیوع نابدداروری در بددین زنددان ایرانددی بددا محدودهی سنی 19 تا 49 سال ،9/24 درصدد گدزار گردیدد )14(. بر اساس آمار ارایه شده از سوی وزارت بهداشت در سال
1155، میزان شیوع نابدارور ی در اید ران، 2/21 درصدد بدرآوردشده است) 15(.
از آنجایی که یک ارتبداک جنسدی فعدال و مدؤثر مد یتواندد احتمال باروری را افزایش دهدد ، تصدور مدیشدود کده اخدتلالعملکرد جنسی در زنان نابارور، بیشتر از زنان بارور است )18(. بسیاری از زنان نابارور، از یکی از اختلالات جنسی رنج میبرند )17(. شیوع اختلالات جنسد ی در زو هدای نابدارور ، بیشدتر از زو های بارور است) 15(. زو های نابارور، سدطو کمتدری از رضایت در عملکرد جنسی را نشان میدهند د )19(. همچند ین، استرس ناشی از ناباروری، سبب کاهش اعتماد به نفس جنسی شده و بر عملکرد جنسی و تعداد دفعدات نزد یکد ی، اثدر منفدی مددیگدد ارد )21(. از ررفددی، نابدداروری بددا احسدداس فقدددانخودکارآمدی جنسی، کاهش اعتماد بده نفدس و ارمیندان بدهخود در عملکرد جنسی همراه اسدت ) 21(. بسد یاری از زو هدا تصور میکنند کده بدارداری، ثمدره ی رابطده ی جنسد ی اسدت ؛ بنابراین اگر بارداری صورت نگیرد، رابطهی جنسی بده صدورتیک رابطهی بیحاصل در ذهن افدراد نقدش مدیبنددد )22(. از این رو، ناباروری زنان، شایستگیهای فدرد ی و اجتمداع ی آندانیعند ی احس اس ارز “م ادری” و “همسدر ی” را زی ر س ؤال میبرد و زنان مسؤولیت ناباروری را متوجه خود میدانند. اید ن احساس سرزنش میتواندد سدبب تشددید مشدکلات ی همچدون ک اهش خودکارآم دی جنس ی و اعتم اد ب ه نف س و اخ تلال عملکرد جنسی شود) 21(. در فرهنگ و بداور ایراند ی، بدارور ی یک ارز محسوب شده و ناباروری، کل رابطده ی زناشدو یی از جمله رابطهی جنسی و خودکارآمدد ی جنسد ی را تحدت تدأثیر قرار میدهد. با این حال ،تاکنون مطالعهای در ایران به منظدوربررسی خودکارآمدی جنسی و عملکرد جنسی در زنان نابدارورانجام نشده است. به همین دلیل، محقآ بر آن شد تا پژوهشی با هدف مقایسهی خودکارآمدی جنسی و عملکدرد جنسدی در زنان بارور و نابارور مراجعه کننده به مراکز بهداشتی و درمدان ی دولتی شهر مشهد در سال 1192 انجام دهد.

مواد و روشها
این پژوهش، یک مطالعده ی کوهدورت تداریخی بدوده اسدت.
تعداد افراد نمونه، با در نظر گدرفتن احتمدال خطدای ندوع اول )98/1=Z(، توان آزمون )25/1=Z( و اندازهی اثر در بدر آورد تفاوت خودکارآمدد ی جنسد ی در دو گدروه )5/1=21-(، 55 زن نابارور “مورد” و 171 زن بارور “شاهد” محاسبه شد. زنان نابارور، از مراجعین مرکز تحقیقاتی و درمانی ناباروری منتصریه بر اساس نمونهگیری آسان و زنان بارور، از مراجعین بده مراکدزبهداشتی و درمانی منتخدب شدهر مشدهد در سدال 1192 بدراساس نمونهگیری مبتنی بدر هددف، انتخداب شددند. بده اید ن ترتیب که با رو نمونهگیری منطقهای، شهر مشدهد بده پدنجناحیهی جغرافیایی، اجتماعی، اقتصادی، مرکزی، شمال غربد ی، جنوب غربی، شدمال شدرقی و جندوب شدرقی تقسد ی شدده و سپس از هر منطقه به صدورت تصدادفی بدا رو نموندهگید ری خوشهای، یک خوشه )مرکز بهداشدت ی درمدان ی( انتخداب و درنهایت با رو نمونده گید ری مبتند ی بدر هددف، از زندان واجدد
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:07 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:07 +0330 on Wednesday January 10th 2018

ش رای دع وت ب ه همک ار ی ش د. نمون هه ای مطالع ه، در محدودهی سنی 21 تا 45 سال قرار داشدت ه و فاقدد هدر گوندهبیماری جسمی، جنسی، روانی و ربی و اعتیاد به مواد مخدر و الکل بودند.
ابزار جمعآوری ارلاعات در اید ن پدژوهش شدامل فدرم ثبدتارلاعدات جمع ی تشناسد ی واح دهای پدژوهش ، پرسش نامهی عملکرد جنسی زنان یا Female Sexual Function ( FSFIIndex(، پرسشنامهی خودکار آمدی جنسی وزید ری )رراحد ی شددده بددر اسدداس پرسشددنامهی خودکارآمدددی شددوارزر( و پرسشنامهی رضایت زناشدو یی Enrich بدود . اعتبدار صدوری ومحت وایی پرسش نامهه ای خودکارآم دی جنس ی و عملک رد جنسی، با نظر متخصصین زنان و زایمان، روانپزشکی، مامایی و آموز بهداشت، ارزیابی و با استفاده از آزمون مجددد ، پایداییآن تعیین گردید که ضریب پایایی پرسشنامهی خودکارآمدد ی جنسدی، 51/1 و پرسش نامهی عملک رد جنس ی زن ان 91/1 بدست آمد. ارلاعات، توس پژوهشگر و به صدورت انفدرادی از افراد به دست آمد.
پرسشنامهی خودکارآمدی جنسی شامل 11 سؤال است کدهکمترین نمره، صفر و بیشترین نمره، 11 میباشد و در تفسد یر، به 1 دستهی خودکارآمدی جنسی پایین، متوس و بالا تقسی میشود. پرسشنامهی استاندارد سنجش عملکرد جنسی زندان ، شامل 19 سؤال در 4 حیطهی تمایل جنسی، تحریک جنسی، درد حین نزدیکی یا عدم توانایی به او ل ت جنسی است. هدرسؤال، دارای 5 گزینه بوده و نمرهگ اری به گونهای اسدت کدهنمرهی زیر 25، نشدان دهندده ی عملکدرد جنسدی ندامطلوب ونمرهی بین 25 تا 18، نشاندهندهی عملکرد جنسد ی مطلدوبمیباشد. پرسشنامهی رضدا یت زناشدو یی اندر یچ، بده صدورت 5 گزینهای است که در اصدل ، ید ک نگدر سدنج از ندوع لیکدرت میباشد. در محاسدبه ، نمدر هی کمتدر از 11 بیدانگر نارضدا یتی شدید، 11 تا 41 عدم رضایت، 41 تا 81 رضدا یت متوسد ، 81 تا 71 رضایت زیاد و 71 و بالاتر، نشاندهندهی رضایت خیلد ی زیاد میباشد.
در تجزیه و تحلیل نتایج، از آزمونهای آماری من- ویتند ی و کای- اسکودر استفاده شد. در این پژوهش سدطح معندیداری، 15/1P< در نظر گرفته شد.

یافتهها
دو گروه زنان بارور و نابارور از نظر شاخصهای دموگرافیک، همسانسازی شدند. رضایت زناشویی خیلی زیاد در زنان بدارور9/45% و در زن ان ناب ارور 1/54% ب ود. نت ایج نش ان داد ک ه اختلاف آماری معنیداری بین دو گروه از نظر رضایت زناشویی وجود ندارد )17/1P(.

شماره 1، پیدرپی 99، مرداد و شهریور 1191 سمیه علیرضایی و همکاران / 111

جدول 1. توزیع فراواني برخي متغيرهای دموگرافي در زنان بارور و نابارور.

درصد درصد متغیر

زنان

بارور

نابارور
زنان

تعداد

تعداد

متغیر

زنان

بارور



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید