تاريخ دريافت مقاله ۲۴/۱۱/۸۶ تاريخ پذيرش مقاله ١٢/٣/٨٧ پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي)
سال سيزده م, شماره ۵ , پي در پي ۶۵ ، صفحات ۴۳۳ تا ۴۳۷
آذر و دی ۱۳۸۷

Magnetic Stimulation Response راديکولوپاتي با S1 بررسي رابطه
دکتر مح مد ح سن بهرامی۱ ، دکتر سيد منصور رايگاني۲ ، دکتر وجيهه غياثي۳ ٭، مهندس ناصر ولايي۴ ،
۶ ۵
دکتر داريو ش اليا س پور ، دکتر اح سان صن عتي

چکي ده
سابقه و ه دف: ب اتوجه به شيوع راديکولوپاتي ريشه1S و اهميت تشخيص زودرس آن و با توجه به وجـود گزارشـاتي مبنـي بـر
توانايي تست MMEP latency , amplitude در تشخيص بيماري و به منظور مقايسه ميزان اين شاخص هـا در افـراد مبـتلا به 1S راديکلولوپاتي و گروه شاهد آن ها، اين تحقيق در مراجعين به بيمارستان شهدا در سال ۱۳۸۶ انجام شد.
مواد و روش ها: تحقيـق بـا طراحـيhistorical cohort بـر روي تعـداد۳۱ بيمـار مبـتلا و۳۳ فـرد شـاهد واجـد شـرايط انجـام گرفـت. تـشخيص بيمـاران براسـاس شـرح حـال و معاينـه فيزيکـي بـوده اسـت و در هـر دوگـروه بررسـي H-reflex و MMEP latency وMMEP amplitude انجـام شد. بيماران و گروه شاهد آن ها از نوع تحقيق بي اطلاع بوده و همکـارانانجام دهنده طرح نيز از بيماري آن ها آگاهي نداشته و ميزان اين شاخص ها در دو گـروه بـا تـست هـاي مختلـف آمـاري مـوردقضاوت قرار گرفت.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

يافته ها: افراد دو گروه از نظر سن و جنس و مشابه بودند. ميـزانMMEP latency در گـروه شـاهدms ۶/۱± ۴۲/۱۳ و در
گروه مبتلا ms۴۷/۲ ± ۲۳/۱۵ بود (۰۵/۰P<). ميزان MMEP amplitude در گروه شاهد μv ۲۲/۱± ۲۹/۱ و در گروه مبتلا μv ۵۳/۰± ۵۵/۰ بــود (۰۶/۰MMEP latency .(P< غيــر طبيعــي در افــراد شــاهد۲/۱۲ درصــد و در گــروه مبــتلا ۴/۴۸
(۰۰۵/۰P<) و amplitude غير طبيعي در افراد شاهد ۹/۸۷ درصد و در گروه مبتلا ۱۰۰ درصد بود (۰۶/۰P<).
نتيجه گيري: به نظر ميرسد تستMMEP latency مي تواند در تشخيص بيماران1S راديکولوپاتي مورد استفادهقرار گيرد.
انجام تحقيقي با طراحي تشخيصي در اين زمينه توصيه مي شود.
H- reflex، MMEP latency، MMEP amplitude ، واژگان کلي دي: راديکلوپاتي

مق دمه
تشخيص بيماران قبل از عمل جراحي است (۲). درصورتي کـهبا اين روش ها موفق به تشخيص ايـن بيمـاران نـشويم تـداومبيماري باعث ايجاد درد و اختلال عملکرد در بيمـاران و ضـعفعضلات اندام تحتاني و اختلال حسي مي شود. راديکلولوپاتي يـک بيمـاري نوروموسکولواسـکتال اسـت کـه همراه با 5L راديکولوپاتي ، ۹۰% کل راديکولوپاتي هـاي سـتونفقرات را تشکيل مي دهند (۱). امروزه الکترودياگنوزيس همراهبا تکنيک هايimaging به خصوصMRI يـک اسـتاندارد

۱ . دانشيار ، گروه طب فيزيکي وتوانبخشي ، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
۲ . دانشيار ، گروه طب فيزيکي وتوانبخشي ، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
٭ . نويسنده مسؤول : دستيار طب فيزيکي و توانبخشي ، بيمارستان شهداي تجريش ، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي . آدرس براي مکاتبه : تهران ، ميدان تجريش ، بيمارستان شهدای تجريش ، بخش طب فيزيکي وتوانبخشي . پست الکترونيک: ghiasi_v528 @ yahoo.com
. عضو هيأت علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
. استاديار ، گروه طب فيزيکي وتوانبخشي ، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
. دستيار طب فيزيکي و توانبخشي ، بيمارستان شهداي تجريش ، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
۴۳۴ / دو ماهنامه پژوهنده بررسي رابطه 1S راديکولوپاتي با Magnetic Stimulation Response

يکي از روش هـاي تش خيص اين بيماري استفاده از دستگاه آن ها در فرم اطلاعاتي شماره يک ثبـت گرديـد .کـساني کـهMagstim اســـت کـــه اســـاس آن اســـتفاده از يـــک ديابت و نوروپاتي داشتند از مطالعه حذف شدند.
ميــدان مغناطيــسي س ريعاﹰ تغييــر يابنــده بــراي تحريــک گروه شاهد کساني بودنـد کـه بـه علـت مـشکل اسـکلتي
بافت هاي عـصبي و ثبـت پاسـخ از عـضله اسـت کـه بـه آن Magnetic Motor Evoked Potential response
(MMEP) گفته مي شـود کـه پارامترهـايamplitude وlatency اين پاسخ قابل بررسي است. اين تـست اولـين بـارتوســـــط Magnusson و Stevens در ســـــال ۱۹۱۴ استفاده شد (۳).
حال س ؤال اين است که در افـراد مبـتلا و غيـر مبـتلا بـهدرگيري ريشه اي 1S اين پارامترها يکسان هستند يا خيـر ؟در پاسخ به اين سؤال گزارش شـده کـه MMEP latency
قــدرت لازم بــراي تــشخيص راديکولوپــاتي را دارد (۲و۶‐۴) امــا در بعــضي از تحقيقــات گــزارش شــده کــه پــارامترamplitude بـه علـت محـ دوده نرمـال وسـيع و مـشکلات تکنيکي دقت لازم را ندارد (۲و۷). با توجه به کاسـتي هـايتحقيقات قبلي که در بحث خواهي م آورد و اين که در کـشورما تا به حال گزارشي در ايـن مـورد نـشـده يـا در دسـترس قـــرار نـــدارد، در ايـــن تحقيـــق وضـــعيت amplitude و latency MMEP و در مبتلايــان بــه 1S راديکولوپــاتي و گروه شاهد آن ها در بيماران مراجعه کننده به سرويس طـب
فيزيکــي و توانبخــشي بيمارســتان شــهدا طــي ســال۸۶ بررسي گرديد.
مواد و روش ها
تحقيق به روش historical cohort انجـام شـد. گـروهمورد ۳۱ بيمار مبتلا به 1S راديکولوپاتي و گروه شاهد آن ها ۳۳ نفر سال م (غير مبتلا به 1S ر اديکولوپاتي) بودند. تشخيص
1S راديکولوپــاتي براســاس شــرح حــال و معاينــه فيزيکــي گذاشته شد. در همه اين افراد H-reflex اندازه گيري شد.
در گـروه مـورد، کـساني کـه بـراي انجـام EMG انـ دام تحتاني مراجعه کرده يا قبلاﹰMRI انجام داده بودند، گزارشعضلاني اندام فوقاني جهت انجامEMG مراجعه کرده بودندو در بررسي کلينيکي (شرح حـال و معاينـه فيزيکـي) مبـتلا بــه 1S راديکولوپــاتي نبــوده وH-reflex آن هــا هــ م درمحدوده نرمال بود. اين افراد از نظر سن و جنس مشابه گروهمورد بوده و ديابت و نوروپاتي ه م نداشتند.
خـصوصيات سـن، جـنس، علـت مراجعـه، کمـردرد و درد راديکولار، رفلکـس آشـيل و H-reflex در هـر دو گـروه وMRI وEMG در گروه بيماران بررسي و در فرم اطلاعـاتيشماره يک ثبت گرديد.
هر دو گـروه جهـت بررسـيMagestim ارجـاع شـدند.
( همکار انجام دهنـده طـرح از سـلامت يـا بيمـاري آن هـااطلاعي نداشت ).
براي هر فـرد سـه تحريـک بـا دسـتگاهMagestim در
ناحيـه لومبوس اکرال در وضـعيت Prone و ب ا ش دت ۱۰۰ درصد با جابه جا کردن طولي round coil انجام شد. پـساز ب ه دست آوردن بهترين پاسخ از نظر شکل وamplitude در همان نقطه سه تحريک با فواصل ۵ ثانيه داده شد و ثبـتپاسخ از سر مديال عضله گاستروکنميوس بـا بـار الکتـرود دروسط فاصله بـين حفـره پوپليتـه تـا پاشـنه صـورت گرفـت.
amplitude وLatency هر سه پاسـخ تعيـين و ميـانگينآن ها بـه عنـوان پاسـخ مـورد نظـر بـراي هـر فـرد در فـرماطلاعلاتي شماره ۲ همراه با کد بيمار ثبت گرديد.
داده هاي فرم اطلاعاتي ۱و۲ طبقه بندي و از نظر مشابهبودن بررسي شدند. سپس ميزانamplitude وLatency در دو گروه با t -test و تست Mann-Whitney U مـورد
قضاوت قرار گرفت و با رايزني بـا متخصـصين طـب فيزيکـي
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

بــه روش دلفــي، cut off مقــادير نرمــال بــه صــورت ms ۳/۱۵‐۵/۱۰ بـــراي latency و μv ۹/۲‐ ۹/۳ بــ راي amplitude تعيين، و با آماره دقيق فيشر يا مجذورکاي مورد
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

قضاوت قـرار گرفـت وRR) Relative Risk ) نمونـه هـاتعيين و فاصله اطمينان آن ها با حدود ۹۵ درصد در جامعـه برآورد گرديد
يافته ها
تحقيق روي تعداد ۶۴ نفر شامل ۳۳ نفر گروه شـاهد و ۳۱ نفر مبتلا به 1 Sراديکولوپـاتي انجـام گرفـت. همـه آن هـا ازمراجعين به بيمارستان شهدا بودند . گروه شاهد جهت انجـاممطالعات الکترودياگنوز اندام فوقاني و گروه مبتلا جهت انجامEMG اندام تحتاني ارجاع شده بودند. هيچ يـک از افـراد در دو گروه سابقه بيماري هاي زمينه اي مثل ديابتو نوروپـاتيرا نداشتند.
خصوصيات سن و جنس بر حسب گروه هاي مورد مطالعـهدر جدول ۱ ارا يه شده است و نشان مي دهد که هر دو گـروهاز نظر سن و جنس مشابه بوده و اختلاف آن ها از نظر آماريمعنا دار نبود (۰۴/۰ P<).
جدول۱ ‐ توزي ع سن و جن س برح س ب گروه هاي مورد مطالعه
جنس سن خصوصيات
زن
تعداد (%) مرد
تعداد (%) (٧٥/٨) ٢٥ (٢٤/٢) ٨ ٥٣/٥٣±١٤/٣٣ شاهد ٣٣ N=
(٦٤/٥) ٢٠ (٣٥/٥) ١١ ٥٢/٥٥ ±١٦/٨ مورد ٣١ N=

توزيع افراد مورد بررسي بـر حـسب MMEP latencyو بــه تفکيــک 1S راديکولوپــاتي در جــدول ۲ ارايــه شــده و نشان مي دهد که در افراد شاهد ۴ نفـر (۱/۱۲ درصـد) و درگـروه بيمـاران ۱۵ نفـر (۴/۴۸ درصـ د MMEP latency غير طبيعي داشته اند و آزمون مجذورکاي نشان داد که ايـناختلاف از نظر آماري معنا دار است (۰۰۵/۰ P<).
افــراد مبــتلا بــه 1S راديکولوپــاتي ۴ برابــر افــراد ســالم
MMEP latency غير طبيعـي داشـته انـد (۴=RR) و بـااطمينان ۹۵% ميزان واقعي MMEP latency غيرطبيعي
شماره ۵، پي در پي ۶۵ , آذر و دي ۱۳۸۷ دکتر محمد حسن بهرامی و همکاران / ٤٣٥

۵/۱ تا ۷/۱۰ برابر افراد سال م بود (۷/۱۰ تا ۵/۱ = ۹۵% RR).
جدول ۲ ‐ توزي ع افراد مورد بررسي بر ح س ب MMEP latency و به تفکيک 1S راديکولوپاتي
غير طبيعي طبيعي MMEP latency
1 Sراديکولوپاتي
(٥١/٦) ١٦ (٨٧/٩) ٢٩ ن داشته (شاه د)
(٨٤/٤) ١٥ (١٢/١) ٤ داشته (مورد )
(۱۰۰) ۳۱ (۱۰۰) ۳۳ جمع

توزيــع مبتلايــان بــه 1S راديکولوپــاتي و گــروه شــاهد آن هــا بــر حــسب MMEP amplitude و بــه تفکيــک 1S راديکولوپاتي در جدول ۳ ارا يه شده و نشان مي دهد کـهمبتلايان بـه 1S همگـي (۱۰۰ درصـد) و گـروه سـال م ۹/۸۷ درصـ د MMEP amplitude غيـر طبيعـي داشـته انـ د.
آزمون دقيقFisher نشان داد که اين اختلاف از نظر آماريمعني دار است (۰۶/۰P<) و افراد مبتلا چنـدين برابـر گـروهشاهد MMEP amplitude غير طبيعي داشته اند.
جدول۳ ‐ توزي ع افراد مورد برسي برحسب MMEP amplitude و به تفکيک 1S راديکولوپاتي
غير طبيعي طبيعي MMEP latency
1S راديکولوپاتي
صفر (٠) (١٢/١) ٤ طبيعي (٩/٣ ‐٩/٢)
غير طبيعي
(١٠٠) ٣١ (٨٧/٩) ٢٩ ٣/٩ >
٢/٩ <
٣١
)

١٠٠
(

٣٣
)

١٠٠
(

جمع

٣١

)

١٠٠

(

٣٣

)

١٠٠



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید