تاريخ دريافت مقاله ۲۲/۳/۸۶ تاريخ پذيرش مقاله ٢٠/٨/٨٦ پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي)
سال سيزده م, شماره ۲ , پي در پي ۶۲ ، صفحات ۹۹ تا ۱۰۵
خرداد و تير ۱۳۸۷

بررسي عمل كرد دياستولي ك بطن راس ت در افراد مبتلا به فشار خون
pulse tissue Doppler با استفاده از روش
دكتر مح مد ح سن ن مازي۱ ٭، الها م ع مراني۲ ، دكتر لطيف گچكار ۳، پري جهاندلي۴

چکي ده
سابقه و ه دف: به طور سنتي عملـكرد قلب برروي عملكرد سيستوليك متمركز بود در حالي كه فانكشن دياستوليك در درجه دوم اهميت قرار داشت. در سال هاي اخير مشخص شده كه عملكرد دياستوليك نقش مهمي در مورتاليتي و موربيديتي قلبي دارد. فشار خون سبب اختلال عملكرد سيستوليك و دياستوليك بطن مي شود كه به علت افزايش پس بار مي باشد. در اين مطالعه عملكرد دياستوليك بطن راست در افراد فشار خوني با استفاده از روش pulse tissue Doppler (PTD) بررسي مي شود.
مواد و روش ها: ٣٠ فرد فشار خوني بدون مصرف دارو و ٣٠ فرد نرمال انتخاب شدند. همه افراد گروه فشار خون داراي ريتم قلبي سينوسي بودند و علايم به نفع نارسايي قلبي و ايسكمي و بيماري دريچه قلب و بيماري ريوي نداشتند. در هر دو گروه اكوي استاندارد 2D و M Mode و Doppler انجام شد. اكوي PTD در لترال آنولوس دريچه تريكوسپيد و لترال آنولوس دريچه ميترال انجام شد. با استفاده از PTD يافته هاي سيستوليك و دياستوليك اندازه گيري شد.
يافته ها: افراد مبتلا به فشار خون داراي اختلال در يافته هاي دياستوليك بطن بدون اختلال در عملكرد سيستوليك بودند.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

بطن راست در افراد فشار خوني كاهش ( Early peak velocity/ Late peak velocity) E/Aنشان داد كه نسبت PTD بطن راست DT ( Deceleration time) و (P<٠/٠٠١) بطن راست RT ( relaxation time) .(P<٠/٠١) داشت
(٠٤/٠P<) و ( late peak velocity( Amبطن راست (٠٣/٠P<) افزايش داشت. نسبت E/A بطن راست همبستگي مثبت و معني داري با نسبت E/A بطن چپ داشت (٥/٠ =r و ٠٠٥/٠P<) .
نتيجه گيري: فشار خون در ارتباط با اختلال عملكرد دياستوليك Longitudinal بطن راست مي باشد. اين اختلال با طولاني شدن زمان RT و كاهش نسبت E/A مشخص مي شود كه به علت تداخل عملكرد دو بطن و اثر افزايش فشار بطن چپ مي باشد و PTD مي تواند جهت بررسي عملكرد دياستوليك بطن راست در افراد داراي فشار خوني استفاده شود.
واژگان کلي دي: pulse tissue Doppler ، فشارخون سيستميك ، بطن راست ، دياستول ، سيستول

مق دمه
مورتاليـتي و موربيـديتي قلبي دارد. مطالعات انجام شـده در
اين زمينه نشـان داده است كه گروه زيـادي از افـراد بـا Congestive Heart Failure داراي اختـلال عمـلكـرد دياستوليـ ك بـا عمـكرد نرمـال سيستـوليـ ك قلب مي باشند به طور سنتي بررسي عملكرد قلب برروي عملكرد سيستـولي ك متـمركز شده است در حالي كـه عمـلكرد دياستولي ك در اهميت دوم قرار گرفته است (۱). در سال هاي اخير مشخص شده كه عملكرد دياستولي ك نقش مهمي در

۱ ٭ . نويسنده مسؤول : دانشيار، مركز تحقيقات قلب و عروق ، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي . آدرس براي مکاتبه: تهران، سعادت آباد ، بيمارستان شهيد مدرس ، مركز تحقيـقات قلب و عروق . تلفن و دورنما : ٢٢٠٨٣١٠٦ . پست الکترونيک: hasannamazi @ yahoo.com
۲ . دستيار قلب و عروق ، بيمارستان شهيد مدرس ، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
. استاد ، مركز تحقيقات بيماريهاي عفوني وگرمسيری ، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
. کاردان ، گروه راديولوژی ، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
ماهنامه روش
(۲و۳). علل مختلفي سبب اختلال عملكرد دياستوليك بطن مي شود كه از آن جمله فشار خون است كه سبب اختلال عملكرد ه م سيستولي ك و ه م دياستولي ك بطن مي شود كه مي تواند به علت افزايش after load باشد (۴) و ه م چنين تغيير در geometry بطن چپ به علتremodeling و هيپروتروفي نيز در آن مؤثر است (۳). درگيري بطن راست نيز مي تواند به علت اختلال ساختمان و فانكشن ايجاد شود (۵) كه اختلال عملكرد دياستولي ك بطن راست در افراد فشار خون با استفاده از روش pulse Doppler اكوكارديوگرافي قبلاﹰ نشان داده شده است (۶و۷).
tissue Doppler Imaging روش اكوكارديوگرافي جديد جهت بررسي عملكرد بطن مي باشد (۸) كه ولوسيتي و direction ميـوكارد را مـورد بـررسي قـرار مي دهد (۱).
pulse tissue Doppler برخلاف روش Doppler كه ولوسيتي خون را مورد بررسي قرار مي دهد قادر به بررسي ولوسيتي ساختمان هاي بافتي مي باشد (۱) و از اين طريق اختلال عملكرد سيستولي ك و دياستولي ك بطن را نشـان مي دهد (۸و۹). روش PTD جهت بررسي عملكرد بطن چپ در مطالعات قبلي مورد استفاده قرار گرفته است (۱۱‐۸) و به نظر مي رسد كه جهت ارزيابي عملكرد Longitudinal بطن راست نيز روش مناسبي باشد (۵ و۱۲). با استفاده از اين روش مي توان مكانيس م زمينه اي درگير كننده بطن راست در افراد داراي فشار خون را مشخص كرد (۵). هدف از اين مطالعه بررسي عملكرد Longitudinal بطن راست در افراد داراي فشار خون در مقايسه با افراد نرمال از اين نظر با استفاده از روش pulse tissue Doppler است.
مواد و روش ها
اين مطالعه به روش همگروهي انجام شد كه طي آن ۳۰ فرد داراي فشار خون و۳۰ فرد نرمال از اين نظر مورد مقايسه قرار گرفتند افراد فشار خون از بين بيماران مراجعه كننده به درمانگاه قلب بيمارستان مدرس كه افزايش فشار خون آن ها اثبات شده بود (۹۰/۱۴۰ ≥BP) [ قبلاﹰ دارو مصرف مي كرده و يا اولين مراجعه جهت كنترل فشار خون داشتند ] انتخاب شـده و در صورت تمـايل فـرد جـهت اكـوكارديوگـرافي وارد مطالعه شدند.
بيماران داراي خصوصيات ذيل از مطالعه حذف شدند:
بيماران ديابتي وابسته به انسولين، Valvular regurgitation و Valvular heart disease، بيـماري عـروق كـرونـر بر اساس سابقه آنژين يا علاي م ECC به نفع ايسكمي و يا يافتـه هـاي wall motion abnormality در اكـو، فيبريلاسيون و فلاتر و هر نوع آريتمي قلبي، بيماري ريوي
،(pulmonary hypertension، آس م ، COPD شامل)
Congestive Heart Failure و كارديوميوپاتي در اكو. در افـراد با سابقـه مصرف دارو براي مدت ۳ هفته دارو قطع شد وجهت كنترل فشـار خون از داروهاي با اثر موقت شامـل نيتروگليسرين و كاپتـوپريل زير زباني استفاده شد. جهت ارزيابي هفتـه اي ي ك نوبت ويزيت انجـام شد. گروه كنترل از بين افراد مراجعه كننده به درمانگاه قلـب با علل غيـر فشار خون كه فاقد معيارهاي خروج مطالعه بودند انتخاب شدند. دو گروه از نظر سن و جنس و HR با هم همسان شدند.
اكـوكـارديـوگـرافي 2D و M-mode و Doppler و
با استـفاده از دستگاهـ pulse tissue Doppler كـه Vingmed system five ultrasound system نيـز بـود و tissue Doppler داراي توانـايي انجـام .انجـام شد 3.5 MHS بـا استفاده از ترانسديوسر
و Septal wall ضخـامت ، M-Mode با استفاده از اكـوي left ventricular post wallو right ventricular ant wall (Dimension Left Ventricular End Diastolic) LVEDD و مورد (LV End Systolic Dimension) LVESD و
انـدازه گيـري قـرار گرفت. بـه علاوه متغيرهای فوق الـذکـر،
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

left ventricular fractional shortening TAPSE جهـت بـررسي عملـكرد سيستـوليك بطن چپ و
خرداد
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

(Tricuspid Annular Plane Systolic Excursion) جهت بررسي عملكرد سيستولي ك گلوبال بطن راست اندازه گيـري شد (۱۳). در روش TAPSE در اكوي 2D و نماي apical four chamberاختلاف خط انتهاي دياستولي ك و انتهاي سيستولي ك روي خطي كه از مركز لولتراسوند به محل اتصال آنولوس تريكوسپيد به ديواره لترال RV كشيده شده است اندازه گيري مي شود كه طبق فرمول EF=3.2×TAPSE(mm) ، جهت فانكشن سيستولي ك RV استفاده مي شود (۱۳) كه در مطالعه Kaul و همكاران شرح داده شده است.
اكوي pulse Doppler بطن راست و بطن چپ در نماي apical four chomber و با قرار دادنsample volume در Tip لت هاي تريكوسپيد و ميترال انجام شد و در بطن چپ E-peak velocity و A-peak velocity و نسبت E/A و Isovolemic relaxation time) IVRT) و Diastolic filling period) DFP) محاسبه شد و در بطن راست ه م Epeak و Apeak و E/A و DFP محاسبه شد. اين روش اندازه گيري داپلر در مطالعات قبل بررسي شده بود (۳و۶و۷و۱۲). روش pulse tissue Doppler بـا استـفاده از ترانسـديوسـر 3.5 MHS و در نمـاي apical four chamber انجام شد. sample volume جهت بررسي بطن چپ در محل اتصال lateral mitral annulus به ديواره LV قرار داده شد. ه م چنين جهت بررسي بطن راست نيـز sample volume در محـل اتصـال شروع تا پايان موج سيستولي كS ] بود. اندكس هاي دياستولي ك بررسي شده شامل Em peak(m/s) Am peak(m/s) ،[myocardial early peak velocity] [ myocardial late peak velocity ]و نيز نسـبت Em/Am و [deceleration time] DTm(ms)و relaxation time] RTm(ms) كه فاصله زماني بين پايان Sm تا شروع Em ] بود. تمام متغيرها در سه سيكل قبـلي ثبـت شـده و ميانگين به شكل mean ± SD محاسبه شد. جهت انجام آناليز داده ها به نرم افزار SPSS 11.5 وارد شده و تجزيه و تحليل آماري با استفاده از آزمون هاي Chi-square و t انجام شد. سطح معني دار اختلاف روي ۰۵/۰P< قرار داده شد.
يافته ها
در اين بررسي ۳۰ فرد مبتلا به بيماري فشار خون با ۳۰ فرد سال م از اين نظر مورد بررسي قرار گرفتند. مشخصات بيماران در دو گروه در جدول ۱ نشان داده شده است. دو گروه مورد مطالعه از نظر سن و جنس و ميزان ضربان قلب (heart rate) با ه م همسان بودند.
در افراد فشار خون BMI، فشار خون سيستولي ك و دياستوليك بالاتر بود و اختلاف معني دار وجود داشت
(در هر سه مورد ۰۰۱/۰ P< ).
يافتـه هاي مربـوط بـه اكـوي M Mode و2D نشان داد كه RV ant wall thickness (در گروه فشار
lateral tricuspid annulus به ديـواره ي لتـرال RV خون ٥/١±٩/٥ و گروه كنترل ٨/٠±٩/٤ ، ۰۰۶/۰P<) و قرار داده شد. يافته هاي LV post wall thickness pulse tissue Doppler(در گروه فشـار خـون محاسبه شده شامل موج سيستولي ك مثبت Sm و دو موج ٦/١±٢/١٠ و در گـروه كنتـرل ٢/١±٥/٨، ٠٠١/٠P<) و دياستـوليـ ك منـفي Em و Am بـود. ـاندكس هـاي LVEDD (در گروه فشار خون ۳/۶±۳/۴۹ و در گروه سيستـوليـ ك بـررسـي شـده، شامـل: Sm peak (m/s) كنترل ۶± ۴۶ ، ۰۴/۰P<) در افراد فشار خوني بيش تر از
افراد نرمال بود.
left ventricular- و LVESD ساير يافته ها شامل
.در دو گروه مشابه بود TAPSE و fractional shortening PCT (mm) و [myocardial systolic peak] تا ابتداي QRS كه از شروع precontraction time] كه از contraction time ] CT(mm) ،[بود Sm موج
روش ماهنامه
اختلاف معني دار وجود داشت و يافته هاي مربوط به داپلر تريكوسپيد نيـز درpeak A (٠٩/٠±٤٧/٠ در مقـابل جدول ۱ ‐ توزي ع افراد با و بدون ف شار خون بر اسا س شاخص هاي دموگرافيك
گروه كنترل گروه فشار خون متغيرها
۱۷/۱۳ ۱۷/۱۳ جنس (مذکر/ مؤنث)
۴۸/۷ ±۱۰/۷ ۵۰/۲±۱۲/۱ سن
۲۴/۹±۳/۳ ۲۸/۴±۴ BMI
۱۱۱/۶±۱۴/۱ ۱۵۴/۱±۲۹ فشار خون سيستولي ك
۷۳/۳±۱۱/۷ ۹۷/۱±۹ فشار خون دياستولي ك
۷۴/۹±۱۱/۲ ۷۶/۳±۱۶/۲ Heart rate
٢/٠±٥٩/٠ در گروه فشار خون ، ٠٠٥/٠P< ) و E/A ratio
(۲/۰±۲۷/۱ در مقـابـل ۲۲/۰±۱۴/۱ در گـروه فشـار خـون، ۰۲/۰P< ) كـه اختـلاف معـني داري بيـن دو گـروه وجـود داشت.
اطـلاعات مربـوط بـه بـررسـي PTD دريچـه ميـترال نشان دهنده اختلاف معني دار بيـن P<٠/٠٢) Em peak)

P-Value گروه كنترل گروه فشار خون متغيرها

Ρ<۰/۰۲ ۰/۰۹ ±۰/۰۲ ۰/۰۸ ±۰/۰۲ Early Peak velocity(Em)

NS
Ρ<۰/۰۱
NS
Ρ<۰/۰۰۱
NS
NS ۰/۰۸ ±۰/۰۲
۱/۲۸ ±۰/۵۴
۱۲۸ ± ۳۹/۷ ۳۲±۱۰/۹
۰/۰۸ ±۰/۰۱
۱۲۷/۶±۳۲ ۰/۰۸ ±۰/۰۲
۰/۹۷ ±۰/۲۹
۱۲۷ ±۶۹/۴ ۵۱/۲±۱۵/۸
۰/۰۸ ±۰/۰۲
۱۴۲/۶±۳۲/۲ Late peak velocity(Am)
Em/Am
Deceleration time(DTm)
Relaxation time(RTm)
Systolic peak velocity(Sm)
Preconstruction time(PC) LV mitral lateral annulus

LV mitral lateral annulus

NS ۳۳۲/۸±۴۳/۸ ۳۲۸/۵±۳۶/۹ Contraction time(CT) NS ۰/۱۱ ±۰/۰۲ ۰/۱ ±۰/۰۲ Early Peak velocity(Em) Ρ<۰/۰۳
Ρ<۰/۰۱
Ρ<۰/۰۴
Ρ<۰/۰۰۱
NS
NS ۰/۱۱ ±۰/۰۳ ۰/۹۸ ±۰/۲۵
۱۶۸/۴±۴۴/۱
۲۶±۸/۷
۰/۱۱ ±۰/۰۱
۱۱۵/۱±۲۴/۹ ۰/۱۳ ±۰/۰۳ ۰/۸۲ ±۰/۲۴
۱۹۸/۴ ±۶۶/۱
۴۹/۵±۱۷/۸
۰/۱۲ ±۰/۰۲
۱۱۸/۵±۲۶/۱ Late peak velocity(Am)
Em/Am
Deceleration time(DTm)
Relaxation time(RTm)
Systolic peak velocity
Preconstruction time(PC) RV mitral lateral annulus

RV mitral lateral annulus

NS ۳۳۲/۸±۳۶/۹ ۳۳۳/۹±۳۰/۴ Contraction time(CT)



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید