پژوهسالن ده چه (اردهمجلهم ، شمارپژوهشهبهمني ۶ و ، داپاسينشف نگادرد ه پعيلوم۷۲ ۱۳۸۸ ، پزصشكفحاي تشهي۳۱۸ د تابهشت۳۲۳ ي) تاريختاريخ دپريافتذيرش مقامقاله له ::۹ /۲۳ /۲ ۵ /۱۳۸۶
۱۳۸۸/
ارزيابي گرايش و انگيزه هاي بيماران زن در جراحيهاي زيبايي
دكتر سيدمهدي موسوي زاده۱ ، دكتر فيض اﷲ نيازي شهركي۱ ، دكتر عبدالجليل كلانترهرمزي۲ ، دكتر عليرضا فدايي نائيني ۳ ، دكتر مهدي نصري لاري ۴
۱ . استاديار، بخش جراحي زيبايي، بيمارستان۱۵ خرداد، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
۲ . استاد، بخش جراحي زيبايي، بيمارستان۱۵ خرداد، دانشگا ه علوم پزشكي شهيد بهشتي
۳ . دستيار فوق تخصص، بخش جراحي زيبايي، بيمارستان۱۵ خرداد، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
-9143209742

۴ . پزشك عمومي چ كي ده
سابقه و هدف : با توجه به اين كه امروزه جراحي هاي زيبا يي يكي از شايعترين اعمال جراحي در سطح جهان مي باشند و ايـران از نظـر نسبت تعداد عمل زيبا يي به جمعيت ، در رتبه هاي اول قرار دارد، اين تحقيق به منظور بررسي انگيزه هـاي داوطلبـين جراحـي زيبـايي و شناخت منابع كسب اطلاعات آنها ، در مركز آموزشي درماني پانزده خرداد طي سالهاي۸۵ -۱۳۸۴ انجام گرفت .
مواد و رو شها : تحقيق به روش مقطعي انجام گرفت . كليه بيماراني كه براي انجام اعمـال جراحـي ز يبـا يي در ايـن مقطـع زمـاني بـه بيمارستان۱۵ خرداد مراجعه كرده بودند ، بررسي شدند و اطلاعات مورد نياز در فرمهاي اطلاعاتي مخـصوص ثبـت گرديـد . يافتـه هـا و اطلاعات موجود مورد قضاوت آماري قرار گرفت و نتايج به وسيله آماره هاي توص يفي و تحليلي ارايه شد ند .
ياف تهها : در اين پ ژ وهش۷۵ بيمار بررسي شدند . سن آنها۱۳ ±۳۳ سال (حداقل۱۷ و حداكثر ۶۳ ) بود . راينوپلاستي (%۵۲ ) و ابدومينوپلاستي (۸ %) بيشترين و كمترين اعمال جراحي انجام شده بودند . ا صليترين منبع ايجاد انگيزه، دوستان، خويشا وند ان و همك لاسيها بودند (۴۰ % ) و كماهميت ترين منبع، مجلات و ژورنالها بودند (۴ %).۷ /۱۰ % از بيماران عضو هدف خود را خوب و بدون مشكل ميدانستند ، اما هدف آنها از جراحي بهتر شدن ظاهر يا عملكرد آن بود . منابع ايجاد انگيزه با نوع عمل جراحي و سطح تحصيلات وابستگي ند اشت اما با شغل بيماران، وضعيت تأهل و نظر بيمار در مورد عضو هدف وابسته بود .
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

نتيجه گيري : كساني كه اطلاعات خود را در مورد جراحي زيبايي از طريق وسايل ارتباط جمعي كسب ميكنند ، ديد بهتري نسبت به اين رشته داشته و اعمال فوق نزد آنان مقبوليت بيشتري دارد . همچنين محركهاي ايجاد ان گيزه براي اعمال جراحي زيبايي در اين مطالعه با جوامع ديگر متفاوت بود .
واژگان كلي دي: جراحي زيبايي، جراحي پلاستيك، گرايش، انگيزه

مقدمه۱
جراحيهاي زيبا يي يكي از شايعترين اعمـال جراحـي در سـطح جهان هستند و ميـزان متقاضـيان آن روبـه فزونـي اسـت . بـ ه طوري كه در سال۲۰۰۰ در آمريكا تعـداد افـرادي كـه تحـت عمل جراحي زيبايي قرار گرفتند ، حدود۳ /۱ ميليون نفـر بـوده است كه در مقايسه با سال۱۹۹۲ حدود۱۹۸ % افزايش نـشان ميدهد ( ۱ ).
اگرچه از شروع اعم ا ل جراحـي پلاسـتيك در ايـران بـيش از۵ دهه نمي گذرد ، ليكن تحولات سـريع و وسـيعي كـه در پيكـره علمي و ساختاري آن ب ه وجود آمده است ، اين رشته را يكـي از شاخه هاي فوقتخصصي مطرح علم پزشـكي و جراحـي كـشور ساخته است . ايران يكـي از كـشورهاي بـا رتبـه بـالا در انجـام اعمال جراحي زيبايي است . اگرچه آمار دقيقي از اين اعمال در دسـت نيـست ( قـسمت قابـ لتـوجهي از بيمـاران در مطب هـا و د رمانگاهها تحت عمـل جراحـي قـرار گرفتـه و از نظـر ثبـت و گزارش در دسترس ن ميبا شند) ، ليكن طبق گزار شـها، ايـران از نظر نـسبت اعمـال زيبـايي انجـام شـده بـه كـل جمعيـت در رتبه هاي اول جهـان قـرار دارد . از طـرف ديگـر، مطال عـهاي در زمينه انگيزه هاي انجام اين جراحيها در مراجعين ان جـام نـشده اســت و ارزيــابي كمتــري از طــرز تلقــي و نگــرش افــراد از جرا حيهاي زيبايي شده است .نگرشي كه در جوامع مختلـف و حتـي در اقـشار مختلـف يـك جامعـه و در بيمـاران مختلـ ف، متفاوت است ( ۲ ).
اگرچه مـراجعين بـراي انجـام اعمـال جراحـي زيبـايي بيـشتر اطلاعـات خـود را از طريـق مجـلات ، رسـان ه هـا و دوسـتان و آشنايان ب ه دست ميآورنـد ( ۲ ) ، لـيكن در كـشور مـا ميـزان و جايگاه هركدام از اين عوامل نامشخص است . لذا اين تحقيق به منظور بررسي انگيزه هاي داوطلبـين و شـناخت منـابع كـسب اطلاعات آنها در مركـز آموزشـي درمـاني پـانزده خـرداد طـي سالهاي۱۳۸۴ الي ۱۳۸۵ انجام گرفت تا با استفاده از نتايج آن ، بتوان برن امهريزي بهتري جهت اصلاح نگرشهاي جامعـه انجـام داد . اين امر، موجب كاهش تقاضاي بيمـورد شـده و از طـرف ديگر، سبب عدم ترس و اكراه افراد نيازمند به اين گونه اعمـال جراحي خواهد شد .
مواد و رو شها
اين پ ژوهش بـه صـورت توصـيفي مقطعـي (c ross sectional) انجام گرفت . در اين پـژوهش از سرشـماري اسـتفاده گرديـد و نمونه گيري انجام نشد . كليه بيماران زن كه براي انجـام اعمـال جراحي زيبا يي طي سالهاي۱۳۸۴ الـي۱۳۸۵ بـه بيمارسـتان ۱۵ خرداد مراجعه كرده بودند ، تحت مصاحبه ، مشاهده و معاينه قرار گرفتند و پـس از اخـذ ر ضـايت، كليـه مشخـصات بيمـار ، انگيزه فرد از انجام عمل جراحي ز يبـا يي ، مـدت زمـاني كـه از تصميم قطعي بيمار براي جراحي مي گذرد ، منابع اصـلي ايجـاد انگيز ه براي اين تصميم گيري و نظر بيمار در مورد عضو هـدف ، ثبت گرديد . كليه بيمـاراني كـه از ادامـه همكـاري صـر فنظـر كردند ، از مطالع ه حذف شدند . سپس داد هها اسـتخراج و نتـايج با آماره هاي توصيفي و تحليلي ارايه شد ند .
ي افتهها
طي مدت بررسي ،۲۰۲ بيمار تحت عمل جراحي قـرار گرفتنـد كه۱۰۶ نفر (۵۲ %) از بيمـاران بـستر يشـده پـس از مـصاحبه اوليه و امضا ي ر ضايتنامه ، حاضر به همكاري در ايـن پـژوهش شدند . در نهايت ،۷۵ بيمـ ار(۳۷ % از بيمـاران بـستري و۷۱ % از بيماراني كه حاضر به همكـاري بودنـد) جهـت ادامـه پـژوهش مراجعه كردند . سن بيماران ۱۳ ±۳۳ سال (حـداقل۱۷ سـال و حداكثر۶۳ س ال) بود كه به ترتيـب ميانـه و مـد آن ،۲۸ و۲۱ سال بود . صدك۲۵ برابر با۲۲ سـال و صـدكهاي۷۵ و۹۰ بـه ترتيب برابر با۴۵ و۵۴ سـال بودنـ د . نمـودار۱ تو زيـع فراوانـي بيماران را بر اساس گروههاي مختلـف سـني نـشان م ـيدهـد .
۴۸ % از بيماران بررسي شده ، مجرد و۵۲ % آنها ، متأهـل بودنـد
د كتر۳۱۹
(بيمـاران مطلقـه يـا متاركـه كـرده در گـروه بيمـاران مجـرد طب قهبندي ش دند) . مدت زماني كه بيماران به انجام جر احيهاي زيبايي علا قهمند شده بودند ،۳ / ۳ ±۲ /۳ سال بـود كـه حـداقل آن۱ سال و حداكثر آن۲۲ سـال گـزارش گرديـد . صـدكهاي
۲۵ ،۵۰ ، ۷۵ و۹۰ به ترتيب برابر با۱ ،۲ ، ۴ و۷ سال بودند .
۷۲ % بيماران ، حداقل يك نفر را مي شناختند كـه تحـت عمـل جراحي زيبايي بوده اسـت كـه۳۶ % از خويـشاوندان ،۷ /۱۸ % از اع ضاي خانواده يا همسر و۳ /۱۷ % از دوستان يا آشنايان بودند .
۷ /۳۰ % از مراجعين به اين مركـز بـراي انجـام اعمـال جراحـي زيبايي، قبلالاً يك نفر را ميشـناختند كـه در ايـن مركـز تحـت عمل جراحي زيبايي قـرار گرفتـه اسـت و از افـراد مـورد نظـر ( كساني كه قبلالاً عمل شد ه اند) ،۳ /۲۱ % نتايج بـا موفق يـت بـالا داشتند و در مورد نت يجه عمـل جراحـي۳ /۶۹ % از آنهـا اطـلاع كامل نداشتند .
در اين مطالعه۳ /۹ % از جراحيهاي انجام شده به علل پزشـكي،۶۰ % به دلايل زيبا شناختي ( Cosmetic) و۷ /۳۱ % هر دو علـت را به صورت توأم داشتند .
در بيمـــاران بررســـي شـــده،۳ /۴۵ % تحـــصيلات ديـــپلم و كارداني ،۳ /۴۵ % كارشناسي يا بـالاتر ( تحـصيلات دانـشگ اهي) و۳ /۹ % تحصيلات زير ديپلم داشتند .
۳ /۳۷ % از جمعيت مورد مطالعه ، خ انهدار يا بـدون شـغل،۲۴ % دانـشجو يـا دانـ شآمـوز ،۷ /۳۰ % كارمنـد و حـدود۸ % داراي مشاغل آزاد بودند . فراواني اعمال جراحـي زيبـايي در جمع يـت مورد مطالعه در نمودار۲ ديده ميشود .
نمودار۳ ميزان فراواني اعمال جراحي زيبايي را در بيمـاران بـر اساس وضعيت تأهل نشان ميدهد . فراوانترين عمل جراحي در بيماران مجـرد، راينوپلاسـتي (۸ /۷۷ %) و فراوانتـرين عمـل در متأهلين، بلفاروپلاستي (۳ /۳۳ %) بود .
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

اصلي ترين منبع ايجاد انگيزه و علاقه در جمعيت مورد مطالعـه بـراي انجـام عمـل جراحـي زيبـايي، دوسـتان، خويـشا وندان و همكلاسيها بودند (۴۰ %) و كماهميـت تـرين منبـع، مجـلات و ژورنالها بودند (۴ %) (نمودار ۴ ) . آناليز منابع ايجـاد انگيـزش بـر اساس گروههاي سني نشان ميدهد كه در گروه سني زيـر۲۰ سـال ، محـرك اصـلي، دوسـتان، خويـشا وند ان و همكلاسـيها هستند (۷ /۶۶ %) و منبع ديگر ايجاد ان گيزه ، ماهواره، تلويزيـون و هنرپيشگان سينما ميباشـند (۳ /۳۳ %). در گـروه سـني۲۵ -۲۰ سـال هـم ، منـابع اصـلي ايجـاد انگيـز ه شـامل دوسـتان، خويــشا وند ان و همكلاســيها، (۵۰ %) و مــاهواره، تلويزيــون و هنرپيشگان سينما (۸ /۳۱ %) بودند . منابع ديگر ايجاد انگيـزه بـا فراواني تقريباً برابر و با ميزان اثر بسيار كمتر ديده شدند. در گروه سني۳۰ -۲۵ سال منابع اصلي ايجاد انگيزه، دوسـتان، خويشا وند ان و همكلاسـيها (۸ /۳۰ %) و همـسر بيمـار (۸ /۳۰ %) بودنــد و منبــع مهــم بعــدي، مــاهواره، ســين ما، تلويزيــون و هنرپيشگان بودند (۱ /۲۳ %) .
در گروه۳۵ -۳۰ سال ، مهمانيها ، جشنها و مراسم اثر انگيزشـي بيشتر از بقيه داشت (۴۰ %). بقيه منابع عبارت بودند از همسر، (۲۰ % )؛ ماهواره، سينما و تلويزيون (۲۰ %) و مجلات ، روزنامه ها و ژورنالها (۲۰ %). در گروه سني۴۰ -۳۵ سـال دو منبـع ايجـاد انگيزه مهم عبارت بودند از دوسـتان، خويـشا وند ان و همكـاران (۵۰ %) و مـاهواره ، سـينما، تلويزيــون و هنرپيـشگان معــروف
(۵۰ %). در گروه سني۴۵ -۴۰ سال ، دوستان، آشـنايان و اقـوام مهمتـرين عامـل ايجـاد علاقـه (۵۰ %) در بيمـاران بودنـد و در درجه دوم، همسر و پارتنر (۷ /۱۶ % )؛ ماهواره، سينما، تلويزيـون و هنرپيـشگان (۷ /۱۶ %) و جـشنها و مهمانيهـا (۷ /۱۶ %) منـابع ايجاد انگيزه در بيماران بودند . در سنين۵۰ -۴۵ سال مـاهواره، تلويزيون و هنرپيشگان معروف (۹ /۴۲ %) و مهمانيهـا و مراسـم (۹ /۴۲ %) مهمترين منابع انگيزشي بودند . همسر يا پارتنر بيمار
(۳ /۱۴ %) منبع بعدي بود . در سنين۵۰ سال و بالاتر ، دوسـتان، اقوام و آشنايان بيمار (۵ /۴۵ %) مهمترين عامل ايجاد علاقـه بـه جراحي پلاستيك بودند . ماهواره، سينما، تلويزيون، هنرپيشگان (۳ /۲۷ %) و جشنها و مهمانيها (۳ /۲۷ %) منابع قابل ذكر بعـدي بودند . جـداول۱ و۲ منـابع ايجـاد انگيـزش در بيمـاران را بـر اساس سطح تحصيلات و مشاغل گوناگون نشان ميدهد .
در بيماران متأهل منابع و محرك ايجاد انگيزه به ترتيب شامل۱ – ماهوراه ها، سينما و تلويزيون (۸ /۳۰ % )؛۲ – دوستان ، اقـوام ، همكــاران يــا همكلاســيها (۲ /۲۸ % )؛۳ – مهمانيهــا و جــشنها (۵ /۲۰ % )؛۴ – همـسر و پـارتنر (۹ /۱۷ %) و در آخـر مجــلات و ژورنالها (۶ /۲ %) بودند . در بيمـاران مجـرد ، منـابع انگيـزش بـه ترتيـب شـامل۱ -دوسـتان، آشـنايان، همكـارا ن(۸ /۵۲ % )؛۲ – ماهواره ، تلويزيون و هنرپيشگان سينما (۸ /۲۷ % )؛۳ – مهمانيهـا و مراســــم (۳ /۸ % )؛۴ – مجــــلات و ژورنالهــــا (۶ /۵ %) و۵ – پا رتنر(۸ /۲ %) بودنـد .۸ /۲ % از بيمـاران ايـن گـروه هـيچ عامـل مهمي را به عنـوان انگيـزه بـراي عمـل جراحـي زيبـايي ذكـر نكردند . مهمترين عامل ايجاد علاقه در بيماراني كه براي عمـل ر اينوپلاستي مراجعه كـرده بودنـد، دوسـتان و همكلاسـيها يـا همكاران بودند (۶ /۴۳ % )؛ در گروه ابدومينوپلاسـتي ، همـسر يـا پارتنر (۳ /۳۳ %) و دوستان و اقوام (۳ /۳۳ %) بودند .
۳۲۰ / دوماهنامه پژوهنده ارزيابي گرايش و انگيزه هاي بيماران

چشمگيرترين عوامل در گروه بيمـاران بـستري بـراي جراحـي ليفتينـگ، در۵۰ % از بيمـاران ، دوسـتان ، آشـنايان و همكـاران بودنــد . مهمانيهــا و جــشنها (۳ /۳۳ %) و ســينما، مــاهواره و هنرپيشگان (۳ /۳۳ %) ، عوامـل مهـم ايجـاد انگيـزه بـراي عمـل جراحـي بلفا روپلاسـتي بودنـد . مهمانيهـا و جـشنها (۹ /۴۲ %) و دوستان، همكاران و همكلاسيها (۹ /۴۲ %) عوامل انگيزشي مهم براي جراحيهاي ديگر بودند .
۷ /۱۰ % از بيمــاران خــود را بــسيار جــذاب مــ يدانــستند .
۳ /۴۱ % جذاب،۳ /۴۱ % تا حدودي جذاب و۷ /۶ % خـود را بـدون جذابيت ميدانستند و هيچ فـردي خـود را بدشـكل و بدقيافـه معرفي نكرد .۳ /۴۵ % از بيماران معتقد بودند كه عضوي كه بايـد عمل شود، از نظر ظاهر و عملكرد بد نيست اما بايد بهتر شـود .
۳۲ % عضو هدف را بدشكل ميدانـستند و در۱۲ % از جمعيـت مورد مطالعه، عـضو هـدف باعـث ايجـاد مـشكل در زنـدگي و عملكرد روزانه بيمار شده بود .۷ /۱۰ % از بيمـاران ، عـضو هـدف خود را خوب و بـدون مـشكل م ـيدانـستند امـا هـدف آنهـا ازجراحي بهتر شـدن ظـاهر عـضو يـا ايجـاد تـشابه بـه فـرد يـا هنرپيشه معروفي بود .
نمودار۵ پ يشبيني بيماران را در مورد نتيجه اعمال جراحـي و ميزان موفقيت آن نشان م ـيدهـد . بيمـاراني كـه تحـت عمـل ر اينوپلاستي قرار گرفتند،۶ /۶۶ % انتظار موفقيت بـيش از۷۰ % از عمل جراحي داشتند و اين ارقام نزد بيماراني كـه كانديـد اي اعمـ ال جراحـي ابدومينوپلاسـتي ، بلف اروپلاسـتي، ليفتينـگ و اعمال جراحـي ديگـر بودنـد بـه ترتيـب۵۰ % ،۸۰ % ،۵ /۶۲ % و۹ /۴۲ % بودند .
در جمعيـت متأهـل،۴ /۷۴ % انتظـار بـيش از۷۰ % موفقيـت از عمل جراحي خود داشتند . در حالي كه اين رقم نـزد جمعيـت مجرد،۶ /۵۵ % بود .

1
2

29

1

7
3

8

9

1
0

1
2

3

<20

20
­25
25
­30
30
­35
35
­40
40
­45
45
­50
>50

صد
ر
د

1

2

29



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید