مهر و آبان ۱۳۸۷

بررسي تأثير اولتراسون د در کاهش درد پاشنه در مبتلايان به فاشئي ت پلانتار
دکتر سيد منصور رايگاني ، دکتر مح مد باغباني ، دکتر عبا س آريان مهر ۳ ٭

چکي ده
سابقه و ه دف: با توجه به شيوع مبتلايانفاشئيت پلانتار و اهميت درماني آن و درمان متعارف با اولتراسوند و وجـود فقـط يـکمورد کارآزمايي باليني شاهددار تصادفي شده روي تأثيردرماني اولتراسوند و بـه منظـورتعيين تـأثير اسـتفاده و عـدم اسـتفاده ازاولتراسوند بر ميزان درد اين بيماران اين تحقيق انجام شد.
مواد و روش ها: تحقيق با طراحي کارآزمايي باليني روي۲۹ بيمار (۴۲ پا ) مبتلا بهفاشئيتپلانتار انجام گرفت . بيماران بعـد از
تاريخ دريافت مقاله ۲۸/۷/۸۶ تاريخ پذيرش مقاله ٧/٣/٨٧ پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي)
سال سيزده م, شماره ۴ , پي در پي ۶۴ ، صفحات ۳۲۱ تا ۳۲۶
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

اخذ رضايت به طور تصادفي در دو گروه اولتراسوند واقعي (با مشخصات درمـانيIntensity=1W/Cm2, Duty factor=20% , Fr=3MHZ ) و اولترا سوند غير واقعي(در آن فقط تايمر دستگاه به مدت پنج دقيقه روشن بود) قرار گرفتنـد. عـلاوه بـر ايـن به هر دو گروه دو نوبت در روز ورزش هاي کششي عضلات خلفي ساق پا (گاستروسولئوس) و عـضلات خلفـي ران(همـسترينگ ) و کفي طبي از نوعSilicon gel تجويز گرديد. هر دو گروه به مدت ده جلسه و در هر جلسه به مدت ۵ دقيقه توسـط يـک نفـرفيزيوتراپيست با دستگاه Sonostat 833 مدل 011-0-0027 تحت درمان قرار گرفتند. شاخص درد قبـل و بعـد از درمـان بـااستفاده ازVisual Analogue Scale ارزيابي شد. ميزان درد قدم اول صبحگاهي و درد در طي روز در داخل گروه ها با آماره
.آناليز شد Mann-Whitney U-test و بين دو گروه با آماره Wilcoxon
يافته ها : تحقيق روي۲۹ بيمار (۱۵ نفر مورد و۱۴ نفر شاهد) و ۴۲ پا(۲۲ پا مورد و۲۰ پا شاهد) انجام شد . در۱۳ بيمار هر دوپا درگير بود. در هر دو گروه کاهش درد مشاهده شد. ميزان کاهش درد قدم اول صبحگاهي در گروه اولتراسوند واقعي ۳۱ درصدو در گروه اولتراسوندSham ،۲۳ درصد بود(۴۵/۰P<) و ميزان کاهش درد فعاليتي پا در طول روز در گروه اولتراسـوند واقعـي
۱۸ درصد و در گروه اولتراسوند Sham ، ۱۰ درصد بود( ۶۵/۰P<).
نتيجه گيري: اولتراسوند درماني با مشخصات درماني ياد شده تأثير بيش تري از پلاسبو ندارد.
واژگان کلي دي: فاشئيت پلانتار ، اولتراسوند ، درد پاشنه

مق دمه
که گاهي به غلط “التهاب مزمن” اطلاق مي شود (۱). نشانه کلاسيک فا شئيت پلانتار وجود بيش ترين درد در قـسمتداخلي پا در چند قدم اول صبحدم به هنگام برخواسـتن از
خواب است . درد اغلب به دنبال فعاليت سبک و گرم شدنعضو کاهش مي يابد. در موارد شديدتر بـهويـژه در مـواردتحمل طولاني مدت وزن، درد تشديد مي شود. در معـاينه فاشئيت پلانتار (Plantar fasciitis) يکي از شايع ترين علل درد پاشنه در بالغين محسوب مي شود. ايـن اخـتلالناشي از پارگي هاي ظريف فاشياي کـف پـا و سـاختارهايمـرتبط بـا آن در محـل اتـصال بـه اسـتخوان کالکـانئوس مي باشد . درد معمولاﹰ ناشي از دژنراسيون کلاژن در محـلاتصال فاسياي کف پا به توبرکول داخلي کالکانئوس اسـت
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

حساسيت موضعي به ويـژه در قـسمت داخلـي پاشـنه پـاوجــود دارد. هــ م چنــين ضــعف وtightness عــضلات گاس تروکنميوس، س ولئوس، عضلات اينترين سيک پ ا و تاندون آشيل وجود دارد (۲). عموماﹰ فاشئيت پلانتـار يـکاختلال خـود محـدود شـونده اسـت امـا متأسـفانه اغلـب، بر طرف شدن درد ۶ تا ۱۸ ماه به طول مي انجامد که اينفاص له ممک ن اس ت بيم ار و پزش ک را ب ه س توه آورد . تـشخيص بـه موقـع و درمـان مناسـب در مراحـل اوليـه بيماري، طول مدت بيماري را کـاهش مـي دهـد و ميـزانموفقيت درمان نگه دارنده را بيش تر مي کند (۳).
اولتراسوند درماني به طور روتين توسط متخصصين مختلفبراي درمان اين اختلال تجويز مي شود (۴). با وجود اين کـهآثار فيزيولوژيک متعددي براي اين موداليته درماني توصـيفشده اسـت (۷‐۵) امـا تـا بـه حـال فقـط يـک کارآزمـاييشاهددار تصادفي شده براي درمان فاشئيت پلانتار انجام شده که بر خلاف مطالعات قبلي تأثير اولترا سوند را در درمان زيرسؤال برده است (۸). لذا اين تحقيـق بـه منظـور تعيـين اثـردرماني اولتراسوند در پلانتـار فاشـ ئيت از اول شـهريور سـال
۱۳۸۵ تا آخر شهريور سال ۱۳۸۶ انجام شد.
مواد و روش ها
تحقيــق بــا طراحــي ک ارآزمــايي بــاليني انجــام گرفــت . معيارهاي ورود به مطالعه شامل مراجعين با رده سـني ۱۸ تــا ۶۰ ســال بــا شــکايت درد پاشــنه پــا در اولــين قــدمصبحگاهي است که با فعاليـت کـ م تـر شـود و در معاينـهحـساسيت موضـعي بـه ويـژه در قـسمت قـ دامي داخلـي کالکانئوس داشـته باشـد و در راديـوگرافي نمـاي روبـرو ولتــرال علايمــي از تومــور يــا شکــستگي نداشــته باشــد. معيارهاي خروج ازمطالعـه شـامل مـوارد زيـر بودنـد: درد منت شر ک ف پ ا ک ه ب ا فعالي ت مختصر ت شديد ش ود،راديوگرافي علاي م تومـور اسـتخواني، تومـور بافـت نـرم يـاشکــستگي داشــته باشــد، علايــ م بــاليني تــو أم نوروپــاتي محيطي، راديکولوپـاتي يـا تومورهـاي حـاد داشـته باشـد، ک م تر از هفـت بـار بـه واحـد فيزيـوتراپي مراجعـه نمايـد،هرگونــه دفــورميتي، چــاقي، فعاليــت ســنگين يــا ممتــد ( <۸ ساعت ) که قابل همسان سازي نباشد و درد ژنراليـزهمفصلي داشته باشـد.کليـه بيمـاران ابتـدا توسـط پزشـک معاينه شده و بعد از تشخيص اوليـه فاشـ ئيت پلانتـار (۳) براي رد اختلالات همراه به واحد راديولوژي جهـت انجـامAP & Lateral X-Ray پا ارجاع شدند. بعد از رد ساير تشخيص ها و بعد از اخذ رضـايت از بيمـار فـرم اطلاعـاتيتوسط پزشک مجـري طـرح پـر شـد و خـصوصيات سـن،جنس، وزن، قد و مدت بيماري بررسي و در فرم اطلاعـاتيثبت گرديد . سپس بيماران به صـورت تـصادفي دريکـي از دو گــروه A و B قرارگرفتنـــد. در هــر دو گــروه A و B انجام ورزش هايStretching عضلات گاستروسـولئوس و همسترينگ (در دو نوبت صبح و شب، هر بار ۵ دقيقه ) و نيز کفي طبي از نوع سيليکون ژل توصيه شد. اما به گروهA اولتراســــوند واقعــــي (بــــا مشخــــصات درمــــاني
Intensity = 1W/Cm2 , Duty factor = 20% ، Fr=3MHZ ) و به گروهB اولتراسوند غير واقعي (در آنفقط تايمر دستگاه به مـدت پـنج دقيقـه روشـن بـود) بـادسـتگاهSonostat 833 مـدل 011-0-0027 تجـويز
گرديد. پزشک و بيمار از اين که گروهA داراي اولتراسوند درماني است ياB اطلاعي نداشتند و فقـط فيزيوتراپيـستبه اين مسأله آگاه بود.
درد قدم اول صبحگاهي و درد فعاليتي بيمار در طول روزبر اساس Visual Analogue Scale ارزيابي مي شـودو Foot postureبر اساس FPI-6 تعيين مي گردد. بعد از اتمام فيزيوتراپي بيمار دوباره ويزيت مي شـود و ميـزاندرد قدم اول صبحگاهي و درد فعاليتي دو مرتبه بر اسـاسVisual Analogue Scale ارزيابي و يادداشت مي گردد. ـميــزان درد قــدم اول صــبحگاهي و درد در طــي روز درداخـل گـروه هـا با آمـارهWilcoxon و بين دو گروه بـا گروه مورد ۳۱% و ميزان کاهش درد در افـراد گـروه شـاهد۲۳% بــود. بــا اســتفاده از آزمــون Mann-Whitney U نشـان داده ش ـد که اين تفاوت از نظـر آمـاري معنـي دارنيست (۴۵/۰ <P).
شماره ۴، پي در پي ۶۴ , مهر و آبان ۱۳۸۷ دکتر سيد منصور رايگاني و همکاران / ٣٢٣

توزيع وزن بر اساسBMI در ۵/۳۷% موارد بـين ۹/۲۵‐۲۰ بود، ۵/۳۷% بي ـن۳۰‐۲۶ و در ۲۵% مـوارد بـالاي ۳۰ بود. زمان مراجعه در ۳۱% موارد در فاصله ۶ مـاه از شـروععلاي م، ۳۸ درصد بين ۱۲‐۶ ماه و مابقي بين بالاي ۱۲ ماهبود. توزيـع نمونـه هـا بـر حـسب خـصوصيات و بـهتفکيک گروه درماني در جدول ۱ ارائه گرديد و نـشانمي دهد که افـراد دو گروه بر اساس سن، جنس،BMI وطول مدت بيماري مشابه بوده و از نظر آماري اخـتلاف آن ها معني دار نبود (جدول ۱). آماره Mann-Whitney U-test مورد قـضاوت آمـاري قرار گرفت.
يافته ها
در اين مطالعه ۲۹ نفر (۴۲ پا ) مورد بررسي قرار گرفتند. تعداد ۱۵ نفر (۲۲ پا ) در گروه مورد (اولتراسوند واقعـي) و
۱۴ نفــر (۲۰ پــا ) در گــروه مــورد (اولتراســوند Sham) قرار گرفتند . ۲۱ نفر (۴/۷۲%) آنان زن و ۸ (۶/۲۷) نفر مرد بودند. توزيع رده سني در ۶/۵۸% موارد متعلق به رده سني
طول م دت بيماري BMI سن جنس خصوصيات
گروه ها
<١٢ ماه ١٢ ‐٦ ماه >٦ ماه ٣٠< ٢٦‐ ٣٠ ٢٠ ‐ ٢٥/٩ ٦٠ ‐٤٠ سال ٣٩ ‐٢٠ سال مرد زن ٨
(٣٥/٧%) ٥
(٢١/٤%) ٩
(٤٢/٩%) ٤
(١٤/٣%) ٩
(٤٢/٩%) ٩
(٤٢/٩%) ٦
(٢٨/٦%) ١٦
(٧١/٤%) ٦
(٤٠%) ٩
(٦٠%) اولتراسوند واقعي (١٥ نفر،٢٢ پا)
0-1557579Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

7021832439776%)
٦
/
٢٨
(

%)
٥٠
(

%)
٤
/
٢١
(

%)
٥
/
٣٨
(

%)
٨
/
٣٠
(

%)
٨
/
٣٠
(

%)
١
/
٥٧
(

%)
٩
/
٤٢
(

%)
٣
/
١٤
(

%)
٧
/
٨٥
(

)
۱۴
،
نفر
۲۰
پا

(
١٤

%)
٣
/
٣٣
(

١٥

%)
٧
/
٣٥
(

١٣

%)
٣١
(

١٢

%)
٢٥
(

١٥

%)
٥
/
٣٧
(

١٥

%)
٥
/
٣٧
(

١٧

%)
٩
/
٤١
(

٢٥

%)
٦
/
٥٨
(

٨

%)
٦
/
٢٧
(

٢١

%)
٤
/
٧٢
(

جمع

(
٢٩
نفر
،

٤٢
پا

)

%)

٦

/

٢٨

(

%)

٥٠

(



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید