پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاريخ دريافت مقاله: 03/7/3092
سال هجدهم، شماره 5آذر ، و پي دی در 92پي 523 9، صفحات 232 تا 242 تاريخ پذيرش مقاله: 4/33/3092 اثر آموزش مديريت حافظه هيجاني بر افسردگي
زهرا ولي تبار*2، فريده حسين ثابت2، محمد بهشتيان3

3. کارشناس ارشد روان شناسی عمومی، دانشگاه علامه طباطبایی
2. عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی
-10921208247

0. عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی چکيده
سابقه و هدف: بازیابی ارادی و غیر ارادی خاطرات ناخوشایند ذخیره شده در حافظهی هیجانی، با وقوع و عوود افرورد ی هسترو یبالایی دارد .این پژوهش، با هدف تعیین اثر برنامهی آموزشی مدیریت حافظهی هیجانی (EMMP) بر افررد ی، افکار خودآینود منیویو ن رش منیی دربارهی خود، دنیا و آینده انجام رف ه است .
مواد و روشها: 111 نیر از زنان 12 تا 52 ساله در فرهن ررای معرفت، پرسشونامه ی افرورد ی بو ، افکوار خودآینود منیوی، م و شناخ ی و پاسخ به خاطرات فرورونده را تکسیل کردند. افرادی که ملاکهای ورود به پژوهش شوامل افرورد ی خییوو و حوداقل یو خاطرهی فرورونده در هی هی ذش ه را دارا بودند، به طور تصادفی در دو روه آزمایشی و کن رل قرار رف ند. روه آزمایشی بوه مودت9 ج ره تحت آموزش EMMP قرار رف ند. روش پژوهش، از نوع پیشآزمون و پسآزمون، به هسراه ی پی یری ی ماهه بوده است.
يافتهها: EMMP بر کاهش افررد ی )21/2=(، افکوار خودآینود منیوی )22/2=( و ن ورش منیوی دربوارهی خوود، دنیوا و آینوده )220/2=( تأثیر داش ه و این تأثیر در ی پی یری ی ماهه، پایدار بوده است.
نتيجهگيری: EMMP، از طریق افزایش آ اهی و آموزش تکنی هایی برای مدیریت حافظهی هیجانی، افررد ی را کواهش مویدهود.
بنابراین میتوان با ی آموزش چند ج رهای، EMMP را در برابر افررد ی مقاوم کرد.

-18287235566

واژگان كليدی: حافظهی هیجانی، مدیریت حافظهی هیجانی، افررد ی، خاطرات فرورونده لطفالطفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Valitabar Z, Hosseinsabet F, Beheshtiyan M. The effect of emotional memory management on depression. Pejouhandeh 2013;18(5):232-241.
5084481

مقدمه
2احساسا ات شا دید و طااو نی ماادت یا أس )دلسااردی، despondensy( و دلمردگاااای (dejection) را افسااااردگی میگویند )3(. فروید افسردگی را خشمی که به درون برگشاتهاست، توصیف کرد. این خشم بعد از فقدان موضوع، برانگیختاه میشود. این فقدان میتواند واقعی یا خیالی باشد. موضاوع ، باهمعنی هر چیزی است که فرد از لحاظ هیجانی باه نن وابساتهاست) 2(. نظریههای شناختی، افکار خودکار منفی (negative automatic thoughts) و دید منفی نسبت باه خاود، دنیا ا و نینده را دلیل افسردگی، دوام و عود نن ما یدانناد )0(. مثلا شااناختی (cognitive triads) بااه محتااوی افکااار مربااو میشود. در افسردگی، محتوی افکاار اللام منفای اسات و در

*نويسنده مسؤول مکاتبات: زهرا ولي تبار؛ دانشاگاه علاماه طباطباایی، تلفانهمراه: 39394692339؛ پست الکترونيك: [email protected]
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

مورد مثلا خاود، دنیا ا و نیناده ما یباشاد )4(. بررسا یهاا ی جدیدتر تخریم افکار مثبت را نیز به عنوان ویژگا ی افساردگ ی مطرح کردهاند) 5(. این کاستیهاا ی شاناخت ی از هماینادها ی افسردگی به شمار رفته و در بسیاری از پژوهشها برای بررسی اثربخشی درمان، کاهش ننهاا باه عناوان معیاار و مالا قارارمیگیرد. با این حال، پژوهشهاا ی اخیا ر نشاان داده اناد افارادافسرده، بیشتر درگیر خاطرات ناگوار گذشته هستند تا رویا داد ناخوشایندی که به تازگی اتفاا افتااده اسات. افاراد ی کاه درشش ماه گذشته با رویداد ناخوشایندی روبهرو شدهاند کاه باهنظر میرسد عامل افسردگی ننان میباشد، بیشاتر از ننکاه باهرویداد مذکور فکر کنند، درگیر رویدادهای ناگواری هستند که در گذشتهی دورتری اتفا افتاده است) 6(.
خاطرات مربو به رویدادهای هیجانی باه خاوبی در حافظاهذخیره میشوند. حافظه برای محر های هیجانی برانگیزاننده، مانند تصاویر خشونتنمیز، بهتر از حافظه برای محار خنثای میباشد )7(. در افراد سالم، نمیگدال مسا ؤول تقویا ت حافظاهبرای اتفاقات هیجانی از طریق تساه یل فراینادها ی حافظا ه در دیگر مناطق مغاز مایباشاد )8 و 9(. یا ادنوری خااطرات ، هاممیتواند فرد را لمگین کند، هم خلق را بهبود بخشد، تا جاا یی که بسیاری از افراد از یادنوری خاطرات مثبت برای بهبود خلق خود استفاده میکنند و این راهبرد از فارد در برابار افساردگی دفاع میکند )33(. خاطرات ناخوشایند گذشاته، مخصوصاامخصوصااً درمورد افرادی که یا ک دورهی افساردگ ی داشات هاناد )خااطراتمربو به دورهی قبلی(، میتواند فارد را در یا ک دور باطال ازتداعیهای منفی گرفتار کند. ایا ن خااطرات گااهی اوقاات باهصورت لیر ارادی بازیابی میشوند که به نن خاطرات فرورونده (intrusive memories) گفته میشود )33(. خاطرات فرورونده، رفتارهای اجتنابی فرد را برای رها شدن از هیجان منفی همراه با نن، فرا میخوانناد کاه در نت یجاه ی نن، دفع ات وق وع و ش دت پریش انکنن ده ب ودن نن را اف زایش میدهند و یا از نشخوار کردن استفاده ما یکنناد ، کاه هام بااافسردگی و هم با پریشانی ناشی از بازیابی خاطرات فروروناده ، همبستگی مثبت دارد. همچنین طبق نتایج پژوهشها، ارزیابی منفی از خاطرات فرورونده، با شادت پر یشاان کننادگ ی ننهاا وافسردگی، همبستگی مثبت دارد) 32 و 30(.
یادگیری راهبردهای مناسم برای مقابله با ایا ن بازیا ابیهاا ی لیر ارادی میتواند به درماان افساردگی و یا ا پا یشگیا ری نن کمک کند. روشهایی که افراد برای تنظیم هیجان خود به کار میبرند، نتایج متفاوتی در بار داشاته )34( و البتاه فارد بارای سازگاری نیاز دارد در موقعیتهای مختلف باه انادازهی کااف ی انعطافپذیر باشدکه بتواند راهبرد مناسم را انتخاب کند) 35(.
چنین مهارتی نیاز به نموزش و یادگیری دارد .
بررسیهای نزمایشگاهی نشان میدهد افاراد افساردهای کاهبهبود یافتهاند، در استفادهی اختیاری از راهبردهای مقابلاه ای، از راهبردهای ناسازگارانه مانند سرکوبی استفاده میکنناد ، امااوقتی به ننها گفته میشود که از چه راهبردی اساتفاده کنناد، تفاوتی بین ننها و گروه کنترل وجاود نادارد ) 36(. ایا ن نتاا یج نشان میدهد که باا نماوزش مایتاوان تاأث یر تنظا یم هیجاان ناکارنمد را کاهش داد. به هما ین علات اسات کاه برناماههاا ی نموزشی مختلفی برای همهی گروههای سنی برای رسیدن باهاین هدف طراحی شده و بررسا یهاا ، اثربخشا ی ننهاا را تأ ییا د کردهاند) 22-37(.
200
با وجود تأکید فراوان پژوهشهای رفتاری و نزمایشاگاه ی در نق ش بازی ابی خ اطرات ناخوش ایند گذش ته و ت أثیر نن ب ر افسردگی، برنامهای نموزشی با تمرکاز بار« بازیا ابی خااطراتناخوشایند، تفسیرهای فرد از این بازیابیها و راههاا ی مقابلاه ی فرد با این بازیابیهاا » در محادوده ی جساتجو های پژوهشاگریافت نشد. در پژوهش حاضر، برنامهای نموزشا ی باا تمرکاز بارحافظهی هیجانی گسترش یافت و اثار بخشای نن بار کااهشافسردگی، مورد بررسی قرار گرفت. منظور از مدیریت حافظهی هیجانی، نگاهی نسبت به تأثیر اطلاعات هیجانی ذخیا ره شادهدر حافظه و استفاده از راهبردهایی به منظور کنترل و مدیریت نن است. این راهبردها شاامل کنتارل توجاه، ارزیا ابی مجاددشناختی، روشهای مناسم کنار نمدن باا خااطرات فروروناده،بازسازی ذهنی و مدیریت حافظهی هیجانی در روابط میباشد.

مواد و روشها
کلیه زنان بین 25 تا 05 سال که از کالاس هاا ی نموزشا ی و هنری فرهنگسرای معرفات واقاد در شاهران )منطقاه 5 شاهرتهران( استفاده میکنند، جامعهی پاژوهش را تشاکیل دادناد . ملاکهای ورود به پژوهش شاامل محادودهی سان ی 25 تاا 05 سال، نمرهی افسردگی بک بین 33 تا 38 و داشتن حداقل یک خاطرهی فرورنده در طول هفتاه ی گذشاته باود. در مرحلاهی اول، از طریق نمونهگیری در دسترس، پرسشنامهها در اختیا ار افراد قرار گرفت. از بین 332 پرسشانامه ی تکمیا ل شاده، 28 نفر ملا های ورود به پژوهش را دارا بودند. از ننهاا دعاوت باههمکاری شد که 24 نفر با شرکت در پژوهش موافقات کردناد.
در مرحلهی دوم، این 24 نفار باه طاور تصاادفی در دو گارو ه نزمایشی و کنترل قرار گرفتند.
ابزارهای اندازهگیری شامل موارد زیر بود:
2. پرسشنامهی افسرردگ ي برك )و ير رايش دوم(- BDI
Beck depression inventory-second edition)): ای ن پرسشنامه در سال 3996 توسط بک، استیر و برون تهیه شد و هدف از نن ارزیابی شدت نشانههای افسردگی ما یباشاد . ایا ن پرسشنامه، برای جمعیت سان ی 30 ساال باه باا قابال اجارامیباشد. این نزمون، یک مقیاس خود گزارشا ی 23 مااده ای از نشانههای افسردگی اسات ) 20( و دارای 4 نماره بارش اسات.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

نمرهی کمتر از 33، نشانهی فقدان افسردگی یا کمتار ین حادافسردگی است؛ از 33 تا 38 نشان دهندهی افساردگ ی خفیا ف تا متوسط؛ از 39 تا 29 افسردگی متوسط تا شاد ید و از 03 تاا60 نشانهی افساردگ ی شاد ید اسات )24(. ضار یم نلفاا بارای همسانی درونی برای یا ک نموناه از بیمااران سارپا یی 92/3 و برای دانشجویان 90/3 و مقدار پایایی بازنزماا یی بار رو ی یا ک نمونهی 26 نفره از بیماران سرپایی که در فاصلهی یا ک هفتاهپرسشنامه را پر کردند ،90/3 بدست نمده است )20(. با اجرای این پرسشنامه روی یا ک نموناه ی ایرانا ی، ضار یم نلفاا بارا ی همسانی درونی 78/3 و ضریم پایایی بازنزمایی 86/ 3با ساط معناداری 333/3 به دست نمد )25(.
پرسشنامهی مثلث شرناتت ي )CTI(: ایا ن پرسشانامه ، توسط بکهام، لبر، واتکینز، بایر و کاو ، در ساال 3986 تهیاهشده است. هدف از نن، ارزیابی ویژگیهای مثل شاناخت ی بار اساس مدل شناختی میباشد که توسط بک، راش، شاو و امری درسال 3979 ارایه گردیده است) 20(. این پرسشانامه ، دارای 06 سؤال و سه خرده مقیاس برای سنجش نگرش منفا ی فاردنسبت به خود، دنیا و نینده میباشاد )24(. ایا ن پرسشانامه ازثبات درونی خوبی با نلفای 93/3 برای نگرش نسبت باه خاود،83/ 3برای نگرش نسبت به جهان و 90/3 برای نگرش نسابتبه نینده برخوردار است )26(. کیمیایی و گرجیان، این نزماونرا روی یک نمونهی 432 نفری از دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد) 357 نفر مارد و 255 نفار زن( اجارا کردناد و ضاریم پایای نلفای کرونباا نن را بارای کال مق یا اس، 85/3 و بارا ی خرده مقیاسهای نگرش نسبت به خود 83/3، نگارش نسابتبه دنیا 70/3 و نگرش نسبت به نینده، 83/3 به دسات ن وردناد )27(.
پرسشنامهی افکار تودآيند (ATQ): ایا ن پرسشانامه ، توسط ها ن و کندال در سال 3983 ساخته شاد و شاامل 03 عبارت برای ارزیابی فراوانی اظهارات منفا ی خودکاار در ماوردخود، به کار میرود. این اظهارنظرهاا ی منفا ی نانشاکار ، نقاشمهم ی در ایجااد، دوام و درم ان نسایمه ای روانشااناختی مختلف، از جمله افسردگی، ایفا میکند. این نزمون، 4 جنبه از افکار خودنیند شامل ناساازگار ی شخصا ی و تمایا ل باه تغ ییا ر (PMDC: personal maladjustment and desire for change)، خودپنداشت منفا ی و انتظاارات منفای (NSNE:
negative self-concepts and negative expectations)، اعتماد به نفس پایین (LSE: low self-esteem) و ناامیا دی (helplessness) را میسنجد. این پرسشنامه باه خصاوا ازنن جهت ارزشمند است که برای سنجش تغییر شاناخت هاا ی مربو به مداخلههای بالینی، طراحا ی شاده اسات) 28(. ایا ن پرسشنامه روی نموناه ای مرکام از 032 دانشاجوی دانشاگاه ، هنجار شده است. میانگین سنی این نمونه، 23 تا 22 ساال با ا انحراف معیار 04/4 سال بوده است. این نمونه از نزمودنیها، به صورت افسرده یا لیر افسرده، بار اسااس نمارات پرسشانامه ی افس ردگی ب ک و MMPI طبق هبن دی ش ده بودن د. نم رهی می انگین پرسش نامهی افک ار خودنین د در نمون هی افس رده، 64/79 باا انحاراف معی ار 29/22 ب ود. نم رهی میاانگین در نمونهی لیر افسرده، 48/57 با انحراف معیار 89/33 بود )28(. کیمیایی، نزمون ATQ را باه فارسای ترجماه کارده و روایای صوری نن، مورد تأیید صااحم نظاران حاوزهی روانشناسا ی و مشاوره قرار گرفت. سپس نن را روی 03 دانشاجو ی ساال دومرشتهی روانشناسی متشکل از 30 پسر و 37 دختر با میانگین سنی 2/23 سال اجرا کرد. نتایج نشان داد کاهATQ از ثبااتدرونی بسیار خوبی با ضریم نلفاا ی کرونباا 93/3 برخاوردارب وده و دارای انح راف اس تاندارد 67/33 ب ا می انگین 28/46 میباشد )29(.
پرسشنامهی پاسخ به فروروندهها (RIQ: Response to Intrusions Questionnaire): این پرسشنامه در ساال3999 توسط Clohessy و Ehler ساخته شد. این پرسشنامه، یک مقیاس خود گزارشدهی اسات کاه 3( فراوانا ی خااطراتفرورونده ،2( پریشانی همراه با نن ،0( معنای نسبت داده شادهبااه خاااطرات فرورونااده و 4( گسااترهای کااه در نن افاارا د از راهبردهای تجزیا ه، نشاخوار کاردن و سارکوب ی بارا ی کنتارلخاطراتشان استفاده میکنند را ماورد ارزیاابی قارار مایدهاد)03(. برای ارزیابی فراوانی خاطرات فروروناده در طاول هفتاهگذشته، به عنوان یکی از ملا های ورود باه نزماایش، از ایا ن پرسشنامه استفاده شده است. ثبات درونا ی بارا ی ساؤال هاا ی تفس یر منف ی 84/3=، ب رای س ؤاله ای نش خوار ذهن ی 59/3=، برای سؤالهای سرکوبی بدون در نظر گرفتن ساؤالمربو به نوشیدن الکال و سایگار کشا یدن 79/3= و بارا ی سؤال تجزیه کردن، 66/3= به دست نماده اسات) 03(. ایا ن پرسشنامه، توساط پژوهشاگر ترجماه و روایای صاور ی نن در اجرای نزمایشی مورد بررسی قرار گرفت که در نتیجه، شیوهی بیان برخی سؤا ت بدون تغییا ر محتاو ا، بارا ی فهام بهتار نن، تغییر یافت و در اجرای نزمایشی روایی صوری نن تأییا د شاد.
روایی محتوای نن نیز توسط چناد از صااحمنظاران رشاتهی روانشناسی تأیید شده است.
برنامهی آموزشي مديريت حافظهی هيجاني :EMMP)
باا :Emotional Memory Management Program)
استفاده از پاژوهش هاا ی رفتاار ی و نزمایشاگاه ی در زمیناه ی ارتبا بین حافظهی هیجانی و افساردگ ی، برناماه ای نموزشا ی )جدول3( با هدف نگاهی نسابت باه اثا رات ضامن ی حافظاه ی هیجانی بر خلق، تداخل نن با فعالیت روزماره، تاأثیر خاا طرات فرورونده و روشهای سازگار و ناسازگار مقابله با پریشانی ناشی از بازیابی ننها بر خلق فرد ،اثرات ضمنی خاطرات نا خوشایند

جدول 2. برنامهی آموزشي مديريت حافظهی هيجاني
اهداف موضوع جلسه
نشنایی با تأثیر ضمنی حافظهی هیجانی
معرفی برنامه نموزشی و فرایند اجرای نن
پردازش عمیقتر خاطرات هیجانی مثبت
خلق یک تصویر ذهنی نرامشبخش معرفی
تعریف هیجان
معرفی هیجان به عنوان یک پیام
نشنایی با هیجانهای اصلی
نشنایی با تأثیر ارزیابی موقعیت بر هیجان
تشخیص تفاوت بین در هیجان و واکنش به نن
توانایی تشخیص نشانههای فیزیکی هیجان )زبان بدنی( نگاهی هیجانی
توانایی تشخیص هیجانها در خود و دیگران
توانایی تشخیص هیجانهای اولیه و ثانویه تشخیص هیجان
در ضرورت به کارگیری مهارتهای تنظیم هیجان
یادگیری مهارتهای تنظیم هیجان تنظیم هیجان
در تأثیر ضمنی خاطرات نزاردهندهی گذشته و نحوه فراخوانی ننها
نگاهی نسبت به تداخل تصاویر فرورونده در فعالیت جاری و واکنش فرد برای کنار نمدن با ننها
به چالش کشیدن عقاید منفی در مورد تصاویر فرورونده خاطرات نزاردهنده در حافظهی هیجانی
 بررسی روشهای سازگار و ناسازگار کنار نمدن با تصاویر فرورونده روشهای کنارنمدن با تصاویر فرورونده
ارزیابی دوباره تصاویر نزاردهنده
تغییر تصاویر نزاردهنده با استفاده از تصویرسازی خلا تغییر تصاویر نزاردهنده در حافظهی هیجانی
توانایی تشخیص موقعیتهایی که فرد تحت تأثیر ضمنی حافظهی هیجانی رفتاری نامتناسم دارد )هیجان مشاهده شده نامتناسم است، حرفهای بیربط و… .(
بررسی عکسالعملهای مناسم در چنین موقعیتهایی مدیریت حافظهی هیجانی در روابط
بررسی نتایج از طریق بازخوردهای افراد
ترلیم افراد به ادامه انجام تکالیف بررسی تغییرات

گذشته بر روابط بینفردی و نموزش راهبردهایی برای مدیریت تأثیرات ضمنی حافظهی هیجانی و روشهایی جهت بازسااز ی خاطرات ناخوشایند، به طوری که کمتر برای فارد نزار دهنادهباشد ،تهیه و تنظیم گردید.
در این برنامه، از فعالیتهای مختلفی برای درونسازی مفاهیم استفاده شده است که به عنوان نمونه می توان به ماوارد ذیالاشاره کرد:
الف( تماشای فیلم.
ب( تقلید جلوههای هیجانی چهرهای.
ج( تمرین سیم خوردن )برای یادگیری توجه بر تجربهی مثبت جاری و پردازش عمیقتر نن(.
د( تمرین تکمیل پازل: در ابتدا شرکت کننده ها تصاویری از جنگ جهانی دوم را تماشا میکنناد ، ساپس پاازلی را تکمیا ل میکنند که تعدادی از قطعات نن تداعیکننده صاحنه هاا یی از فیلم میباشد. پژوهشگر از این تجربه و نحوهی برخورد افراد باااین قطعات اضافی برای توضا ی مفهاوم خااطرات فروروناده ومکانیسمهای مقابله با نن استفاده میکند.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

ه( برای نگاهی از تأثیرات خاطرات ناخوشایند گذشته در روابط بین فردی، صحنههایی از بح هاا ی زن و شاوهر ی کاه علاتننها، نه رویداد جاری، بلکه دلخوریهای گذشته است، نماا یش دادهها میشود و افراد سعی میکنند نشانههاا ی تاأث یر ضامن ی حافظهی هیجانی را شناسایی کنند.
برنامهی نموزشی در مرحلهی اول، باه طاور نزمایشا ی با رای دریافت پسخوراند اجرا شد. دلیا ل اجارا ی نزمایشا ی، اصالاح وتکمیل برنامه بود. سپس، برنامهی نموزشی توسط چناد تان ازاستادان روانشناسی و علوم تربیتی مورد بررسی قارار گرفات وروایی محتوی نن تأیید شد.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

طرح پژوهشی حاضر، از نوع نیمه نزمایشا ی )پا یشنزماون و پسنزمون با گروه کنترل( میباشد. نزمودنیهای گروه نزمایش هفتهای دوبار به مدت 9 جلسه، در جلساات نموزشای شارکتکردند. به گروه کنترل هیچ نموزشی داده نشاد. قبال و بعاد ازاجرای پژوهش، هر دو گروه به پرسشنامهها پاسخ دادند و بعا د از دورهی پیگیا ری ی ک ماه ه، گ روه نزمایشا ی ب ار دیگ ر ب ه پرسشنامهها پاسخ دادند. با توجه به ملاحظات اخلاقا ی، شارحجلسات به گونهای کاه قابل یا ت خودنماوز ی داشاته باشاد، دراختیار نزمودنیهای گروه کنترل قرار گرفت.

برای توصیف دادهها از میانگین و انحاراف اساتاندارد و بارای نزمون معناداری میانگینها در پیشنزمون و پاس نزماون و دردورهی پیگیااری از تحلیاال کوواریااانس، بااا در نظاار گاارفتن پیشفرضهای نن )نرمال بودن توزید، همگنا ی واریا انسهاا و همگنی شیم رگرسا یون( و نزماونt اساتفاده شاد. 35/3P< سط معنیداری اختلاف ها در نظر گرفته شد.

يافتهها
میانگین نمارات افساردگی، افکاار خودن یناد منفا ی و مثلا شناختی در گروه نزمایشی در پسنزمون کاهش داشاته اسات )جدول 2(.
بر اساس تحلیل کوواریانس، باا توجاه باه 35/3P< در تماامموارد، میتوان گفت برنامهی نموزشا ی بار کااهش افساردگی، افکار خودنیند منفا ی و مثلا شاناختی، اثرگاذار باوده اسات )جدول 0(.

انحراف استاندارد ميانگين آزمون گروه
2/28
2/08
2/38 34/36
9/00
33/00 پیش نزمونپسنزمونپیگیری نزمایش )افسردگی(
2/92 2/93
0/00 30/25
33/66
33/33 پیشنزمونپسنزمونپیگیری کنترل )افسردگی(
5/39
4/52
0/53 59/93
50/80
56/25 پیش نزمون
پسنزمون
پیگیری نزمایش )افکار خودنیند منفی(
5/38
4/90 5/53 59/58
57/75
59/43 پیشنزمون
پسنزمون
پیگیری کنترل )افکار خودنیند منفی(
5/25
5/53 5/97 52/25
48/33
49/43 پیش نزمونپسنزمونپیگیری نزمایش )مثل شناختی(
6/35 5/57
5/00 53/75
54/25
49/66 پیشنزمونپسنزمونپیگیری کنترل )مثل شناختی(
جدول 2. شاتصهای توصيفي متغيرها در گروه آزمايشي و كنترل.

جدول 3. تحليل كوواريانس متغيرها.
معناداری F ميانگين مجذورات درجه آزادی مجموع مجذورات تحليل كوواريانس
3/32 6/29 43/94 3 43/94 شرایط نزمایشی افسردگی
6/53 23 306/63 خطا 3/35 4/02 90/38 3 90/38 شرایط نزمایشی افکار خودنیند منفی
23/53 23 453/63 خطا 3/338 8/64 259/39 3 259/39 شرایط نزمایشی مثل شناختی
29/97 23 629/08 خطا در گ روه تجرب ی، اخاتلاف می انگین پ سنزم ون و دورهی پیگیری بارا ی افساردگ ی )89/3P=(، افکاار خودن یناد منفا ی )23/3P=( و مثلاا شااناخت ی )36/3P=(، معناایدار نبااود .
بنابراین میتوان گفت تأثیر برنامهی نموزشی پایدار بوده است .در گ روه گ واه نی ز اخ تلاف می انگین پ سنزم ون و دورهی پیگیری بارا ی افساردگ ی )60/3P=(، افکاار خودن یناد منفا ی )45/3P=( و مثلا شا ناختی )36/3P=( معنا یدار نبا ود
)جدول2(.

بحث
یافت هه ای نم اری، اثربخش ی برنام هی نموزش ی م دیریت حافظهی هیجانی بر کااهش افساردگی را تأییا د ما یکناد . در برنامااهی نموزشاای ماادیریت حافظااهی هیجااانی، عواماال ایجادکنندهی حالت افسردگی مطرح میشود. افراد نسابت باهتأثیرات متقابل این عوامل و دور باطلی که میتواناد ننهاا را دریک خلق منفی گرفتار کند، نگاهی پیدا میکنند. ایا ن نگااه ی در شناسایی نقا قابل کنترل و مسیرهایی کاه باا قطاد ننهاامیتوان از یا ک دور باطال جلاوگیری کارد ، کماک مایکناد .
مدیریت به معنی رسیدگی کردن و کنترل اسات. نگااهی، باهفرد، امکان بررسی مناسم شرایط را میدهد.
از ویژگیهای افراد افسارده ، ساوگ یری ننهاا در باه یا ادنوری خاطرات منفی است )0(. البته پژوهشهای بیشاتر نشاان دادهاست که تفاوتی بین افراد افسرده و افراد عادی در به یا ادنوری خاطرات منفی وجود ندارد و این تفاوت تنها در بازیا ابی ماواردمثبت تأیید شاده اسات )5(. پاژوهش هاا ی نزمایشاگاه ی نیا ز افزایش فعالیت مناطق پیشپیشانی در افراد افسرده به هنگاامبازیابی تصاویر مثبت را نشان میدهند )03(. به این معنی کاهافراد افسرده به تلاش عماد ی بیشاتر ی بارا ی یا ادنوری ماواردمثبت نیاز دارند. پردازش عمیقتر، بازیابی نسانتر را پیشبینی میکند. اگر اطلاعات به اندازهی کافی پردازش شوند، احتماالبازیابی ننها بیشتر میشود. در EMMP، افراد مینموزند که به رویدادهای مثبت توجه بیشتری نشان دهند و ترلیم میشوند تا خاطرات مثبت خود را با جزئیات بیشتری یادنوری کنند. به طور مثال در تمرین سیم خوردن مینموزند چطور میتوان بااتوجه کافی به رویدادهای خوشایند از ننها لاذت بارد. باا خلاقیک تصاو یر ذهنا ی نراماش بخاش و تاداعی نن باا نرام سااز ی فیزیکی، تصاویر مثبتی را در ذهان ذخ یا ره ما یکنناد کاه باههنگام مواجهه با تصاویر ناخوشایند میتوانناد نن را جاا یگزین کنند.
ناکارنمدی راهبردهای تنظیم هیجانی یکا ی دیگار از عوامالنسیمشناسی افسردگی است. این راهبردها، فراوانا ی، شادت ومادت هیجااانه ای منفاای بااه وی ژه لاام را افاازایش داده و هیجانهای مثبت مانند علاقه و لذت را کاهش میدهند )02(. قبل از اینکه راهبردهای تنظیم هیجان نموزش داده شود، نیا از به افزایش نگاهی هیجانی است. علاوه بر این نگاهی هیجانی به خودی خود در کاهش افسردگی مؤثر است )00(.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

افرادی که در مورد هیجانهای خود نگااه ی دارناد، در حالمشکلات هیجانی مهارت بیشتری دارند، و در مقایسه با افرادی که این مهارت در ننها کمتر است، سلامت هیجانی بیشاتر ی را تجربه میکنند. علاوه بر این افرادی که به نسانی یا ک هیجاان ب ه خص وا را در ط ول موقعی ته ای اس ترسزا تش خیص میدهند، زمان کمتری را صارف واکانشهاا ی هیجاان ی خاودمیکنند، به این معنی که مناا بد شاناخت ی خاود را کمتار باهواکنش هیجاان ی اختصااا مایدهناد کاه در نتیجاه ، امکاانبیشتری برای بررسی واکانش هاا ی جاا یگزین دارناد ، باه ایانترتیم که افکار خود را متوجه تکالیف دیگر کارده و بیشاتر از راهبردهای کنار نمدن سازگارانه استفاده میکنند )04(.
هیجانها درEMMP به عنوان بازخوردی از شرایط درونی و
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید