پژوهنده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي)
تاريخ دريافت مقاله: 17/10/1391
سال هفدهم، شماره بهمن6 ، و پي در اسفند پي 139190 ، صفحات 295 تا 301 تاريخ پذيرش مقاله: 13/12/1391
ارتباط فعاليت فيزيكي و عادات غذايي با كنترل استرس در دانشجويان رشته بهداشت
مهران بابانژاد1، سميرا محمدي2، عبدالحليم رجبي3، دكتر علي دل پيشه4، دكتر كورش سايه ميري*5

دانشجوي كارشناسي ارشد اپيدميولوژي، كميته تحقيقات دانشجويي، دانشگاه علوم پزشكي ايلام
دانشجوي كارشناسي ارشد آموزش بهداشت، گروه آموزش بهداشت، دانشكده بهداشت، دانشگاه تربيت مدرس
دانشجوي كارشناسي ارشد اپيدميولوژي، گروه اپيدميولوژي، دانشكده بهداشت، دانشگاه علوم پزشكي شيراز
دانشيار اپيدميولوژي باليني گروه پزشكي اجتماعي و اپيدميولوژي باليني، دانشكده پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي ايلام
-10922208947

استاديار آمار زيستي، مركز تحقيقات پيشگيري از آسيبهاي رواني- اجتماعي، دانشگاه علوم پزشكي ايلام چكيده
سابقه و هدف: فعاليت فيزيكي و عادات غذايي با سطح استرس افراد رابطه دارد. مطالعه حاضر با هدف تعيين ارتباط فعاليت فيزيكي و عادات غذايي با كنترل استرس دانشجويان رشته بهداشت انجام شد.
مواد و روشها: يك مطالعه مقطعي بر روي 100 دانشجوي مقطع كارشناسي دانشكده بهداشت دانشگاه علـوم پزشـكي شـهيد بهشـتيتهران كه با روش نمونه گيري تصادفي انتخاب شده بودند، انجام گرفت و پرسشنامه رفتارهاي ارتقا دهنده سلامتي (HPLP-II)در رابطه با كنترل استرس و ساير متغيرها به كار گرفته شد. در نهايت داده هاي جمع آوري شده از طريق نرم افزار SPSS16و آزمونهاي كروسكال واليس، من ويتني و رگرسيون خطي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
يافته ها: ميانگين و انحراف معيـار سـن و نمـره كنتـرل اسـترس دانشـجويان بـه ترتيـب 2/2±7/22 سـال و 6/3±22/20 بـود و 51% دانشجويان مؤنث بودند. وضعيت كنترل استرس ضعيف، متوسط و خوب به ترتيب در 36%، 49% و 15% از دانشـجويان مشـاهده شـد.
كنترل استرس با فعاليت فيزيكي و عادات غذايي ارتباط معني داري داشت (05/0< p) اما با سن، جنس، محل سكونت و رشته تحصيلي ارتباط معني داري نداشت (05/0>p). رگرسيون خطي نشان داد با افزايش نمره فعاليت فيزيكي و عادات غذايي، نمـره كنتـرل اسـترسدانشجويان نيز افزايش مي يابد.
نتيجه گيري: انجام اقدامات تخصصي در حيطه آموزش بهداشت با تمركز بر انجام فعاليت فيزيكي و بهبود شـرايط تغذيـه اي مـي توانـدنقش مهمي در بهبود كنترل استرس دانشجويان مورد مطالعه داشته باشد.

-18286234097

واژگان كليدي: فعاليت فيزيكي، عادات غذايي، كنترل استرس، دانشجويان، تهران لطفاً به اين مقاله به صورت زير استناد نماييد:
Babanejad M, Mohammadi S, Rajabi AH, Delpisheh A, Sayehmiri K. Correlation between controlling stress with motor
510166066

activity and food habits in health students. Pejouhandeh 2013;17(6):295-301.

0مقدمهF1
چنانچه فعاليت فيزيكي مناسب از سنين ابتدايي زندگي آغاز شود، باعث افزايش سطح سلامتي و نيز كاهش اسـترس ادراكشده در افراد جامعه مي گردد (3-1). تغييـ ر شـرا يط زنـدگ ي از جمله تغيير عادات غذايي نقـش ز يـ ادي در چگـونگ ي سـلامت

*نويسنده مسؤول مكاتبـات : دكتـر كـورش سـايه ميـ ري؛ مركـز تحقيقـاتپيشـ گيري از آسـ يبهاي روانـ ي اجتمـ اعي، دانشـ گاه علـ وم پزشـ كي ايـ لام؛ كدپستي: 69315-13؛ پست الكترونيك: [email protected]

روان دانشجويان دارد، به طوري كه مـ ي تـوان آن را بـه عنـوانيك عامل تنش زا در نظر گرفت (4).
دانشجويان علوم پزشكي اشكال مختلفي از استرس را از خود نشان مي دهند كه اين موضوع در مطالعـاتي كـه بـر روي آنهـاانجام گرفته است به وضوح نشان داده شده اسـت (8-4). ايـ ن قشر از جامعه به دليل شرايط خاص دانشجويي از جمله نگراني در مورد سلامت خـانواده ، تغييـر در فعاليـت مـذهبي ، نگرانـي درباره آينـده شـغلي ، ورود بـه محـيط بيمارسـتان ، شـركت در آزمونهاي مختلـف ، اخـتلاف بـا دوسـتان و مشـكلات جنسـي ،هريك اشكالي از استرس را تجربه مي كنند (4، 9 و 10).
در واقع استرس توسط همه افراد تجربه مي شود و ايـن نكتـهرا بايد مدنظر قرار داد كـه درجـاتي از اسـترس مـي توانـد درافزايش و بهبود عملكرد افراد مـ ؤثر باشـد. امـا درجـات بـالاياسترس در اين قشـر دانشـجويي مشـكلاتي را بـه دنبـال دارد(10) كه از آن جمله مي توان اختلالات روانـي (7) و خسـتگي
(8) را نام برد. از طرفي رشته تحصيلي دانشجويان نيز يكـي ازعواملي است كه در كنترل يا افزايش استرس دانشجويان نقش به سزايي دارد (9 و 10). باتوجه به وجـود عوامـل اسـترس زاي متعـدد در دانشـجويان، بايسـتي عوامـل اسـترس زاي فـردي و محيطي دانشجويان را شناسايي و در صورت امكان كـاهش داد تا بتوان از عواقب آن پيشگيري كرد (11).
در مطالعه اكبري و همكـاران بـيش از نيمـي از دانشـجويانمورد مطالعه داراي استرس غير طبيعي بودند كـه بيشـتر آنهـا استرس خود را ناشي از حضور در محيط دانشگاه مي دانسته اند (12). Kandiah و همكاران به اين نتيجه رسـيدند كـه وجـوداس ترس، مي زان اش تهاي دانش جويان دخت ر و ني ز عملك رد تغذيه اي آن ها را تحت تأثير قرار مي دهد (13). Cartwright و همكاران نيز در مـورد ارتبـاط تغذيـه و اسـترس افـراد اذعـانداشته اند كه هر قدر سطح استرس بالاتر باشـد ميـزان مصـرفغذاهاي چرب افزايش مي يابـد در حـالي كـه در مـورد مصـرفوعده غـذايي ، صـبحانه و نيـز ميـوه و سـبزيجات رونـد رو بـهكاهشي را نشان مي دهد (14). در مطالعـهNguyen-Michel و همكاران، افزايش فعاليت فيزيكي و ارتقا فعاليتهـاي بهداشـتيدر دانشجويان، ميزان استرس فعلي آنها را تا حد زيادي كاهش م ي ده د (15). در مطالع ه اي در دانش جويان عل وم پزش كي ،مصرف داروهاي خوراكي و برقراري ارتباط با دانشـجويان ديگـرمنجر به ايجاد استرس در آنها شده بود (16).
با توجه به محدود بودن مطالعات مربوط به وضعيت استرس دانشجويان رشـته بهداشـت و ارتبـاط آن بـا عوامـل مختلـف، مطالعه حاضر با هدف تعيين ارتباط فعاليت فيزيكـي و عـاداتغذايي با وضعيت كنترل استرس دانشـجويان رشـته بهداشـتدانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي تهران انجام شد.

مواد و روشها
مطالعه حاضر از نـوع مقطعـي بـود كـه بـر روي 100 نفـر ازدانشجويان مقطع كارشناسي دانشكده بهداشت دانشـگاه علـومپزشكي شهيد بهشتي انجام گرفت. حداقل حجم نمونـه مـورد نياز بر اساس فرمول محاسبات آماري 90 نفر به دست آمد كـهدر نهايت 100 نفر وارد مطالعه شدند. جهت جمع آوري داده ها از پرسشــنامه رفتارهــاي ارتقــا دهنــده سـ لامت (Health-Promoting Lifestyle Profile II, HPLP-II) اسـتفاده شـد. پژوهشگران به صورت حضوري به افراد مورد بررسـي مراجعـه و پس از معرفي خود و بيان هدف از انجام پـژوهش و اطمينـان از اينكه اطلاعات افـراد محرمانـه خواهـد مانـد و نتـايج پـژوه ش به صورت كلي در يك طرح تحقيقاتي مورد استفاده قرار خواهد گرفت، پرسشنامه اي به افـراد جهـت تكميـل تحويـل دادنـد . از موارد استفاده پرسشنامه مزبور، سـنجش فعاليـت فيزيكـي (8 سؤال)، عادات غذايي (9 سؤال) و كنتـرل اسـترس( 8 سـؤال ) بود؛ به طوري كه سؤالات، نوع و مقدار هـر يـك از متغيرهـايمورد نظر را در بر مي گرفت. روايي محتوايي پرسشنامه توسـطمتخصص ين و پاي ايي درون ي آن ب ا آلف اي كرونب اخ 82% در مطالعه محمدي زيدي و همكاران (17) مورد تأييد قرار گرفته بود. علاوه بر اين پس از سنجش مجدد سؤالات، اين ميـزان درمطالعه حاضر 90% به دست آمد.
پرسشنامه از دو بخش تشكيل شده بود: بخـش اول سـؤالاتدموگرافي ك ش امل س ن، ج نس، رش ته، مقط ع تحص يلي،تحصيلات پدر و مادر، ميزان درآمد، شغل پـدر و مـادر، بـوميبودن و بخش دوم شامل سؤالاتي درباره كنترل استرس بود كه همگي به صورت مقياس ليكرت 4 حالتي (هرگز، گاهي اوقات ،اغلب اوقات و هميشه) طـرح شـده بـود. نحـوه امتيـازدهي بـهپرسشنامه به اين ترتيب بود كه به هر يك از سـؤالات مربـوطبه كنترل استرس دانشجويان نمره 1 تا 4 تعلق مي گرفت و در نهايت نمره سؤالات با هم جمع مي شد تا نمره كل تعيين شود.
جمع نمره كل كنترل استرس در سـه رده ضـعيف، متوسـط وخوب گروهبندي شد. نحوه امتيازبنـدي بـراي متغيـر كنتـرلاسترس به اين گونه بـود كـه نمـره 18- 13 ضـعيف، 24- 19 متوسط و نمره بين 30- 25 خوب در نظر گرفتـه شـد. نرمـالبـودن داده ه ا ب ا اس تفاده از آزم ون كولم وگروف- اس ميرنف بررسي شد.
جهت تعيين رابطه سطح كنترل استرس با متغيرهاي كيفي آزمون كـاي دو و جهـت سـنجش رابطـه بـين سـطح كنتـرلاسترس با متغيرهـاي كمـي آزمـون كروسـكال والـيس مـورداستفاده قرار گرفت. سپس جهت يافتن معني داري بين سطوح كنترل استرس با متغيرهاي مورد نظر آزمون من ويتني به كـارگرفت ه ش د. ب ه منظ ور پ يش بين ي نم ره كنت رل اس ترس دانشجويان بـا اسـتفاده از متغيرهـاي رژيـم غـذايي و فعاليـتفيزيكي از رگرسيون خطي استفاده شد.
مقدار P-value كمتر از 05/0 به عنوان سطح معنـي داري در نظر گرفته شد. جهـت تحليـل داده هـ ا از نـرم افـزار 16 SPSS استفاده گرديد.

يافته ها
جدول 1. ارتباط بين سطح كنترل استرس دانشجويان و نمره فعاليت فيزيكي
سطح كنترل استرس (تعداد) ميانه حداقل حداكثر P value*

فيزيكي

فعاليت

نمره

فيزيكي

فعاليت

نمره



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید