پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاريخ دريافت مقاله: 41/9/4192
سال هجدهم، شماره بهمن6 ، و پي در اسفند پي 349696، صفحات 696 تا 403 تاريخ پذيرش مقاله: 22/44/4192
نقش هستهی مرکزی آميگدال چپ و راست در تعديل درد يک طرفه ناشي از آزمون فرمالين به عنوان مدل التهابي مزمن در موش صحرايي
ارشيا اوجي3، دکتر جواد ساجديانفرد*6، دکتر مهناز طاهريانفرد4

4. کارشناس ارشد فیزیولوژی، بخش فیزیولوژی، دانشكده دامپزشكي، دانشگاه شیراز، شیراز
2. دانشیار ،بخش فیزیولوژی، دانشكده دامپزشكي، دانشگاه شیراز، شیراز
-10921207485

1. دانشیار ،بخش فیزیولوژی، دانشكده دامپزشكي، دانشگاه شیراز، شیراز چکيده
سابقه و هدف: درد، یكي از پروسههای مهم در بدن ميباشدکه توسط مكانیسمم همای متعمددی در سیسمتم عصمیي مرکمزی کنتمر ميشود. بسیاری از ساختارهای فوق نخاعي در تعدیل درد دخالت دارند. آمیگدا ، یكي از این ساختارهای عصیي اسمت کمه عمووه بمر نقش اصلي در درک احساسات و ایجاد پاسخ به آنها، در تعدیل درد نیز دخالمت دارد. هسمته ی مرکمزی آمیگمدا بمه عنموان آمیگمدا کنتر درد، معرفي شده است. هدف از این مطالعه، تعیین نقش هستهی مرکزی آمیگدا چپ و راست در تعدیل درد یكطرفه ناشمي ازآزمون فرمالین، به عنوان مد درد التهابي مزمن درموش صحرایي ميباشد.
مواد و روشها: در این مطالعه، از 26 سر موش صحرایي نر نژاد ویستار به وزن )16286 گرم( استفاده شد. حیوانمات بمه گمروه همایکنتر ، سالین و آزمایش تقسیم شدند. در گروههای آزمایش، به منظور غیر فعا کردن موقت هسمته، بمه ترتیمر در هسمته ی مرکمزیآمیگدا چپ، راست و یا هر دو سمت، داروی بيحسي لیدوکایین به میزان 5/6 میكرولیتر برای ایجاد بيحسي موضعي و در گروههمایکنتر سالین، به همان میزان، سرم فیزیولوژی تزریق شد. پس از پانزده دقیقه، 56 میكرولیتر فرمالین 5/2 درصد، به زیمر پوسمت پمایراست عقر حیوان تزریق و میزان درد در فواصل 45 ثانیهای برای مدت یک ساعت، ثیت گردید.
يافتهها: درمقایسه بین هستهی سمت چپ و راست آمیگدا در درد ایجاد شده ناشي از تزریق فرمالین به پای راست حیوان، بيحسميهستهی سمت چپ )ipsilateral( به میزان بیشتری از بيحسي هستهی سمت راست، در افزایش درد دخالت داشته است.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

نتيجهگيری: این نتایج نشان داد که در صورت ایجاد درد در یک طرف بدن، بيحسي دوطرفهی آمیگدا اثر بیشمتری در افمزایش دردنسیت به بيحسي هر یک از دو هسته دارد. همچنین، هسته ipsilateral آمیگدا )هستهی سمت چپ(، اثر بیشمتری در کنتمر دردنسیت به هستهی طرف مقابل دارد.

-18287234841

واژگان کليدی: آمیگدا ، آزمون فرمالین، درد، لیدوکایین لطفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Owji A, Sajedianfard J, Taherainfard M. The role of left and right amygdala on unilateral pain induced by formalin test
in rats. Pejouhandeh 2014;18(6):296-304.
6605751

مقدمه3
درد، حسي ناخوشایند و در عین حا هشدار دهنده است که موجود زنده را از صدمهی بافتي آگاه ميکنمد )4(. بمه منظمورکنتر درد، سیستمهای کنترلي متعددی وجمود دارد )2 و 1(.
با توجه بمه انمواگ گیرنمدههمای درد و نیمز انمواگ محمرکهمای

*نويسنده مسؤول مکاتبات: دکتر جواد ساجديانفرد؛ شیراز، دانشگاه شمیراز، دانشمكده دامپزشمكي، بخمش فیزیولموژی، صمندوق پسمتي 4314-34115، تلفمن :
2418222 )6344(، نمممممابر: 2282916 )6344(؛ پستتتتت الکترونيتتتتک:
[email protected]
حرارتي، شیمیایي و مكانیكي، مسیرهای کنترلمي مختلفمي درروند کاهش درد دخالت دارند )1 و 5(.
هستهی آمیگدا از لحاظ آنماتومیكي بخمشهمای مختلفميدارد. در این میان، هستهی مرکزی آمیگدا به عنوان یكمي ازمناطق دخیل در کنتر درد در مغز شناخته شده و به عنموانآمیگممدا درد پمم یر ، معممروف اسممت )2(. هسممتهی مرکممزی آمیگدا ، مهمترین قسمت برای دریافت درد و ایجاد بمي دردی است )3 و 8(. هستهی مرکزی آمیگمدا ، رشمته همای عصمیيآوران از شاخ پشتي نخاگ و نیمز هسمتههمای شماخهای اطمرافدریافت ميکند )46-8(. میسر نخاعي- آمیگمدالي ، بمه عنموانانتقا دهندهی اطوعات درد عمل ممي کنمد . ایمن سماختار بمهصورت یک مجموعهی کوچک در مغز، مشابه بما سمایر اجمزایسیستم لیمییک در کنتمر احساسمات و رفتارهمای تحریكمينقش دارد. در سما همای اخیمر، آمیگمدا بمه عنموان یكمي از
س اختارهای اص لي مغ ز جل ویي مط رپ ش ده و پاس خ ه ای احساسي، در تفسیر و پردازش جنیههای بیولوژیكي نیمز نقمشمهمي بر عهده دارد. همچنین، آمیگدا در اسمترس و حافظمهنیز دخالت دارد )44(.
با توجه به مطالعات گ شته، دیده شده که تخریمر هسمتهی آمیگدا در میمون رسوس، که در ابتدا تنمدخو و خشمن بمود،باعث آرام و رام شدن حیوان شمده و در برابمر محمرک تمرس، عكسالعمل شدیدی از خود نشان نميدهد. همچنمین ، گفتمارحیوان را به حالتي غیر قابل درک تیدیل ميکند) 44(. عمووهبر این، باعث بروز رفتار تولید مثلي نامناسر از حیموان شمده وعادتهای تغ یهای حیوان تغییر ميکند و حیوان به موجمودیمنزوی و کنارهگیر از جمع تیدیل ميشود) 44(. همچنین، بمراساس مطالعات انجمام شمده، پمس از بمياثمر کمردن هسمتهی آمیگدا توسط آنتاگونیسمت همای مربوطمه )42( و ایجماد دردتوسط فرمالین، به نظر ممي رسمد کمه عملكمرد ایمن هسمته درارتیاط با تعدیل درد نقش داشته باشد) 41(. از آنجا که آزمون فرمالین به عنوان یمک روش اسمتاندارد در ایجماد درد تونیمکمحسوب ميشود، ميتوان تغییرات سیستم عصیي مرکمزی درکنتر آن را مورد بررسي قرار داد )41 و 45(.
ه دف از ای ن مطالع ه، تعی ین می زان دخال ت ه ر ک دام از هستهها به شكل جداگانه و توأم در تعدیل درد است. بنمابراینبا انجام ایمن مطالعمه، ممي تموان میمزان احسماس درد پمس ازبيحس کردن هستهی آمیگدا توسط داروی بيحسکنندهی موضعي، به دنیا بكارگیری محمرک شمیمیایي دردزا )آزممونفرممالین( و همچنمین وجمود ی ا عمدم وجمود ارتیماط ب ین دوهس تهی چ پ و راس ت آمیگ دا در می زان احس اس درد را بررسي کرد. با آگاهي از چگونگي کارکرد سیستمهمای کنتمر درد در موجودات، ميتوان روشهمای نمویني را بمرای کنتمر انواگ درد به کار برد.

مواد و روشها
شصت سر موش صحرایي نر از نژاد Wistar با وزن 16±286 گرم در محل مناسر با دمای 2±22 درجه سانتیگراد و دسترسي آزاد به آب و غ ا، نگهداری ميشدند. حیوانات در 2 گروه به صورت زیر مورد آزمایش قرارگرفتند:
293گروه او : در هستهی مرکزی آمیگدا سمت چپ کانو گ اری شد و بعد از یک هفته، سرم فیزیولوژی به میزان 5/6 میكرولیتر تزریق و بعد از 45 دقیقه آزمون فرمالین انجام شد.
گروه دوم: در هستهی مرکزی آمیگدا سمت چپ کانو گ اری شد و بعد از یک هفته، داروی بيحسکنندهی موضعي لیدوکایین به میزان 5/6 میكرولیتر تزریق و بعد از 45 دقیقه، آزمون فرمالین انجام شد.
گروه سوم: در هستهی مرکزی آمیگدا سمت راست کانو گ اری شد و بعد از یک هفته، سرم فیزیولوژی به میزان 5/6 میكرولیتر تزریق و بعد از 45 دقیقه، آزمون فرمالین انجام شد.
گروه چهارم: در هستهی مرکزی آمیگدا سمت راست کانو گ اری شد و بعد از یک هفته، لیدوکایین به میزان 5/6 میكرولیتر تزریق و بعد از 45 دقیقه آزمون فرمالین انجام شد.
گروه پنجم: در هستهی مرکزی آمیگدا راست و چپ کانو گ اری شد و بعد از یک هفته، سرم فیزیولوژی به میزان 5/6 میكرولیتر تزریق و بعد از 45 دقیقه آزمون فرمالین انجام شد.
گروه ششم: در هستهی مرکزی آمیگدا راست و چپ کانو گ اری انجام شد و بعد از یک هفته، لیدوکایین به میزان 5/6 میكرولیتر تزریق و بعد از 45 دقیقه، آزمون فرمالین انجام شد.
برای بيهوشي و کانو گ اری، پس از وزن کردن حیوان، با ترکیر دو داروی %2 Xylasine و Ketamine 10% به ترتیر به میزان 46 و 466 میليگرم بر کیلوگرم به صورت داخل صفاقي )i.p(، حیوانات بیهوش شدند. پس از اطمینان از بیهوشي کامل، حیوان را در دستگاه استرئوتاکسي قرار داده و با استفاده از اطلس پاکسینوس مختصات آمیگدا (AP=2.5,
DV=−8, L=±4.2) مشخص گردید )42(. سپس ،کانو هایي از جنس استیل )سر سوزن شماره 22( به طو 46 میليمتر در آمیگدا کار گ اشته شد و جایگاه کانو ها با استفاده از پیچ کوچک و سیمان دندانپزشكي، در سطح جمجمه ثابت گردید. یک هفته پس از جراحي، کار تزریق لیدوکایین یا نرما سالین با استفاده از سرسوزن شمارهی 23 دندانپزشكي به درون هستههای آمیگدا ، انجام گرفت. این تزریق به مدت یک دقیقه طو کشید تا از انتشار ماده تزریقي به داخل هسته اطمینان حاصل گردد.
برای ایجاد درد تونیک تجربي در حیوان، از تزریمق فرممالین
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

5/2% به میزان 56 میكرولیتر به صورت زیرجلدی به کف پمایراست حیوان استفاده گردید. هنگام تزریمق دقمت گردیمد کمهمحلو فرمالین به صورت داخل جلدی تزریق نشده یا به عمق بافت نفوذ پیدا نكند. بعد از انجام تزریق، حیوان در جعیهای از جنس اپكسيگوس به ابعاد 16×16×16 سانتيمتمر قمرار داده
298
شد و واکمنش درد در حیموان در همر 45 ثانیمه بمه ممدت 26 دقیقه ثیت گردید. در صورتي که حیوان رفتار خاصي را نشمانندهد، امتیازصفر؛ در حالتي که وزن خمود را بمر روی پما قمرارندهد و پای راست را کمي بالا بگیرد، امتیاز یک، در صورتيکه پای راست را کاموً بالا گرفته و در شكم جمع کند، امتیاز دو و زماني که شروگ به لیسیدن و گاز گرفتن پا کند امتیاز سمه بمهحیوان داده ميشود. پنج دقیقه او ، فاز او درد فرمالین، پنج دقیقههای دوم و سوم بین فاز او و دوم و از دقیقه 45 تا 26، به عنوان فاز دوم درد آزمون فرمالین در نظر گرفته شد.

جدول 3. ميانگين )Mean± SEM( نمرهی آزمون فرمالين در گروههای مختلف.

گروه

دقيقه

5

30

35

60

65

40

45

30

35

50

55

60

61
/
6
±
65
/
2

42
/
6
±
18
/
4

41
/
6
±
96
/
4

46
/
6
±
26
/
2

46
/
6
±
22
/
2

61
/
6
±
21
/
2

62
/
6
±
61
/
2

62
/
6
±
92
/
4

61
/
6
±
91
/
4

46
/
6
±
52
/
4

65
/
6
±
15
/
4

61
/
6
±
21
/
4

گروه

دقيقه

5

30



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید