پژوهنده )مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي(
تاريخ دريافت مقاله: 92/5/3129
سال هجدهم، شماره مهر4 ، و پي آبان در 90پي 9431 ، صفحات 020 تا 027 تاريخ پذيرش مقاله: 92/7/3129
بررسي فعاليت ضدميکروبي لاکتوباسيلوس پلانتاروم و روتری بر بورخولدريا سپاسيا جدا شده از عفونت بيمارستاني
دکتر محمد مهدی سلطان دلال3,0، سعيده ميرک3، محمد آذرسا0، دکتر محمد رهبر1، دکتر محمدکاظم شريفي يزدی*4,5

3. مرکز تحقيقات ميکروبيولوژی مواد غذایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران
9. بخش ميکروب شناسی، گروه پاتوبيولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران
1. آزمایشگاه مرجع سلامت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران
مرکز تحقيقات زئونوز )بيماریهای مشترك بين و انسان و حيوان(، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران
-10769208500

گروه علوم آزمایشگاهی، دانشکده پيراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران چکيده
سابقه و هدف: عفونتهای بيمارستانی از علل شایع و مهم مرگ و مير، افزایش طول مدت بستری، افزایش هزینههای بيمارستانی و بروز مشکلات بهداشتی میباشند .امروزه استفاده از مواد مترشحه از باکتریهای پروبيوتيک، به عنوان مهارکننده و ضد باکتری، مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه، تعيين فعاليت ضدميکروبی لاکتوباسيلوس روتری و پلانتاروم نسبت به بورخولدریا سپاسيا جدا شده از عفونت بيمارستانی بوده است.
مواد و روشها: در این بررسی، پس از جداسازی بورخولدریا سپاسيا از بيماران بستری در سه بيمارستان، مقاومت آنتیبيوتيکی آن به همراه دو سویهی استاندارد لاکتوباسيلوس پلانتاروم و روتری بررسی گردید. سپس، از محلول رویی کشت 79 ساعتهی دو سویهی لاکتوباسيل، نمونهبرداری شده و فعاليت مهارکنندگی آنها عليه سویهی بورخولدریا سپاسيا، در دو حالت فعال و غير فعال، به روش چاهک در آگار، مورد بررسی قرار گرفت.
يافتهها: لاکتوباسيلوس پلانتاروم و روتری به آنتیبيوتيکهای ونکومایسين، ایمیپنم، سيپروفلوکساسين و سفتازیدیم مقاوم و به پيپراسيلين، کليستين و کوتریموکسازول حساسيت نشان دادند. محلول رویی کشت لاکتوباسيلوس پلانتاروم و روتری فعال، در آب اکسيژنه و بدون تغيير pH، خاصيت ضد باکتریایی بيشتری نسبت به محلول غيرفعال آن داشته است.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

نتيجهگيری: محلول رویی کشت دو سویهی لاکتوباسيلوس، فعاليت چشمگيری عليه بورخولدریا سپاسيا تحت شررا یط اسر يد و تولير د آب اکسيژنه دارد، در حالی که محلول غيرفعال شدهی آن، فعاليت ضد باکتریایی ندارد.
-18135433305

واژگان کليدی: پروبيوتيک، آنتیبيوتيک، عفونت بيمارستانی، بورخولدریا سپاسيا، لاکتوباسيلوس پلانتاروم و روتری لطفاً به این مقاله به صورت زیر استناد نمایيد:
Soltan Dallal MM, Mirak S, Azarsa M, Rahbar M, Sharifi Yazdi MK. Evaluation of antimicrobial activity of
Lactobacillus plantarum and ruteri on Burkholderia cepacia isolated from nosocomial infections. Pejouhandeh 2013;18(4):202-207.
6605243

مقدمه3
عفونتهای بيمارستانی از علرل شرایع و مهرم مررگ و مير ر، ن اتوانی، اف زایش ط ول م دت بس تری، اف زایش هزین هه ای بيمارس تانی و ب روز مش کلات بهداش تی م یباشرند. اگرچ ه ترلاش هرا ی صرورت گرفتره در زمينره ی کنتررل عفونرتهرا ی

*نويسنده مسؤول مکاتبات: دکتر محمد کاظم شريفي يزدی؛ مرکز تحقيقات بيماریهای زئونوز )بيماریهای مشترك بين و انسران و حيروان(، تهرران، دانشرگاهعلررروم پزشرررکی تهرررران ،تلفرررن: 79244777-193؛ پستتتت الکترونيتتت : [email protected]
بيمارسررتانی بررا موفقيررتهررایی همررراه برروده اسررت، لرريکن پيشرفتهای اخير در علوم پزشکی و انجام مرداخلات پزشرکی مکرر، از جمله مصرف وسر يع داروهرا ی مهارکننرده ی سيسرتم ایمنی و آنتیبيوتيکها، موجب افزایش افراد آسيبپذیر شرده،که این امر با ایجاد مقاومتهای قابل انتقال در عوامل بيماریزا نسبت به آنتی بيوتيکها، تشرد ید شرده اسرت. مقاومرت چنرددارویی در براکتر یهرا ی گررم منفری بره و یر ژه سرودوموناس واسينتوباکتر، یک مشکل جدی جهانی رو به رشد است. بخرشICU به دليرل شردت بيمرار ی و دورهی بسرتر ی بيمرار ، جرز و نواحی پرخطر برای عفونتهای بيمارستانی میباشرد )3(. ایر ن عفونتها به سختی درمان شده و گاهی منجر به مرگ بيماران میشوند و بنابراین به عنوان خطری در حرال افرزایش، تقریبر اً تمامی افراد بستری شده در بيمارستانها را تهدیر د مر یکننرد.درمان عفونتهرا ی بيمارسرتان ی، برا توجره بره مقاومرت اغلربسویههای ميکروبی، بسيار مشکل و به علت طولانی شدن زمان بستری بيمراران ، پرهزینره مر یباشرد )9(. بنرابرا ین برا صررفهزینههای کمتر و با توجه به بهداشت بيمارستانها و تشخيص ميکروبيول وژیکی، م یت وان ب ه مي زان زی ادی، عفون ته ای بيمارستانی را کنترل کرده و از شر يوع آنهرا جلروگيری نمرود.
وضعيت بيمارستان، نوع بخش و بيمرار ، برا برروز عفونرتهرا ی بيمارستانی مرتبط میباشند )1(.
یکی از این راهکارها، استفاده از باکتریهای تولير د کننرده ی اسيد لاکتيک است که با توليد اسر يد و کراهشpH ، خاصر يت ضد ميکروبی از خود نشان داده و بر هر دو گروه براکتر یهرا ی گ رم متب ت و گ رم منف ی، اث ر مهارکنن ده دارن د )4(. البت ه ترکيبات دیگری نيز هسرتند کره دارای اثررات ضرد م يکروبر ی میباشند. برخی از این ترکيبات ماننرد دی اکسر يد کرربن ، آب اکسيژنه و 9,1- بوتران دیر ول، در دسرته ی ترکيبرات برا جررممولکولی پایين و برخی دیگر مانند باکتریوسينها، در دسرته ی ترکيبات با جرم مولکولی بالا قرار میگيرند. تمام ترکيبات ذکر شده نه تنها در از بين بردن براکتر یهرا ی فاسردکننده ی مروادغذایی و برخی از پاتوژنها مؤثرند، بلکه ممکن است متابوليسم باکتریها یا توليد سموم توسط آنهرا را نير ز تحرت ترأثير قرراردهند )5(. از این ترکيبات میتوان به عنوان مواد نگهدارنده در محص ولات غ ذایی اس تفاده نم ود. تولي د ای ن ترکيب ات در باکتریهای اسيد لاکتيک از این نظر حرا یز اهمير ت اسرت کرهاین باکتریها ميکروفلور غالب بسياری از محصولات تخمير ری بوده و در فرآوری و کنترل عوامل بيماریزای این محصرولات ، نقش مهمی ایفا میکنند )6(.
بورخولدریا سپاسيا در گذشته به نامهای سودوموناس مرولت ی واریانس و سودوموناس کينجی ناميده میشرد . ایرن براکتری،ابتدا توسط بورخولدر در سال 3251 بره عنروان عامرل سرببی پوسيدگی باکتریر ایی برآمردگ ی شربه پير از توصر يف شرد )7(. بورخولدریا سپاسيا به طور مکرر از عفونتهرا ی بيمارسرتان ی و موارد بالينی جدا شده است )7 و 2(.
بورخولدریا سپاسيه اولين بار در بيماران مبتلا بره سيسرت يک فایبروزیس در اواخرر دهرهی 3271 توصر يف شرد. عفونرت دربيماران مزمن، شایعتر و بيشتر به شرکل عفونرت بيمارسرتان ی پدیدار شده بود. در طی دهر هی 3271، گرزارش هرایی از برروز
911
بورخولدریا سپاسر يه در منراط مختلرف ارایر ه شرد. در حرالحاضر، بيشتر مراکز سيستيک فيبروزیس در اروپرا و آمریکرا ی شمالی، درصد کمی از سيستيک فيبروزیس کلرون يزه شرده برابورخولدریا سپاسيه دارند )31 و 33(. بررا ی مترال، در امریکرا،دادههررای جمررعآوری شررده توسررط سررازمان ملرر ی بيمرراران سيستيک فيبروزیس نشان میدهد که در سال 3225 به طرورکلرری 5/1% از بيمرراران دچررار سيسررتيک فيبررروزیس، برره بورخولدریا سپاسيه آلوده شده بودند )39(. این مقردار ، تفراوتمنطقهای قابل ملاحظره ای را نشران داده و در برخر ی منراط شاید به ميزان بالاتری نيز برسد.
هرردف از ایررن مطالعرره، تعيررين فعاليررت ضررد ميکروبرری لاکتوباسيلوس روتری و پلانتاروم نسبت به بورخولدریا سپاسر يا جدا شده از عفونت بيمارستانی بوده است.

مواد و روشها
در این تحقي که یک مطالعهی توصر يفی بروده اسرت، 311 بيمار بستری شرده در بيمارسرتان مر يلاد، مسر يح دانشرور ی و مفيد که حرداقل 9 روز از بسرتر ی شردن آنهرا در بخرشهرا ی مختلف گذشته بود بررسی شدند. نمونههای خلط این بيمراران جهت تشخيص و بررسی مقاومت آنتیبيوتيکی بره آزما یشرگاه منتقل شد .سپس، به کمک روشهای بيوشيميایی و استاندارد ميکروبی، 6 سرو یهی بورخولردر یا سپاسر يا شناسرا یی و ایزولره گردید.
بورخولر دریا در گر روه rRNA II سودوموناسر يه )گر روه سودومالئی( قرار داشته و در بيشتر محيطهای کشت استاندارد ميکروبيولروژی ، کلر ونیهرای فشررده (Wrinkled colonies) ایجاد مر یکنرد . محر يط انتخراب ی بورخولردر یا سپاسر يا BCSI
(Biosate cysteine starch iron-serum) است کره حراوی 3% لاکتوز ،3% ساکروز در محلول غنی شدهی پروتئين شر ير و مخمر با پلی ميکسين B به ازای هر ميلیليتر، 31 ميکروگررمجنتامایسرر ين بر ه ازای هر ر ميلرری ليتر ر و 5/9 ميکروگر رم ونکومایسين به ازای هر ميلیليتر است .
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

بورخولدریا رنگ را به صورت دو قطبی بره خرود گرفتره و درزیر ميکروسکوپ به شکل سنجاق قفلری ) Safety pin( دیردهمیشود. بورخولدریا یک باکتری اکسيداز متبت بوده و نيترراترا به نيتریت احيا میکند. ایرن براکتری، لير زین دکربوکسر يلاز متبت و Dnase منفی بوده و به پلیميکسين مقاوم مر یباشرد . همچنين ،درمحيط تریپل شوگر آیرون آگار) TSI( بعرد از 94 ساعت، به صورت ایجاد اسيد در سطح و خنتی در ته لوله در میآید، ولی بعد از 79 ساعت، ته لوله نيز به صورت اسيدی در

1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:08 +0330 on Wednesday January 10th 2018

شکل 3. رنگآميزی گرم بورخولدريا سپاسيا.

میآید .
در ابتدا، حساسر يت دو براکتر ی لاکتوباسر يلوس پلانتراروم وروتری به آنتیبيوتيکهای مترداول خروراک ی بره روش انتشراردیسک بررسی شد، تا مقاومت نسرب ی و مانردگار ی آنهرا تحرتشرایط مصررف ی آنتر یبيوتير ک از جانرب بيمرار ارزیر ابی شرود.
سپس، حساسيت سویهی بورخولدریا نسبت به آنتیبيوتيکهای متداول مورد استفاده در این دسته از عفونتها تعيين شد.
از کلونی جدا شده، یک سوسپانسيون بر اساس استاندارد نيم مررک فارلنررد تهيرره و بررا سررواپ اسررتر یل در کنررار شررعله از سوسپانسيون باکتری برداشت نموده و به صورت یکنواخت بررسطح محيط مولر هينتون یا مولر حاوی 5 درصد خون، کشرت متراکم در تمام سطح پليت قرار داده شرد . سرپس ، دیسرکها ی آنتیبيوتيرک برا پرنس اسرتریل بره فاصرلهای حرداقل 9 ترا 4 س انتیمت ر از یک دیگر ق رار داده ش دند. پ س از 94 س اعت انکوباسيون در 17 درجه، تشکيل یر ا عردم تشرکيل منطقره ی رش د، بررس ی و ب ر اس اس ج دول اس تاندارد CLSI، نت ایج بدست آمده، به سه صورت حساس، مقاوم و حد واسط، گزارش گردید) 31(. در این بررسی، آنتیبيوتيکهای مورد اسرتفاده از ش رکت MAST انگلس تان، عب ارت بودن د از: ونکومایس ين، ایمر یپر نم ،کليسر تين، سيپروفلوکساسر ين، سر فتازیدیم، پيپراسيلين و کوتریموکسازول.
914/ دوماهنامه پژوهنده بررسی فعاليت ضدميکروبی لاکتوباسيلوس پلانتاروم و روتری بر …
فعاليت ضد ميکروبی سویههای لاکتوباسيل عليه بورخولردر یا با استفاده از روش چاهک بررسی گردید. باکتری پراتوژن ابتردادر محيط نوترینت آگار در دمای 17 درجه سانتیگراد به مدت 94 ساعت انکوبه شد. سپس، از کشرت براکتری پراتوژن طبر استاندارد، کدورتی در حدود 5/1 مک فارلند تهيه گردیرد و در داخل محيط مولر آگار، پس از ایجاد چاهرک هرا یی بر ه قطرر 5 ميلیمتر و با فاصلهی 9 سانتیمتر از یکدیگر و از بدنهی پليت، به وسيلهی سواپ کنار شعله، کشرت مترراکم داده شرد. بررا ی بررسرری فعاليررت ضررد باکتریررایی سررویههررای لاکتوباسرريل، سویههای مورد نظر به 31 ميلیليتر از محر يط MRS (Man (Rogosa and Sharpe حاوی 9/1 درصد گلوکز، تلقيح و 47 ساعت در دمای 15 درجهی سانتیگرراد ، انکوبره شردند )34(.
پس از سپری شدن این زمان، سلولهای باکتریایی با اسرتفادهاز سانتریفيوژ با سررعت 6111 دور در دقيقره و بره مردت 31 دقيقه، رسوب داده شد و برای اطمينان از عدم وجود سلول در محلول به دست آمده، دوباره با استفاده از فيلتر باکتریولوژیک، تصفيه شد. برای انجام مراحل بررسی، pH نيمی از محلول، برااستفاده از هيدروکسيد 3 نرمال، به 5/6 افزایش داده شد و آب اکسيژنهی موجود در محيط هم برا اسرتفاده از کاترالاز خنتری شد. سپس به ميزان 511 ميکروليتر از هر دو محلول به داخل چاهکهای ایجاد شرده در پل ير ت حراو ی براکتر ی بورخولردر یا ریخته شد. برای جذب محلول به داخل محر يط، پلير تهرا برهمدت 9 ساعت در داخل یخچال قرار گرفتند. پس از مرحلره ی جذب، پليتهرا در دمرای 17 درجره ، طر ی مردت 94 سراعت ، انکوبه شدند. سپس اندازهی هالههای مهاری تشکيل شرده ، برااستفاده از خطکش و برحسب ميلیمتر، اندازهگيری شد.

يافتهها
از 311 بيمار مبتلا به عفونت بيمارستانی که در بخرش هرا ی مختلف بيمارستان بستری بودند، 41 نمونه باکتریهرا ی گررممنفی غير تخميری شناسایی گردیر د کره از برين آنهرا، شرشنمونه بورخولدریا سپاسيا جدا گردید. مقاومرت آنتریبير وتيکی آنها به روش دیسک دیفيوژن مورد بررسی قرار گرفت )جردول
.)3

جدول 3. الگوی مقاومت آنتيبيوتيکي بورخولدريا سپاسيا نسبت به آنتيبيوتي های مورد مطالعه به روش ديس ديفيوژن.

)درصد( تعداد آنتي بيوتي
6 )311( ونکومایسين )g 11(
1 )51( کوتریموکسازول )g 95(
3 )36( ایمیپنم )g 31(
9 )11( پيپراسيلين )g 311(
3 )36( کليستين )g 95(
9 )11( سفتازیدیم )g 11(
3 )36( سيپروفلوکساسين )g 5(

لاکتوباس يلوس پلانت اروم و روت ری ب ه آنت یبيوتي که ای ونکومایسين، ایمیپنم، سيپروفلوکساسين و سفتازیدیم مقراومبودن د ول ی ب ه پيپراس يلين، کليس تين و کوتریموکس ازول، حساسيت نشان دادند )جدول 9(.

جدول 0. الگوی مقاومت آنتيبيوتيکي لاکتوباسيل پلانتاروم و روتری.
141732-52216

آنتي بيوتي لاکتوباسيل
لاکتوباسيل پلانتاروم لاکتوباسيل روتری
ونکومایسين) R R )11 g کوتریموکسازول) S S )95 g ایمیپنم) R R )31 g پيپراسيلين) S S )311 g کليستين) S S )95 g سفتازیدیم) R R )11 g سيپروفلوکساسين) R R )5 g

S: Sensitive ؛ R: Resistant

دو سویهی لاکتوباسيلوس پلانتاروم و روتری در مقابل برخی از آنتیبيوتيکهای معمول خوراکی، مقاومت داشرته و محلرولرویی کشت آنها نيز فعاليت چشرمگ يری برر عل ير ه بورخولردر یا تحت شرایط اسر يد و تولير د آب اکسر يژنه دارد، در حرالی کرهمحلول غير فعال شدهی آن، فعاليت ضد باکتریایی ندارد.
بيشترین مقدار هالهی عدم رشرد در لاکتوباسريل پلانتراروم ، 32 ميلیگرم و روتری، 37 ميلیگرم مشاهده شرد کره تفراوتچشمگيری بين این دو لاکتوباسيل وجود ندارد. در جدول 1 و شکل 9، نتایج مربوط به اندازهی هالهی عدم رشد، نشران دادهشده است.

جدول 1. اندازه )ميليمتر( هالهی عدم رشد سويهی پاتوژن بورخولدريا سپاسيا مورد مطالعه توسط لاکتو باسيل.
236220-47486

کد سويه لاکتوباسيل
لاکتوباسيل پلانتاروم لاکتوباسيل روتری
34 37 B1 37 32 B2 31 34 B3 31 37 B4 37 32 B5

بحث:
در ایررن تحقيرر از باسرريل غيررر تخميررری کرره در عفونررتبيمارستانی نقش دارد، اسرتفاده شرد. ایر ن براکتر ی در خراك ، سطوح مخاطی انسان و محر يطهرا ی مرطروب وجرود دارد. در افرراد ی ک ه بره س يس تيک فيبرروز مب تلا مر یباش ند و ی ا در گروههای دیگر بيماران که گرانولوماتوز مزمن دارنرد ، مشراهدهشده است. در نمونههای کلينيکی، کمترر از 91% باسر يلهرا ی گرم منفی که با آنها مواجره مریشروند ، از نروع -NFB (Non
fermantative bacilli) هستند که از این برين، حردود 71% آنها سودوموناس آئروژینوزا پيوسينانوژنيک می باشند. سایر
915

ب

الف

ب



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید