پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاريخ دريافت مقاله: 51/8/5192
سال هجدهم، شماره بهمن6 ، و پي در اسفند پي 359692، صفحات 523 تا 553 تاريخ پذيرش مقاله: 21/55/5192
بررسي علل و پيامد بيماران مبتلا به سنکوپ مراجعه کننده به اورژانس بيمارستان امام حسين)ع(
دکتر حميد رضا حاتم آبادی2,3، دکتر حسين عليمحمدی5، دکتر مجيد شجاعي5، دکتر فرزانه مير محمدی4، دکتر محمدرضا ملکي*4

5. مرکز تحقیقات ارتقای ایمنی و پیشگیری از مصدومیتها، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، تهران
2. دانشیار گروه طب اورژانس، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، تهران
1. استادیار گروه طب اورژانس، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی، تهران
-10921207866

4. استادیار گروه طب اورژانس، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی جندی شاپور، اهواز چکيده
سابقه و هدف: بیش از 1% بیماران مراجعه کننده به اورژانس از سنکوپ شکایت دارند و علت بستری در 5 تا 6 درصد بیمااران اسات.
مطالعهی حاضر، به بررسی علل و پیامد سنکوپ در بیماران مراجعه کننده به بخش اورژانس بیمارستان امام حسین)ع( پرداخته است.
مواد و روشها: در این مطالعهی توصیفی- طولی (Descriptive-longitudinal study)، تمامی بیماران مراجعه کننده با سنکوپ به اورژانس بیمارستان امام حسین)ع( در طی پنج ماه بررسی و پیامد آنها طی یک ماه پیگیری، مورد مطالعه قرار گرفت. اطلاعات از طریا شرح حال یا پروندهی بیمار، جمعآوری و در یک پرسشنامه ثبت میگردید. بیماران پس از یک ماه در خصوص پیامدهای سنکوپ مورد پیگیری قرار گرفتند. آزمونهای تی دو و کای اسکور جهت بررسی رابطهی علتها با بروز پیامد، استفاده شد.
يافتهها: تعداد 511 بیمار با میانگین و انحراف معیار 54±7/67 سال مورد مطالعه قرار گرفتناد. شصات و شاش نفار از بیمااران ماردبودند .در 11 بیمار )11%( علت قلبی ،61 بیمار )61%( علت ناشناخته، در 4 بیمار )4%( علت مغازی و در یاک بیماار )5%( ها علات ، آنمی بود. طی دورهی پیگیری یک ماهه، چهار بیمار که دو نفر آنها زن و دو نفر مرد بودند، فوت شدند که علت بیماری در همهی آنهاا ، قلبی و سن همگی بالای 71 سال بود. تغییرات الکتروکاردیوگرافی در بدو ورود در هر چهار بیمار وجود داشت. شیوع عاود بیمااری 4% بوده و 9% تحت نوعی جراحی قرار گرفتند و بقیه زنده ماندند.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

نتيجهگيری: سن بالاتر از 71 سال و علت قلبی، مهمترین فاکتورهای تعیینکنندهی پیشآگهای بیمااری و باروز پیامادهای ناشای ازسنکوپ میباشند.

-18287235108

واژگان کليدی: سنکوپ، علت، پیامد، بخش اورژانس لطفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Hatamabadi HR, Ali-Mohammadi H, Shojaee M, Mirmohammadi F, Maleki MR. Etiology and outcome of patients with syncope admitted to emergency department of Imam Hossein Hospital. Pejouhandeh 2014;18(6):325-331.
20325116

مقدمه3
سنکوپ به حالتی گفته میشود که در آن هوشیاری همراه با تون عضلات اسکلتی به علت کاهش جریاان خاون مغازی باهطور ناگهانی از دست میرود. آمارها نشان میدهند کاه حادود11% )48-52%( از جامعه ممکن است در طول زندگی، حداقل یااک بااار ساانکوپ را ت ربااه کننااد. باایش از 1% بیماااران مراجعهکننده به اورژانس، از سنکوپ شکایت داشته کاه علات

*نويسنده مسؤول مکاتبات: دکترر محمدرضرا ملکري؛ تهاران، م یا دان اماامحسین)ع(، خیابان شهید مدنی، بیمارستان امام حسا ین)ع(، بخاش اورژاناس، تلفان :
[email protected] :؛ پست الکترونيك)125( 71412181
بستری در 6-5 درصد بیماران میباشد) 5(. شایان ذکر اسات ، میزان بروز سالیانهی سنکوپ در بیماران بالای 71 سال، حدود 6% )2( و هزینههای درمانی آن، سالیانه بالغ بر دو میلیون دلار در امریکا برآورد شده است )1(. با این وجود، بررسی و ارزیاابیسنکوپ در بیماران ارجاعی به مراکز اورژانس پیچیده و دشاواراساات، چاارا کااه فرآیناادهای پاااتوفیزیولوژی آن، همچنااینبیماریهایی که باعث بروز سنکوپ مای شاود ، بسایار متفااوتمیباشند. اگرچاه برخای از عوامال ای ااد کننادهی سانکوپ ، پیشآگهی خوبی دارند اما متأسفانه برخی دیگر از آنها با مرگ یا ناتوانی بالای بیماران هماراه مای باشاد . ایان عوامال، شاامل
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

126
آریتمی و انفاارکتو قلبای، آمباولی ریاوی و خاونریزیهاایپنهان میباشد به گونهای که در مطالعات مختلف، میزان مرگ و میر یک سالهی آن 11-58 درصد بیان شده است) 4(. علالمغزی نیز از دیگر عوامال مها بساتر ی در بخاش اورژاناس وبخشهای بستری میباشد )1(.
علاوه بر عوامل ای اد کنناده ی سانکوپ، پیامادهای آن نیازنقش مهمی در مرگ و میر یا ناتوانی ناشی از آن ایفا میکنناد.اگرچه پیامدهای ناشی از سنکوپ اغلب بیخطر مای باشاد اماابرخی از آنها موجب مرگ یا نااتوانی بیماار مایگردناد ) 6(. در یک مرور سیستماتیک نشان داده شد کاه 55% از بیما اران بااسنکوپ، پیامدهای خطرناکی را ت ربه میکنند. این پیامدهای خطرناک شامل مرگ، انفاارکتو و آریتمای قلبای باوده کاهباعث به خطر افتادن حیات بیمار یا کاهش کیفیت زندگی وی میگردد )4(. لذا تشخیص سریع علات و تعیاین پایش آگهایبیماران مبتلا به سنکوپ، کمک شایانی به کاهش میزان مارگو میر آنها میکند. بنابراین، لازم است بیمارانی که باا سانکوپبه مراکز درمانی مراجعه میکنند، از نظر ریسک فاکتورها، عود م دد بیماری و مرگ و میر، پیگیاری شاده تاا بار اساا آنبتوان پروتکلهای درمانی مناسبی را تدوین نمود .
مطالعهی حاضر با هدف تعیین علت و پیشآگهی یک ماههی بیماران مبتلا به سنکوپ طراحی شد تا بیماارانی کاه مساتعدپیامدهای خطرناک سنکوپ هستند، شناسایی و تدابیر درمانی ویژهای برای آنها اتخاذ گردد.

مواد و روشها
مطالعهی حاضر یک بررسی مقطعا ی باوده و شاامل بیماارانمراجعه کننده از اول اردیبهشات تاا آخار شاهریور مااه ساال5195 به بخش اورژانس بیمارستان امام حسین)ع( با تشاخیصسنکوپ بود. استراتژی تعیین ح نمونه برای این مطالعه، بر اسا میزان بروز پیامدهای خطرناک ناشی از سنکوپ بنا شد .بر اسا مطالعات قبلی) 7(، شیوع پیامدهای ناشی از سنکوپ برابر11% میباشد. لذا، با در نظار گارفتن احتماال مشااهده ی پیام د براب ر 11% و دق ت 5/1، ح نمون ه مناس ب ب رای مطالعهی حاضر، حداقل 84 نفر تعیین شد. تعاداد 511 بیماار مبتلا به سنکوپ، با استفاده از روش نمونهگیری در دستر و غیر احتمالی، انتخاب شده و از نظر پیامدهای ناشای از آن ، باهمدت یک ماه پیگیری شدند. طب تعریف، هر فردی که دچاارافت هوشیاری گاذرا، هماراه باا از دسات دادن تاون عضالاتوضعیتی شده باشد و علامتهای وی سازگار باا دیگار شارای ک اهش هوش یاری مانن د تش نج، کم ا، میگ رن، هی وکس ی،هی وگلیسامی، ص رع، حملاهی ایس کمیک گاذرا و کاتال س ینباشد، به گونهای کاه آغااز آن ساریع و بهباودی از آن کامالباشد) 4(، به عنوان بیمار دچار سنکوپ تعریف گردید. افارادیکه با گی ی، سرگی ه و سقوط از ارتفاع مراجعه میکردناد ، از مطالعه کنار گذاشته شدند. در صورتی که در تشخیص کااهشسطح هوشیاری تردید وجود داشت، باا گارفتن شارح حاال از بیماار یاا همراهاان وی، در خصاوص ورود بیماار باه مطالعاه، تصمی گیری میشد.
بیمارانی که بعد از یک مااه در دساتر نباوده، شارح حاالواضحی از سنکوپ یا پره سنکوپ نداشته، باا تشانج جنرالیازهمراجعه نموده، بعد از تروما به سر دچار کاهش سطح هوشیاری شده، مسمومیت و عدم بازگشت سطح هوشیاری به حاد پایاهداشته، از مراکز درمانی دیگر برای ارزیاابی و بر رسای سانکوپمعرفی شده و به طور مستقی به بخشهاای قلاب یا ا داخلا ی اعصاب فرستاده شدند، از مطالعه حذف گردیدند.
اطلاعات بیماران و اقدامات ان ام شده در مدت زمان بساتریدر بیمارستان توس یک پزشک آموزش دیده، با مصااحبه و ازپروندهی بیمااران اساتخراو و ثبات گردیاد. ایان اطلاعاات ازطری پرسشنامهای که شامل سه بخاش باود باه دسات آماد.
بخش اول، حاوی اطلاعات دموگرافیک )سن، جانس ، آدر و شماره تلفن بیمار یا همراهان وی( بود .
قسمت دوم پرسشنامه، شامل سا ؤالاتی باود کاه باه بررسایوضعیت بیمار در زمان مراجعه به اورژانس باه دلیال سانکوپمیپرداخت. این قسمت، شاامل سا ؤالاتی در زمیناه ی کااهش سطح هوشیاری، وجود درد در قفسا هی ساینه ، از دسات دادن تون عضالات نگهدارناده ی بادن ، ساابقه ی سانکوپ ، ساابقه ی بیماری قلبی، وجود عارضهی قلبی یا مارگ ناشای از بیمااریقلبی در وابستگان درجه یک، ساابقه ی وجاود تشانج و صارع،مصرف دارو یا الکل در دوره یک ساعته قبل از وقوع سانکوپ،ت ربهی سختی در تکل یا ضعف در یاک طارف بادن قبال ازوقوع سنکوپ، وجود تنفسهای کوتاه در طول روز قبل از وقوع سنکوپ و سابقهی نارسایی قلبی بود.
قسمت سوم پرسشنامه نیز شامل سؤالات پیگیری یک ماهاهبود. در این قسمت اطلاعاات مرباوط باه عاود بیمااری، ان ااماقدامات تشخیصی یا بستری در بیمارستان و مرگ بیمار ثباتشد. این پرسشنامه، زیر نظر متخصصین داخلی مغز و اعصاابو قلب و عروق طراحی و جهت اطمینان از پایایی آن طی یاکبررس ی مق دماتی ب رای 21 بیم ار، تکمی ل گردی د. پ س از آنالیزهای ان ام شده، ضریب آلفاای کرونباا 79/1 با ه دساتآمد که نشان دهندهی پایایی مناسب پرسشنامه میباشد. اطلاعات موجود در پرسشنامه، در برناماه ی SPSS )نگاارش1/58( تحت آنالیز و بررسی قارار گرفتناد. اطلاعاات سان باهصورت میانگین  انحراف معیار تعریف شد و برای مقایسه بین گروهها، از آزمونهای t، کای دو و تست دقی فیشار اساتفادهشد، به گونهای که سطح معنای داری 11/1P< در نظار گرفتاهشد.

يافتهها
در این مطالعه، در نهایت 511 بیمار وارد مطالعاه شادند کاه 66 بیمار )66%( مارد و 14 نفار ) 14%( زن بودناد. میاانگین وانحراف معیار سن این بیمااران برابار 547/67 باود )حاداقل سان 25 و حاداکرر آن، 91 ساال (. در کال ، 71 بیماار )71%( بالای 61 سال سن داشتند که از این تعداد 11 نفر) 11%( مرد و 22 نفر) 22%( زن بودند کاه آزماونt ، اخاتلاف معنایداری بین سن بیماران بر حسب جنس، نشان نداد .
شایعترین علامات باالینی، سارگی ه باود کاه در 22 بیماار )22%( دیده شد. سایر علای بالینی باه ترت یا ب شا یوع، شااملاستفراغ، تنگی نفس، تهوع، سردرد و دوبینا ی باود کاه در 49 بیمار )49%( دیده شد. ه ده بیماار )58%( نیا ز در بادو ورود،درد قفسه سینه داشتند .یازده بیمار )55%( نیز در بدو ورود به اورژانس هیچ علامتی نداشتند. 78 بیمار )78%( دارای بیماری زمینهای و 22 بیماار )22%( فاقاد هرگوناه بیماار ی زمیناه ای بودند. شایعترین بیماری زمینهای، فشار خون بالا باود ) 16%(.
میزان فشار خون در این بیماران، باین حاداقل 81 و حاداکرر241 میلیمتر جیوه متغیر بود. سایر بیماریهاا ی زمیناه ای باه ترتیب شیوع، شامل بیماری ایسکمیک قلب، دیابات ، ساابقه ی انفارکتو قلبی و سابقهی سکتهی مغزی بود.
داروهای مصرفی در این بیماران مختلف بود ولی شاا یعتار ین آنها، بتا بلوکر و داروهای کاهندهی فشار خون بود. سایر داروها شامل داروهای قلبی اع از ضاد دیاسریتمای ، وازودیلاتورهاا ، دیورتی که ا و نیت راته ا، داروه ای کاهن دهی قن د خ ون و داروهای آنتی سایکوتیک شامل ضد تشنجها، ضد افسردگیهاا و سایر داروها بود که 55 بیمار از ساا یر داروهاا یی کاه شااملداروهای فوق نبودند استفاده میکردند.
علت سنکوپ در 11 بیمار )11%(، ناشناخته بود کاه 19 نفار)19%( ب الای 61 س ال و 54 نف ر) 54%( زی ر 61 س ال س ن داشتند. همچنین، علت سنکوپ در 11 بیماار )11%( بیمااریقلبی بود که 29 بیمار )29%( بالای 61 و 6 بیمار )6%( زیر 61 سال سن داشتند. در دوازده بیمار )52%( نیز علل مغزی مطرح بود که 51 نفر) 51%( باالا ی 61 و 2 نفار ) 2%( زیا ر 61 ساال
127
سن داشتند. آزمون کای دو ارتباطی بین سن با علت سانکوپنشان نداد) 54/1P=(.
در 78 بیم ار )78%(، بیم اری زمین های وج ود داش ت ک ه شایعترین آن، فشار خون بالا باود )16%(. ساایر بیمااری هاای زمینهای به ترتیب شیوع، شامل بیماری ایسکمی قلبی، دیابت، سابقهی انفارکتو قلبی و سابقهی سکته مغزی بود.
در مطالعهی حاضر، بیمااران برحساب علال، در چهاار گاروهقلبی، مغزی، خونی و ناشناخته طبقهبندی شدند. در 11 بیمار )11%( علل قلبی، در 55 بیماار ) 55%( علال مغاز ی و در یاکبیمار، علت ک خونی مطرح بود .این در حالی است کاه علاتدقی سنکوپ، در 11 بیمار) 11%(، شناسایی نشاد )الگاوریت
.)5
پس از ان ام اقدامات اولیه در اورژاناس، 78 بیماار )78%( در بخش مراقبت ویژهی قلبی بستری شده و 22 بیماار )22%( از اورژانس ترخیص شدند. مدت زمان بستری این دسته از افاراددر اورژانس، 1 تاا 11 سااعت باا میا انگین 48/9 سااعت باود.میانگین و انحراف معیار مدت زمان بستری در بیماران با علاتقلبی 1/51/6 روز و در علل غیر قلبی و ناشاناخته ، 1/11/1 روز بود. به طور کلای ، مادت زماان بساتری در بیمارساتان ، از حداقل یک روز تا 21 روز با میا انگین 8/1 روز باود. بیشاتر ین روزهای بستری که بیماران با علت قلبی در بیمارستان ماندناد25 روز و در مابقی علل که شامل غیر قلبا ی و ناشاناخته باود، به ترتیب 51 و 51 روز بود. بنابراین، بیماران دچار سنکوپ بااعلت قلبی، طول مدت بستری بیشتری داشتند )1115/1>P(.
در دورهی پیگیری یک ماهه، شیوع پیامادهای کوتااه مادتناشی از سنکوپ در 57 نفر) 57%( گزارش شد که شاامل یا ک بیمار )5%( آنژیوپلاستی عروق قلبی، 2 بیمار )2%( پیوند عروق کرونر قلب، 6 بیمار )6%( تعبیهی پیسمیکار و 4 بیماار ) 4%(، عود سنکوپ داشته و مابقی بیمااران کاه 4 نفار ) 4%( بودناد ، فوت شدند )الگوریت 5(.
سابقهی عود سنکوپ در 27 بیمار) 27%( وجود داشت که در 1 مورد) 1%( تغییرات نوار قلب به نفع ایسکمی در بدو ورود به اورژانس، دیده شد، در حالی که این تغییا رات در افاراد بادونسابقهی سنکوپ که 71 بیمار )71%( بودند، بیشتر بود) 57%(.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

در پیگیری یک ماهه، عود سنکوپ در 4 بیمار) 4%(، مشااهدهگردید که تمامی آنها مبتلا به اخاتلالات قلبای بودناد. از بایناین بیماران ،2 بیمار در ناوار قلاب دارای اخاتلالات ایساکم ی قلبی با تغییرات دینامیک قلبی، یک بیمار بلوک کامال قلاب وتوقف گرهی دهلیزی- بطنی و یک بیمار، ها یچ ساابقه ای ب ازبیم اری ایس کمی قبل ی را ذک ر نم یکردن د. البت ه، ارتب اط
128
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

معنیداری بین وجود بیماری قلبی و عود سنکوپ در طی یک ماه، مشاهده نشد. همچنین، فق یا ک بیماار کاه قابلاً دچاارسنکوپ شده بود، عود سنکوپ را در طی یک ماه ت ربه کارد ، هرچند، ارتباطی بین سابقهی قبلی سنکوپ و عود سنکوپ در طی یک ماه، وجود نداشت. از بین بیمارانی که عود سانکوپ رادر طی یک ماه ت ربه کردناد، 1 بیماار دارای سان باالای 71 سال و یک بیمار که علت عود سنکوپ بلوک کامل قلبا ی باود ، 11 سال داشت. از بین این چهار بیمار، فق یا ک بیماار قابلاقابلاًسابقهی پنج باار عاود سانکوپ را داشات و ساه بیماار دیگار سابقهای از سنکوپ را ذکر نمیکردند. آزماون کاای دو نشاانداد که عود سنکوپ در علل قلبی، شایوع باالاتری نسابت باهدیگر علتها دارد )1115/1>P(. اما آزمون کاای دو اختلافایبین شیوع ایسکمی از لحاظ سابقهی عود بیمااری در دو گاروهنشان نداد) 65/1P=(. هیچکدام از بیمارانی که در طی یک ماه بعد از ترخیص از بیمارستان دچار عاود سانکوپ شادند فاوتنکردند و در بین کسانی که فوت کردند نیا ز ها یچکادام دچاارعود سنکوپ نشده بودناد. از باین بیمااران ماورد مطالعاه، 27 بیمار )27%(، سنکوپ را قبلاًقبلا ت ربه کارده بودناد و 71 بیماار

بيماران
سنکوپ
300
بيمار
بستری
(
78
)%

بيمار
هشت

و

هفتاد
ناشناخته

علت
(
35
)%
پنجاه
بيمار
وسه

قلبي

علت
(
53
)%
بيمار

پنج
و

سي

فوت
(
4
)%
بيمار

چهار
عود

سنکوپ
(
4
)%

بيمار
چهار
جراحي

باز

قلب
(
2
)%
دو
بيمار

آنژيوپلاستي
(
3
)%

يك
بيمار
قلبي
ساز

ضربان

(
6
)%

بيمار
شش

قبل

مشابه
بيماری
از

(
38
)%

هجده
بيمار
مغزی

علت
(
33
)%
بيمار

يازده
آنمی
(
5
)%
بیمار

یک
ترخيص
(
22
)%
بيمار

و

بيست
دو
سنکوپ

ماه

بعد
يك

پيامدهای

علل
در
سنکوپ
ب

ي
ماران

بستر
ی

وضع
ي
ت

تع
يي
ن

تکل
ي
ف

ب
ي
ماران



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید