پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاريخ دريافت مقاله: 1/4/1192
سال هجدهم، شماره 6بهمن ، و پي در اسفند پي 339693، صفحات 333 تا 336 تاريخ پذيرش مقاله: 11/11/1192
بررسي عامل اتصال و تشکيل بيوفيلم در اشريشيا کلي يوروپاتوژن جدا شده از
بيماران مبتلا به عفونت ادراری در استان سمنان
نازيلا ارباب سليماني3، زهرا اميني*3، الهه تاج بخش 3

گروه میکروب شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دامغان ،دامغان
46990208373

گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد چکيده
سابقه و هدف: عفونتهای دستگاه ادراری یکی از شایعترین عفونتهای بیمارستانی است که از کلونیزه شدن اشرشیا کلی یوروپااتونندر اپیتلیوم مخاطی میزبان ناشی شده و به بافت میزبان آسیب میرساند. هدف از این مطالعه، تعیاین تشاکیب بیاوفیل اشریشایا کلاییوروپاتونن و سنجش قدرت اتصالی )هیدروفوبیسیتی( آن در بیماران مبتلا به عفونت ادراری است.
مواد و روشها: تعداد 111 نمونه از کشت باکتری بیماران مشکوک به عفونت دستگاه ادراری جمعآوری شد. مقاومات آنتایبیاوتیکی باکتری اشریشیا کلی یوروپاتونن با استفاده از روش Kirby-Bauer مورد بررسی قرار گرفات. تشاکیب بیاوفیل ایان بااکتری، باا روشمیکروتیترپلیت انجام شد. به منظور بررسی اتصال باکتری، با استفاده از روش هیدروکربن اکتان، میزان هیدروفوبیسایتی ساطس سالولاشریشیا کلی یوروپاتونن، مورد بررسی قرار گرفت.
يافتهها: از مجموع 111 نمونهی مورد بررسی به کمک روش های بیوشیمیایی متداول، 01 نمونه به عنوان اشریشایا کلای یوروپااتونن شناسایی شدند.
نتيجهگيری: نتایج نشان داد که باکتری اشریشیا کلی یوروپاتونن، باا هیدروفوبیسایتی 21% تواناایی تشاکیب بیاوفیل را دارد. در ایانمیان، 01% قدرت بسیار بالایی برای تشکیب بیوفیل داشته و فقط 4% فاقد این قدرت بودند.

39624235252

واژگان کليدی: عفونتهای دستگاه ادراری ،اشریشیا کلی یوروپاتونن، تشکیب بیوفیل لطفاًلطفا به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Arbab Soleimani N, Amini Z, Tajbakhsh E. The study of attachment factor and biofilm formation of uropathogenic
Escherichia coli isolated from patient with urinary tract infection of Semnan Province. Pejouhandeh 2014;18(6):332-336.

مقدمه3
اشریشیا کلی، شایعترین گونهی باسیب گرم منفای در فلاورمدفوعی است. این باکتری توانایی کلونیزه شدن و پایاداری درمیزبانهاای حیاوانی، انساانی و م ایط را دارد )1(. بعضای ازسویههای اشرشیا کلی میتوانند از سویههاای کامنساال خاود متمایز شاده ، بیمااری زایای طبیعای بیشاتر و جادی تار ی در دستگاه گوارش، بافتها و سایر اندامهای میزبان ایجااد کنناد.
این سویههای پاتونن، به طور گسترده به عنوان اشرشایا کلای اسااهالزا یااا اشرشاایا کلاای پاااتونن خااارد رودهای -Extra)(intestinal Pathogenic E.coli; ExPEC طبق هبن دی میشوند. از میان باکتریهای ExPEC، سویههای اشرشیاکلی

*نويسنده مسؤول مکاتبات: زهرا اميني؛ گروه میکروب شناسا ی، دانشاگاه آزاداساالامی، واحااد دامغااان، تلفاان: 1244021 )1212(؛ پستتت الکترونيتت :
[email protected]
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

یوروپااااتونن (Uropathogenic E.coli; UPEC) باااا بیماریزایی انسانی، در ارتباط اسات. ساویههاایUPEC باهعنوان فرصت طلب داخب سالولی عماب کارده و باا توجاه باهحساسیت و رفتار میزباان و توساط باه کاارگیری فاکتورهاایویرولان مختلف، برای کلونیزه شدن در دستگاه ادراری، برتری کسب میکنند )2 و 1(.
عفونتهای دستگاه ادراری، یکی از شایعتارین عفوناتهاایبیمارستانی اسات کاه از کلاونیزه شادن UPEC در اپیتلیاوممخاطی میزبان ناشی شده و به بافت میزبان آسیب مای رسااند )4(. UPEC در مجاری ادراری، میتواند در مثانه کلونیزه شده و ایجاد التهاب مثانه (Cystitis) کند. همچنین، قادر اسات از طریااح حالااب بااه کلیااههااا صااعود کاارده و پیلونفریاات
.)1( ایجاد کند (Pyelonephritis)
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

اتصال، اولین مرحله در ایجاد بیمااری توساط بااکتریهاااست. تمام باکتریهای بیماریزا باید ابتدا به سطوح مخاطی میزبان متصب شده و سپس با فاکتورهاای ویارولان خاود دربرابر عوامب ضد اتصالی نظیر سیست ایمنی مقابلاه و پاس ازتهاج به داخب بدن و ترشس فرآوردههای خود، بیماری ایجاد کنند. بسیاری از باکتریهاا ، تمایاب دارناد باا ساطوح اناواعسلولهای میزبانی، ارتباط برقرار کنند. این اتصال به ساطوحرا میتوان گاهی با آگلوتینه شدن سلولهاای میزباانی نظیاراریتروس یته ا نش ان داد. در ای ن حال ت، ب اکتریه ا ب ین سلولها، پب تشکیب میدهند .در بسیاری از موارد ،باکتریها به سطس سلولها یا بافتها، باه ویا ه مخااطهاا ، چسابیده وکلنی تشکیب میدهند )1(.
توانایی UPEC برای متصب شدن به بافتهای میزبان، یکایاز فاکتوره ای برت ری اس ت ک ه کلونیزاس یونUPEC را در دستگاه ادراری تسهیب میکند. چندین فاکتور ساط ی مانناد تانک، پیلی یا فیمبریه، پاروتیین هاای اتوترانساپورتر، کاورلی،تولید اگزوپلیساکارید و پیلی F جنسای ، در تشاکیب بیاوفیل دخیب هستند) 0(.
هدف از این مطالعه، تعیین تشکیب بیاوفیل اشریشایا کلای
یوروپاتونن، سنجش قادرت اتصاالی )هیدروفوبیسایتی( آن در بیماران مبتلا به عفونت ادراری است.

مواد و روشها
باکتری اشرشیا کلی استفاده شده در این بررسی، از بیماران مبتلا به عفونت مجاری ادراری از بیمارستانهای سطس اساتانسمنان جمعآوری شد. م یطهای کشت مورد استفاده شاامبائوزین متیلن بلو ((EMB نوترینت آگاار، ماولر هینتاون آگاارBHI broth ،(MHA)، لوریاا برتاانی بارا (LB broth)، از شرکت Merck آلمان تهیه گردید. دیسکهای آنتای بیاوتیکیاس تفاده ش ده ب رای بررس ی مقاوم ت آنت یبی وتیکی ش امب آمپاااایساااایلین (AM(10µg، آمیکاسااااین AN(30g)، کوتریموکسااا ازول SXT(1.25/23.75µg)،جنتامایسااا ین GM(10µg)، سیپروفلوکسازین CP(5µg) و نیتروفورانتاوئین
FM(10µg)، از شرکت پادتن طب تهران خریداری شدند.
شماره 0، پیدرپی 90، بهمن و اسفند 1192 نازیلا ارباب سلیمانی و همکاران/ 111
تعداد 111 نمونه از کشات ادراری افاراد مباتلا باه عفوناتمجاری ادراری جمعآوری شدند. سپس، به منظاور جداساازیاشرشیا کلی و اطمینان از خالص بودن نموناه هاا، هار کادام ازنمونهها به طور مجزا، ابتدا بر روی م یط کشت EMB آگار و سپس بار روی م ایط نوترینات آگاار کشات داده شاده و بااآزمایشهای بیوشیمیایی متاداول نظیارSIM ،TSI ، سایمونسیترات و اوره برای انتروباکتریاسه، باکتری اشرشیا کلی تأییادشد. سویههای تأیید شدهی اشریشیا کلی، باا روش گلیسارولاس توک ب رای خی رهس ازی ) در فری زر منه ای 21 درج ه سانتیگاراد ( نگهاداری شادند تاا در آزمایشاات دیگار، ماورد استفاده قرار گیرند.
برای تعیین مقاومت آنتای بیاوتیکی ، از روش دیساک پلیاتKirby-Bauer استفاده شد) 1(. ابتدا کشت تازهی 24 ساعته از باکتری در م ایط کشات نوترینات آگاار تهیاه و ساپس ازکلنیهای ظاهر شده بر ساطس م ایط کشات سوسپانسایونی معادل استاندارد نی مک فارلند) 1-118 cfu ml1/1( تهیاهشد. به کمک سوآپ استریب، از هر باکتری روی م یط MHA به صورت متراک ، کشت داده شد. پس از 1 دقیقه که رطوباتناشی از سوسپانسیون باکتریها جذب م یط شد، دیسکهای آنتیبیوتیک مورد نظر برای هر باکتری، به کمک پنس استریب با رعایت فاصلهی هر دیسک از دیگری و نسبت به لبهی پلیت، روی م یط MHA قرار داده شد. پلیتهای حاوی باکتری باهمدت 24 ساعت در دمای 10 درجه سانتیگاراد، گرماگاذاریشدند. پس از این مدت، هالههای عدم رشد، انادازه گیاری و بااجدول استاندارد آنتیبیوتیکها، بررسی شدند )0(.
در بررس ی تشااکیب بی وفیل UPEC، از روش میکروتیت ر پلیت استفاده شد )8(. ابتدا یک لوپ پار از کلنای بااکتری باهیک لوله حاوی 1 میلیلیتر لوریاا برتاانی (LB) تلقایس و ایانلولااه بااه ماادت 18 تااا 24 ساااعت در دمااای 10 درجااهی سانتیگراد، گرماگذاری شد .پس از گذشت این مادت و فعاالشدن باکتریها ،1 میلیلیتر از سوسپانسیون باکتری برداشاتهو به لوله آزمایش حاوی 11 میلای لیتار م ایط اساتریبLB ، تلق یس ش د. س پس، 211 میکرولیت ر در داخ ب چاه که ای میکروتیتر پلیت ریخته شاد. در چاهاک شااهد، فقاط م ایطکشت استریب LB قرار داده شد و به مادت 24 سااعت در 10 درجهی سانتیگراد، گرماگذاری شاد . ساپس ، م تاوی داخابچاهکها، خالی و شستشوی چاهکها 1 بار با سرم فیزیولونی استریب انجام شاد. پلیاتهاا باه شادت تکاان داده شادند تااسلولهای غیر متصب حذف شوند .211 میکرولیتر اتانول 90% به چاهکها اضافه گردید تاا سالولهاا تثبیات شاوند . بعاد ازگذش ت 11 دقیق ه، م توب ات چاه که ا تخلی ه و در دم ای آزمایشگاه، سطس پلیتها خشاک گردیاد. چاهاکهاا باا 211 میکرولیتر از کریساتال ویولاه 2% (CV) باه مادت 1 دقیقاه ، رنگآمیزی شدند. بعد از 1 دقیقه ، چاهکها با آب شاهری باهآرامی شسته و با 211 میکرولیتر اسید استیک 11% به عنوان حلال، پر شدند. بعد از 11 دقیقه انکوباسیون پلیتها در دمای 10 درجهی سانتیگراد، جذب نوری چاهکهای رنگ شاده بااکریستال ویوله در طاول ماود 492 ناانومتر ، توساط دساتگاه
.خوانده شد ELISA Reader
برای بررسی هیدروفوبیسیتی UPEC، از هیدروکربن اکتان ،به عنوان یک سطس مورد اتصال )MATH(، استفاده شد. ابتدا، کشت 18 تا 21 ساعته از بااکتری در لولاههاای حااوی م ایطکشت لوریا برتانی برا در دمای 10 درجهی سانتیگراد ،تهیاه وبه منظور جمعآوری سلولهاای بااکتری، لولاههاا باه وسایلهی دستگاه ساتنریفیون با دور rpm 1111 ، در دماای 21 درجاه ی سانتیگراد، به مدت 11 دقیقه سانتریفیون شدند.
سپس ،مایع رویی خاارد و باه رساوب حاصاب ، باافر فسافات
(PBS) اضافه شد. از رسوب، سوسپانسیونی باا کادورت معاادل
1/1 مک فارلند تهیه شاد. در مرحلاهی بعاد ، 1/1 میلای لیتار ازسوسپانسیون، برداشته و به لولهی کووت منتقب و جاذب ناوریآن در طول مود 041 نانومتر خوانده شد. این جاذب ناوری، باهعنوان جذب نوری اولیه یا A گزارش گردید.
سااپس 1/1 میلاایلیتاار از هیاادروکربن اکتااان ، بااه هاارسوسپانس یون اض افه و ب ه م دت 121 ثانی ه ب ا دور متوس ط، ورتکس شد. لولههاا باه مادت 11 دقیقاه در یاک م اب بادونحرکت قرار داده شد تا فاز آبی و آلی از ه جادا شاوند. ساپسجذب نوری فاز آبی در طول مود 041 نانومتر، خوانده شد و باهعنوان جذب ثانویه یا B ثبت گردید. نتاایج حاصاله باه صاورتدرصااد هیدروفوبیساایتی یااا اتصااال ساالولهااای باااکتری بااههیدروکربن اکتان، با استفاده از فرمول 1، م اسبه گردید )9(.

100

AAB  فرمول 3.درصد هيدروفوبيسيتي

يافتهها
پس از تستهای بیوشایمیایی بار روی 111 نموناه ی جادا
شده از بیماران مبتلا باه عفونات ادراری، 01 نموناهاشریشایاکلی جدا شد.
در بررسی مقاومت آنتیبیوتیکی که به روش دیساک پلیاتKirby–Bauer انجام شد 02% )11 مورد( از ایزولههاا مقااومبه آمپیسیلین ،42% )11 ماورد ( مقااوم باه کوتریموکساازول، 22% )10 مورد( مقاوم به سیپروفلوکساازین، 18% )11 ماورد ( مقاوم به جنتامایسین ،4% )1 مورد( مقاوم به نیتروفورانتاوئینبودند و تمام ایزولهها نسبت به آمیکاساین حساسسایت نشااندادند.
114/ دوماهنامه پ وهنده بررسی عامب اتصال و تشکیب بیوفیل در اشریشیا کلی یوروپاتونن …
در جدول 1، الگوی مقاومت آنتیبیوتیکی E. coli باا اساتفادهاز روش Kirby-Bauer، نشان داده شده است.

جدول 3: الگوی مقاومت آنتيبيوتيکي E.coli با استفاده از روش کربي-بوئر.

حساس
)تعداد( درصد نيمه حساس )تعداد( درصد مقاوم
)تعداد( درصد آنتي بيوتي ها
24 )11( 4 )4( 02 )11( آمپيسيلين
18 )41( 1 )1( 42 )11( کوتريموکسازول
08 )14( 1 )1( 22 )10( سيپروفلوکسازين
82 )10( 1 )1( 18 )11( جنتامايسين
90 )00( 1 )1( 4 )1( نيتروفورانتوئين
111 )01( 1 )1( 1 )1( آميکاسين

در بررسااای تشاااکیب بیاااوفیل ، از میاااان بااااکتری هاااای تشکیبدهندهی بیوفیل ، 21% قدرت بسایار کا، 10% قادرتمتوسط و 01% قادرت بسایار باالایی بارای اتصاال و تشاکیببیوفیل داشتند. همچنین، از بین آنها، 4% فاقد قدرت تشاکیببی وفیل بودن د )ش کب 1(. می زان هیدروفوبیس یتی ب اکتری UPEC با آزمون اتصال میکروبی به هیادروکربن ((MATH، 21% بود.

شکل3: تشکيل بيوفيلم UPEC با روش ميکروتيتر پليت.

بحث
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

در این مطالعه، باکتری اشریشیا کلی یوروپااتونن ، بیشاترینمقاومت آنتیبیاوتیکی را نسابت باه آمپایسایلین و کمتارینحساسیت را نسبت به آمیکاسین نشان داد. این نتایج، با برخی مطالعات دیگر مشابه بود. میلانای و همکااران در ساال 2111 نشان دادند که 1/91% از ایزولهها، بیشترین مقاومت را نسابتبه آمپیسیلین و کمترین مقاومات را باه آمیکاساین )0/0%( و سیپروفلوکسازین) 2/11%( دارند. با توجه به نتایج این ت قیح ،میزان مقاومت به آمپیسیلین نسبت به یافتاه هاای ماا بیشاتربوده است )11(. منصوری و همکاران در سال 2111 دریافتناد که میازان مقاومات باه سیپروفلوکساازین 41%، جنتامایساین8/14% و کوتریموکسازول 1/91% است )11( که در مقایسه باامطالعهی ما، از مقاومت بالاتری برخوردار بوده است. ایان امار، میتواند به علت تفاوت مناطح جغرافیاایی و مناابع جداساازیباکتری باشد .در مطالعهای که توسط Mattai و همکارانش در سال 2114 صورت گرفت، نتایج مشابه این مطالعاه باه دساتآمد )12(. باکتریهای اشریشیا کلی جدا شده در این بررسای ، بیش ترین حساس یت را نس بت ب ه آمیکاس ین نش ان دادن د .
خیرآبادی و همکاارانش در ساال 2111، حساسایتاشریشایا
کلیهای جدا شده از نمونههای ادراری را نسبت به آمیکاسین، 98% گزاش کردند.
در این بررسی 01% ایزولهها از نظر توانایی تشکیب بیاوفیل ، بسیار قوی بودناد.Ponnusamy و همکااران در ساال 2112 نشان دادند که 0/21% از نظر توانایی تشاکیب بیاوفیل بسایارقوی بودند )4( که در مقایسه با ت قیح حاضر، میزان تشاکیببیوفیل کمتری از خود نشان دادند. ایان مساأله مای تواناد باهعلت پایین بودن سطس بهداشت، افزایش مقاومت آنتیبیوتیکی و منابع جداسازی نمونهها باشد .اربااب سالیمانی و همکااران،طی ت قیقی، میزان هیدروفوبیسیتی اشریشیا کلی یوروپاتونن

شماره 0، پیدرپی 90، بهمن و اسفند 1192 نازیلا ارباب سلیمانی و همکاران/ 111
را 01/11% گزارش کردند )11(، کاه در مقایساه باا نتاایج باه دست آمده در ت قیح حاضر ،درصد بالاتری را نشان مای دهاد .
Alhaji و همکااااران در ساااال 2111، میاااانگین درصااادهیدروفوبیسیتی را 90/04% م اسبه کردند )14(. دلیب اصالیتفاوت این دو ت قیاح باا مطالعاهی حاضار ، مای تواناد تفااوتمنطقهای، سطس بهداشت و منابع جداسازی باکتری باشد.
نتایج حاصب از این بررسی نشاان داد کاه تشاکیب بیاوفیل باااکتری UPEC باعااا ایجاااد مقاوماات آنتاایبیااوتیکی در س ویهه ای ایجادکنن دهی عفون ت دس تگاه ادراری م یش ود .همچنین، مشخص شد که باکتری اشریشیا کلای یوروپااتونن، دارای ق درت اتص ال ب ه س ط ی نظی ر هی دروکربن اکت ان، میباشد.
برای دستیابی به اطلاعات جامع و ارزیابی دقیحتر، پیشانهادمیشود که دیگر عوامب باکتریایی ایجاد کنندهی عفونات هاایادراری در انسان، همچنین ننهای دخیب در تشکیب بیاوفیل این باکتری مورد مطالعه قرار گیارد و نیاز بارای پیشاگیری ازمقاومت این باکتری به آنتای بیوتیاکهاا، بررسای حساسایتآنت یبی وتیکی قب ب از تج ویز دارو و درم ان، در دس تور ک ار آزمایشگاههای تشخیص طبی قرار گیرد.

REFERENCES
131064066603

Johnson DE, Lockatell CV, Russell RG, Hebel JR, Island MD, Stapleton A, et al. Comparison of Escherichia coli strain recovered from human cystitis and pyelonephritis infections in transurethrally challenged mice. Infect Immun 1998;66:3059–65.
Johnson JR, Russo TA. Extraintestinal pathogenic Escherichia coli: “the other bad E coli”. J Lab Clin Med 2002; 139:155–62.
Marrs CF. Escherichia coli mediated urinary tract infections: are there distinct uropathogenic E. coli (UPEC) pathotypes? FEMS Microbiol Lett 2005;252:183–90.
Ponnusamy PNV. In vitro biofilm formation by uropathogenic Escherichia coli and their antimicrobial susceptibility pattern. Asian Pac J Trop Med 2012;5(3):210–.3
Hanna A, Berg M, Stout V, Razatos A. Role of capsular colanic acid in adhesion of uropathogenic Escherichia coli. Infect Immun 2003;69(8):4474–.18
Soto SM, Smithson A, Martinez JA, Horcajada JP, Mensa J, Vila J. Biofilm formation in uropathogenic Escherichia coli Strains: relationship with urovirulence factors and antimicrobial resistance. J Urol 2007;177:365–.8
National Committee for Clinical Laboratory Standards. Performance standards for antimicrobial susceptibility testing, 15th (M100-s15). National Committee for Clinical Informational Supplement Laboratory Standards Wayne. .5002
Stepanovic S, Vukovic D, Dakic I, Savic B, Svabić–Vlahovic M. A modified microtiter-plate test for quantification of staphylococcal biofilm formation. J Microbiol Meth 2000;40:175–9.
Rosenberg MEL. Bacterial adherence to polystyrene: A replica method of screening for bacterial hydrophobicity. Appl Env Microbiol 1981;42(2):375–.7
Milani M, Nahaei MR, Lotfipour F, Yousefee S. Antibiotic sensitivity of prevalent bacteria isolated from urinary tract infection. Pharm Sci 2008;47–.35
Mansouri M, Abbasi S. Prevalence of multiple drug resistant clinical isolates of extended spectrum beta-lactamase producing Enterobacteriaceae in southeast Iran. IJMS 2010;5(2):101–.8
110/ دوماهنامه پ وهنده بررسی عامب اتصال و تشکیب بیوفیل در اشریشیا کلی یوروپاتونن …
.21 Mathai D, Jones RN, Pfaller MA. Epidemiology and frequency of resistance among pathogens causing urinary tract infection in 1,510 hospitalized patients: a report from the SENTY Antimicrobial Surveillance Program (North America). Diag Microbiol Infect Dis 2004;40:129–36.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Arbab Soleimani N, Kasra Kermanshahi R, Yakhchali B, Nejad Sattari T. Antagonistic activity of probiotic lactobacilli against Staphylococcus aureus isolated from bovine mastitis. Afr J Microbiol Res 2010;4(20):2169–73.
Brima Gogra A, Yao J, Sandy EH. Cell surface hydrophobicity (CSH) of Escherichia coli, Staphilococcus aureus and Aspergillus niger and the biodegradation of diethyl phthalate (DEP) via microcalorimetry. J Am Sci 2010;6(7):78– .88



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید