پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاریخ دریافت مقاله: 1/2/1192
سال نوزدهم، شمارهفروردین 1و ، پي در پي اردیبهشت 7791، 11 صفحات 84 تا 48 تاریخ پذیرش مقاله: 22/12/1192
طراحي دادگان اعمال جراحي ترميمي دست جهت سامانه تبدیل گفتار به متن
دکتر مرجان قاضيسعيدی1، دکتر رضا صفدری2، دکتر عبدالجليل کلانتر هرمزی1، دکتر ليلا شاهمرادی8، فاطمه صادقي*4

دکتری مدیریت اطلاعات سلامت، مربي گروه مدیریت اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکي، دانشگاه علوم پزشکي تهران
دکتری مدیریت اطلاعات سلامت، دانشیار گروه مدیریت اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکي، دانشگاه علوم پزشکي تهران
استاد گروه جراحي پلاستیک و ترمیمي، دانشکده پزشکي، دانشگاه علوم پزشکي شهید بهشتي
دکتری مدیریت اطلاعات سلامت، مربي گروه مدیریت اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکي، دانشگاه علوم پزشکي تهران
-10565208119

5. کارشناس ارشد آموزش مدارک پزشکي، دانشکده پیراپزشکي، دانشگاه علوم پزشکي تهران چکيده
سابقه و هدف: نرمافزار تبدیل گفتار به متن ،ابزار تسهیلکنندهای جهت ورود داده به پروندهی الکترونیک سلامت ميباشد .بکاارگیریاین نرمافزار در حوزهی بهداشت و درمان، مستلزم تعریف دادگان تخصصي جهت آن است. هدف پژوهش حاضار ، ایجااد دادگاان متنايتخصصي جهت نرمافزار تبدیل گفتار به متن در جراحي ترمیمي دست و تست عملي این فناوری در بیمارستان ميباشد.
مواد و روشها: مرحلهی اول پژوهش به روش اکتشافي برای طراحي دادگان و مرحلهی دوم جهات تعیاین کاارایي سیسات باه روشتجربي انجام شد .مرحله اول ،شامل تایپ 1681 برگ شرح عمل مربوط به دورهی 1 ماههی اول سال 1191 در بیمارساتان 15 خاردادميباشد. پس از انجام تحلیلهای موردنیاز، دادگان متني جراحي ترمیمي دسات ایجااد و بار روی سیسات نویساا، بارگاااری شاد. درمرحلهی دوم جهت تعیین میزان دقت نرمافزار، سیست در محیط اتاق عمل تست و ارزیابي شد.
یافتهها: طراحي دادگان شامل سه مرحلهی ایجاد متون الکترونیکي، استخراج مدل زباني و واژگان از این متون ميباشد .دادگان ایجاادشده، شامل واژگان بزرگ به مفهوم بیش از 1000 واژه، جهت بکارگیری در واحد جراحي دست در بیمارستانهای مربوطه است. پس از تست نرمافزار در اتاق عمل دقت سیست برای کاربر آموزش دیده 7/61% و در کاربر بدون آموزش، 6/77% به دست آمد.
نتيجهگيری: این پروژه منتج به ایجاد نرمافزاری در حوزهی پزشکي منطبق با شرایط کشاور شاد کاه امکاان ایجااد مادارکي کامال والکترونیکي را فراه خواهد کرد. دقت سیست با صداهای زمینه، آموزش سیست با صدای کاربر و نوع میکروفن مارتبط مايباشاد ، با ه طوریکه بهبود هر یک از موارد فوق در زمان تست، دقت سیست را افزایش خواهد داد.

1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

-17931235650

واژگان کليدی: دادگان، جراحي ترمیمي دست، نرمافزار تبدیل گفتار به متن لطفاًلطفا به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Ghazisaeedi M, Safdari R, Kalantar-Hormozi A, Shahmoradi L, Sadeghi F. The design of a reconstructive hand surgery
text database based on a speech recognition system. Pejouhandeh 2014;19(1):48‒54.
812804480

مقدمه1
مستندسازی ناقص پروندههای پزشکي توسط پزشکان، علاوه بر از دست رفتن اطلاعاات بیمااران ، اثارات ساویي در فرایناد درماني داشته )1( و هزینههای زیادی را باه س یسات تحمیا ل ميکند )2(. کلینیکها، بیمارستانها و سایر مؤسسات مراقبت بهداشتي، هر هفتاه از صادها و حتاي هازاران بیماار مراقباتميکنند که این امر منجر به تولید حیرتآور پروندهها ميشود )1( و در صورت استفاده از کاغا با مسأله کمباود فااا جهات

*نویسنده مسؤول مکاتبات: فاطمه صادقي؛ دانشکده پیراپزشکي، دانشگاه علوم پزشااااکي تهااااران، تلفاااان: 09125900812؛ پستتتتت الکترونيتتتت:
[email protected]
بایگاني و صرف زمان بسیار جهت بازیابي این پروندهها مواجاهميشوی . به نظر ميرسد، عدم ثبت کامپیوتری اطلاعات یکا ي از دلایل نقص مدارکپزشکي در مراکز درماان ي ما يباشاد )2(.
یکي از اوراق اصلي پرونده، برگ گزارش عمال جراحاي اسات،کاه اق دامات جراح ي انج ام شاده در ط ول اقام ت بیم ار در بیمارستان را منعکس مينماید )5(.
ثبت اقدامات درماني و جراحي در پیگیری مراقبات و بهباودبیمار تأثیر به سزایي دارد اما کمبود وقت پزشکان و تعداد زیاد بیماران اورژانسي در این حوزه، موجب بيتاوجه ي و نقاص درثبت پروندهها ميشود. بکارگیری فنآوری اطلاعات سلامت باهپااردازش اطلاعااات، خیااره، بازیااابي، تسااهی و اسااتفاده از اطلاعات مراقبت بهداشات ي، دادههاا ی پزشاک ي و داناش بارای ارتباطات و تصمی گیری، کمک ميکند )8(.
یکي از مهمترین اعاای بدن انسان از نظر ظاهر و عملکردی دست ميباشد که حساسیت آن، انساان را از صادمات مصاوننگه داشته و در غیا اب حاس بیناا یي، باعا شاناخت اجساامميشود. از طرفي یک سوم صدمات وارده باه انساان، دسات رانیز گرفتار ميکند )7 و 6(. در بیشتر موارد، عدم تواناا یي فارددر انجام فعالیتهای شغلي و روزمره ميتواند به بیماار از نظاررواني آسیب برساند. لاا هر اقادام جهات برگردانادن سالامتدست بیمار، ميتواند بر روی زنادگ ي فارد از نظار فعالیا ت یا ا سلامت رواني ارزشمند باشد )9(.
با وجود تمایل اغلب کارکنان باال یني نسابت باه اساتفاده ازسیست های اطلاعاتي، بیشتر این کارکنان برای ورود دادهها به کامپیوتر با چالش مواجه بوده و زمان صرف شده آنهاا از زماانمورد نیاز برای دستناوی س کاردن یا ا دیکتاه کاردن ، بیشاتر ميباشد )10(. به همین علت، تعبیهی راهحلي که بادون نیا از به اطلاعات کامپیوتری یا زمان باه مستندساازی کماک کناد،موجب تکمیل پرونده و در نهایا ت ارتقاا ی مراقبات مايشاود .
اخیراًرا تعدادی فناوری جهات مستندساازی باال یني و ساهولتتکمیل پروناده از قب یا ل سیسات بارکاد، اساکن، قلا ناوری، دستیار دیجیتال شخصي و سیست تبدیل گفتار به متن )11( ایجاد شدهاند که از این میان سیست تبدیل گفتار به ماتن درسالهای اخیر به سرعت توسعه یافته است )12(.
اولین گزارشها از بکارگیری این فناوری در پزشاک ي مرباوطبه واحد رادیولوژی است )11 و 12(. بر طبق بررسيهای انجام شده در کشورهایي مثل آمریکا و استرالیا، شرکتهاا ی بازرگتجاری نانس و آگفا، نارم افازار را توساعه و عرضاه نمودناد باهط وری ک ه اغل ب ن رمافزاره ای موج ود، از محص ولات ای ن شرکتها ميباشد )16-15(.
از آن جمله ميتوان به نسخهی پزشکي دراگاون )Dragon( اشاره نمود که به عنوان راه حال بخاش باالی ني جهات فاراه نمودن ورود سریعتر و راحتتار اطلاعاات باه درون پرونادهی الکترونیا ک سالامت Electronic Health Record (EHR) ایجاد شده است. با این نارم افازار مايتاوان باه پیا ادهسااز ی و پیشرفت EHR اطمینان داشت )19(.
هدف تحقیقات اخیر، ارتقا و پیشرفت سامانهای کاملاً دقیا ق یا با حداقل درصد خطا در حوزههای مختلاف علماي از جملاهبهداشت و درمان است )20(. پایهی کار سیست تبدیل گفتااربه متن، تعریف دادگان مربوط به آن گفتار در نرمافازار دروناي سیست ميباشد )21(. پژوهش حاضر به ایجاد دادگاان متناي
29
تخصصي جهت نرمافزار تبدیل گفتار به متن نویسا، در حوزهی جراح ي ترمیم ي دس ت پرداخت ه و پ س از اتم ام مرحل هی طراحي، تست عملي فناوری در بیمارساتان 15 خارداد انجاامشده است تا قابلیت پیادهسازی سیست را در حوزهی بهداشت و درمان بسنجد.

مواد و روشها
مرحل هی اول پ ژوهش، ب ه روش اکتش افي ب رای طراح ي دادگ ان و مرحل هی دوم، جه ت تعی ین ک ارایي آن ب ه روش تجربي انجام شاد. در ایا ن مطالعاه ، کلیا هی شارح عمال هاا ی بیماران در حیطهی اعمال جراحي ترمیمي دست در 1 ماههی اول سااال 1191 )اول فااروردین ماااه الاا ي 11 خاارداد( دربیمارستان 15 خرداد وابسته به دانشگاه علاوم پزشاکي شاه ید بهشتي جمعآوری شد .در مجماوع ، 1681 بارگ شارح عمال ، ب رای مرحل هی طراح ي دادگ ان ب ه دس ت آم د ک ه تم امشرحعملها تایپ و تبدیل به متون الکترونیکي گردیا د. از ایانبین ،تعداد 106 شرح عمل به طور تصادفي انتخااب و در طاي سه ماه اول جمعآوری داده، از پزشکان )5 رزیا دنت ساال اولجراحي پلاستیک و ترمیمي و یک نفر فلوشیپ جراحي دست( درخواست شد که پس از نوشاتن شارح عمال، فعال یا ت انجاامشده را به طور شافاه ي بارا ی دساتگاهPlayer Mp3 دیکتاه نمایند. سپس در فایل جداگانهای، 106 شرحعمل ضبط شاده ، به متون الکترونیکي تبدیل و با 106 شرح عمل کاغای مشابه، مورد مقایسه قرار گرفتند. این بخش برای دستیابي باه تفااوتمیان کلماات د یکتاه شاده باا کلماه نگاارش شاده هم ناین چگونگي تلفظ کلمات توسط پزشکان انجام شده است.
پس از ایجاد متون الکترونیکي، نیاز به تولید مدل زباني باودکه این بخش شامل تهیا هی لیسات ي از کلیا هی کلماات ماتن،همراه با تعداد تکرار هر کلمه در آن بود. در این مورد کل فایل الکترونیکي به صورت کلمهای تفکیا ک، ساپس باا اساتفاده ازنرمافزار اکسل )Excell( در بخش اول بسامد تکرار هار واژه ودر بخش دوم، بسامد تکرار سه واژه با ها جهات ایجااد مادلزباني ترایگرام )Trigram( محاسبه گردید.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

تعریف واژگان برای نرمافزار از طریق نگارش تلفظ هر واژه باااساااتفاده از اساااتاندارد الفباااا ی آوانگااااری باااینالمللاااي International Phonetic Alphabet (IPA) صا ورت ميگیرد. در این الفبا، برای نشان دادن هر آوا، از یک نویساه ی خاص استفاده ميشود و رابطهای یک به یک میان حارف و آوادر آن وجود دارد به نحوی که به کااربران اجاازه مايدهاد تااآواها، گویشها و لحنهای زبانهای مختلف را به درستي و باه
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

50
طور جامع بنویسند. این استاندارد در کشاور ایا ران شاامل 29 واج است که بارا ی بخاش تلفاظ یا ا آوانگاار ی سیسات ماورداستفاده قرار گرفت )جدول 1(.

جدول 1. 27 واج مربوط به الفبای تلفظنویسي یا قرادادی از الفبای IPA در ایران

E A AA I U
خ آی آ اَا ای R S SH Y O ااُ ی ش س ر K L Z ZH X خ ژ ز ل ک CH V B N M م ن ب و چ T AH D F P پ ف د ع ت Q G H JE ج ح گ ق

برای رعایت استانداردهای مدارک پزشکي و تایپ نرمافزار در محیط شرح عمل استاندارد، این برگ در نرمافزار مایکروسافت ورد )Microsoft Word( طراحي و برای استفاده در نرمافازارتعریف گردید.
در مرحلهی تست سیست ، پس از نصب نرمافزار و هماهنگي با 8 نفر رزیدنت سال اول جراحا ي پلاسات یک جهات د یکتاه ی شرح عمل، پزشکان باه صاورت تصاادفي باه 2 گاروه تقسای ش دند. گ روه اول ب ه م دت 20 دقیق ه تح ت آم وزش روش خواندن و تطبیق صدا با نرمافزار قارار گرفتناد، در حاالي کاه گروه دوم بادون گارانادن دورهی آماوزش باا نارمافازار ، کااردیکتهی شرح عمل را انجاام دادناد. باه ازای هار پزشاک، 10 برگ شرح عمل در طي دو هفته زمان تسات ، انتخااب و بارای سیست دیکته و تبدیل به متن گردیا د. ساپس ایا ن 80 فایا ل دیکته شده، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت تاا م یا زان دقاتسیست در مرحلهی تست مشخص گردد. برای تحلیل و آناال یز میاازان دقاات و خطااا ی سیساات در بازشناسااي گفتااار ،از فرمولهای 1 و 2 مطابق زیر استفاده گردید:
N Del. N Ins. N Sub.
WER%1Accuracy%

N All100

فرمول 1. نرخ خطای کلمتاتNDel. .(Word Error Rate) : تعتداد کلمتاتحذف؛ NIns.: تعداد کلمات درج؛ NSub.: تعداد کلمتات نبتود دادگتان؛NAll :
تعداد کل کلمات دیکته شده.
AllDel.Ins.Sub.
1099066119297

 N (N AllN N)
Accuracy%100
N
فرمول 2. درصد دقت .NDel.: تعداد کلمات حذف؛ NIns.: تعداد کلمتات درج؛NSub.: تعداد کلمات نبود دادگان؛ NAll: تعداد کل کلمات دیکته شده.
یافتهها
طراحي دادگان شامل چند مرحله است: اولین مرحله ،ایجااد متون الکترونیکي یا پیکرهی متني حوزهی مورد نظر ميباشاد که از این متون، ماوارد مربوطاه اساتخراج و باه بخاش آماادهدادگان گفتاری اضافه ميشود تا نرمافازار ، قابال بکاارگیری در تخصص مورد نظر گردد. این مراحال در شاکل 1، نشا ان داده شده است.

ورود

نتایج
داخل

نرم

افزار
نتایج

گرفتن

تجزیه
و

ها
تحليل

طراحي
دادگان
الکترونيکي

متون
استخراج

مدل

زباني
گرامری
آماری

آماری

مدل
واژگان
کلمات

بسامد
کلمات

بسامد
نویسي

تلفظ
نویسي

تلفظ

ورود

نتایج

داخل



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید