بهمن و اسفن د ۱۳۸۷

بررسي دق ت سونوگرافي در تشخيص حاملگي مولار
دكتر مژگان كلانتري ٭، دكتر آذر زماني

چکي ده
سابقه و ه دف: مول هيداتيفرم شايعترين نوع بيماري تروفوبلاستيك حاملگي مي باشد. اهميت تشخيص حاملگي مولار بهعلـتعوارض مادري و امكان ايجاد نئوپلاسمهاي تروفوبلاستيك حاملگي است. امروزه در تظاهرات كلينيكي بيماري بهعلت استفاده ازسونوگرافي در تشخيص زودرس مول قبل از شروع علايم سيستميك تغييرات زيادي ايجاد شده است. هدف از اين مطالعه تعيـينيافته هاي سونوگرافي موارد حاملگي مولار به منظور ارزيابي دقت سونوگرافي در تشخيص زود هنگام بيماران مي باشد.
مواد و روش ها: در يك مطالعه توصيفي موارد حاملگي مولاربراساس تـشخيص پـاتولوژي طـي سـال هـاي۱۳۸۰ تـا۱۳۸۵ دربيمارستان مهديه تهران مورد بررسي قرارگرفت و اطلاعات مربوط بـه سـن مـادر، سـن حـاملگي، علا يـ م بـاليني و يافتـه هـايسونوگرافي گردآوري شد و داده ها توسط نرم افزارSPSS مورد آناليز قرار گرفت. حساسيت و ارزش اخباري مثبـت سـونوگرافيدر تشخيص مول محاسبه گرديد.
تاريخ دريافت مقاله ۱۸/۱/۸۷ تاريخ پذيرش مقاله ٢٩/٨/٨٧ پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي) سال سيزده م, شماره ۶ , پي در پي ۶۶ ، صفحات ۵۴۳ تا ۵۴۶
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

يافته ها : در بررسي پرونده۱۰۱ بيمار متوسط سن مادران۲۶/۶ ± ۸۴/۲۴ سال بود. متوسط سن حاملگي در زمان تخليـه رحـم۸۵/۳ ± ۳۴/۱۲ هفته بود. شايع ترين علامت باليني خونريزي واژينال(۲/۷۹%) بود. ۵/۴۹% بيماران مـول كامـل و۵/۵۰% مـواردمول ناقص داشتند. ۳/۸۱% بيماران سونوگرافي قبل از عمل منطبق بر مول داشتند. سونوگرافي در تشخيص موارد ثابت شده مولدر پاتولوژي حساسيت ۹۰% و ارزش اخباري مثبت ۱۰۰% داشت.
نتيجه گيري : در اين مطالعه سونوگرافي از حساسيت بالايي در تشخيص حاملگي مـولار برخـوردار بـود، لـذا انجـام آن در كليـهبيماران مراجعه كننده با خونريزي واژينال در سه ماهه اول پيشنهاد مي گردد.
واژگان کلي دي: مول هيداتيفرم کامل ، مول هيداتيفرم ناقص ، سونوگرافي ، حاملگي

مق دمه
مـول هيـ داتيفرم شـايع تـرين نـوع بيمـاري تروفوبلاسـتي ك حاملگي مي باشد. ميزان بـروز مـول هيـداتيفرم نـاقص ١ در٧٠٠ و مول هيداتيفرم كامل ١ در ١٥٠٠ تا ٢٠٠٠ حـاملگيمي ب اشـد (۱). اهميـت تـشخيص حـاملگي مـولار بـهعلـتعوارض مادري و امكان ايجاد بيماري تروفوبلاستي ك پايـدار ونئوپلاسهاي تروفوبلاستي ك حاملگي مي باشد (۲).
علاي م باليني مول شامل خونريزي واژينال، افـزايش انـدازه
رح م، پ ره اكلامپ سي، ته وع و اس تفراغ، هيپرتيروئي دي و ديسترس تنفسي مي باشد. امـروز تغييـرات زيـادي در بـروزتظاهرات كلينيكي بيماري ايجاد شده است. تحقيقـات اخيـرنشان مي دهد كه خونريزي واژينال شايع ترين يافته بـالينيمي باشد . دليل اين امر مي توانـد اسـتفاده از سـونوگرافي در
ت شخيص زودرس م ول قب ـل از ش ـروع علاي م سي ستمي ك
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

بيـماري باشـد. با اين وجـود تشخيـص قطعي آن با آزمـايش مي شود كه بهعلت هيپراستيموليشن تخمدان در اثر افزايشhCG مي باشد (۳). افتراق بيماري تروفوبلاستي ك حـاملگيو بقاياي حاملگي در سونوگرافي نيز دشـوار اسـت و در اكثـرموارد تشخيص بعد از آزمايش پاتولوژي قطعي مي شود (۶).
هدف از اين مطالعه تعيين يافته هاي سونوگرافي موارد حاملگي مولار به منظور ارزيابي دقت سونوگرافي در تشخيص زود هنگام بيماران مي باشد.
مواد و روش ها
در ي ك مطالعه توصيفي پرونده كليه موارد حـاملگي مـولاركه طي سال هاي ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۵ در بيمارستان مهديه تحت عمل ساكشن كورتاژ قرار گرفته و تشخيص آن ها بـر اسـاسجواب پاتولوژي مسجل شده بود ، مورد بررسـي قـرار گرفـت.
٥٤٤ / دو ماهنامه پژوهنده بررسي دقت سونوگرافي در تشخيص حاملگي مولار

(Positive Predictive Value) سونوگرافي در تشخيص مول محاسبه گرديد و نتايج زير به دست آمد.
يافته ها
پرونده ۱۰۱ بيمار با تشخيص پاتولوژي مول هيداتيفرم مورد پاتولوژي محصولات حاملگي بعد از تخليه رح م امكـان پـذيراست (١).
تغييـرات مـول از حـ دود هفتـه ٨ حـاملگي در سـونوگرافي م شخص م ي ش ود. تصوير كلاس ي ك م ول در س ونوگرافي (Snow storm) بيش تر در موارد مول كامل ديده مي شـود
(۵‐۳). در اكثــر مــوارد مــول كامــل تــصوير ســونوگرافي بررسي قرار گرفت. متوسط سن مـادران۲۶/۶ ± ۸۴/۲۴ سـال
(محدوده سني ۱۵ تا ۵۰ سال ) بـود . متوسـط سـن حـاملگي در زمان تخليه رحم ۸۵/۳ ± ۳۴/۱۲ هفته با محدوده ۴ هفتـهتا ۲۱ هفته حاملگي بود. علايم باليني در ۸۰ بيمار خـونريزيواژينال، ۳ بيمار تهوع و استفراغ شديد و يک بيمـار درد شـکمذکر شده بود. ۱۷ بيمار فاقد علايم باليني بودند. نشان دهنده توده اكوژني ك بـا فـضاهاي كيـستيك متعـدد دررحم مي باشد. تشخيص موارد مول ناقص بسيار مـشكل اسـتاما دو معيار نسبت قطر عرضي به قدامي خلفي سـاك حـاملگيبــيش تــر از ۵/۱ و تغييــرات كيــستي ك، نــامنظمي و افــزايش اكوژنيسيتي در جفت يا ميومتر به اين تشخيص كم ك مي كند.
كيــست هــاي تكــالوتئيني در ۲۵ تــا ۶۰% مــوارد ديــده در بررسي پرونده هاي مول هيداتيفرم بـر اسـاس گـزارش
معيار تشخيص مول در سونوگرافي وجود رحـ م بـزرگ تـر ازپاتولوژي ۵۰ بيمار كه ۵/۴۹% موارد را تشكيل مي دادند مولكامل و ۵۱ بيمار كه ۵/۵۰% موارد بودند مول ناقص تشخيصداده شده بودند.
سونوگرافي در ۹۶ بيمار انجام شده بود كه ۷۸ بيمار (۳/۸۱%) سونوگرافي قبل از عمل منطبق بـر مـول داشـتند. در ۴ بيمـار(۲/۴%) ســا ك حــاملگي دفرمــه بــدون ضــربان قلــب جنــين مـــشاهده شـــد. گـــزارش ســـونوگرافي ۱۲ بيمـــار (۵/۱۲%) نشان دهنده بقاياي حاملگي بود و ۲ بيمـار سـونوگرافي نرمـالداشتند كه تشخيص پاتولوژي آن ها مول ناقص بود
.در ۴۳ نفر از ۹۶ بيمار يافته هاي پـاتولوژي و سـونوگرافي منطبق بر مول بود (جدول ۱). سونوگرافي درتشخيص مـواردثابت شده مول درپـاتولوژي ۹۰% حـساسيت و ۱۰۰ % ارزش اخباري مثبت داشت.
ك ل
تعداد (%) مول ناقص تعداد (%) مول كامل
تعداد (%) پاتولوژيسونوگرافي
۷۸ (%۸۱/۳) ۱۸(%۱۸/۷) ۳۵(%۷۶)
۱۱(%۲۴) ۴۳(%۸۶)
۷(%۱۴) منطبق بر مول
غير منطبق بر مول
۹۶ ۴۶ ۵۰ كل
جدول ۳‐ مقايسه نتايج سونوگرافي و پاتولوژي در جمعيت مورد مطالعه
معمول، وجود نـواحي كيـستي ك و اكـوژن متعـددو تـصاويرمولتي لكولر بود. اطلاعات مربوط به سن مادر، سن حـاملگي،علاي م باليني و يافته هاي سونوگرافي گردآوري شده و پس از
ثبت در فـرم مربوطـه و ورود اطلاعـات بـه كـامپيوتر توسـط نــرم افــزار آمــاري SPSS مــورد آنــاليز قــرار گرفــت.
حــــساسيت (Sensitivity) و ارزش اخبــــاري مثبــــت
شماره۶، پي در پي ۶۶ , بهمن و اسفند ۱۳۸۷ دکتر مژگان کلانتري و همکاران / ٥٤٥

بح ث
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

مــول هيــداتيفرم شــايع تــرين بيمــاري تروفوبلاســتي كحاملگي مي باشد و با توجه به عوارض مادري و امكان ايجـاد بدخيمي بايد به تشخيص به موقع، درمان و پيگيري بيمـاراناقدام كرد.
در مطالعه ما از مجموع ۱۰۱ پرونده مـورد بررسـي ۵/۴۹% مول كامل و ۵/۵۰% مول ناقص داشتند. در مطالعـهSebire در سال ۲۰۰۱ ، ۴۱% مول كامل و ۵۹% مول ناقص داشـتند (۲). مطالعهJohns در سال ۲۰۰۵ نشان دهنـده ۲۵% مـولكامل و ۷۵% مول ناقص بود (۷). مطالعـه Fowler در سـال۲۰۰۶، ۲۹% مول كامل و ۷۱ % مول ناقص را شامل مي شد
(۸). مطالعهKirk درسـال ۲۰۰۷ نـشان دهنـده ۳۳% مـولكامل در برابر۶۷% مـول نـاقص بـود (۱). در مطالعـه مـا نيـز ه م چون ساير مطالعات موجود موارد مول ناقص بيش تر بود.
از نظر علاي م باليني شايع ترين علامـت در بيمـاران مـوردمطالعه ما خونريزي واژينال با ۲/۷۹% موارد بود كـه بـا سـايرمطالعات ه م خواني دارد (۱و۹) . بيمـاران آسـمپتوماتي ك درمطالعه ما ۸/۱۶% بودنـد كـه در مقايـسه بـا مطالعـه Kirk
(۴۴%) وGemer (۴۱%) ك م تر مي باشد (۱و۸).
علـت افـزايش مـوارد بيمـاران آسـمپتوماتي ك بـه علـتاستفاده روز افزون از سونوگرافي در مراحل اوليـه حـاملگيمي باشد كه با تـشخيص بـه موقـع حـاملگي مـولار هرچـه سريع تر نسبت به تخليه رحـ م و مراقبـت هـاي بعـد از آناقدام شود (۱).
مطالعهSebire در سال ۲۰۰۱ ميزان تشخيص مـول درسـونوگرافي را بـه طـور كلـي ۳۴% ، Johns در ۲۰۰۵ ايـن ميــزان را ۵۶ % ، Fowler در ســال ۲۰۰۶ آن را ۴۴% و Kirk در سال ۲۰۰۷ اين ميزان نيز ۴۴% ذكر كـرده بودنـد
(۱و۲و۷و۸). در مقايسه با اين مطالعات سونوگرافي در مطالعهما از دقت تشخيصي بالاتري برخوردار بود (۳/۸۱%).
در مطالعه Kirk و همكاران در سال ۲۰۰۷ حساسيت ۴۴% و ارزش اخباري مثبت ۴۸% براي تشخيص مول ذكر گرديـد. حساسيت و ارزش اخباري مثبت در مول كامل ۹۵% و ۴۰% ، در مول ناقص۲۰% و ۲۲% به دست آمده بـود (۱). Fowler در سال ۲۰۰۶ ح ساسيت ۴۴% و ارزش اخباري مثبت ۸۸% را براي سونوگرافي قبل از عمل جراحي مول ذكـر كـرده اسـت(۸). در مطالعه ايزدي مود و همكاران حساسيت سـونوگرافي
۹/۹۵% ذكــر شــده اســت (۱۰). در مطالعــه مــا حــساس يت سونوگرافي در تشخيص موارد ثابت شـده مـول در پـاتولوژي۹۰% و ارزش اخباري مثبت آن ۱۰۰% به دست آمد . در موردمول كامل حساسيت ۸۶% و در مول نـاقص حـساسيت ۷۶%
بــه دســت آمــد . ارزش اخبــاري مثبــت در مطالعــه مــا از ميزان هاي گزارش شـده در مطالعـات ديگـر بـالاتر بـود كـهاحتمالاﹰ بهعلت بررسي پرونده بيماران با پاتولوژي ثابت شـدهمول هيداتيفرم مي باشد.
نتيجه گيري
گرچه هنـوز تـشخيص قطعـي حـاملگي مـولار بـر اسـاس پاتولوژي مي باشد اما با توجه به حساسيت بالاي سـونوگرافيدر تشخيص مول در مطالعه مـا انجـام سـونوگرافي در كليـهبيماران مراجعه كننده با خونريزي واژينال در سـه ماهـه اولبه منظور شناسايي بيماران بـا حـاملگي مـولار بـه خـصوص در مواردي كه تشخيص پاتولوژي ممكن نباشـد يـا مـشكو كباشد پيشنهاد مي گردد.
REFERENCES

.1 Kirk E, Papageorghinou AT, Condous G, Bottomley C, Bourne T. The accuracy of first trimester ultrasound in the diagnosis of hydatidiform mole. Ultrasound Obstet Gynecol 2007; 29: 70-5.
٥٤٦ / دو ماهنامه پژوهنده بررسي دقت سونوگرافي در تشخيص حاملگي مولار

.2 Sebire NJ, Rees H, Paradinas F, Seckl M, Newlands E. The diagnostic implications of routine ultrasound examination in histologically confirmed early molar pregnancies. Ultrasound Obstet Gynecol 2001; 18: 662-5.
.3 Paspulati RM, Bhatt S, Nour S. Sonographic evaluation of first trimester bleeding. Radiol Clin North Am 2004; 42(2): 297-314.
.4 Lenhart M. Diagnosis and treatment of molar pregnancy. Postgrad Obstet Gynecol 2007; 27(17): 1-4.
.5 Benson CB, Genest DR, Bernstein MR, Soto-Wright V, Goldstein DP, Berkowitz RS. Sonographic appearance of first trimester complete hydatidiform moles. Ultrasound Obstet Gyncol 2000; 16: 188-91.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

.6 Betel C, Arti M, Arenson AM, Khalifa M, Osborne R, Tomlinson G. Sonographic diagnosis of gestational trophoblastic disease and comparison with retained products of conception. J Ultrasound Med 2006; 25(8): 985-93.
.7 Johns J, Greenwold N, Buckley S, Jauniaux E. A prospective study of ultrasound screening for molar pregnancies in missed miscarriages. Ultrasound Obstet Gynecol 2005; 25: 493-7.
.8 Fowler DJ, Lindsay I, seckle MJ, Sebire NJ. Routine pre-evacuation ultrasound diagnosis of hydatidiform mole: experience of more than 1000 cases from a regional referral center. Ultrasound in Obstet Gynecol 2006; 25(1): 56-60.
.9 Gemer O, Segal S, Kopmar A, Sassoon E. The current clinical presentation of complete molar pregnancy. Arch Gynecol Obstet 2000; 264: 33-4.
.01 Izadi–Mood N, Eftekhar N, Jazayeri SN, Yarandi F. Clinicopathological assessment of unsatisfactory Papanicolaou smears in Iran. Int J Gynecol Cancer 2004; 14 (suppl 1): 212.



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید