پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاریخ دریافت مقاله: 4/8/3192
سال نوزدهم، شمارهفروردین 1و ، پي در پي اردیبهشت 9967، 16 صفحات 52 تا 63 تاریخ پذیرش مقاله: 31/32/3192
خشونت خانگي در دوران بارداری و عوامل مرتبط با آن در ایران، بر اساس مدل سازمان جهاني بهداشت
فرنوش معافي1، ماهرخ دولتيان*5، دکتر حميرا سجادی6، زینب عليمرادی1، دکتر آرش ميرابزاده4، زهره محمودی2

3. عضو هیأت علمی گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین
2. عضو هیأت علمی گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران
1. دانشیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران
استاد، روانپزشک ،گروه روانپزشکی و مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران
-10921208627

عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت و گروه مامایی، دانشگاه علوم پزشکی البرز، کرج چکيده
سابقه و هدف: خشونت خانگی، مشکلی جهانی بوده که در دوران بارداری منجرر بره پیامردها ی نرامللو مرادری و نروزاد ی بسر یاری میشود. از میان عوامل مرتبط با خشونت خانگی، تعیینکنندههای اجتماعی سلامت، از بحث برانگیزترین موضوعات حیلره ی سیاسرتگذاریهای سلامت میباشند. لذا این پژوهش به منظور بررسی مقالات انجام شده در ارتباط با شیوع و عوامل مرتبط با خشونت خرانگ ی در دوران بارداری در ایران، بر اساس چهارچو مفهومی کمیسیون تعییینکنندههای اجتماعی مؤثر بر سلامت سازمان جهانی بهداشت، انجام شده است.
مواد و روشها: در این ملالعهی مروری، کلیهی مقالات منتشر شدهی ایرانی با طراحی توصیفی و تحلیلی و کلمات کلیر دی خشرونت،همسرآزاری، سوء رفتار، حاملگی، براردار ی و pregnancy ،abuse ،violence و Iran در قسرمت عنروان، چکیر ده و کلیر دواژه کره درفاصلهی سالهای 2111 تا 2131 در 4 پایگاه اطلاعاتی از جمله پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، بانرک اطلاعرات مقرالات علرومپزشکی ایران، بانک اطلاعات نشریات کشور و PubMed چاپ شده بودند، مورد بررسی قرار گرفتند.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

یافتهها: در نهایت، 18 مقاله شامل 5 مقاله انگلیسی و 11 مقاله فارسی، برر اسراس معیارهرا ی ورود بره ملالعره، بررا ی بررسر ی نهرا یی انتخا شدند. شیوع کلی خشونت خانگی در دوران بارداری بین 1/39 درصد تا 5/94 درصد گزارش شده بود. از بین عوامل مررتبط براخشونت خانگی در دوران بارداری، وضعیت اقتصادی نامللو ، ناخواسته بودن بارداری، ازدواج بدون رضایت، سابقهی افسردگی، اعتیر اد زن و همسر و ناکافی بودن مراقبتهای دوران بارداری، ارتباط مستقیم، و تحصیلات زن و همسر، اشتغال زن و همسر، رضایت از زندگی مشترک و حمایت اجتماعی، ارتباط معکوس داشتند.
نتيجهگيری: شیوع بالای خشونت خانگی در دوران بارداری مسألهای مهم و قابل بررسی و توجه میباشرد کره مریتروان برا شناسرایی عوامل خلر آن در دوران بارداری، از شیوع آن کاست. از آنجا که عوامل اجتماعی بسیاری، این پدیده را تحت تأثیر قرار میدهنرد، نیر از به انجام ملالعات وسیعتر برای شناسایی مکانیسمهای وقوع خشونت خانگی ضروری است.
-18287235379

واژگان کليدی: خشونت خانگی، بارداری، شیوع، عوامل مرتبط للفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Moafi F, Dolatian M, Sajjadi H, Alimoradi Z, Mirabzadeh A, Mahmoodi Z. Domestic violence and its associated factors in Iran: according to World Health Organization model. Pejouhandeh )1(91;4102:25–36.
20325116

مقدمه1
ب یش از ی ک ده ه اس ت ک ه در کش ورهای توس عه یافت ه، خشونت علیه زنان به عنوان مشکلی بزرگ و در حال گسترش

*نویسنده مسؤول مکاتبات: ماهرخ دولتيان؛ تهرران، خ یابران ولیعصرر ، تقراطعنیایش، دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشرک ی شره ید بهشرت ی، پستتالکترونيك: [email protected]
در میان محققان و سیاستمداران حیلهی سلامت، ملرح شده است) 3 و 2(. خشونت خانگی مشکلی جهانی است که در اکثر کشورها و در تمام اقشار جامعه و طبقات اقتصادی- اجتمراع ی، دیده میشود. با این وجود، زنان واقع در سنین باروری، بیشرتر در معرض خشونت خانگی بوده و براردار ی نیر ز دورهی آسر یب پذیری منحصر به فردی محسو میشود) 1(. از آنجرا یی کره
22
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

این پدیده در دوران بارداری منجر به پیامدهای نامللوبی برای مادر و نوزاد از جمله وزنگیری نامناسب مادر، آنمر ی، عفونرت،خونریزیهای سره ماهره اول و دوم، زایمران زودرس، افرزا یش فشار خرون، ادم، تهروع و اسرتفرا یر ا دهیدراتاسر یون شرد ید، عفونت سیستم ادراری و همچنین ویزیتهای بیمارسرتان ی برهدلایل ذکر شده میشود، توجه زیادی را به خرود جلرب کرردهاست) 4 و 5(. خشونت خانگی در دوران بارداری شایع میباشد و به استثنای پره اکلامپسی، از شر یوع تمرام حرالات عمردهی پزشکی که از طریق غربالگری روتین دوران بارداری تشرخ یص داده میشوند، بیشتر میباشد) 2(.
خشونت خانگی در دوران بارداری، به عنوان خشونت جسمی، جنسی یا روانی/عاطفی، یا تهدید به خشونت جسمی یا جنسی تعریف میشود که توسط همسر یا شریک جنسی، پردر، مرادر،خواهر، برادر و یا یکی از بستگان به زن باردار تحمیل میشرود)7(. استرالیا، کلمبیا، دانمارک و فیلیپر ین برا 2 درصرد ، دارای کمت رین و اوگان دا ب ا 5/31 درص د، واج د بیش ترین ش یوع خشونت خانگی در دوران بارداری هستند )8(. ایر ن میر زان در کشورهای درحال توسعه نیز بین 4 تا 29 درصد گزارش شردهاست) 9( و بر اساس گزارش سرازمان جهرانی بهداشرت در 91 درصد موارد، خشونت خرانگ ی توسرط پردر بیولوژیر ک کرودکاعمال میشود) 31(.
در دنیرای امرروز، دیدگاههرای سلامت، چشمانداز وسیعتری پیدا کرده و در طی سالهای اخیر، تعیینکننده های اجتماعیسر لامت، از بحر ث برانگیزتر رین موضر وعات در حیلر ه ی سیاستگذاریهای سرلامت برودهانرد و از آنجرایی کره شر یوع خشونت خانگی در جوامع در حال توسعه و توسعه نیافته بالاتر میباشد، باید بره دنبرال علرل خشرونت نیر ز در میران عوامرلاجتماعی بود) 31-33(. ملالعات نشان داده است کره عرواملی مانن د درآم د ک م و س لپ پ ایین تحص یلات در زن و م رد، میتوانند به عنوان عوامل خلر برای خشونت خانگی در دوران بارداری محسو شوند )9(.
بر طبق چهارچو مفهرومی کمیسریون تعیرین کننردههرایاجتماعی مؤثر برر سرلامت سرازمان جهرانی بهداشرت، عوامرلکلیدی مؤثر بر سلامت عبارتند از: عوامل اجتمراعی – سیاسر ی، ساختاری و اجتمراعی واسرط. عوامرل سراختاری و اقتصرادی – اجتماعی شامل درآمد، تحصیلات، اشتغال، طبقهی اجتمراعی ، جنسیت، نژاد/قومیت و عوامل بینابینی شرامل شررایط محر یط زندگی )محل سکونت، قردرت خریرد و محریط کرار(، شررایطروانی- اجتماعی )استرسهای روانی- اجتماعی، شرایط زندگی و روابط برین فرردی اسرترسآور، کنتررل اسرترس و حمایر ت اجتماعی(، عوامل رفتاری و بیولوژیک )تغذیه، فعالیت فیزیکی ،مصرف الکل و تنباکو و عوامل ژنتیکی( و عوامل مربوط به نظام سلامت میباشد )شکل 3( )34(.

شکل 1. مدل نهایي چهارچوب مفهومي کميسيون تعيينکنندههای اجتماعي مؤثر بر سلامت سازمان جهاني بهداشت )14(.

27

در طی سالهای اخیر، ملالعات گوناگونی پیرامرون شریوع و عوامل مرتبط با خشرونت خرانگی در دوران براردار ی در ایر ران صورت گرفته است. دانستن شیوع خشرونت خرانگی در دوران بارداری، به سیاستمداران کمک میکند تا بره وسرعت مشرکلپیببرند و اولین قدم در جهرت اجررای مرداخلات بره منظرورپیشگیری و درمان اسرت . همچنر ین، شناسرا یی گرروه هرا ی در معرض خلر خشرونت خرانگی، بره برنامرهریر زی صرح یپترر وهدفمندتر در جهت حل این مشکل، کمک میکند. در نتیجره هدف این پژوهش، بررسی شیوع خشونت خانگی گزارش شردهدر ملالعات گونراگون در ایر ران و جمرع بنرد ی و دسرته بنرد ی عوامل مرتبط با خشونت خانگی در دوران براردار ی برر اسراسچهارچو مفهومی کمیسیون تعیینکنندههای اجتماعی مؤثر بر سلامت سازمان جهانی بهداشت میباشد.

مواد و روشها
ملالعهی حاضر، مروری بر مقالات نویسندگان ایرانی است که به زبان فارسی یا انگلیسی در مورد شیوع و عوامل مرتبط با خشونت خانگی در دوران بارداری در پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی (the Iranian scientific information database, SID)، بانک اطلاعات مقالات علوم پزشکی ایران
(index of articles published in Iranian biomedical
(the بانک اطلاعات نشریات کشور ،journals, IranMedex)
و پایگاه scientific magazines bank of Iran, Magiran) (Database of United States ا طلاعاتی بین المللی به چاپ National Library of Medicine, PubMed) . رسیدهاند
در این بررسی، مقالات منتشر شده در محدودهی زمانی سالهای 2111 تا 2131 با استفاده از ترکیب کلمات کلیدی “خشونت، همسرآزاری ،سوء رفتار” و “حاملگی، بارداری” در منابع فارسی و “abuse و violence” و pregnancy در منابع انگلیسی پایگاههای اطلاعاتی فارسی در قسمت عنوان ،چکیده و کلیدواژه و ترکیب کلیدواژهی Iran در قسمت affiliation با “abuse و violence” و pregnancy در قسمت Abstract/Title پایگاه اطلاعاتی PubMed، جستجو شدند. لازم به ذکر است با یافتن مقالات اولیه، کلیدواژههای متعدد دیگری با توجه به نتایج قبلی برای یافتن مقالات مرتبط دیگر مورد جستجو قرار گرفتند. در این مرحله، 524 مقاله انگلیسی و فارسی به دست آمد که بر اساس معیارهای ورود، بررسی و در نهایت وارد ملالعه شدند .معیارهای ورود ،شامل موارد زیر بودند:

طی سال های 2111 تا 2131 انجام شده باشند.
در جمعیت زنان باردار ایرانی و در ایران انجام شده باشند.
حاوی اطلاعات یا دادههایی در خصوص شیوع خشونت دردوران بارداری باشند.
حاوی اطلاعات یا دادههایی در خصوص عوامل مرتبط با خشونت در دوران بارداری باشند.
با بررسی اولیه در عنوان و چکیدهی مقالات به دسرت آمرده،از بین 524 مقالهی به دست آمده ،142 مقاله، غیر مررتبط براموضوع خشونت و بارداری بودند که کنار گذاشته شدند. از بین 382 مقالهی دیگر، جامعهی مرورد ملالعره در 2 مقالره ، زنرانغیر ایرانی و در 1 ملالعره ، زنران غیرر براردار بودنرد.همچنین، دسترسی به متن کامل یرک مقالره امکران پرذیر نبرود و 318 مقاله نیز در بانکهرای اطلاعراتی مرورد بررسری، تکررار شردهبودند. در نهایت 18 مقاله که شامل 5 مقالره ی انگلیسری و 11 مقالهی فارسی کره دارای معیارهرای ورود فرو الرذکر بودنرد، انتخا و متن کامل آنها دریافت شد.
یافتههای این ملالعرات از نظرر شریوع و عوامرل مررتبط براخشونت خانگی در دوران بارداری، مورد بررسی قرار گرفتند. از بین 18 مقاله ،15 ملالعه به روش توصیفی )طولی و مقلعری(و 1 ملالعه به روش تحلیلی )کوهورت و مورد- شاهدی( انجام شده بود .خشونت خانگی در دوران بارداری در این ملالعات به صورت خشونت کلی یا خشرونت خرانگی و ابعراد آن از جملرهخشونت جسمی یا فیزیکی، عاطفی یا روانی یا روحری – روانری،جنسی، اقتصادی، اجتماعی و گفتاری یا کلامی مرورد بررسریقرار گرفته بود. ابزار سرنجش خشرونت خرانگی در 29 مقالره ، پرسشنامهی خود ساخته، در 2 مقاله، Abuse Assessment Screen )35 و 32( و در یک مقاله، فرم اصرلاح شردهی ایرنپرسشنامه بر اساس فرهنگ کشور) 37( و در 2 مقالره ترکیرباین پرسشنامه با Index of Spouse Abuse )2 و 38(، در 2 مقالهی دیگر مقیاس تدابیر حل اخرتلاف ) 39 و 21(، در یرکمقاله، از پرسشنامهی غربالگری و ارزیابی خشونت پارکر و مک فارلن و در نهایرت در یرک مقالره ، از ترکیرب پرسشرنامههرایIndex of Spouse ،Abuse Assessment Screen
Women Abuse ،Partner Violence Screen ،Abuse Severity of Violence against Women و Screening
Scale )23( استفاده شده بود. همچنین خشرونت خرانگی در
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

1 مقاله به صورت اعمال خشونت از طرف همسرر و خرانوادهی وی به زن باردار) 24-22( و در ملالعات دیگر، تنهرا از سرویهمسر تعریف شده بود .دادههای ملالعرات در دوران برارداری،زایمان یا بعد از زایمان با هدف بررسی شیوع خشونت و عوامل
28
مرتبط با آن در دوران بارداری جمعآوری شده بودنرد. محریطپژوهش در مقالات بخش زایمان، پس از زایمران بیمارسرتان ومراکز بهداشتی- درمانی بودند.

یافتهها
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

نتایج مقالات وارد شده به ایرن ملالعره بره صرورت شریوع وعوامل مرتبط با خشونت خانگی در دوران برارداری برر اسراسچهارچو مفهومی کمیسیون تعیینکنندههای اجتماعی مؤثر بر سلامت سازمان جهانی بهداشت، تقسیم بندی شده و مروردبررسی و جمعبندی قرار گرفت .
1- شيوع خشونت
از می ان 18 ملالع هی م ورد بررس ی، 13 ملالع ه، ش یوع خشونت خانگی کرل و ابعراد آن را در دوران برارداری گرزارشکرده بودنرد )جردول 3(. شر یوع خشرونت خرانگی کرل در 38 ملالع ه ب ا عن او ین خش ونت خ انگی، خش ونت خرانوادگی،همسرآزاری و سوء رفتار، مورد بررسی قرار گرفته برود. شریوعخشونت خانگی کل در دوران بارداری بین 5/94-1/39 درصردگزارش شده بود.

شیوع خشونت جسمی )فیزیکی( در 25 ملالعه برا سرؤالاتیدر رابله با هرگونه درگیری فیزیکی، سریلی زدن، کترک زدن،مشت زدن، لگد زدن، ضربه زدن، هل دادن، بریدن، خراشیدن،گاز گرفتن، پارگی، زخم زدن، کشیدن مرو، سروزانیدن یرا دا کردن، اقدام به خفه کردن، پرتا اشیاء به سمت فرد، استفاده از شلا ، استفاده از اسلحه گرم و سرد، شکستگی اسرتخوان وآسیب اندام داخلی و خارجی، تهدید به اعمال آسیب یا متارکه و سؤالاتی از ایرن قبیرل، بررسر ی شرده برود. شریوع خشرونتجسمی در دوران برارداری برین 5/3 ترا 3/44 درصرد گرزارششده بود.
شیوع خشونت عاطفی )روانی، روحی- روانی(، در 22 مقاله با سررؤالاتی پیرامررون ترررس از همسررر )احسرراس ناخوشررایند(، مشاجرات لفظی، بیاحترامی )توهین کردن(، فحاشی )دشرنامدادن(، قهر کردن، بهانه جویی )عیر ب جرو یی مرداوم(، تحقیررک ردن در انظ ار، تحقی ر خ انوادهی زن، قل ع نفق ه )خرج ی ندادن( و عدم تهیره ی خروراک، پوشراک و مسرکن )مایحتراج زندگی(، سوء ظن )تهمت زدن(، کتک زدن کودکان به منظرور اذیت همسر، ممانعت از اشتغال بره کرار ،تهدیرد و یرا تخریرب

شکل 5. مراحل جستجو و طبقهبندی موضوعي مقالات، یافتهها.

29
درصد گزارش شده بود.
شیوع خشونت اقتصادی با سؤالاتی پیرامون پرداخت پول برهاکراه از طرف شوهر و عدم مشورت با همسر در مورد امور مالیمنزل در دو ملالعره مرورد ارزیر ابی قررار گرفتره و 21 درصردگزارش شده بود. شیوع خشونت اجتماعی نیز در یر ک ملالعره5/31 درصد گزارش شده بود.
5- عوامل مرتبط با خشونت خانگي
از میان 18 مقالهی مورد بررسی ،یافتههرا ی 13 مقالره شراملعوامل مرتبط با خشونت خانگی بودند. بر اساس مدل سرازمانجهانی بهداشت و همچنین با توجه به یافتههای مقالات مروردبررسی، عوامل مرتبط با خشونت خانگی در ایر ن ملالعرات برهص ورت عوامرل سراختار ی و اقتص ادی- اجتم اعی از جمل هتحصرریلات، اشررتغال، وضررعیت اقتصررادی، طبقرره اجتمرراعی،جنسیت، نژاد/قومیت، عوامل بینابینی از جمله شررا یط محر یط
اموال و دارایی زن ،ممانعت از استفاده از داراییهرای شخصری،ممانعت همسر از دریافت خدمات بهداشتی- درمرانی، محردود کردن ارتباط با خرانواده و دوسرتان و همسرایگان، عردم ابررازعلاقه )بیاعتنایی(، تهدید به طلا یا محدود کردن ارتبراط براخانواده، تهدید جان از سرو ی همسرر و سرؤلاتی از ایرن قبیرلسنجیده شده بود. شیوع خشرونت عراطفی در دوران برارداریبین 2/7 تا 5/21 درصد گزارش شده بود.
شیوع خشونت جنسی در 38 ملالعره برا سرؤالاتی پیرامرونرابلهی جنسی با اجبار، تهدید، آزار و زور کلامر ی یر ا فیزیکر ی بدون تمایل و رضایت زن، مجبور کرردن زن بره انجرام روابرطجنسی واژینال یا غیر واژینال و از راههای غیر متعارف، دیردنعکس یا فیلمهای مبتذل و انجام رابلهی جنسی با افراد دیگر ،انجام عمل جنسی با خشونت، ترک رابلره ی جنسری، آسریبفیزیکی در روابط جنسی و سؤالاتی از این قبیل سنجیده شده بود. شیوع خشونت جنسی در دوران بارداری بین 5/3 تا 3/55

جدول 1. شيوع خشونت خانگي در دوران بارداری در مطالعات سالهای 5116-5111. اجتماعي اقتصادی جنسي عاطفي جسمي خشونت خانگي کل محل پژوهش تعداد نمونه نوع مطالعه سال نویسنده
– – 21/5 21/5 34/2 21/2 تهران 3811 مقلعی 2111 جهانفر و همکاران )52(
– – 31/8 53/7 14/5 27/5 شهرکرد 3211 توصیفی-تحلیلی 2111 صالحي و مهرعليان )53(
– – – – 34/ 5 – سبزوار 587 توصیفی-تحلیلی 2115 بداغ آبادی )57(
– – 39/2 11/8 9/3 – بابل 1275 توصیفی
2115 فرامرزی و همکاران )52(
– – – – 31/7 – تهران 412 مقلعی 2112 نجومي و اکرمي )59(
– – – 25/2 21/2 49/2 تبریز 221 توصیفی-تحلیلی 2117 باباپور و همکاران )3(
– – 89/2 74/2 25/8 – مریوان 321 کوهورت 2131 دولتيان و همکاران )55(
– – 44/2 17/3 32/9 – مریوان 241 کوهورت 2118 دولتيان و همکاران )56(
– – 38/2 48/4 34/2 48/2 گچساران 511 کوهورت 2118 دولتيان و همکاران )61(
– – 38/8 57 8/5 21/ 5 سنندج 841 مقلعی 2118 خسروی و همکاران )61(
31/5 21 22/1 47/5 22 – شیراز 411 توصیفی-تحلیلی 2118 باقرزاده و همکاران )65(
– – – 15 25 – کرمان 432 مقلعی 2118 سالاری و نخعي )66(
– – – – – 59/7 تهران 171 مقلعی 2131 درتاج رابری و همکاران )12(
– – 55/3 54/1 32/9 28/ 7 مریوان 241 مقلعی 2131 حسامي و همکاران )54(
– – 37/1 11 31 42 جهرم 111 مقلعی 2131 محمد حسيني و همکاران )64(
– – 9/1 34 2/7 39/1 اهواز 111 مقلعی 2133 حسنزاده و همکاران )13(

– 31/8
8/2
3/5 7/2
8/1
8/3 32/2
22/1
14/9 78
27/4
94/5 میاندوا مهاباد بنا 3951 توصیفی-تحلیلی 2133
حسن و همکاران )62(

– – 53/2 42/7 32/5 24/3 مشهد 391 توصیفی-تحلیلی 2133 خدیوزاده و عرفانيان )63(
– – 72 82/7 85/1 29/1 تهران 29 مقلعی 2133 محمدی و همکاران )67(
– – – – – 72/8 تهران 98 مقلعی 2133 محمدی و همکاران )62(
– 21 – 52 33 14/5 اراک 411 مقلعی 2132 شمسي و بياتي )69(
– – – 42/9 3/5 52/1 تهران 211 مقلعی 2132 سليماني و همکاران )41(
– – 45/2 51 32/7 – کرج 328 مقلعی 2132 باهری و همکاران )41(
– – 4/9 31/4 4/9 – کاشان 341 توصیفی 2132 کفایي عطریان و همکاران )45(
– – 17/1 41 33/2 53/9 کرج 115 مقلعی 2132 باهری و همکاران )46(
– – – – 88/7 – همدان 371 مقلعی 2132 محمدی و همکاران )44(
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

از آنجایی که 4 مقاله در مجلات دیگر با یافتههای یکسانی از ملالعات مشابهی به چاپ رسیده بودند، لذا جدول شامل 27 مقاله میباشد.

1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

11
زندگی، شررایط روانری- اجتمراعی، عوامرل رفتراری و عوامرلمربوط به نظام سلامت تقسیم بندی و بررسی شدند.
5-1 عوامل ساختاری
اشتغال زن در 32 ملالعه مورد بررسی قرار گرفته بود کره ازاین میان، 9 ملالعه حراکی از ارتبراط اشرتغال زن برا کراهشخشونت خانگی کلی بود. ارتباط اشتغال زن با بعد جسرم ی در 1 ملالعه) 29، 43 و 42( و با ابعاد روانی-کلامی و جنسر ی در یک ملالعه مورد بررسی قرار گرفته بود که ارتبر اط معنرادار ی داشت) 43(. اشتغال همسر در 34 ملالعه مرورد بررسری قررار
گرفته بود که از ایر ن بر ین، 8 ملالعره بیر انگر ارتبراط بیکرار ی همسر یا داشتن شغل کم درآمد با خشونت خانگی کلی بودند .
از میان این ملالعرات ، 1 مرورد ارتبراط اشرتغال مررد برا بعردجسمی خشونت خرانگ ی را نشران داده بودنرد) 27، 12 و 42(. در ملالعهی باقرزاده و همکاران، ارتباط وضعیت اشتغال همسر با بعد عاطفی، اجتماعی و اقتصادی خشونت خانگی نشان داده شده بود، در حالی که این عامل با بعد جنسی ارتباط معناداری نداشت) 47(.
تحصیلات زن در 24 ملالعه مورد بررسی قرار گرفته بود که از این میان، 32 ملالعه حاکی از ارتباط معکوس این عامرل براخشونت خانگی کلی بودند. ارتباط بعد جسمی خشونت خانگی با تحصر یلات زن نیر ز در 7 ملالعره بررسری شرده برود کره 4 ملالعه بیانگر ارتباط معنادار بودند) 21، 27، 29، 14، 43، 42 و 47(. ارتب اط بع د جنس ی و ع اطفی خش ونت خ انگی ب ا تحصیلات زن در 4 ملالعه مورد بررسی قررار گرفتره برود کرهارتباط معنادار بعد جنسر ی در 1 ملالعره و بعرد عراطفی در 2 ملالعه نشان داده شده برود ) 21، 14، 43 و 47(. ارتبراط بعرداجتماعی و اقتصادی خشونت خانگی با تحصر یلات زن در یر ک ملالعه بررسی شده بود که تنها بعد اجتماعی ارتباط معناداری داشت) 47(. تحصیلات همسر در 39 ملالعه مورد بررسی قرار گرفته بود که از این میان 33 ملالعه حاکی از ارتباط معکوس این عامل با خشونت خانگی کلی بودنرد. در 2 ملالعره ارتبراطبعد جسمی خشونت خانگی با سلپ تحصر یلات همسرر نشرانداده شده بود) 2 و 42(. یافتههای ملالعهی محمد حسر ینی و همکاران، ارتباط معناداری را میان بعد عاطفی خشونت خانگی با تحصیلات همسر نشان داده بودند در حالی کره ایر ن ارتبراطدر مورد خشونت جنسی صاد نبود) 14(.
وضعیت اقتصادی در 35 ملالعه بررسی شرده برود. وضرعیتاقتصادی در این ملالعات به صورت مللو ، نسربتاً مللرو ونامللو ، و همچنین میزان درآمرد خرانواده و کفایرت درآمردخانواده، مورد بررسی قرار گرفته بود. از این بین، 33 مقالره درزمینهی ارتباط این عامل با خشونت خانگی کل انجام شده بودکه 8 مورد حاکی از ارتباط میرزان درآمرد ناکرافی/ نرامللو/ عدم کفایت درآمد خانواده با شیوع بیشتر خشونت خانگی کرلبودند. در ملالعهی باقرزاده و همکاران، ارتباط این عامل خلرربا بعد عاطفی خشونت خانگی، معنیدار بود، در حالی کره ایر ن ارتباط در مورد ابعاد جنسی، اجتماعی و اقتصادی صاد نبرود)47(. 4 ملالعه، ارتباط بعد جسمی خشونت خانگی را برا ایر ن عامل سنجیده بودند که 1 ملالعه حاکی از ارتبراط معنراداری بودند) 2، 27، 42 و 47(. وضعیت مسکن و مترراژ مسرکن برهعنوان جزئی از عوامل اقتصادی به ترتیب در 2 و یرک ملالعرهبررسی شده بود که وضرع یت مسرکن در یر ک ملالعره ارتبراطمعناداری با خشونت خانگی کرل داشرت. طبقرهی اجتمراع ی- اقتصادی نیز در یک ملالعه مورد بررسی قرار گرفتره برود کرهبین این عامل با خشونت خانگی ارتباط معناداری یافت نشد.
جنسیت نوزاد در 2 ملالعه مورد بررسی قرار گرفته برود کرهیکی از این ملالعات حراکی از ارتبراط معنرادار ایرن عامرل براخشونت خانگی کلی برود. همچنرین یافتره هرا ی 2 ملالعره درزمینهی بعد جسمی )2 و 48( و یک ملالعه در زمینره ی بعردعاطفی )38( حاکی از عدم ارتباط این ابعاد با جنسر یت نرو زاد بودنرد. همچن ین جنس یت فرزن دان نی ز در 2 ملالع ه م ورد بررسی قرار گرفته بود که هر دو ملالعه حاکی از عردم ارتبراطمعنادار این عامل با خشونت خانگی بودند.
نژاد/قومیت، تنها در یک ملالعه بررسی شده بود که ارتبراطمعناداری بین خشونت خانگی کلی و قومیر ت فرارس، تررک وسایر اقوام یافت نشد.
5-5- عوامل بينابيني
شرایط محیط زندگی از جمله محل سکونت )شهر یا روسرتا(در 8 ملالعه بررسی شده بود. از این میان 1 ملالعره حراکی از ارتباط محل سکونت زن باردار با خشونت خانگی کلی بودند .2 ملالعه به بررسی ارتباط این عامرل برا بعرد جسرمی خشرونتخانگی پرداخته بودند که یکر ی از ملالعرات حراکی از ارتبراطمعنادار بین ایرن عوامرل برود ) 22 و 27(. همچنر ین، ارتبراط ی میان این عامل با بعد عاطفی خشونت خرانگ ی مشراهده نشردهبود) 38(.
شرایط روانی- اجتماعی از جمله سابقه افسرردگی در زن در2 ملالعه بررسی شده بود کره یر ک ملالعره حراکی از ارتبراطمعنادار بود. حمایت اجتماعی در 2 ملالعه مورد بررسر ی قررارگرفته بود کره در یر ک ملالعره ، حمایرت خرانوادهی زن از وی سبب کاهش شیوع خشونت خرانگی کلری شرده برود. ارتبراطتمایل به بارداری به صورت خواسته یا ناخواسته بودن براردار ی
و رضایت از بارداری، در 32 ملالعه مورد بررسر ی قررار گرفترهبود. از این بین، ارتباط خشونت خانگی کل با تمایل به بارداری در زن در 31 ملالعه گزارش شده بود که 2 ملالعره حراکی از ارتباط معنادار بودند. همچنین ارتباط این عامل با بعد جسمی خشونت خانگی در 5 ملالعه بررسی شرده برود کره 1 ملالعرهارتبرراط معنررادار ی را نشرران داده بودنررد ) 2، 29 و 42-48(. یافتههای ملالعهی ستارزاده و همکراران ، ارتبراط معنراداری را میان این عامل با بعد عاطفی خشونت خانگی نشان داده بودند )38(. در ملالع هی ب اقرزاده و همک اران نی ز از می ان ابع اد جسمی، عاطفی، جنسی، اجتماعی و اقتصادی خشونت خانگی،



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید