تاريخ دريافت مقاله ۱۰/۱۱/۸۶ تاريخ پذيرش مقاله ١٢/٣/٨٧ پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي)
سال سيزده م, شماره ۴ , پي در پي ۶۴ ، صفحات ۳۲۷ تا ۳۳۴
مهر و آبان ۱۳۸۷

بررسي رنگ پ ذير يمارکرهاي اي ‐ کادهرين آلفا ‐کتنين در فوليکول دن دان و آملوبلاستوما
دکتر آزاده انديشه تدبير ٭، دکتر سودابه سرگلزايي ، دکتر مح مد مشرف۳ ، دکتر فاط مه م شهدي عبا س۲

چکي ده
سابقه و ه دف: آملوبلاستوما شايع ترين تومور ادنتوژنيك اپي تليالي است كه داراي رشد آهسته و تهـاجم موضـعي مـي باشـد و ميتواند باعث تخريب استخوان فك شود. علت اين رفتار مهاجم آملوبلاستوما هنوز به درستي مشخص نيست. به منظـور تعيـيننقش احتمالي اتصالات سلولي در تهاجم موضعي آملوبلاستوما، بروز دو ماركر اي‐کـادهرين وآلفـا کتنـين در فوليكـول دنـدان وآملوبلاستوما بررسي گرديد.
مواد و روش ها: اين تحقيق از نوع توصيفي بوده و بر روي١٠ مورد فوليكول دندان و٣٣ مورد آملوبلاسـتوما(٢٠ مـورد معمـولي،٥ مورد عود كننده و ٨ مورد بدخيم) صورت گرفت. مطالعه با استفاده از تكنيك Streptavidin-Biotin Immunohistochemistry انجام شد. اطلاعات به دست آمده توسط نرم افـ زار آمـار ي SPSS و آزمـون هـا ي آمـار ي دقيـق فيـشر و مـن ويتنـي بـا سـطح معني داري ۰۵/۰ =P تجزيه و تحليل شد.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

يافته ها : بروز هر دو ماركر در صد درصد فوليكول هاي دنداني ديـده شـد. در آملوبلاسـتوما، بـروز اي‐کـادهرين وآلفـا کتنـين
بهترتيبدر٧/٦٦ درصد و٧/٦٩ درصد مواردمثبت شد. ميزان رنگ پذيري در نمونههاي آملوبلاستوما نـسبت بـه فوليكـول دنـدان كم تربود. ميزان بروز هر دو ماركر در آملوبلاستوماي عود كننده وبدخيم نسبت به آملوبلاستوماي معمولي كم تر ديده شـد امـااين اختلاف از لحاظ آماري معني دار نبود.
نتيجه گيري : وضعيت و ميزان رنگ پذيري اين دو ماركر در آملوبلاستوما نسبت به فوليكول دندان متفاوت مـي باشـد و كـاهشبروز اين دو ماركر تا حدي توجيه كننده رفتار تهاجمي تر آملوبلاستوما است. با توجـه بـه محـدود بـودن تعـداد نمونـههـا، بـراي نتيجه گيري قطعي در مورد آملوبلاستوماي عود كننده و بدخيم، مطالعات بعدي با تعداد نمونههاي بيش تر پيشنهاد ميگردد.
واژگان کلي دي: آملوبلاستوما ، اي‐کادهرين ، آلفا‐ کتنين ، ايمونوهيستوشيمي

مق دمه
آملوبلاستوما شايع ترين تومـور ادنتوژنيـ ك اپـي تليـالي بـااهميت باليني است و فراواني آن برابر فراواني همه تومورهايادنتوژني ك ديگر به جز ادنتوما مي باشد (۱و۲).
آملوبلاستوما داراي رشد آهسته و تهاج م موضعي است كـهدرگير كردن ساختمان هاي حياتي از بين ببرد. به ندرت ي ك آملوبلاستوما، رفتار بدخي م واضح همـراه بـا متاسـتاز از خـود نـشان مـي دهـ د كـه احتمـالاﹰ در كـ م تـر از %۱ كـل انـواع آملوبلاستوما رخ مي دهد (۱).
ممكــن اســت بيمــار را بــه وســيله انتــشار پــيش رونــده و ازطرف ديگرآملوبلاستوماي خوش خي م موضعاﹰ مهاج م بوده
پذيريآملوبلاستوما
و مي تواند باعث تخريب استخوان ف ك شود. عودهـاي مكـررمي باشد (۱۱و۱۲).
ايـن تومـور، درمـان وسـيع جراحـي را ضـروري مـي سـازد. در مطالعه اي کـه در سـال ۱۹۹۹توسـط Kumamoto و در بعضي موارد علي رغ م درمان وسيع، عـود اجتنـاب ناپـذير همكـارانش انجـام شـد بـروز اي‐کـادهرين و آلفـا‐کتنـين در است. به منظـور تعيـين علـت رفتـار مهـاج م آملوبلاسـتوما، تومورهاي اپي تليـالي ادنتوژنيـك مـورد بررسـي قـرار گرفـت.
تحقيقـات متعـددي انجـام شـده اسـت، امـا علـت آن هنـوز در اين مطالعه بروز هر دو مـاركر در تمـام انـواع آملوبلاسـتوما
به درستي مشخص نيست (۳).
تخريب غشا ي پايه و ماتريكس خارج سلولي و به دنبال آنرشد و تكثير سلول هاي تومورال، ه م چنين از دسـت رفـتناتصالات سلول ‐ سلول به عنوان فرضـيه هـايي بـراي توجيـهرفتار مهاج م آملوبلاستوما مطرح شده است (۳و۴).
کادهـرين ه ـا اصلي ترين مولكول هاي چسبندگي وابـسته بـه كلـسي م مـي باشـند كـه در اتـصالات سـلول‐ سـلول در بافت هـاي مهـره داران داراي اهميـت اسـت. اي‐کـادهرينشناخته شـده تـرين نـوع کـادهرين اسـت كـه در اتـصالاتچسبنده در سلول هـاي اپـي تليـالي بـالغ ديـده مـي شـود.
ه م چنين اولين کادهرين است كه طـي تكامـل پـستاندارانبـروز پيـدا مـي كنـد. اي‐کـادهرين مولكـولي اسـت بـا وزنمولكـ ولي۱۲۰ كيلـ و دالتـ ون كـ ه ژن آن (1CDH) روي كروموزم ۱۶q۲۲ قرار دارد (۵و۶).
کتنــين هــا پــروتئين هــاي سيتوپلاســمي هــستند كــه کادهرين ها را به فيلامان اكتـين در اسـكلت سـلولي متـصل مي كنند و داراي سه نوع مي باشند: آلفـا، بتـا و گامـا. بتـا وگاما مستقيماﹰ به قسمت سيتو پلاسمي اي‐کادهرين متـصل مي شوند ، اما آل فا کتنين به بتا و گاما متصل شـده، آن هـا رابه فيلامان اكتين در اسكلت سلولي متصل مـي كنـد (۵و۶). اين مولكول ها ارتباط نزديكي با ساختمان و عملكرد صـحيح اتصالات چسبنده و دسموزوم ها داشته، نقش مهمي در نگـه داري بافــت هــاي اپــي تليــالي، هــ م چنــين در ارگــانوژنز و
مورفــوژنز دارنــد (۹‐۷). ثابــت شــده اســت كــه اتــصالات ســلول‐ ســلول در تنظــي م رفتارســلول م ؤثر اســت (۱۰) و جداشدن سلول هاي تومورال از محل اوليه به علـت اخـتلالدر اتصالات سلـول‐ سلول، اوليـن قـدم در تهاجـ م و متاستاز مشاهده شد، اما بـروز آن هـا در انـواع مختلـف هيـستولوژيكآملوبلاستوما تفاوت قابـل تـوجهي نداشـت و در يـك مـورد ازآملوبلاستوماي بدخيم كاهش بروز اين دوماركر ديده شد (۱۳).
در مطالعه اي ديگر که توسطZhong و همكارانش صـورتگرفت نشان داده شد کـه ميـزان بـروز اي‐کـ ادهرين در انـواع
عـود کننده و بدخيم در مقايـسه بـا آملوبلاسـتوماي معمـولي کم تر است و بيان شد که رفتار بيولوژيـک آملوبلاسـتوما بـا ازدست رفتن يا کاهش بروز اي‐کادهرين مرتبط مي باشد (۱۴).
Kumamotoو همكارانش در مطالعه اي ديگر نشان دادند کــه بــر وز سيتوپلاســمي و غــشايي بتــا کتنــين در اغلــب سلول هاي نئوپلاستيک ديده شد، اما بروز آن در هسته فقطدر تعداد اندکي از سلول هاي استوانه اي اطـراف جزايـر و درتعداد محدودي از آملوبلاستوماها مشاهده گرديد (۱۵).
اخيراﹰ بروز اي‐کادهرين درجوانه دنداني بررسي شده اسـت (۱۶). اما بروز هيچ کدام از دو مارکر درفوليكول دندان مـوردبررسي قرار نگرفته و در آملوبلاسـتوما نيـز بـه انـدازه کـافي بررسي نشده است.
اين مطالعه با هدف تعيين بروز دو مـارکر، اي‐کـادهرين وآلفـا‐کتنـين در فوليكـول دنـ دان، آملوبلاسـتوماي معمـولي (شايع ترين نوع آملوبلاستوما)، آملوبلاستوماي عـود كننـده وبدخي م انجام شد تا نقش احتمالي مولكول هـاي چـسبندگيدر انكوژنز و رفتارتهاجمي آملوبلاستوما مشخص گردد.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

مواد و روش ها
مطالعه انجام شده از نوع توصيفي بوده و بر روي بلو كهاي پارافيني فوليكول دنداني، آملوبلاستوماي معمولي، عودكننده و بدخي م موجود در بخـش پاتولوژي دانشـكده دندان پزشكي
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

دانشگاه علوم پزشکی شهيد بهشتي از سـال ۱۳۶۰ تـا سـال۱۳۸۴و بخش پاتولوژي بيمارستان طالقاني از سال ۱۳۷۰ تـاسـال ۱۳۸۴ صـورت گرفـت. بـا مراجعـه بـه بايگـاني بخـشپــاتولوژي و بررســي پرونــده بيمــاران ۱۰ مــورد فوليكــولدن داني،۲۰ م ورد آملوبلاس توما و در م ورد آملوبلاس توماي عودكننده و بدخي م كل نمونههـاي موجـود در جامعـه مـوردبررسي (۵ م ورد عود کننده و ۸ مورد بدخي م) انتخاب شـدند. سپس برشهاي ۵ ميكروني از هر بلو ك تهيه و با رنگآميزي هماتوکسيلين و ائوزين رنگ آميـزي شـد و بـا ميكروسـكوپنوري توسط پاتولوژيست مورد مطالعه قرار گرفت. معيار ورودنمونه ها ي فوليکول دندان به مطالعه وجود بافت کافي جهتانجـ ام رنـگ آميـزي ايمونوهيـستوشيمي، وجـود اپـي تليـوم ادنتوژنيک در سطح فوليکول دندان و ه م چنـين تأييـد نـوعضايعه توسط پاتولوژيست بود. مـواردي کـه فوليكـول حـاوي
بافـت اپـي تليـايي نبـود و يـا مـواردي كـه در طـي مراحـل رنگ آميزي بافت از روي لام جدا شد از مطالعه حذف گرديد.
در مورد آملوبلاستوما مواردي مورد مطالعه قرار گرفت کهدر پرونده بيمار ويژگي راديوگرافي و علاي م باليني ثبت شـدهبود ميـزان بافـت کـافي جهـت رنـگ آميـزي موجـود بـود و تشخيص مجدد توسـط پاتولوژيـست مـسجل شـد. در مـوردآملوبلاستوماي عود كننده، مواردي در نظـر گرفتـه شـد كـه
علي رغ م ذکر عدم درگيري مارجين ها در گـزارش پـاتولوژي ضايعه اوليه، ضايعه عود كرده باشد و مواردي كه مـارجينهـادرگير بود و يا اطلاعات به درسـتي ثبـت نـشده بـود، مـوردمطالعه قرار نگرفتند.
جهت انجام رنگ آميزي ايمونوهيستوشيم ي، برش هـاي ۴ ميكروني از بلو ك ها تهيه و به مدت يـ ك شـب در فـور رويلام شيشه اي مخصوص Silicone coated قرار داده شدند.
نمونه ها پس از پارافين گيري توسط الكل گراديانـت، جهـتغير فعال سازي پراكـسيداز داخلـي بـه مـدت ۳۰ دقيقـه درمحلـول متـانول حـاوي هيـدروژن پراكـسيد۳/۰درصـد قـرار داده شدند . پس از آن، نمونه ها جهت بازيافت آنتـي ژنـي در
محلول بافر سيترات سدي م با PH:6 بـه مـدت ۱۵دقيقـه درمايكروويو قرارداده شدند.
در مرحلـه بعــد نمــونه هــا بـه مــدت ۳۰ دقيــقه بـا (protein block (Dako,X0909 و سپس با آنتي بـادياوليه (Dako,M3612) اي‐کادهرين با رقت ي ك به سـي و آلفا‐کتنين (Dako,M3531) با رقت ي ك به پنجاه به مدتي ك شب انكوبه شدند.
پـــس از آن نمونـــه هـــا بـــا آنتـــي بـــادي ثانويـــه (Avidin (Dako,K0673 و (Biotin (Dako,K0673 انكوبــه شــدند. از (DAB (Dako,K0673 (دي آمينــو
بنزيــدين) بــه عنــوان كرومــوژن و از هماتوكــسيلين بــراي رنگ آميزي زمينه استفاده شد و پس از آن نمونـه هـا مانـتگرديد. از بافت اپي تليـوم نرمـال بـه عنـوان کنتـرل مثبـتاستفاده شد . براي نمونـه کنتـرل منفـي از بافـت اپـي تليـوم
نرمال بدون اسـتفاده از آنتـي بـادي اوليـه و بـا همـان روش رنگ آميزي استفاده گرديد.
براي بررسي ميكروسكوپي نمونه ها از ميكروسكوپ نـوري استفاده شد و بخـش هـايي مثبـت تلقـي گرديـد كـه محـلاتصالات بين سلولي به رنگ قهوهاي ديده مـيشـد (وضـعيترنگپذيري). براي محاسبه ميزان رنگ پـذيري بـه درصـد، درسهشان تصادفي، تعداد سـلول هـاي رنـگ گرفتـه بـر تعـدادسـلول هـاي شـمرده شـ ده، تقـسي م و در ۱۰۰ ضـرب شـ د.
مي انگين شــمارش در س هشــان اتفــاقي ب ه عنــوان ميــزانرنگ پذيري محاسبه گرديد (۱۷).
براي بررسي رابطه بين وضـعيت رنـگپـذيري و نـوع بافـت از آزمون دقيق فيشر و براي بررسي ارتباط بين ميزان رنگآميزي و نوع بافت (از نظر فوليكول دندان و آملوبلاسـتوما)، از آزمـونغير پارامتري من ويتني اسـتف اده شـد و سـطح معنـي داري در اين تحقيق۰۵/۰= P در نظر گرفته شد.
براي ورود اطلاعات، استخراج نتـايج و انجـام تحليـلهـايآماري از نرمافزارSPSS و براي رسـ م نمودارهـا از نـرمافـزارExcel استفاده شد.
پذيري
يافته ها عود كننده و بـدخي م بـه ترتيـب ۷/۱۴ و ۲۵/۱۵و درمـورد
در ايـن مطالعـه بـروز هـر دو مـاركر در تمـام نمونـ ههـاي ماركر اي ‐ کادهرين رتبه ميزان رنگپذيري به ترتيب بـرايفوليكــول دنــداني ديــده شــد. بــراي مــاركر آلفــا کتنــين و آملوبلاستوماي معمولي، عود كننـده و بـدخي م ۱۸، ۴/۱۲ و
اي‐کادهرين به ترتيب از ۳۳ مورد آملوبلاستوما، ۷/۶۹ درصدو ۷/۶۶ درصد، از ۱۰ مورد فوليکول همه موارد رنـگ پـذيري نشان داد (۰۵/۰< P).
ميانگين رتبه ميزان رنگ پذيري نشان داد که کـه ميـزانرنگ پذير ي هر دو مارکر در آملوبلاستوما نسبت به فوليكـولدندان ك م تر بود. (در هر دو مورد ۰۵/۰< P) (نمودار۱).
بررسي وضـعيت رنـگپـذيري دو مـاركر در آملوبلاسـتوما نــشان داد كــه رنــگپــذيري بــراي هــر دو مــارکر در ۷۰% آملوبلاستوماي معمولي، ۶۰% آملوبلاسـتوماي عـود كننـده و۵/۶۲% آملوبلاستوماي بدخي م، مثبت شد (نمودار ۲). اختلافمعنــي دار آمــاري در وضــعيت رنــگپــذيري ايــن دو مــارکر مشاهده نگرديد.
رتبــه ي ميــزان رنــگ پــ ذيري آلفـــا‐ کتنــين بــراي آملوبلاسـتوماي معمـولي ۴۸/۱۷، در مـورد آملوبلاسـتوماي
1950726107

فوليكول
آملوبلاستوما
۳۸/۱۵ به دست آمد (نمودار ۳). ميزان رنگپذيري در انواععودكننده و بدخي م نسبت به نوع معمولي كاهش نشان داد، اما اين ميزان كاهش از لحاظ آماري معني دار نبود. از طرفي ميزان رنگپذيري بيش تري در نوع بدخي م نسبت بـه نـوععود كننده ديده شد.
بـروز ايـن دو مـاركر بـه شـ دت در سـطوح بـين سـلولي سلول هاي زاويهدار يا پليهدرال مركزي ديده شـد. بـروز درسطوح بين سلولي سلول هاي استوانهاي يـا مكعبـي اطـرافجزاير نسبت به سلول هاي مركزي ك م تر بود . ميزان بروز ايندو ماركر در نواحي تمايز سنگفرشي و يا نواحي كه سلول هـاتغييرات گرانولار نشان مي دادند ديده نشد.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

اي ن الگ وي ب روز در تم ام ان واع مختل ف هي ستولوژي كآملوبلاستوما يكـسان بـود و تفـاوتي در الگـوي بـروز ايـن دوماركر ديده نشد.

26.35
15.68
26
15.79
0
5
10
15
20
25
30
پذيري

رنگ

رتبه

ميانگين

26.35

15.68

26

15.79



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید