پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاريخ دريافت مقاله: 21/21/2192
سال هجدهم، شماره 5آذر ، و پي دی در 92پي 523 9، صفحات 222 تا 232 تاريخ پذيرش مقاله: 12/21/2191
بررسي اثرات تجويز توأم مکمل ويتامين E و دُُکوزاهگزانوئيک اسيد بر شاخصهای استرس اکسيداتيو پلاسمای سمينال در مردان آستآستِنواسپرمِنواسپرم
غزاله اسلاميان2، دکتر ناصر اميرجنتي*2، دکتر بهرام رشيدخاني3، دکتر محمدرضا صادقي4، دکتر آزيتا حکمت دوست* 5

2. کارشناس ارشد علوم تغذیه، انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور، دانشكده علوم تغذیه و صنایع غذایی، کمیته پژوهشی دانشجویان، دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، تهران
1. استادیار و متخصص ارولوژی، گروه آندرولوژی و جنین شناسی، پژوهشكده بیوتكنولوژی تولید مثل، پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی- ابن سینا، تهران
دانشیار اپپدمیولوژی، گروه تغذیه جامعه، دانشكده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی، تهران 4. دانشیار بیوشیمی بالینی، گروه آندرولوژی و جنین شناسی، پژوهشكده بیوتكنولوژی تولید مثل، پژوهشگاه فناوریهای نوین علوم زیستی جهاد دانشگاهی- ابن سینا، تهران
-58528374115

استادیار علوم تغذیه، گروه تغذیه بالینی و رژیم درمانی، دانشكده علوم تغذیه و صنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور، دانشگاه علووم پزشوكی شهید بهشتی، تهران چکيده
سابقه و هدف: یكی از عوامل مؤثر در نقص عملكرد و کاهش تحرك اسپرم، افزایش گونههای فعال اکسو یژن و افوزا یش سوح اکسویداتیوی پلاسوما ی سمینال میباشد. پژوهش حاضر با هدف تعیین اثرات تجویز توأم مكمل اسید چرب ددُکوزاهگزانوئُکوزاهگزانوئیک اسید و ویتامین E بر استرس اکسیداتیو پلاسوما ی سمینال در مردان آستنواسپرم انجام گرفت.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

مواد و روشها: در این کارآزمایی بالینی تصادفی سه سوکور کنترلدار، از میان 172 مرد مراجعه کننده به کلینیک مردان مرکوز درموان نابواروری ابونسینا، 21 مرد آستنواسپرم با تحرك کلی اسپرم کمتر از 21% و حرکت رو به جلوی اسپرم کمتر از 12%، به روش تقسیم تصادفی بلوکی طبقهبندی و بوه دو گروه تقسیم شدند. افراد گروه آزمون به مدت 21 هفته، روزانه 462 میلیگرم ددُکوزاهگزانوئُکوزاهگزانوئیک اسید و 611 واحد بینالمللی ویتامین E و افراد گوروهکنترل، روزانه دو کپسول دارونما دریافت کردند. غلظت 8- ایزوپروستان، ظرفیت آنتی اکسو یدانی توام و غلظوت موالوندیآلدهایو د پلاسوما ی سوم ینال، پارامترهای اسپرم، دریافتهای رژیم غذایی، شاخصهای تنسنجی و میزان فعالیت بدنی در ابتدا و انتهای پژوهش، تعیین شدند. آنالیز آماری با استفاده از نرم افزار SPSS انجام گرفت.
يافتهها: از بین 21 مردی که در این پژوهش داوطلبانه شرکت کردند ،11 نفر در گروه مداخله و 11 نفر در گروه کنترل، پژوهش را بوه پا یو ان رسواندند.
ظرفیت آنتی اکسیدانی تام پلاسمای سمینال در گروه مداخله، در مقایسه با گروه دارونما، افزایش معنیداری یافت )112/1P<(. غلظت 8- ایزوپروسوتان
)111/1P=( و غلظت مالوندیآلدهاید پلاسمای سمینال )111/1P=( در گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل، کاهش معنیداری یافت.
نتيجهگيری: این پژوهش نشان داد دریافت توأمِ مكمل اسیدچرب دُُکوزاهگزانوئیک اسید و ویتامین E در مردان آستنواسپرم، منجر به کواهش اسوترساکسیداتیو پلاسمای سمینال میشود. از آن جوا کوه افوزایش گونوه هوای فعوال اکسویژن در اخوتلاتت اسوپرم مشواهده شوده اسوت، مصورف خووراکی آنتیاکسیدانها مانند ویتامین E، به صورت بالقوه میتواند یكی از راههای مقابله با آسیبهای اکسیداتیو اسپرم در این گروه از مردان نابارور باشد.

96030215423

واژگان کليدی: استرس اکسیداتیو، اسید دُُکوزاهگزانوئیک، ویتامین E، آستنواسپرمی، مردان نابارور لحفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایید:
Eslamian G, Amirjannati N, Rashidkhani B, Sadeghi M-R, Hekmatdoost A. Effects of combined supplementation with vitamin E and docosahexaenoic acid on oxidative stress markers in seminal plasma in asthenozoospermic men. Pejouhandeh :)5(81;3102222-231.

مقدمه2
باروری در اکثر فرهنگها از ارزش باتیی برخوردار است و

*نويسندگان مسؤول مکاتبات: دکتر ناصر اميرجنتي؛ تهران ،صوندو پسوتی:
2277-29622، تلفوون: 11411111 )112(، نمووابر: 11411112 )112(؛ پستتت الکترونيک: [email protected]؛ دکتر آزيتا حکمت دوستت؛ تهوران،صندو پستی: 4742-29192؛ تلفن: 11127484 )112(، پستت الکترون يت ک:
[email protected]
آرزوی داشتن فرزند، یكی از اساسی ترین محركهوای انسوان ی به شمار میآید) 2(. آمارهای جهانی نشوان موی دهنو د کوه درحدود 21 تا 22 درصد از زوجها، در طوول سوالهوای زنودگیمشترك خود، ناباروری را تجربه میکنند. در ایران نیوز 12 توا11 درصد زوجها، نابوارور هسوتند) 1 و 1( کوه ایون میوزان ازمیانگین جهانی باتتر است. حدود یک سوم از موارد نابواروری،نتیجه وجود اختلال در مردان و یک سوم نیز بوه علوت وجوودعواملی دیگر در زنان میباشد. در یوک سووم مووارد نیوز زن و شوهر به طور مشترك در ایون مشوكل نقوش دارنود . بنوابراین عوامل مربوط به اختلال در مردان مسؤول حداقل 21 درصد از ناباروریها در نزد زوجهای نابارور میباشد )2(.
اختلاتت اسپرم یكی از مهمتوری ن علول نابواروری در موردانمیباشد )2(. اختلاتت اسپرم میتواند به صورتهوای مختلو نظیر آزواسپرمی )مایع منی فاقد اسپرم(، ااُلُلیگواسپرمی )غلظت کم اسپرم(، آستآستِنواسپرمِنواسپرمی )تحرك کوم اسوپرم(، تتِراتواسوپرمِراتواسوپرمی )کاهش اسپرمهای طبیعی( و یو ا ترکیبو ی از حالوت هوای فوو باشد) 4(. آستآستِنواسپرمِنواسپرمی در 29 درصد از مردان نابارور گوزارششده و در اکثر موارد همراه با سایر اختلاتت اسوپرم مویباشود )2(. یكی از عوامل موؤثر در نقوص عملكورد و کواهش تحوركاسپرم، افزایش گونوه هوای فعوال اکسویژن ROS (Reactive (Oxygen Species میباشود کوه منجور بوه افوزایش سوح اکسیداتیوی میگردد )6(.
در شرایط فیزیولوژیک، تولید کنترل شوده و متعوادل ROS توسط اسپرماتوزوآ و دیگر سلولهوا ، بورای متابولیسوم هوواز ی ضروری میباشد، به طوری که آنها در غلظوت هوای پوا یین بوهعنوان واسحهگرهوای )Mediator( مهمو ی در مكانیسوم هوای پیامرسانی داخل سلولی عمول کورده و بورا ی ظرفی و ت پوذ یری )Capacitation(، واکنش آکروزومی، لقاح اسپرم با تخموک وهمچنین برای بقای اسپرم ضروری میباشوند )7 و 8(. اموا درشرایط پاتولوژیک، تولید بیش از حد ROS توسط اسپرمهوای نابووال) )9( و لوکوسوویتهووا )21( در مووایع سوومینال، اثوورات زیانباری بر عملكرد سلول دارد) 22(. پوژوهش هوای بسو یاری نشان دادهاند که ROS احتماتًاحتمات بوا پراکس یداسو یون اسو یدهای چرب غیر اشوبا دارا ی چنود پیونود دوگانوهPUFA (Poly Unsaturated Fatty Acids( در ناحی هی س ر و قحع هی می انی اس پرم، اکسیداس یون پ روت ین و DNA اس پرم و ب ه موجب آن تغییر مورفولوژی اسوپرم، کواهش تحورك اسوپرم وعدم ادغامِ موفقیت آمیز اووسیت- اسپرماتوزوآ، نقوش اساسویدر نقص عملكرد اسوپرم ایفوا مویکنود )21 و 21(. در مقابولِاثرات پاتولوژیکِ رادیكوال هوای آزاد، اسوپرماتوزوآ و پلاسومای سمینال، دارای مجموعهای از آنتو یاکسوی دانهوای آنزیمو ی از قبیل سوپراکسید دیسوموتاز، کاتواتز، گلوتواتیون پراکسویداز/ ردوکتاز و آنتیاکسیدانهای غیرآنزیمی از قبیل ویتوامین هوای C و E، پیروات، گلوتواتیون، کوارنیتین، توورین و هیپوتوورین،تحت عنوان کلی ظرفیت آنتو یاکسو یدانی توامTAC (Total Antioxidant Capacity( موویباشووند )24(. پژوهشووگران
111112/ /
پیشنهاد دادهاند که اختلاتت اسپرم احتمواتً بوا سوح بواتی
ROS در اس پرم و ک اهش ظرفی ت آنت یاکس یدانه ای ت ام پلاسمای سمینال در ارتباط است) 22(. اکسیداسیون PUFA موجود در غشای اسپرم نیز با کاهش سی الی ت غشا و در نتیجوه کاهش حرکت آن همراه است) 6(.
از آن جا کوه افوزایش ROS در اخوتلاتت اسوپرم، مشواهدهشده است، مصرف خوراکی آنتی اکسیدانها به صوورت بوالقوهمیتواند یكی از راههای مقابله با آسیبهای اکسو یداتیو اسوپرمدر این گوروه از موردان نابوارور باشود) 26 و 27(. ویتوام ین E، مهمترین مادهی ضد اکسایشی زنجیره شكن محلول در چربویدر بدن میباشد که در قالب مجموعهای از مولكولها در بخش آبگریز غشاهای زیستی فعالیت آنتیاکسوی دانی داشوته و قوادراسووت راد یكو الهو ای پراکسو یل اسو یدهای چو رب را بو ه هیدروپراکسیدهای کم خحرتری تبدیل کند و لذا واکنشهوای زنجیرهای پراکسیداسیون را کاهش دهد) 28(. علاوه بور ایون،ویتو امین E، باعو ح محافظو ت PUFA در فسو فولیپیدهای غشاهای بیولوژیک و لیپوپروت ینهای پلاسوما مویشوود )29(. نیاز به ویتامین E، به مقدار مصورف ی PUFA بسوتگی دارد. در امریك ا، دریاف ت غ ذایی ح دود 4/1 میل یگ رم مع ادل آلف ا توک وفرول ب ه ازای ه ر میل یگ رم PUFA م یباش د )29(. پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که میو زان PUFA بوه و یو ژه ددُکوزاهگزانوئُکوزاهگزانوئیک اسو ید (DHA (Docosahexaenoic Acid در غشای اسپرم مردان آستنواسپرم، کاهش یافته اسوت ) 11 و 12(. پژوهشها نشان دادهاند میزان DHA در دم اسپرم بو یش از سر آن میباشد و میتواند از طریق اثر بر سی الی ت و انعحو اف غشای اسپرم بر حرکت دم اسپرم، تأثیرگذار باشد) 11(.
بنابراین با توجه به اینكه بروز ناباروری در مردان، در جهان و از جمله در ایران در حال افزایش بوده و در موورد توأثیر تووأممكموول دُُکوزاهگزانوئیووک اسووید و ویتووامین E بوور اسووترساکسیداتیو پلاسمای سمینال، در مردان مبتلا به آستنواسپرمی ایدیوپاتیک، تاکنون کارآزموا یی بوال ینی در ایو ران انجوام نشودهاست، پژوهش حاضر انجام شد.

مواد و روشها
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

پژوهش حاضر به روش کارآزمایی بالینی تصادفی سه سووکورانجام گرفوت و در مرکوز ثبوت کارآزموایی ایو ران بوا شومارهی IRCT201010054010N3 ثب ت گردی د. در ای ن پ ژوهش ،ابتدا از مردانی که به منظوور درموان نابواروری بوه مرکوز فوو تخصصی درمان نابوارور ی و سوقط مكورر ابون سوینا در سوال2191 مراجعه کرده بودند ،دو نمونهی سیمن به فاصلهی چهار
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

111114// دوماهنامهدوماهنامه پژوهندهپژوهنده
هفته به روش خود تحریكی گرفته شد. نمونهها پس از سه روز دوری از آمیزش جنسو ی، جموع آوری شودند. افورد بوا داشوتنجواب آزمایش اسپرماتوگرام بوه پزشوک متخصوص اورولووژ ی مراجعووه کردنوود. پووس از معاینووهی کاموول و بررسوو یهووای پاراکلینیكی توسط پزشک متخصص اورولوژی، در صورتی کوه تح رك کل ی اس پرم کمت ر از 21 درص د و حرک ت س ریع و پیشرونده در مسیر مستقیم اسپرم کمتور از 12 درصود باشود،تشخیص آستنواسپرمی ایدیوپاتیک داده میشد) 4(. درصورتی که افراد دارای معیارهوا ی ورود بوه پوژوهش بودنود، اهوداف وروش انجام پژوهش برای آنها توضی داده میشود و سوپس ازکلیهی بیمارانِماران داوطلب برای انجوام پوژوهش، رضوایت ناموه ی کتبی گرفته میشد. در این پژوهش، تعداد نمونه برای هریو ک از گروهها، 11 بیمار بورآورد گرد یو د کوه بوا توجوه بوه ر یو زش احتمالی نمونهها، در هریک از گروهها 12 بیمار در نظر گرفتوهشد. معیارهای ورود به پژوهش عبارت از تمایو ل بوه همكواری، مردان 42-11 ساله، گذشتن حداقل یک سال از زمان تصمیم برای فرزنددار شدن و عدم استفاده از وسایل پیشگیری کننودهاز بووارداری، ابووتلا بووه آستنواسووپرمی بووا منشووأ نامشووخص )ای دیوپاتیک( ب ر اس اس معیاره ای WHO و طبیع ی ب ودن مقادیر گنادوتروپینها، تستوسترون و پروتکتین سورم، بودنود.معیارهای خروج از پژوهش عبارت بودنود از: ابوتلا بوه عفونوتدستگاه تناسلی و یا درمانهای دارویی در ایو ن رابحوه در سوهماه گذشوته، ابوتلا بوه ناهنجواریهوای آناتومیو ک در دسوتگاهتناسلی نظیر واریكوسل، سابقهی اعمال جراحو ی روی بیضوه و وازودفران ،کاندید بودن بیموار بورا ی ICSI بوه علوت اخوتلالشدید اسپرماتوگرام، تماس با سموم دفع آفات، فلزات سنگین، حلالها و گرمای بسیار زیاد، مصرف مكملهای ال-کوارن یتین، آرژین ین، روی، س لنیوم، ویت امین C ،B12 و E، گلوت اتیون، کوآنزیم Q10 و اسید چرب امگوا -1 در سوه مواه گذشوته و در زمان پژوهش، و همچنین عدم تمایل به همكاری در مد ت 21 هفته مداخله. بیماران مذکور برحسوب سون و غلظوت اسوپرمطبقهبندی شدند و هر فرد بر مبنای طبقهبندی صورت گرفتوهبا استفاده از روش تقسیم تصوادف ی بلووک ی طبقوه بنودی شوده)Stratified Blocked Randomization(، به گروه دریافوت کنن دهی مكم ل اس ید چ رب DHA و ویت امین E ی ا گ روه دریافت کنندهی دارونموا ، اختصوا داده شودند. از آنجوا کوهفرآیند اسوپرماتوژنز، 72 روز بوه طوول مویانجامود )2(، طوولدورهی مداخله در این پژوهش ،21 هفته تعیین شد و بیماران بر حسب گروهی که در آن قرار گرفتنود ، بوه مودت 21 هفتوهمكملهای مربوطه را دریافت نمودند. بیماران در گروه دریافت کننوودهی اسووید چوورب DHA و ویتووامین E، روزانووه 462میلیگرم اسید چرب DHA )به صوورت یو ک کپسوول 2111 میلیگرمی MorDHA( و 611 واحد بو ینالمللوی ویتوام ین E )به صورت یک کپسول dL-Alpha-Tocopheryl Acetate( دریافت کردند .این در حالی است که به بیماران گروه دریافوت کنندهی دارونما، دو کپسول دارونما داده شد که یو ک کپسوولاز نظر ظاهری، مشابه کپسول اسو ید چوربDHA و کپسوولدیگر مشابه کپسول ویتامین E بود. کپسولهوای اسو ید چوربDHA از شرکت (Minaminutrition (United Kingdom و کپسولهای ویتامین E و دارونما از طریو ق شورکت زهوراوی )ای ران( تهی ه ش دند و از ت ری-گلیس یریدهای ب ا زنجی رهی
متوسووط (MCT (Medium Chain Triglycerides در کپسولهوای دارونموا اسوتفاده شود. قبول از شورو پوژوهش،مجموعهی قوطیهای حاوی کپسولها، توسو ط فوردی غیو ر از پژوهشگران به صورت B1 ،A2 ،A1 و B2 کدگذاری شدند تواعدم اطلا بیمار، پزشوک و پژوهشوگران از نوو کپسوولهوای دریافتی، رعایت شوود. قووطیهوای حواو ی کپسوول در شورو پژوهش و پایان هفتهی ششم، به تعداد کافی بوه بیمواران داده شدند و از آنها خواسته شد هر روز دو عدد کپسوول بوه هموراه ناهار مصرف نمایند. در پایان هفتهی ششوم ، کلیو هی بیمواران ، مجدداًدا وزن شدند. در پایان هفتهی دوازدهوم نیو ز مجود داًا وزن بیماران انودازه گیو ری و نمایو هی تووده ی بودنBMI (Body (Mass Index آنهوا محاسوبه گردی د .همچنوی ن از بیم اران، نمونهی سیمن گرفته شد. از بیماران خواسته شد رژیم غوذا یی و فعالیت بدنی خود را در طول مود ت پوژوهش تغ ییو ر ندهنود.
پیگیری بیماران، به منظور کنترل آنها از نظر مصرف کپسولها و جلوگیری از ریو زش نمونوه هوا تقریبوابواً هور 22 روز یكبوار بو ه صورت تلفنی انجوام شود. در پایو ان پوژوهش نیو ز بوا شومارشکپسولهای باقیمانده میو زان رعایو ت بیمواران از نظور مصورفکپسولها مورد ارزیابی قرار گرفت و بیمارانی کوه بویش از 21 درصد کپسولهای خود را مصرف نكرده بودنود )چوه در گوروهمداخله و چه در گروه دارونما( از پژوهش کنار گذاشته شدند.
به منظور بررسی رژیو م غوذا یی بیمواران در شورو پوژوهش،پایان هفتههای ششم و دوازدهم ،یادآمد خوراك 14 ساعته در مورد یک روز تعحیل و دو روز غیر تعحیل بورا ی هور فورد )درمجمو 9 یادآمود خووراك(، از طر یو ق مصواحبه ی حضوور ی و تلفنی تكمیل گردید. تجزی ه و تحلیل یادآمودها ی خووراك 14 ساعته، با اسوتفاده از نورم افوزار تغذیو های Nutritionist IV (N4) صورت گرفت.
میزان فعالیت بودن ی افوراد نیو ز در ابتودا و در پا یو ان هفتوه ی دوازدهم، با تكمیل پرسشنامهی روا و پایا از طریق مصاحبه بواافراد به دست آمود ) 11(. ایون پرسشونامه، بور اسواس شودت فعالیت بدنی بر مبنای معادل متابولیكی (MET: Metabolic Equivalents) به 9 ردی تقسیم شده و ردی های آن از بات به پایین، از بیتحرکی )9/1MET=( تا فعالیتهای شود ید )6 MET>( تنظیم شده است.
وزن افراد با استفاده از ترازوی Seca، بوا حوداقل لبواس و بوادقت 211 گرم و قد با استفاده از متر نواری، در حالت ایستاده و مستقیم به وسیلهی خطکشی کوه رو ی سور فورد قورار دادهشد، بدون کفش و در حالی که کت ها در وضعیت عادی قورارداشتند، با دقت 2/1 سانتیمتر اندازهگیری شودند وBMI ، بواتقسو یم نموودن وزن )ک یلووگرم ( ب ر مجوذور قود )متور مرب ع( محاسبه گردید.
ایزوپروس تان آزاد پلاس مای س مینال ب ا اس تفاده از س تون کروماتوگرافی ساخت شرکت امریكایی (Cayman, Catalog No: 10010366) استخراج شد و با استفاده از کیت تولیو دی همو ین شورکت(Cayman, Catalog No: 516351) و بوا
سنجش ایمنو ی آنزیمو ی EIA (Enzyme Immunoassay)( تعیین غلظت گردید )14(. حداکثر جذب در طوول مووج 412 نانومتر در دستگاه ELISA Reader (STAT FAX 2100,
(USA قرائت گردید. ضور یب تغییو رات درون آزموون ی و بورونآزمونی به ترتیب 2 و 6 درصد بود. ظرفیت تام آنتیاکسیدانی پلاسوما ی سوم ینال، بوا روش رنوگسونجی (Colorimetric Assay) با اسوتف اده از کیو ت شورکت(Cayman, Catalog No: 709001) انجام شد) 12(. مقودار جوذب در طوول مووج412 نوانومتر بوا دسوتگاهELISA Reader (STAT FAX
2100, USA) تعیین شود. ضوریب تغییو رات درون آزموون ی و برون آزمونی به ترتیب 7/6 درصود و 1/9 درصود تع یوی ن شود.
بیومارکری که در بررسی پراکسیداسیون لیپیدی در اسوپرم هوا بوویش از همووه مووورد اسووتفا ده قوورار موو یگیوورد، غلظووت مالوندیآلدهاید MDA (Malondialdehyde) است. در این پژوهش، غلظت MDA پلاسمای سمینال بوا اسوتفاده از روشرنگ سنجی تیوباربیوتوریو ک اسو ید TBA (Thiobarbituricacid) )16( با استفاده از کیت شورکت Cayman, Catalog )No: 10009055) انجام شود ) 17(. حوداکثر جوذب در طوولمووج 211 نوانومتر اسوت کوه بوا دسوتگاهELISA Reader ((STAT FAX 2100, USA قرائت گردید. ضریب تغییو رات درون آزم ونی و ب رون آزم ونی ب ه ترتی ب 4/2 و 8/2 درص د تعیین شد.
111112
دادهه ا ب ه ص ورت می انگین ) انح راف معی ار( و فراوان ی)درصد( به ترتیب برای متغیرهوا ی کمو ی و کیفو ی نشوان دادهشده است. نرمال بوودن توز یو ع دادههوا بوا اسوتفاده از آزموون Kolmogorov-Smirnov ارزیووابی شوود. جهووت مقا یسووهی متغیرهای کیفی مخدوشکننده بین دو گروه، از آزموونChi Square استفاده شد. جهوت مقا یسوه ی میو انگین متغیرهوا ی کمی مخدوشکنندهی رژیمو ی در هور گوروه، از آزموون آنوالیز واریانس برای دادههای تكراری استفاده شد، چرا کوه در طوولپوژوهش، ای ن متغیرهوا س ه بوار ان دازه گیو ری ش دند و ب رای مقایسهی میانگین آنها بین دو گروه، از آزموون -Student’s ttest استفاده گردید. در موورد متغ یرهوا ی کمو ی کوه در طوولپژوهش تنها دو بار اندازهگیری شدند در صورت توزیو ع نرموالآنها در جامعه، جهت مقایسهی میانگین آنهوا در هور گوروه ، از آزمون Paired t test و برای مقایسهی میانگین آنهوا بوی ن دو گروه، از آزمون Student’s t-test استفاده گردید و در صورتی که توزیع آنها نرمال نبود، جهت مقایسهی آنها در هر گو روه، از آزمون Wilcoxon و بورا ی مقایسوه ی آنهوا بوی ن دو گوروه ، از آزمون Mann-Whitney استفاده شد .همچنین، به منظوور از بووین بووردن اثوورات فاکتورهووا ی مخوودوشکننووده، از آزمووون
Repeated Measurement استفاده گردید. در این پوژوهشمقدار P-value کمتر از 12/1 از نظر آماری معنو یدار در نظورگرفته شد. تجزیه و تحلیل آماری دادهها با استفاده از نرمافوزار SPSS نسخهی 11 و بدون اطلا از گروه درمانی انجام شد.
دوز دری افتی مكم ل DHA هم راه ب ا ویت امین E در ای ن پووژوهش فاقوود اثوورات جووانبی اسووت. ویتووامین E یكووی از ویتامینهایی است که کمترین خاصیت سمی را دارد. انسوان وحیوانات قادر به تحمل مقادیر باتی آن، حداقل 211 برابر نیاز تغذیو های هسوتند. سوحوح بواتی دریافوت قابول تحمول UL
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

((Tolerable Upper Intake Level ویتوووامین E در بزرگس اتن 2111 میل یگ رم در روز اس ت) 29(. ب ر اس اس پژوهشهای انجام شده، مكمول و یتوام ین E توا مقوادیر 2611 میلیگرم در روز) 18( و حتی تا مقواد یر 1111 میلو یگورم در روز) 19( فاقد عوارض جانبی است. پوژوهش هوا نشوان دادنود ، مكمل DHA در مقادیر841 میلی-گورم در روز فاقود عووارضجانبی میباشد )11 و 12(. در این پژوهش به منظوور رعا یو ت اصول اخلاقی، از بیماران داوطلب وارد شده به پژوهش، برگهی رضایتنامهی آگاهانه اخذ شد. همچنین کلیهی مراحلی که به صورت معمول در مرکز فو تخصصی درمان ناباروری و سوقطمكرر ابن سینا برای افراد آستنواسپرم اجرا میگردد، برای افراد دو گروه انجام شد و پس از اتمام مراحل اجرایوی پوژوهش، بوه
116/114/ دوماهنامهدوماهنامه پژوهنده پژوهنده
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

منظور رعایت اصول اخلاقی به هریک از بیماران گروه دارونموا،یک بسته مكمل اسید چوربDHA و ویتوام ین E، داده شود.اطّّلاعات کلیهی بیماران کواملاً محرم انوه و بودون نوام بووده وبیماران از این حق برخوردار بودند که در صورت عدم تمایل به ادام هی همك اری، در ه ر مقح ع از پ ژوهش خ ارج ش وند.
همچنین این پژوهش، پس از تأیید کمیتوه ی اخولا انسوتیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی کشور دانشوگاه علووم پزشوكی شهید بهشتی و کمیتهی اخلا پژوهشگاه فنو اوریهوا ی نوو ین علوم پزشكی جهاد دانشگاهی ابن سینا، اجرا شد.

يافتهها
از بین 172 مرد مراجعه کننده به کلینیک مردان مرکز فوو تخصصی درمان نابوارور ی و سوقط مكورر ابون سوینا، 21 موردآستنواسپرم وارد پژوهش شدند که 41 نفر) 11 نفور در گوروهآزمون ،11 نفر در گروه کنترل( پژوهش را به پایان رسوان دند و
6 نفر از پژوهش، خارج شدند. دتیل خروج افراد در مقالهی

جدول 2. ويژگيهای عمومي مردان آستنواسپرم شرکت کننده به تفکيک دو گروه دريافت کنندهی ددُکوزاهگزانوئيکُکوزاهگزانوئيک اسيد و ويتامين E و گروه دريافت کنندهی دارونما*
P-value دارونما )22 نفر( اسيد چرب DHA و ويتامين E )22 نفر( متغيمتغيّرهاّرها
1/261 11/12±4/92 12/42±2/12 سن )سال(
1/617 17/18±1/12 16/91±1/79 نمايهی تودهی بدن )کيلوگرم بر متر مربع(
1/111 2/12±1/11 1/86±2/18 مدمدّتّت زمان ناباروری )سال(
1/176 21/81±1/72 21/91±1/82 تستوسترون )nmol/l(
1/242 161/91±16/86 149/11±12/81 پرولاکتين )pmol/l(
1/482 2/78±2/41 2/12±1/18 )IU/l( FSH
1/112 2/11±2/42 2/91±1/12 )IU/l( LH
1/961 ميزان فعاليفعّاليّتّت بدني )تعداد/ درصد(
2 )2/1( 1 )9/2(  نشسته
7 )12/1( 9 )41/9(  کم
9 )42/1( 8 )16/4(  فعّّال
1 )22/1( 1 )21/6(  خيلي فعّّال
1/112 زندگي در محلهای آلوده و پرترافيک )تعداد/ درصد(
4 )11/1( 21 )24/2(  بله
26 )81/1( 21 )42/2(  خير
1/462 سيگار کشيدن )تعداد/ درصد(
6 )11/1( 9 )41/9(  بله )قبلاً و در حال حاضر(
24 )71/1( 21 )29/2(  خير )هرگز(
* مقادیر مربوط به فعالیت بدنی، زندگی در محلهای آلوده و پرترافیک و سیگار کشیدن به صورت درصد و سایر مقادیر بصورت میانگین ± انحراف معیار گزارش شدهاند.

میانگین  انحراف معیار دریافت هوا ی رژیو م غوذایی موردان مقایسهی رژیم غذایی در ابتدای پژوهش نشان داد که دریافت آستنواسپرم دو گروه مورد بررسی در ابتدای پژوهش، هفتوهی روی )149/1P=(، در گروه آزمون به طور معنیداری بیشتر از ششم و هفتهی دوازدهم، در جدول 1 نشوان داده شوده اسوت. گروه شاهد بود و در مورد انرژی، ویتامین DHA ،E در یوافتی

قبلی گزارش شده است) 11(.
با توج ه به طراحی پژوهش، اختلاف معنو یداری در میو انگین  انحراف معیار سن مردان گروه مداخله 12/242/12 و گروه کنترل 92/412/11 مشاهده نشد )12/1P(. نمایهی تودهی بدن، میزان فعالیو ت بودن ی، هورموون هوای جنسو ی و کشو یدن سیگار در افوراد گوروه آزموون و کنتورل، در ابتودا ی پوژوهش،تفاوت معنیداری نداشت) 12/1P(. بین مدت زمان ابوتلا بوهناباروری )111/1P=( و زندگی در محلهای آلوده و پرترافیو ک بین دو گروه پژوهش، تفاوت آماری معنو یداری مشواهده شود)112/1P=(. در میانگین نمایوه ی تووده ی بودن ) 222/1P=(، میزان فعالیت بدنی )791/1P=( و هورمونهای جنسی مورداندر هر دو گروه، در طی پوژوهش ، تغییور معنویداری مشواهدهنش د) 12/1P(. ویژگ یه ای عم ومی م ردان آستنواس پرم شوورکت کننووده در ایوون محالعووه، بووه تفك یوو ک دو گووروهدریافتکنندهی ددُکوزاهگزانوئُکوزاهگزانوئیک اسو ید و ویتوام ین E و گوروهدریافت کنندهی دارونما در جدول 2 نشان داده شده است.

1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:09 +0330 on Wednesday January 10th 2018

و سایر مواد مغذی دریافتی از رژیم غذایی، در ابتدای پژوهش ،هفته ششم و دوازدهم، اختلاف آماری معنیداری بین دو گروه مشاهده نشد. همچنو ین، در گوروه آزموون در مودت پوژوهش،دریافتهای پروت ین، اسید فولیک، روی و بتاکواروتن افوزایش معنیدار و در گروه شاهد، دریافتهای اسید فولیک و ویتوام ین C، افزایش معنیداری داشتند و بورا ی سوا یر متغیرهوا ی رژیو م غذایی دریافتی، در طول مودت پوژوهش در هور گوروه، تغییورآماری معنیداری مشاهده نشود. ایو ن در حوال ی اسوت کوه بواتصحی بنفرونی، سح معنیداری برای مقایسهی متغیرهوا ی رژیم غذایی در این پژوهش، از 12/1 به 111/1 کاهش مییابد که در این صورت افزایش اسید فولیک دریافتی در هر دو گروه معنیدار میگردد )112/1P<(.
ظرفی ت آنت ی اکس یدانی ت ام پلاس مای س مینال در گ روه مداخله، در مقایسه با گروه دارونما، افوزا یش معنو یداری یافوت )112/1P<(. غلظ ت 8- ایزوپروس تان )111/1P=( و غلظ ت MDA پلاسوما ی س مینال )111/1P=( در گوروه مداخل ه درمقایسه با گروه کنترل، کاهش معنیداری یافت )جدول 1(.

بحث
پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات تجویز توأم مكمل اسو ید چرب ددُکوزاهگزانوئُکوزاهگزانوئیو ک اسو ید و ویتوام ین E بور شواخصهوای اسوترس اکسویداتیو پلاسوما ی سوم ینال آستنواسوپرم صوورتگرفت. در این پژوهش، دریافت توأم مكمل اسید چرب DHA و ویت امین E، منج ر ب ه اف زایش معن یدار TAC و ک اهش معنیدار غلظت 8- ایزوپروستان و MDA پلاسوما ی سوم ینال شد.
بر اساس بررسیهوای انجوام شوده، ایو ن پوژوهش، نخسوتینکارآزمایی بالینی سه سوکور تصادفی شاهددار کنترل شوده بوادارونمایی بود که اثرات تجویز توأم مكمل اسید چوربDHA و ویت امین E ب ر اس پرماتوگرام و می زان اس ترس اکس یداتیو پلاسمای سمینال را در مردان آستنواسپرم مورد بررسوی قورارداده است ،بنابراین محالعهای که بتوان یافتههای این محالعه را با یافتههای آن مقایسه کرد، وجود ندارد. با این وجوود در ایو ن بخش ،یافتههای پژوهشهای پیشین که اثر ویتوام ین E را بوهتنهایی یا همراه با سایر آنتیاکسیدانها بر پارامترهوا ی اسوپرمبررسی کردهاند، با یافتههای پژوهش حاضر مقایسه میکنیم.
این یافتوه هوا ، همسوو بوا یافتوه هوای پوژوهشSuleiman و همكاران در سال 2996 بود که اثرات 111 میلو یگورم مكمولویتامین E را در یک کارآزمایی بوال ینی دو سووکور کنتورل دار

112117
در 221 بیمووار آستنواسووپرم بوور تغییوورات MDA پلاسوومای سمینال بررسی کردند و دریافتنود کوه پوس از 6 مواه، میوزان MDA به طور معنیداری کاهش یافتوه اسوت. ایو ن در حوال ی است که کواهشMDA در پوژوهشSuleiman و همكواران ، 2/44 درصد و در پژوهش حاضر 11 درصد بود که این مسوألهمیتوانود بوه ایو ن دلیو ل باشود کوه در پوژوهشSuleiman و همكاران، ویتامین E به تنهایی و بورا ی مود ت زموان بیشوتر ی نسبت به پژوهش حاضر، دریافت شده بود، در صوورت ی کوه در پژوهش حاضر، تجویز توأم آن با DHA منجر به



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید