تاريخ دريافت مقاله: 1/6/88 تاريخ پذيرش مقاله: 8/3/89 پژوهنده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي) سال پانزدهم، شماره 2، پي در پي 74، صفحات 49 تا 54
خرداد و تير 1389

بررسي عملكرد پروتئين هاي ترميم كننده
عدم تطابق ژني در پوليپ هاي اسپوراديك كولوركتال
دكتر مهسا مولايي1*، دكتر مهدي يدالهزاده2، دكتر رضا مشايخي1، شهره الماسي3، دكتر سيدرضا فاطمي4، دكتر محمدرضا زالي5

استاديار، گروه پاتولوژي، مركز تحقيقات بيماريهاي گوارش و كبد، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
دستيار داخلي، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
محقق ،مركز تحقيقات بيماريهاي گوارش و كبد، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
استاديار، فوق تخصص گوارش و كبد، مركز تحقيقات بيماريهاي گوارش و كبد، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
استاد، فوق تخصص گوارش و كبد، مركز تحقيقات بيماريهاي گوارش و كبد، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

چكيده
سابقه و هدف: بيشتر سرطانهاي كولون از پوليپهاي خوشخيم منشاء ميگيرند. با پيشرفت آهسته و مرحله به مرحلـه بافـ تشناسـيپوليپهاي آدنوماتوز و آدنوم serrated به آدنوكارسينوم و سرطان بدخيم تبديل ميشوند. تغييـرات ژنتيكـي و اپـيژنتيـك بـا مراحـلخاصي از پيشرفت پوليپ به آدنوكارسينوم و نيز تغييرات باف تشناسي در سـرطان كولـون ارتبـاط دارد. در ايـن مطالعـه، بـا اسـتفاده ازرنگ آميزي (immunohistochemistry (IHC در پوليپ هاي اسپوراديك كولون وضعيت عملكردي پروتئين هـايMSH2 ،MLH1 ، MSH6 و PMS2 بررسي شده است.
مواد و روش ها: در اين مطالعه مقطعي كليه بيماران مبتلا به پوليپ اسپوراديك كولوركتال كه در فاصـله سـالهاي 1382 تـا 1388 در بخش بيماريهاي دستگاه گوارش و كبد بيمارستان طالقاني تهران تحت پوليپكتومي قرار گرفته اند، بررسي شده اند.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:11 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:11 +0330 on Wednesday January 10th 2018

يافته ها: IHC برايMSH6 ،MSH2 ،MLH1 وPMS2 به ترتيب در 8/6%، 5/4%، 3% و 8/4% موارد غيرطبيعي بو د. در تمام مـواردPMS2 غيرطبيعي،MLH1 نيز غيرطبيعي و در تمام مواردMSH6 غيرطبيعي،MSH2 نيز غيرطبيعي بود (001/0p<). بـين نتـايجIHC با جنس، درجه ديسپلازي، نوع پوليپ آدنوماتوز و تهاجم ارتباط آماري معني داري وجود نداشـ ت. امـا بـين نتـايجIHC بـا محـلپوليـپ و سـن بيمـاران ارتبـاط آمـاري معن يدار وجـود داشـت و نيـز بـين پولي پهـاي آدنومـاتوز و آدنـومserrated از نظـر نتيج هايمونوراكتيويتي براي MLH1 و PMS2 اختلاف آماري معني دار وجود داشت (05/0p<).
نتيجهگيري: توصيه م يشود رن گآميزيIHC تنها در پولي پهاي آدنومserrated بخصوص در سمت چپ كولـون صـورت پـذيرد و درساير موارد بخصوص در سمت راست كولون، انجام اين آزمون در مديريت بيماران احتمالااحتمالاً كمك كننده نخواهد بود.
واژگان كليدي: پوليپ اسپوراديك كولوركتال، پروتئين هاي ترميم كننده عدم تطابق ژني، پوليپ آدنوم serrated.

مقدمه1
سرطان كولون سومين عامل ايجادكننـده مرگهـاي مـرتبط بـاسرطان در ايران اسـت كـه از شـيوع 8 در هـر 100000 نفـر
برخ وردار اس ت (1). اكث ر س رطانهاي كول ون از پولي پ ه اي خوشخيم منشاء مـيگيرنـد و سـپس بـا پيـشرفت آهـسته ومرحلــه بــه مرحلــه بافــ تشناســي پوليــ پهــاي آدنومــاتوز
*نويسنده مسئول مكاتبـات: دكتـر مهـسا مـولايي؛ تهـران، اويـ ن، بيمارسـتانطالقاني، طبقه هفتم، مركز تحقيقات بيماريهاي گوارش و كبد؛ پست الكترونيك: [email protected]
هيپرپلاس تيك و آدن وم serrated ب ه آدنوكارس ينوم تب ديل ميشوند. تغييرات ژنتيكي و اپـ يژنتيـك بـا مراحـل خاصـي ازپيشرفت پوليپ به آدنوكارسينوم و نيز تغييـرات بافـ تشناسـيدر سرطان كولون ارتباط دارد (2).
سيستم ترميم عدم تطابق ژنـ يmismatch repair=MMR)) براي شناسايي و اصلاح اشتباهات ناشي از اضافه و حذف كردنبازها و عدم تطابق آنها درDNA در هنگام رونوشـت و جفـتشدنDNA ضروري است. همچنين ايـن سيـستم در تـرميمبرخي از صدمات وارده بهDNA نيز نقش دارد (3). موتاسيون ژرم لايـــن در ژن هـــاي MMR ســـبب بـــروز ناپايـــداريميكروستلايت ((MSI=microsatellite instability م يشود كــه آن هــم نقــش مهمــي در انــواع خاصــي از ســرطانهاي كولوركتال، اندومتريوم، تخمدان، معده، روده باريك، پـانكراس،دســتگاه ادراري فوقــاني و مغــز دارد (6-4). ژ نهــايي كــه در سيستمMMR در انسان نقش اصـلي را دارنـد شـاملmutS
،MLH3 ،MLH1) mutL و (MSH6 و MSH3 ،MSH2)
.(7) م يباشند (PMS2 و PMS1
از روشهاي مورد استفاده در شناسايي وجود نقـص در عملكـردپروتئين هاي MMR، رنگ آميزي immunohistochemistry(IHC) است. در ايـن مطالعـه، در 400 نمونـه از پوليـپهـاياسپوراديك كولوركتال در بيماران مراجع هكننده به بيمارسـتانطالقاني د ر تهران وضعيت عملكردي پـروتئينهـايMMR بـااس تفاده از رن گ آمي زي IHC ب راي پ روتئين ه اي MLH1،
.بررسي شد PMS2 و MSH6 ،MSH2

مواد و روش ها
در اين مطالعه مقطعي، كليه بيماران مبتلا به پوليپ اسپوراديك كولوركتال كه در فاصله سالهاي 1382 تا 1388 در بخش اندوسكوپي بيمارستان طالقاني تهران تحت پوليپكتومي قرار گرفتند، بررسي شدند. اطلاعات مورد نياز شامل سن، جنس، محل پوليپ، درجه (grade) ديسپلازي، نوع پوليپ و وجود تهاجم از بانك جمع آوري اطلاعات موجود در بخش پاتولوژي مركز تحقيقات بيماريهاي گوارش و كبد دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي تهيه و تكميل گرديد. سپس نمونه هاي بلوك پارافينه شده بافتي و لام هاي مربوط به پاتولوژي بيماران از بايگاني بخش پاتولوژي مركز تحقيقات بيماريهاي گوارش و كبد تهيه و مورد رنگ آميزي IHC و بررسي قرار گرفت. در طي اين مطالعه كولون به سه ناحيه
تقسيم شده است: ناحيه سمت راست كولون (شامل سكوم تا خم طحالي)، ناحيه سمت چپ كولون (شامل كولون عرضي تا سيگموئيد) و ناحيه ركتوم (شامل ركتوم تا آنوس).
براي رنگ آميزي IHC پس از برش، نمونه ها روي لام هاي آغشته به چسب پلي اليزين قرار گرفتند و پس از مراحل پارافين زدايي و آب دهي جهت احياء آنتي ژ نهاي بافتي (antigen retrieval) اسلايدها در داخل بافر EDTA با 9pH= در مايكروويو به مدت 45 دقيقه قرار گرفتند. پس از
پايان اين مرحله و سرد شدن اسلايدها جهت بلوك كردن پراكسيدازهاي اندوژن بافتي، از آنتي پراكسيداز استفاده شد. در مرحله بعدي آنتي بادي هاي اوليه شامل:
MLH1 (BD Biosciences Pharmingen, clone:
G168-15, 1/100 dilution)
MSH2 (Calbiochen, Oncogene sciences, Clone:
FE11, 1/100 dilution) MSH6 (BD Transduction laboratories, Clone: 44,
1/1000 dilution) PMS2 (BD Pharmingen, Clone: A 16-4, 1/500
dilution) روي اسلايدها ريخته شد و به مدت 90 دقيقه در محيط مرطوب و دماي اتاق انكوبه شدند. در بين كليه مراحل ،شستشو با بافر tris buffered saline) TBS) براي 3 دقيقه انجام مي گرفت و پس از پايان اين مرحله نمونه ها با Envision (DAKO, REAL Envision) آغشته شدند. در مرحله آخر جهت نمايان كردن واكنش ايمني از 3 و ‘2 دي آمينوبنزيدين (DAB) و سپس براي counterstaining از هماتوكسيلن استفاده شد.
در نمونه هاي رنگ آميزي شده لنفوسيت هاي داخل مخاط و هسته سلول هاي استرومال به عنوان كنترل داخلي (internal control) استفاده شدند. همچنين رنگ پذيري هسته در تمامي سلول ها بعنوان رنگ آميزي طبيعي در نظر گرفته شد. در صورتي كه هسته سلول هاي تومورال فاقد رنگ بودند ولي سلول هاي كنترل زمينه رنگ پذيري مثبت نشان م يدادند، آن نمونه غيرطبيعي و يا مثبت از نظر تست غربالگري IHC تلقي مي شد .
اطلاعات به دست آمده توسط نرم افزار SPSS (Version 16) تجزيه و تحليل شد. جهت گزارش توصيفي از شاخصهاي فراواني، درصد فراواني، ميانگين و انحراف معيار و جهت تجزيه و تحليل اطلاعات، از آزمونهاي t و كاي دو، آزمون دقيق فيشر و ANOVA برحسب مورد استفاده شد. سطح معني دار آماري براي P value كمتر از 05/0 درنظر گرفته شد .

يافته ها
در مجموع 400 نمونه پوليپ كولوركتال از 400 بيمار مورد
مطالعه بررسي شد. ميانگين سني (± انحراف معيار) بيماران 80/14±71/60 سال بود (15 -89 سال). 237 بيمار (2/59%) مرد و 163 بيمار (8/40%) زن بودند. محل پوليپ در 136 بيمار (1/34%) در سمت راست كولون ،201 مورد (4/50%) در
سمت چپ كولون و در 62 مورد (5/15%) در ركتوم بود. در 385 مورد (2/96%) پوليپ آدنوماتوز و در 15 مورد 8(/3%)
آدنوم serrated بود. در بين پوليپ هاي آدنوماتوز 240 مورد (3/62%) توبولار ،114 مورد (6/29%) توبولوويلوس و 31 مورد
1(/8%) ويلوس بودند. از نظر درجه ديسپلازي در 324 مورد
(81%) پوليپ ها درجه پايين (low grade) و در 76 مورد
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:11 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:11 +0330 on Wednesday January 10th 2018

(19%) درجه بالا (high grade) بودند. در 376 مورد (94%)
شماره 2، پي د رپي 74، خرداد و تير 1389 دكتر مهسا مولايي و همكاران/ 51
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:11 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:11 +0330 on Wednesday January 10th 2018

جدول 1- توزيع مبتلايان به پوليپ هاي اسپوراديك كولوركتال بر اساس شاخصهاي دموگرافيك و بافت شناسي
MLH1

MSH2

MSH6

PMS2

MLH1

MSH2

MSH6

PMS2



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید