پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي) تاريخ دريافت مقاله ۱۸/۷/۸۶ سال سيزده م, شماره ۴ , پي در پي ۶۴ ، صفحات ۲۷۹ تا ۲۸۶ تاريخ پذيرش مقاله ١٢/٣/٨٧ مهر و آبان ۱۳۸۷

بررسي غلظ ت ادراري فاکتور مهارکنن ده مهاجرت ماکروفاژ به عنوان
پيشگويي کنن ده احتمالي پيلونفريت حاد در کودکان مبتلا به عفونت دستگاه ادراري
دكتر حسن اتوک ش۱ ، سيد محمد فرشته نژاد ۲ ٭، دکتر رزيتا ح سيني۳ ، ندا نجي مي۴ ، دکتر مجيد چاليان۵ ، دکتر ح ميد چاليان۵، دکتر رضا سل مان يزدي۶ ، دکتر س عيد صباغي۶ ، دکتر س عيد مهدوي۶ ، دکتر آر ش بداي ت۵

چکي ده
سابقه و ه دف: عفونت مجاري ادراري يا Urinary Tract Infection) UTI) دومين عفونت شايع باكتريال در كودكان محسوب ميگردد که يکي از عوامل ايجاد کننده اسکارهاي کليوي است. در زمان التهاب و همهي انواع آسـيبهـاي كليـوي، ماكروفاژهـا واردبافت پارانشيم کليه ميشوند و تعداد آنها با شدت التهاب همبستگي قابل توجهي دارد. فاكتور مهاركننـدهي مهـاجرت ماكروفـاژ يـاMacrophage Migration Inhibitory Factor) MIF ) به طور قابل توجهي در پاسخ به محركهاي التهابي ترشح ميگردد و به نظر ميرسدکهنقش مهمي در آسيب بافت كليوي بازي ميكند. اين مطالعه با هدف بررسي نقشMIF در عفونتهاي مجاريادراري و مقايسهي ترشح ادراري MIF در کودکان مبتلا به پيلونفريت حاد، سيستيت حاد و هم چنين گروه شاهد به انجام رسيد.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

مواد و روش ها: در اين مطالعهي تحليلي، ٣٣ كودك مبتلا به عفونت ادراري (٢٥ کودک مبتلا به پيلونفريت حاد و ٨ کودک مبتلا به سيستيت حاد) و٤٠ كودك سالم وارد مطالعه شدند. نمـونههاي ادراري استريلmidstream، از تمامي افراد مورد مطالعه جهت اندازهگيري غلظت MIF به روش ELISA جمعآوري شد و به وسيله کراتينين ادرار تصحيح شد. اطلاعات توسط نرمافزار آماري SPSS 13 مورد آناليز قرار گرفت و از آزمونهاي آماري One Way ANOVA ،Independent-t test و نيز آناليز Receiver Operating Curve) ROC ) استفاده شد.
يافته ها: ميانگين نسبت ادراري MIF/Cr در بيماران مبتلا به پيلونفريت حاد (گروه SEM =۲۳/۷۸) pg/µmol creatinine (A) ۱۴/۶۶ ، در بيماران مبتلا به سيستيت حاد (گروه SEM =۰/۵۹) pg/µmol creatinine (B) ۵۸/۱ و در افـراد سـالم(گـروهC ) SEM =۰/۳۵) pg/µmol creatinine) ۸۵/۱ بهدست آمد که در گروه A بهطور معنيداري بالاتر از گروههاي P <۰/۰۰۱) B ) و
P <۰/۰۰۱) C ) بود. نتايج آناليزROC نشان داد كه نسبت ادراريMIF/Cr ، بهطور بالقوه ميتوانـد بـه عنـوان يـك شـاخصســودمند در افتــراق پيلونفريــت حــاد از وضــعيت نرمــال[۰۰۱/۰< P و ۹۵۹/۰=Area Under Curve(AUC) ] و حتــي از سيستيت مزمن (۰۰۱/۰< AUC=۰/۹۶۰ ،P ) مورد توجه قرار بگيرد و مقادير شـاخص معـادل pg/µmol creatinine ۳۹/۵ و pg/µmol creatinine ۹۰/۴ به ترتيب بهترين مقادير جهت تفکيک پيلونفريت حاد از شرايط نرمال و سيستيت حاد ميباشند.
نتيجه گيري: مطالعه حاضر نخستين بار سطح MIF ادرار را در بيماران مبتلا به پيلونفريت حاد، مبتلايان به سيستيت حاد و گروه كنترل مقايسه کرده و نشان دادكه نسبت MIF/Cr ادرار در سيستيت حاد افزايش نمييابد در حاليکه افزايش نسبت MIF/Cr ادرار در بيماران مبتلا به پيلونفريت حاد در مطالعهي حاضر قابل توجه بود و نشان داده شد که نسبت ادراري
MIF/Cr آزمون حساسي براي افتراق بين سيستيت و پيلونفريت حاد ميباشد.
واژگان کلي دي: فاکتور مهارکننده مهاجرت ماکروفاژ، پيلونفريت حاد، سيستيت حاد

۱ . استاديار ، گروه اطفال ، دانشگاه علوم پزشكي ايران
۲ ٭ . نويسنده مسؤول : دانشجوي پزشکي ، دانشگاه علوم پزشكي ايران . تلفن همراه : ٠٩١٢٥٢٠٧٥٩٥ .
٣ . دستيار فوق تخصصی نفرولوژی اطفال ، دانشگاه علوم پزشكي ايران ٤ . دانشجوي پزشکي ، دانشگاه علوم پزشكي ايران
٥ . پزشك عمومي ٦ . دکتراي علوم آزمايشگاهی ، دانشگاه علوم پزشكي ايران

به انجام ميرسد؛ که در اين صورت مـيتـوان بـه يـ ك روشغيرتهاجمي و حساس براي افتراق اين بيماريهـا از يكـديگردست يافت.
مواد و روش ها
در اين مطالعـهي تحليلـي ۳۳ كـود ك مبـتلا بـه عفونـت مق دمه
عفونت مجاري ادراري (Urinary Tract Infection) يا ياUTI دومين عفونت شايع باكتريال در كودكـان محـسوبميگـردد . تـشخيص ايـن عفونـت، بـه خـصوص پيلونفريـتنوزادان، به دليل ايجـاد علايـ م غيراختـصاصي در ايـن گـروهدشـوار اسـت. از سـويي مهـ متـرين عارضـه عفونـت ادراري،
اسـکارهاي كليـوي اسـت كـه مـيتوانـ د منجـر بـه افـزايش ادراري و۴۰ كــود ك ســال م وارد مطالعــه شــدند. کودکــان فشار خون و نارسايي كليـوي شـود (۱). بـه نظـر مـيرسـد مبــتلا بــه عفونــت ادراري بــهروش غيراحتمــالي آســان
ايجـاد کننده ي اسکارهاي کليوي بـه دنبـال عفونـت ادراري،آسيب اينترستيشيال مرتبط با پاسخ التهابي شديد پيلونفريت ميباشد. فاكتورهاي متعددي در آسيب بافت پارانشي م نقـشدارنـ د كـه از آنجملـه مـيتـوان گرانولوسـيتهـا، سيـست م كمپلمان، ماكروفاژ و… را نام برد. در زمان التهـاب و همـهي انـواع آسـيبهـاي كليـوي، ماكروفاژهـا وارد بافـت پارانـشي مكليوي مي شوند و تعداد آنها بـا شـدت التهـاب همبـستگيقابل توجهي دارد.
فــاكتور مهاركننــ دهي مهــاجرت ماكروفــاژ يــا MIF (Macrophage Migration Inhibitory Factor)، در ابتدا به عنوان محصول ماكروفاژها و سلولهايT فعال شـدهمعرفي شد؛ اما امروزه مشخص شده است كـه ايـن پـروتئينتوسط طيف گستردهاي از سلولهاي بافت مزانشي م، پارانشي مو اپي تليال توليد ميشود. ژنMIF به طور قابل تـوجهي درپاسخ به محر كهاي التهابي بيان شده و منجر بـه ترشـح آنميگردد. از اين رو به نظر ميرسـد نقـش مهمـي در آسـيببافت كليوي بازي ميكند (۲).
با توجه به اطلاعات به دست آمده، تعداد مطالعاتي كـه درآنها نقش ماكروفاژها در عفونت حـاد كليـوي بررسـي شـده(Convenience) از مــراجعين بــه بيمارســتان حــضرت علي اصغر (ع) شهر تهران انتخاب شدند و افراد گـروه شـاهدنيز از کودکان سال م که فاقد هرگونه سـابقه ابـتلا بـه عفونـتادراري بوده و از نظر سني نيز با گـروه بيمـاران جـور بودنـد،انتخاب شدند.
نمونههاي ادراري بيماران جهت اندازهگيري غلظتMIF ادرار جمع آوري شدند . بهعلاوه، از داوطلبان سـال م نيـز بـرايآناليز ادراري نمونهي ادراري گرفته شـد. تمـامي نمونـههـايادراري استريلmidstream جمع آوري شده در دمـايC °۴
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

بــه مــدت حــداكثر ۶ ســاعت قبــل از پــردازش نگهــداري و به دنبال آن ادرار به مـدت ۱۰ دقيقـه بـا سـرعتg ×۱۵۰۰ سانتريفوژ شد تا رسوبات سلولي جدا شـوند و سـپس غلظـتMIF ادرار با استفاده از روشELISA اندازه گيري شـده وبا كراتينين ادرار اصلاح شد.
ساير متغيرها نيز ازجمله متغيرهاي زمينهاي و نيز غلظـتکراتينين ادرار در هر دو گروه اندازهگيري شـد. ضـمناﹰ تعـدادگلبولهاي سفيد و چندهـستهاي (PMN) در خـون، و نيـزESR در کودکان مبتلا به عفونت ادراري ثبت ميگرديد.
از کليه بيماران مبتلا به عفونت ادراري در فاز حاد بيمـاري
باشــد، بــسيار كــ م بــوده و نقــشMIF در کودکــان مبــتلا اسکن هستهايDMSA به عمل آمده و بر اساس نتايج آن،
کودکان دارايعفونت ادراري به دو گروه پيلونفريت حاد (۲۵ نفر) و سيستيت حاد (۸ نفر) تقسي م شدند.
در نهايـت اطلاعـات توسـط نـرمافـزار آمـاري SPSS.13 تجـزيه و تحليـل شـد. بـراي بيـان متغيـرها از شاخـصهاي به پيلونفريت در هيچ مطالعهاي ارزيابي نشده است. بنـابرايناين مطالعه با هدف تعيين نقش MIF در عفونتهاي مجاري ادراري و مقايـسهي ترشـح ادراري MIF در کودکـان مبـتلا به پيلونفريت حاد، سيـستيت حـاد و همچنـين گـروه شـاهد
پي
مرکـــزي همچـــون درصـــد فراوانـــي و ميـــانگين و نيـــز بهدست آمده مورد اسـتفاده قـرار گرفـت. در تمـامي آناليزهـاي
شــاخصهــاي پراکنــدگي انحــراف معيــار (SD) و SEM (Standard Error of Mean) اســتفاده شــد. جهــت مقايسهي كراتينين وMIF ادرار و ه م چنين نسبت آنها در دو گروه، آزمونهـاي آمـاريMann-Whitney U-test و Independent-t test مورد اسـتفاده قـرار گرفـت. ضـمن
آنکه از آنـاليزReceiver Operating Curve) ROC ) بـه منظـور ارزيـابي و مقايـسه تـوان پـيشگـويي کننـ دگي
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

متغيرهاي مختلف مورد بررسي در ابتلا بـه پيلونفريـت حـاد در کودکان استفاده گرديـد و سـطح زيـر نمـودار يـاAUC
مختلف با يکديگر محاسـبه شـد. آزمـونANCOVA نيـز دموگرافيک و هم چنين غلظت هاي اندازه گيري شده ي بيمارانبه منظور ارزيابي اثر مداخـلهگر متغـيرهاي مختـلف در نتايج و گروه شاهد در جدول ۱ فهرست شدهاست.
جدول ۱ ‐ م شخصات دموگرافيک، ميانگين Cr ،MIF ادرار و نسبت MIF/Cr در سه گروه مورد مطالعه
ميانگين MIF/Cr ادرار
( pg/µmolکراتينين) ميانگين Cr ادرار
(mg/dl) ميانگين MIF ادرار
(pg) ميانگين سن
(ماه) توزيع جنسي تع داد (نفر) گروه
۶۶/۱۴ (SEM= ۲۳/۷۸) ۹۳ (SEM= ۱۴/۱۸) ۳۴۸۳/۳۶
(SEM= ۴۹۲/۹۵) ۵۰/۱۷
(SEM= ۵/۶۲) پسر: ۲ (۸%) دختر: ۲۳ (۹۲%) ۲۵ A
پيلونفري ت حاد
۱/۵۸ (SEM= ۰/۵۹) ۱۵۳/۵ (SEM= ۲۵/۶۱) ۲۵۴/۱۳
(SEM= ۱۰۹/۷۶) ۷۱/۱۴ (SEM= ۱۵/۷۳) پسر: ۲ (۲۵%)
دختر: ۶ (۷۵%) ۸ B
سيستي ت حاد
C پسر: ۲۵ (۵/۶۲%) ۶۰ ۸۳/۳۳۸ ۶۳/۱۷۲ ۸۵/۱
۴۰
600462-228873

(SEM= ۰/۳۵) (SEM= ۱۱/۵۱) (SEM= ۶۷/۳۰) (SEM= ۷/۴۲) (%۳۷/۵) ۱۵ :شاهد دختر
(Area Under Curve) جهت مقايسه قـدرت متغيرهـاي
آماري انجـام گرفتـه، سـطح معنـيداري معـادل ۹۵% در نظـر گرفتهو پژوهشگران در کليه مراحل پژوهش به اصول عهدنامـههلسينکي پايبند بودند و اطلاعات نزد ايشان محفوظ ميباشد.
يافته ها
۲۵ كود ك مبتلا بـه پيلونفريـت حـاد (گـروهA )، ۸ بيمـارمبتلا به سيستيت حاد (گروهB ) و ۴۰ كود ك سالم (گروهC ) وارد اين مطالعه شدند. ميانگين سني افراد در گروههايB ،A و C بـ هترتيـ ب (۶۲/۵= SEM =۱۵/۷۳) ، ۵۰/۱۷ (SEM) ۱۴/۷۱ و (۴۲/۷= SEM) ۶۰ مــاه بــود. ســاير متغيرهــاي

پــس از اصــلاح غلظــت ادراري MIF بــا کــراتينين ادرار، ميانگين نسبت ادراريMIF/Cr در گروههاي مختلف مـوردمطالعه ايـن گونـه بـه دسـت آمـد: pg/µmol creatinine (۷۸/۲۳= SEM) ۱۴/۶۶ در بيماران مبتلا به پيلونفريت حاد
(گروه SEM =۰/۵۹) pg/µmol creatinine ،(A) ۵۸/۱ در بيماران مبتلا به سيستيت حاد (گـروهB ) و pg/µmol SEM =۰/۳۵) creatinine) ۸۵/۱ در افراد سال م گروه C.
نتايج آنـاليز تحليلـي نـشان مـيدهـد کـه نـسبت ادراريMIF/Cr در گروهA بهطور معنيداري بالاتر از گروههاي B
(۰۰۱/۰< p) و p <۰/۰۰۱) C) بود. اين نتـايج در نمودار ۱ نيز نشان داده شده است.

همانطور كه در جدول ۲ نشان داده شده است، متغيرهايمختلفي در بيمـاران گـروههـايA و B بـا يكـديگر مقايـسه شدهاند. علاوه بر نسبت بـالاي ادراريMIF/Cr در بيمـارانمبـتلا بـه پيلونفريـت (كـه قــبلاﹰ بـه آن اشـاره شـد)، ESR (۰۲۱/۰=P)، غلظـ ت MIF ادرار (۰۰۱/۰< P) و شـ مارش PMN سرم (۰۲۳/۰=P) نيز در بيماران مبتلا به پيلونفريـتحاد، به طور معني داري بالاتر از مبتلايان بـه سيـستيت حـادبــود. از ســوي ديگــر، هــيچ اخــتلاف آمــاري معنــيداري بيـن ميانگيـن وزن مخـصوص ادرار، دمـاي بـدن و شـمارش گلبولهاي سفيد سرم در بيماران گروههـايA و B مـشاهدهنشد. آناليز آماري بيش تر با آزمونANOVA نشان داد كهتفـاوت آمـاري معنـيدار ميـان نـسبت ادراري MIF/Cr در بيماران مبتلا به پيلونفريـت حـاد و سيـستيت حـاد، از نظـرآماري مستقل از اثـر مخـدوشكننـدگي احتمـالي كـراتينينادرار است (۰۳۹/۰=P).

1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

997414-2278680

نمودار ۱ ‐ پراکندگي مقادير سطح ادراري MIF/Cr در سه گروه مورد مطالعه. اختلاف آماري معني داري بين ميانگين سطح ادراري MIF/Cr در مبتلايان به پيلونفري ت حاد با دو گروه مبتلايان به سيستي ت حاد (۰۰۱/۰ <P) و گروه شاهد (۰۰۱/۰ <P). عدم وجود اختلاف آماري
م عني دار بين ميانگين سطح ادراري MIF/Cr در مبتلايان به سيستيت حاد و گروه شاهد (۶۱۵/۰ = P).

جدول ۲ ‐ مقايسه شاخصهاي مختلف ادراري و خوني در دو گروه A و B
P-value B
سيستي ت حاد A
پيلونفري ت حاد متغير
< ۰/۰۰۱ * ۲۵۴/۱۳
(SEM= ۱۰۹/۷۶) ۳۴۸۳/۳۶
(SEM= ۴۹۲/۹۵) ميانگين MIF ادرار(pg)
۰/۰۴۵ * ۱۵۳/۵ (SEM= ۲۵/۶۱) ۹۳ (SEM= ۱۴/۱۸) ميانگين Cr ادرار (mg/dl)
< ۰/۰۰۱ * ۱/۵۸ (SEM= ۰/۵۹) ۶۶/۱۴ (SEM= ۲۳/۷۸) ميانگين MIF/Cr ادرار(کراتينين pg/µmol)
۰/۸۰۶ ۱/۰۱۱ (SEM= ۰/۰۰۵) ۱/۰۱۲ (SEM= ۰/۰۰۲) وزن مخصوص
۰/۱۱۵ ۳۷/۲۵
(SEM= ۰/۷۵) ۳۸/۰۱
(SEM= ۰/۱۳) درجه حرارت بدن (سانتيگراد)
۰/۰۵۲ ۱۰۶۸۷/۵
(SEM= ۱۶۳۶/۵۷) ۱۶۹۴۸
(SEM= ۱۶۵۷/۵۲) (/µl) WBC
۰/۶۴۴ ۱۰۴۸۵
(SEM= ۸۰۹۱) ۱۳۷۴۶/۵۸
(SEM= ۲۱۱۶/۶۴) (/µl) PMN
۰/۰۲۱* ۲۰/۶۰ (SEM= ۸/۹۲) ۵۳/۹۵
(SEM= ۶/۱۷) (mm/h) ESR
* اختلاف آماري معني دار (۰۵/۰ <P)
پي
نتــايج آنــاليز ROC نــشان داد كــه نــسبت ادراري MIF/Cr ، بهطور بالقوه ميتواند به عنـوان يـ ك شـاخصســودمند در افتــراق پيلونفريــت حــاد از وضــعيت نرمــال (۰۰۱/۰< P و ۹۵۹/۰=AUC ، نمــــودار۲) و حتــــي از سيستيت مزمن (۰۰۱/۰< AUC=۰/۹۶۰ ، P ، نمودار ۳) مورد توجه قرار بگيرد.
است، نتايج آناليزROC نشان ميدهد که مقادير شاخص پيشگويي کنندگي بيش تري نسبت بـه سـاير متغيرهـا در
همانطـور كـه در نمودارهـاي ۴ و ۵ نـشان داده شـده
داراي ح ساسيت ۹۲% و ويژگي ۵/۹۲% ميباشد. ه م چني ن مقـ دار pg/µmol creatinine ۹۰/۴ نيـز از حـساسيت ۹۲% و ويژگــي ۱۰۰% در تفکيــک بيمــاران مبــتلا بــه پيلونفريت حاد از مبتلايـان بـه سيـستيت حـاد برخـوردارميباشد.
عـــلاوه بـــر ايـــن و همـــانگونـــه کـــه در نمـــودار ۶ نشان داده شده اسـت، نـسبت ادراريMIF/Cr از قـدرت
(cut-point) معـادل pg/µmol creatinine۳۹/۵ و pg/µmol creatinine ۹۰/۴ به ترتيب بهتـرين مقـاديرجهت تفکيک پيلونفريت حاد از شرايط نرمال و سيـستيتحاد ميباشـند . مقـدارpg/µmol creatinine ۳۹/۵ در تفکيک بيماران مبتلا به پيلونفريت حاد از افراد سال م تشخيص پيلونفريت حاد از سيستيت حاد برخوردار اسـت؛چرا که سطح زير نمودار (AUC) بـيش تـري در مقايـسهبا ساير متغيرهـا دارد [(۰۰۲/۰=AUCMIF/Cr =۰/۹۷۳ (P در برابــر (۰۵۰/۰=P=۰/۰۵۵) ، AUCPMN =۰/۸۰۰ (P)
.[AUCWBC =۰/۷۴۷ (P=۰/۱۰۶) و AUCESR =۰/۷۹۳

ن مودار ۲ ‐ آناليز(Receiver Operating Curve) ROC براي متغير سطح ادراريMIF/Cr بر ح س ب (کراتينين pg/µmol) در تشخيص پيلونفري ت حاد از شرايط نرمال [۹۵۹/۰ = سطح زير ن مودار (AUC) و ۰۰۱/۰ < P ]

1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:12 +0330 on Wednesday January 10th 2018

-228525-897179

براي (Receiver Operating Curve) ROC ن مودار ۳ ‐ آناليز
متغير سطح ادراري MIF/Cr بر حسب (کراتينين pg/µmol) در تشخيص سي ستي ت مزمن حاد از سي ستي ت حاد [۹۶۰/۰ = سطح زير نمودار (AUC) و ۰۰۱/۰ < P ]
ن مودار ٤ ‐ مقادير سطح ادراري MIF/Cr بر حسب (کراتينين
pg/µmol) در افراد مورد مطال عه در دو گروه کنترل و مبتلايان به پيلونفري ت حاد. خط نقطه چين بيانگر سطح ادراري MIF/Cr
عادل کراتينين pg/µmol۳۹/۵ ميباشد؛ که داراي بهترين شاخص-هاي ارز ش ت شخيصي در پي شگويي پيلونفري ت حاد اس ت (۹۲% = ح ساسي ت و ۵/۹۲% = ويژگي).



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید