پژوهنده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي) تاريخ دريافت مقاله: 19/8/88 سال پانزدهم، شماره 2، پي در پي 74، صفحات 67 تا 71 تاريخ پذيرش مقاله: 5/2/89 خرداد و تير 1389

بررسي وضعيت سلامت روان درمعتادان تزريقي زندان كاشان در سال 1386
دكتر فاطمه سادات قريشي، دكتر افشين احمدوند*، دكتر زهرا سپهر منش

-9785211710

استاديار، گروه روانپزشكي، دانشگاه علوم پزشكي كاشان چكيده
سابقه و هدف: امروزه وابستگي به مواد مخدر، اعتياد و تجارت غيرقانوني اين مواد به صورت يك بحران جهاني مطـرح اسـت. نزديـك90% افراد معتاد به تركيبات افيوني دچار نوعي اختلال رواني هستند كـه در ايـن بـين افسـردگي ، اخـتلال شخصـيت ضـداجتماعي و اضطراب از اهميت بيشتري برخوردار هستند. هدف از پژوهش حاضر تعيين ميزان سلامت روان معتادان تزريقي در زندان كاشان است.
مواد و روش ها: كليه معتادين تزريقي زندان با استفاده از روش نمونه گيري در دسترس وارد مطالعه شدند و با اسـتفاده از پرسشـنامهسلامت عمومي (General Heath Questionnaire) GHQ-28 و پرسشنامه مشخصات دموگرافيك و همچنين مصاحبه روانپزشـكيبر اساس چكليست DSM-IV توسط 3 روانپزشك مورد ارزيابي قرار گرفتند.
يافته ها: از 48 معتاد تزريقي كه بر اساس آزمونGHQ–28 مشكوك به اختلال شناخته شدند، براساس مصاحبه باليني 44 نفر مبتلا به اختلال روانپزشكي بودند. شايعترين اختلالات روانپزشكي بهترتيب عبـارت بودنـد از: اخـتلال شخصـيت ضـد اجتمـاعي در 28 نفـر(6/63%)، اختلالات خلقي در 21 نفر (7/47%)، اختلالات اضطرابي در 8 نفر (1/18%) و اختلال انطباقي در 3 نفر (8/6%). همچنين 19 نفر (1/43%) داراي چند اختلال بودند و 25 نفر (8/56%) تنها داراي يك اختلال بودند. در اين پژوهش بين سن، مدت زنـداني بـودن، نوع جرم، وضعيت تاهل، وضعيت شغل و سطح تحصيلات با اختلال رواني رابطه معني داري مشاهده نشد. بـا ايـن حـال وجـود اخـتلالرواني در مردان معتاد تزريقي بيكار و معتادين تزريقي زير 30 سال بيشتر از ساير معتادين تزريقي بود.
نتيجه گيري: معتادان تزريقي از وضعيت سلامت رواني مناسبي برخوردار نيستند. با توجه به اينكه اين مطالعه براي اولين بار در كشور انجام ميگردد، اين موضوع نياز به بررسيهاي كاملتر و همه جانبه تري دارد.
واژگان كليدي: سلامت روان، معتاد تزريقي، تست سلامت عمومي.
15245239

مقدمه1
امروزه وابستگي به مواد مخدر، اعتياد و تجارت غيرقانوني ايـنمواد به صورت يك بحران جهاني مطـرح اسـت. نزديـك 90% افراد معتاد بـه تركيبـات افيـوني دچـار نـوعي اخـتلال روانـي هســتند كــه در ايــن بــين افســردگي، اخــتلال شخصــيت ضداجتماعي و اضطراب از اهميت بيشتري برخـوردار هسـتند.
گزارش شـده اسـت حـدود 15% از كسـاني كـه وابسـتگي بـهتركيبات افيوني دارند حداقل يكبار سعي كـرده انـد خودكشـيكنند. طبق پژوهشي كه در آمريكا در فاصله سالهاي 1981 تـا1983 انجـام شـد 70% از افـراد بـالغ در عمـر خـود مشـمول ملاكهاي تشخيصيDSM-IV براي سوء مصـرف مـواد بودنـد (1). حدود 40% از افراد در طول عمر خود به مصـرف يـك يـا

*نويسنده مسئول مكاتبات: دكتر افشين احمدوند ؛ كاشان، خيابان اباذر، روبروي شهرداري، بيمارستان اخوان، گروه روانپزشكي؛ پست الكترونيك: [email protected]
چند ماده غيرقانوني ميپردازند و شيوع سوء مصـرف مـواد درطول عمر حدود 20% برآورد شده است (1).
در مطالعات مختلف بين 30 تا 60 درصد بيماران مبتلا به سوء مصرف مـواد ، واجـد ملاكهـاي تشخيصـي اخـتلال شخصـيت ضداجتماعي هستند. احتمال خودكشي موفق بين مبتلايان به سوء مصرف مواد تقريبا 20 برابر بيشتر از كـل جمعيـت اسـت(2). در مطالعه اي كه توسـطCompton و همكـاران در سـال
2000 بر روي افراد مصرف كننده مواد انجـام شـد نشـان داده شد ميزان شيوع وابستگي به الكـل 64% و اخـتلال شخصـيت ضداجتماعي 44%، اختلالات فوبيـك 39%، افسـردگي اساسـي24%، ديس تايميا 12%، اختلال اضطراب فراگير 10%، اخـتلالپانيك 3%، مانيا 3%، اختلال وسـواس جبـري 3%، پراشـتهايي
2% و اســكيزوفرنيا و بــي اشــتهايي هــر يــك 1% اســت (3).
Hendriks در س ال 2003 در مطالع ه خ ود ب ر روي 152 معتاد به اين نتيجه رسيد كه 80% از نمونـه هـا داراي اخـتلالروانپزشـكي بودنـد كـه بيشـترين شـيوع بـه ترتيـب اخـتلال شخصيت ضداجتماعي، اختلال افسردگي و اختلالات مربوط به اضطراب بود (4). مطالعه Khantzion در سـال 2005 نشـانداد 77% از معتادان يك يا بيشتر از يـك اخـتلال مربـوط بـهمحور I بر اساس معيارهـاي DSM-IV داشـتند و 65% داراي اختلال شخصيت بودنـد . بطـور كلي 93% داراي يـك يـا چنـداختلال روانپزشكي بودند و اغلب همراهي افسردگي و اخـتلالشخصيت در اين تحقيق گزارش شد (5).
با توجه به اهميت مساله اعتيـاد بـه مـواد مخـدر در جامعـه وعوارض و آسيبهاي وسيع و خطرنـاك آن بـراي فـرد و شـيوعروزافزون و رو بـه گسـترش ايـن معضـل در جامعـه كنـوني واهميت سلامت روان و بيماريهاي روانـي در گـرايش افـراد بـهسمت مواد و مطرح شدن اين موضوع كه عدم درمان اختلالات رواني همراه در شكست برنامههاي درماني و عود اختلال نقش دارد، مطالعه بر روي ابعاد مختلف اين مشكل از قبيل سـلامترواني فرد، بيماريهاي رواني همراه و عوامـل مـرتبط اجتمـاعيضروري به نظر مي رسـد . همچنـين نبـود مطالعـه اي در زمينـهارزيابي سلامت روان معتادان تزريقي در ايران و عنايت به ايـنمساله كه معتادان تزريقـي از آسـيب پـذيرترين ا قشـار جامعـهمحسوب ميشوند، اين مطالعه با هدف تعيين ميـزان سـلامتروان معتادان تزريقي در زندان كاشـان در سـال 1386 انجـامشد.

مواد و روش ها
68/ دوماهنامه پژوهنده وضعيت سلامت روان در معتادان تزريقي در زندان كاشان
در اين مطالعه مقطعي كليه معتادان تزريقي ساكن زندان كه از مهرماه سال 1385 تا مهر 1386 در زندان بسر مي بردند مورد بررسي قرار گرفتند. كساني كه در مرحله ترك مواد بودند از مطالعه حذف شدند. در ابتداي انجام طرح، هدف از اجراي آن توسط روانشناس زندان براي شركت كنندگان توضيح داده شد. پس از آگاهي كامل و رضايت شركتكنندگان، پرسشنامه GHQ-28 و پرسشنامه مشخصات دموگرافيك توسط روانشناس باليني زندان در اختيار آنها قرار گرفت. پس از تكميل پرسشنامه كساني كه نمره آنها بالاتر از نقطه برش21 در ابعاد كلي و بالاتر از نقطه برش 6 در هر مقياس بود و مشكوك به اختلال بودند، همزمان توسط 3 روانپزشك، جهت توافق بر روي تشخيص با استفاده از مصاحبه روانپزشكي بر اساس چكليست DSM-IV و ارزيابي جداگانه اختلال شخصيت بر اساس معيارهاي اختلال شخصيت DSM-IV مورد ارزيابي قرار گرفتند. ابزار پژوهش در اين بررسي پرسشنامه مشخصات دموگرافيك و سلامت عمومي 28 سوالي و مصاحبه روانپزشكي بر اساس چك ليست DSM-IV بود پرسشنامه سلامت عمومي توسط گلدبرگ و هيلر معرفي شده است و بطور گستردهاي در بررسيهاي زمينه يابي در كشورهاي مختلف از جمله ايران بكار برده شده و داراي 4 مقياس فرعي است. هر مقياس داراي 7 پرسش درباره علائم جسماني، علائم اضطرابي، كاركرد اجتماعي و علائم افسردگي است. پايايي اين پرسشنامه توسط پالاهنگ و همكاران در سال 1375، 91% محاسبه شده است (6). چك ليست مصاحبه باليني شامل علائم تشخيصي اختلالات خلقي، اضطرابي، سايكوتيك، سايكوسوماتيك، صرع، عقب ماندگي ذهني و اختلالات ارگانيكي مغز است كه در سال 1380 روايي و پايايي اين پرسشنامه 87% بدست آمد (7).
داده ها با استفاده از آزمون آماري دقيق فيشر با سطح معني داري 05/0 تجزيه و تحليل شدند.

يافته ها
از كل 48 معتاد تزريقي، 44 نفر (6/91%) بر اساس آزمون سلامت عمومي مشكوك به اختلال شناخته شدند و با مصاحبه باليني توسط 3 روانپزشك مورد ارزيابي قرار گرفتند. شايعترين اختلالات روانپزشكي عبارت بودند از: اختلال شخصيت ضداجتماعي در 28 نفر(6/63%)، اختلالات خلقي در 21 نفر (7/47%)، اختلالات اضطرابي در 8 نفر (1/18%) و اختلال انطباقي در 3 نفر (8/6%) بود. 19 نفر (1/43%) بيش از يك اختلال داشتند و 25 نفر از آنها (8/56%) تنها داراي يك اختلال بودند.
5 نفر (4/10%) بيسواد، 21 نفر (7/43%) ابتدايي، 13 نفر
(0/27%) راهنمايي، 6 نفر (5/12%) ديپلم و 3 نفر (2/6%) داراي تحصيلات بالاتر از ديپلم بودند كه از نظر آماري بين سطح تحصيلات و وجود اختلال رواني رابطه معني داري بدست نيامد (جدول 1).
23 نفر (9/47%) مجرد و 25 نفر (1/52%) متاهل بودند. 25 نفر (1/52%) زير 30 سال و 23 نفر (9/47%) بالاي 30 سال سن داشتند. 31 نفر (5/77%) قبل از ورود به زندان داراي شغل و 9 نفر (5/22%) نيز بيكار بودند. از نظر نوع جرم 30 نفر (5/62%) به جرم فروش و مصرف مواد، 15 نفر (3/31%) به جرم سرقت و 3 نفر (2/6%) با جرائمي چون اسيدپاشي و نپرداختن مهريه در زندان بسر مي بردند. 24 نفر از معتادان تزريقي مدت حبسشان كمتر از 1 سال، 12 نفر بين 1 تا 2 سال و 9 نفر بيش از 2 سال زنداني بودند. بين سن، وضعيت شغلي، وضعيت تاهل، مدت حبس و نوع جرم و اختلال رواني تفاوت معني داري مشاهده نشد (جدول 1). بر اساس آزمون GHQ-28، از 48 معتادي كه نمره بالاتر از نقطه برش بدست آورده بودند، در افراد زير 30 سال مقياس اختلال عملكرد اجتماعي در 24 نفر (97%) و پس از آن اضطراب در 23 نفر (93%) بيشترين فراواني را به خود اختصاص داده بود و در افراد بالاي 30 سال اختلال عملكرد اجتماعي (11 نفر، 8/47%) و افسردگي (9 نفر، 1/39%) بالاترين فراواني را داشتند. در معتاداني كه قبل از ورود به زندان داراي شغل بودند، اختلال عملكرد اجتماعي در 17 نفر (8/54%) و اضطراب در 13 نفر (8/42%) بيشترين فراواني را به خود اختصاص دادند (جدول 1).

جدول 1- توزيع فراواني علائم روانشناختي در معتادان تزريقي
90669185343

زنداني بر اساس آزمون GHQ-28 بر حسب مشخصات دموگرافيك علائم علائم اختلال علائم
جسماني اضطراب عملكرد افسردگي
(85)21 (97)24 (93)23 (89)22 (39/1)9 (47/8)11 (34/7)8 (30/4)7 <30 >30 سن
(سال)
(37/1)13 (48/5)17 (42/8)15 (41)14
(76/9) 10 (62/3)12 (69/2)9 (61/2)8 شاغل
بيكار وضعيت
شغلي
(87/5)14 (65)16 (27)14 (49)12 متاهل تاهل
(89/7)17 (78/2)18 (73/9)17 (73/9)17 مجرد (100)2 (41)2 (41)2 (41)2 تحصيلات بيسواد
(57)14(71/7)15 (61/9)13 (61/9)13 ابتدايي
(53/8)7 (69/2)9 (53/8)7 (53/8)7 راهنمايي
(83/3)5 (100)6 (100)6 (100)6 ديپلم
(100)3 (100)3 (100)3 (66/6)2 بالاتر ازديپلم

بحث
اين مطالعه با هدف بررسي سلامت روان در معتـادان تزريقـيساكن زندان كاشان انجام شد. بـر اسـاس آموختـههـاي قبلـيشيوع بالاي اختلال شخصيت عمـدتا شخصـيت ضـداجتماعيقابل پيش بيني بود اما در مورد ساير اختلالات روانـي وضـعيتچگونه است؟
در مرور منابع در دسترس، هيچ نوع مطالعـه مشـابهي از نظـرنوع نمونه بدسـت نيامـد. مطالعـات پيشـين بـر روي 2 گـروه متمركز بودند، گروهي از مطالعات شيوع اختلالات رواني را در ميان جمعيت معتـادان در سـطح جامعـه سـنجيده و گروهـيديگر شيوع اختلال رواني را در جمعيت زندانيان بدون تفكيك از نظر اعتياد ارزيابي كرده اند.
شماره 2، پي در پي 74، خرداد و تير 1389 دكتر فاطمه سادات قريشي و همكاران/ 69
در يك مطالعه شيوع اختلال رواني در جمعيت معتـاد ين 90% برآورد شـ ده اسـت (1). Hendriks در سـال 1990 شـيوع 6 ماهه و تمام عمر اختلالات رواني را در يك نمونه 125 نفري از افراد مراجعه كننده به يك مركز سمزدايي بررسي كرد. بر ايـناساس 80% از نمونه ها حداقل يك اختلال روانپزشكي بـه جـزسوء مصرف مواد داشتند (4).
نتايج مطالعه ROSS در سال 1988 كه شيوع اختلالات رواني را در نمونه 501 نفري از افراد وابسته بـه الكـل و ديگـر مـوادارزيابي كرده بود نشان داد حداقل 78% از افراد در طـول عمـريك اختلال روانپزشكي بجز سوء مصرف مـواد داشـتند و 65% نمونه ها در هنگام مطالعه واجد اختلال روانپزشكي بودند (8).
نتايج يك آناليز بر روي بيماران تحت درمان بـراي اعتيـاد بـه كوكائين توسط Lemere نشان دهنده شيوع 19% از همبودي اختلال رواني در محور يك در ايـن جمعيـت بـود. در مطالعـهفوق 9% از جمعيت قبل از اعتياد به مصـرف مـواد واجـد يـكاختلال رواني در محور يك بودند (9).
Khantzian ب ا اس تفاده از معياره اي DSM-III اخ تلالات رواني را در يك نمونه از معتادان مواد مخدر مورد بررسي قـرارداد و به اين نتيجه رسيد كه 77% از نمونههـا معيارهـاي لازم براي يك يا بيشتر از اخـتلالات تشخيصـي محـور يـك را داراهستند. 65% از آنها واجد معيارهـاي لازم بـراي يـك اخـتلال محور دو ميباشند (5).
مطالعه ديگري كه بر روي جمعيت معتاد به هروئين در آلمـانانجام شد نشـان داد 50% داراي اخـتلال محـور يـك بودنـد و اسكيزوفرنيا در ميان معتادان به هـروئين شـايعتر از جمعيـتعادي بود (10).
در مطالعه حاضر شيوع اختلالات رواني بجز سوء مصـرف مـواد1/92% بود كه با نتايج برخي مطالعات همخواني دارد (1،4،8).
بالاتر بودن ميزان شيوع ميتواند ناشي از نـوع جمعيـت مـوردمطالعه باشد. با توجه به اينكه جمعيت مورد مطالعـه معتـادانتزريقي ساكن در زندان هسـت ند و نسـبت بـه معتـادان سـطحجامعه آسيب پذيري بيشـتري دارنـد ايـن ميـزان شـيوع قابـل توجيه است.
نتايج مطالعه Brinded در سال 2001 شيوع بالايي از اختلال رواني را در جمعيت زندانيان (زن و مرد) در نيوزيلند نسبت به نمونه هاي سطح جامعه گزارش كرد. ايـن اخـتلالات عـلاوه بـراختلال سوء مصـرف مـواد شـامل اخـتلال جنـون، افسـردگياساسي، اختلال دوقطبي و اختلال وسواس و اسـترس پـس ازحادثه بود (11). مطالعه Flissard در سال 2006 كه بـر روي800 مرد زنداني انجام شد نشـان د اد حـدود 40% از جمعيـتزنداني داراي اختلال رواني هستند (12). مطالعـه Parmel در سال 2005 بر روي 24 فرد زنداني جديد با سـابقه رفتارهـايخودكشي نشـان د هنـده ميـزان بـالايي از افسـردگي و افكـارخودكشي در اين گروه بود (13). مطالعهAndersen در سـال2004 نشان داد اختلالات روانپزشكي از جمله اسكيزوفرنيا در جمعيـت زنـداني در مقايسـه بـا جمعيـت عمـومي مبـتلا بـه وابستگي به مواد بالاتر است. اين مطالعه همچنـين نشـان دادكه روزهاي اول زنداني شـدن، يـك دوره مسـتعد بـراي بـروز اختلالات روانپزشكي بويژه اختلال انطباقي است كه شـيوع آندر ميان افرادي كه براي اولين بار زنداني ميشـوند نسـبت بـه ساير افراد دو برابر است (14).
پژوهش حاضر نشـان مـيدهـد بيشـترين اخـتلالات در ميـانمعتادان تزريقي به ترتيب اختلال شخصيت ضداجتماعي در 22 نفر (8/62%) و اختلالات خلقي از جمله افسـردگي در 14 نفـر(40%) است. اين يافته در ساير مطالعات نيز تاييد شـده اسـت
(5-3). مطالعهVonlimbeek نشان داد شـايعترين اخـتلالاتدر ميان افراد معتاد افسردگي اساسي، اختلال فوبيا و شخصيت ض داجتماعي اس ت (10). در برخ ي ديگ ر از مطالع ات ني زشايعترين اختلال در معتادان، اختلال شخصيت ضـد اجتماعي گزارش شده است (8، 18-15).
نتايج اين مطالعـه نشـان مـي دهـد درصـد بـالايي از معتـادانتزريقي زنداني از بيماري رواني رنج ميبرند و بيش از نيمـي ازآنان اختلال شخصيت ضداجتماعي دارند. سوال اين اسـت كـهآيا اينها مجرمان بيمار هستند يا بيماران مجرم؟ و سوال ديگـراينكه چه مي توان كرد براي روزهاي آزاد شدن آنها از زنـدان و جامعه آنها؟
مطالعه Kjelsberg و همكاران در سال 2006 با هدف بررسي مداخلات غير دارويي در جمعيـت سـاكن در زنـدان نشـان داد 230 نفــر از 980 زنــداني مــداخلات روانپزشــكي مختلــف رادريافت كرده بودند. 184 نفر (20%) روان درماني فـردي و 40 نفر (4%) مداخلات رواني موقتي دريافت كـرده بودنـد. ميـزانگروه درماني در زندان بسيار كم بود (1%). روان درماني عمـدتاحم ايتي (62%) و ش ناختي رفت اري (26%) ب ود ح ال آنك ه روان درماني ديناميك و بينش گـرا تنهـا در 8% مـوارد گـزارششد. بيشتر بيماران مشكلاتي چون مصـرف مـواد، افسـردگي و اضطراب و اختلالات شخصـيت داشـتند. 3% از جمعيـت فـوقجهت سايكوز درمان دارويي دريافت كرده بودند (19).
70/ دوماهنامه پژوهنده وضعيت سلامت روان در معتادان تزريقي در زندان كاشان
مطالعه Fazel نيز بر اين نكته تاكيد دارد كه عليـرغم افـزايش زندانيان در سراسر دنيا و وجود شواهدي محكم در مورد شيوع اختلالات رواني در جمعيت زندانيان در كشورهاي غربي، نكات كليدي در درمان بيماران زنداني همچنان بـدون پاسـخ مانـده است. همچنين ذكر مي كند شواهد در مورد شـيوع و طبيعـتاين اختلالات در زندانيان كشورهاي غيرغربي بسـيار كم اسـت (20).
اين مطالعات اهميت بررسي اختلالات رواني در جمعيت فوق و نيازمندي آنان را به حمايتهاي مختلف رواني متذكر مي گردند. بالا بـودن ميـزان شـيوع اخـتلال شخصـيت ضـداجتماعي در مطالعه حاضر نشان ميدهد احتمال تكرار جـرم پـس از آزادياز زندان وجود دارد. بر اساس تحقيقات انجام شده، اين گروه از بيماران از گروه درماني در يك مركـز د رمـاني بـيش از زنـداني شدن سود ميبرند (2). توصيه ميشود در زندان براي اين افراد دوره هاي روان درماني به شكل گروه درماني در نظر گرفته شود.
از محدوديتهاي اين پژوهش حجم كم نمونه مورد بررسـي بـهدليل گردش ورود و خروج بالاي زندان و عدم معرفي برخي از معتادان تزريقي به دلايل شخصـي جهـت شـركت در مطالعـهاست. پايين بودن حجم نمونه نتايج بدست آمـده از مطالعـه راغير قابل تعميم ميسازد و نيز خود توجيهكننـده نبـو د رابطـهمعني دار ميان ويژگيهاي جمعيتشناختي آزمودنيها (وضـعيتتاهل، شغل و تحصيلات) با اختلال روان شناختي است.

نتيجهگيري
به نظر ميرسد تدوين برنامههايي براي بالابردن سطح سـلامترواني و درمان اختلالات رواني موجود بر اساس شرايط ويژه هر زنداني در زمينه هاي تقويت خانواده، آموزش مهارتهاي زندگي، آموزش مهارتهاي فني حرفه اي، اختصـاص درآمـدي در قبـالكـار بـويژه بـراي زنـدانيان متاهـل، بازسـازي شـبكه حمايـت اجتماعي، برنامههايي براي افزايش اعتماد بنفس از دست رفته و تدوين ساز و كارهايي بـراي پيگيريهـاي بعـد از تـرخيص اززندان از جمله مددكاري و دسترسي به روانپزشك و روانشناس بتواند در بهبود وضعيت رواني زندانيان موثر بوده و از باز توليد جرم جلوگيري نمايد.

تشكر و قدرداني
با سپاس و قدرداني از آقـاي محمـد هاشـم زاده روانشـناس وآقاي صالحي كارشناس پرستاري زندان و خانم رضـوان سـاعيروانشناس باليني كه در اجراي اين پژوهش همكاري داشتند.

شماره 2، پي در پي 74، خرداد و تير 1389 دكتر فاطمه سادات قريشي و همكاران/ 71
REFERENCES
.1 Kaplan H, Sadock B, editors. Synopsis of psychiatry, behavioral sciences, clinical psychiatry. 7th edition. New York, WB Saunders, 2006.
2. رفيعي ح، رضاعي ف. در ترجمه: كاپلان ه، سادوك ب. خلاصه روانپزشكي. ويرايش نهم. جلد اول. نشر ارجمند، سال 1385، صفحات 400-399.
.3 Compton WM, Cottler LB, Ben Abdollah A, Phelps DL, Spitzenagel EL, Horton JG. Substance dependence and other psychiatric disorder among drug dependent subject: race and gender correlates. Am J Addict. 2000;9(2): 113-25.
.4 Hendricks VM. Psychiatric disorders in a Dutch addict population: rates and correlates of DSM-III diagnosis. J Consult Clin Psychol. 2003;58(2):158-65.
.5 Khantazian EJ, Treece C. DSM-III psychiatric diagnosis of narcotic addicts, recent findings. Arch Gen Psychiatr 2005;42(11):1067-71.
شمس عليزاده ن، بوالهري ج، شاه محمدي د. بررسي همه گيرشناسي اختلالات رواني در يك روستاي استان تهران. فصلنامه انديشـه و رفتـار 1380، سـالهفتم، شماره 1و2، صفحه 21.
نور بالا اع، باقري يزدي م ك، ياسمي م ت (مولفين). نگاهي بر سيماي سلامت روان در ايران. نشر مولف. چاپ اول. سال 1380، صفحات 61 تا 63.
.8 Ross HE, Swinson R, Doumani S, Larkin EJ. Diagnosing comorbidity in substance abusers: a comparison of the test–retest reliability of two interviews. Am J Drug Alcohol Abuse. 1995;21(2):167-85.
.9 Lemere F, Smith JW. Hippomanic personality trait in cocaine addiction. Br J Addict. 1990;85(4):575-6.
2143506790956

.01 Von Limbeek J, Wouters L, Kaplan CD, GeerLings PJ, Von Alem V. Prevalence of psychopatology in drug– addicted Dutch. J Subst Abuse Treat. 2000;9(1):43-52.
.11 Brinded PM, Simpson AI, Laidlaw TM, Fairley N, Malcilm F. Prevalence of psychiatric disorders in New Zealand prisons: A national study. Aust N Z J Psychiatr. 2001;35(2):166-73.
.21 Falissard B, Loze JY, Gasquet I, Dubure A, Debeaurepaire C, Fagnoni F, et al. Prevalence of mental disorders in French prisons for men. BMC Psychiatry 2006;6:33-37.
.31 Palmer EJ, Connelly R. Depression, hopelessness and suicide ideation among vulnerable prisoners. Crim Behav Ment Health.2005;15(3):164-70.
.41 Andersen HS. Mental health in prison populations; A review with special emphasis on a study of Danish prisoners on remand. Acta Psychiatr Scand Suppl. 2004;424:50-59. 15. Mc Govern MP, Xie H, Segal SR, Siembab L, Deake RE. Addiction treatment services and co-occurring disorders:
prevalence estimates treatment practices, and barriers. J Subst Abuse Treat. 2006;31:267-75.
.61 Hasin D, Samet S, Nunes E, Meydan J, Matseoane K, Waxman R. Diagnosis of comorbid psychiatric disorders in substance users assessed with the psychiatric research interview for substance and mental disorders for DSM- IV. Am J Psychiatry.2006;163(4):689-96.
.71 Kokkevi A, Stefanis C. Drug abuse and psychiatric comorbidity. Copr Psychiatry. 1995;39(5):329-37.
.81 Disney E, Kidorf M, Kolodner K, King V, Peirce J, Beilenson P, et al. Psychiatric comorbidity is associated with drug use and HIV risk in syringe exchange participants. J Nerv Ment Dis. 2006;194(8):577-83.
.91 Kjelsberg E, Hatvig P, Bowitz H, Kuisma I, Norbech P, Rustad AB, et al. Mental health consultations in a prison population: a descriptive study. BMC Psychiatry.2006;6:27.
.02 Fazel S, Lubbe S. Prevalence and characteristic of mental disorders in jails and prisons. Curr Opin Psychiatry. 2005;18(5):550-4.



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید