پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي)
سال سيزده م, شماره ۲ , پي در پي ۶۲ ، صفحات ۸۱ تا ۸۸
خرداد و تير ۱۳۸۷

تاريخ دريافت مقاله ۲۲/۱۲/۸۵ تاريخ پذيرش مقاله ٢٤/٧/٨٦
بررسي تأثير هي دروكسي اوره بر توده هاي خون ساز خارج از مغز استخوان بيماران مبتلا به تالاسمي اينترم ديا
دكتر فريدون مجتهد زاده ۱ ٭، دكتر مهرنو ش كوثريان ۲ ، دكتر سيد احمد شهاب كوثريان ۳، دكتر ح سين كرمي ۴

چکي ده
سابقه و ه دف: از ميان انواع بيماری تالاسمي نوع بتا در ايران شايع تر است. بر خلاف بيماران هموزيگوت يا ماژور در نوعي كه به بتا تالاسمي اينترمديت معروف است، گرچه بيمار از نظر ژنتيك داراي دو ژن غير طبيعي است اما به دلايلي قادر به خون سازي نسبتاﹰ خوبي است. اين گروه اخير به دليل عدم نياز به ترانسفيوژن، به مراكز تالاسمي مراجعه نمي كنند. گزارش هايي مبني بر تأثير هيدروكسي اوره براي كوچك كردن اين توده ها وجود داشت كه اغلب ١ يا ٢ بيمار را معرفي مي كرد. در اين مطالعه مراجعين به مركز آموزشي درماني بوعلي سينا ساري كه فقط با اين دارو و بدون ترانسفيوژن خون درمان شده اند معرفي مي شوند.
مواد و روش ها: مطالعه به صورت كارآزمايي باليني از نوع قبل و بعد انجام شد. زمان مطالعه از بهار سال١٣٨١ تا پاييز١٣٨٥ بـود.
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

بيماران داراي تشخيص قطعي بتا تالاسمي اينترمديت بودند و با علايم عصبي پارستزي، درد، ضعف عضلاني و يـا فلـج انـدام پـائينيمراجعه نموده و با Signa GE) MRI) ستون فقرات و مشاوره نورولوژيست تشخيص اثر فشاري توده هاي خون سـاز خـارج از مغـزاستخوان تأييد شد. هيدروكسي اوره(Medac، Syrea ، آلمان) با دوز ابتدايي يك كپسول ٥٠٠ ميلي گرم در روز شروع شد. تـأثيربر اساس سؤال از بيمار و با شاخص كيفي ارزيابي شد. براي پيگيري تأثير و عوارض جانبي دارو هر ماه براي بيمـارانCBC و انـدازهگيري اوره و كراتينين سرم انجام شد. براي تمام بيمارانMRI دوم انجام گرديـد. از آمـار توصـيفي و بـراي مقايـسه شـاخص هـايگلبولهاي سرخ از آماره تي مزدوج و ويلكاسون رنك تست استفاده و ٠٥/٠P< معني دار تلقي شد.
يافته ها: ٨ بيمار (٧ مرد و ١ زن) در مدت مطالعه با علائم عصبي مراجعه نمودند. علايم عصبي بيماران از چند ماه تا يك هفته قبل از مراجعه شروع شده بود. توده ها با MRI تأييد شدند كه در ناحيه ستون فقرات توراسيك بودند. دوز هيدروكسي اوره از ١٠ميلي گرم تا ٢٠ ميلي گرم به ازاي كيلوگرم وزن در روز تجويز شد. عارضه گوارشي، خوني يا كليوي در مدت پيگيري مشاهده نشد. مدت پيگيري ٧/٤‐٧/٠ سال بود. فاصله درمان تا شروع بهبود يك تا دو هفته و تمام بيماران از رفع پارستزي، برگشت قدرت عضلاني و كم تر شدن و يا بهتر شدن درد گزارش دادند و از درمان راضي بودند. تغييرات شاخص هايCBC معني دار نبودند به جز MCV كه به طور معني داري افزايش داشت كه نشان دهنده تمكين درماني است(٠٥/٠P<).
نتيجه گيري: هيدروكسي اوره بر علايم عصبي ناشي از فشار توده هاي خون ساز خارج از مغز استخوان مؤثر است.
واژگان کلي دي: بتا تالاسمي اينترمديت ، هيدروكسي اوره ، توده خون ساز خارج از مغز استخوان ، همو گلوبين جنيني

مق دمه
تالاسمي ها گروهي از هموگلوبينوپاتي ها مي باشند كه اختلال در سنتز زنجيره هاي هموگلوبين وجـود دارد. نـوعي

۱ ٭ . نويسنده مسؤول : دانشيار ، مركز تحقيقات تالاسمي ، دانشگاه علوم پزشكي مازندران . آدرس براي مکاتبه : ساری ، دانشگاه علوم پزشكي مازندران ، مرکز تحقيقات تالاسمی . تلفن : ٢٢٣٩٦٧٢‐ ٠١٥١ . پست الکترونيک: [email protected]
۲ . استاد ، گروه اطفال ، دانشگاه علوم پزشكي مازندران
. متخصص راديولوژی
. استاديار ، گروه اطفال ، دانشگاه علوم پزشكي مازندران
كه در ايران شايع است بتا تالاسمي است. بيماران هموزيگوت پانكراس، تخمدان، حتي توده نازوفارنكس در ي ك كود ك يا ماژور بدون ترانسفيوژن خون آنمي شديد و گاه كشنده (٧و٨).
پيدا مي كنند. اما در نوعي كه به بتا تالاسمي اينترمديت رشد توده هاي EH به داخل كانال ويا روي اعصاب معروف است گرچه بيمار از نظر ژنتي ك داراي دو ژن نخاعي باعث ضعف اندام ها و پارستزي و در نهايت فلج اندام
غير طبيعي است اما به دلايلي قادر به خون سازي نسبتاﹰ خوبي است. مبتلايان به بتا تالاسمي اينترمديت در واقع بيماراني مي باشند كه به لحاظ ژنتي ك هموزيگوت هستند ولي به دلايلي، هموگلوبينشان افت شديد ومغاير با حيات پيدا نمي كند يعني در حدود ٩‐١٠ باقي مي ماند. حفظ اين هموگلوبين به قيمت پركاري شديد مغز استخوان است.
سالگي با افزايش آلوايمونيزاسيون و عوارض هموليتي ك استخوان بيماران مبتلا به بتا تالاسمي اينترمديت كه در پس از ترانسفيوژن همراه و از مشكلات درماني بيماران درمانگاه تالاسمي بيـمارستان بو عـلي سيـناي ساري مراجعه
عوارض تغيير شكل چهره، اختلال رشد، زخ م پوستي مزمن ناحيه قوزك پا، سنگ هاي صفراوي، افزايش ريسك ترومبوز، هيپرتانسيون شريان ريوي، استئوپوروز، درد هاي استخواني و شكستگي هاي پاتولوژي ك به وفور بيماران را رنج مي دهد (١). شروع ترانسفيوژن خون در بزرگسالي و حتي پس از ٣ مي گردد (١٠‐٩). درمان هاي پيشنهادي براي اين عارضه جراحي و يا راديوتراپي توصيه مي شد ولي بعدها گزارش مواردي از تأثير هيدركسي اوره منتشرگشت (١٤‐١١).
مصرف HU در آنمي داسي شـكل سابقـه طولانـي دارد (١٥) اما در بتا تالاسمي اولين بار توسط Hajjar و در سال
۱۹۹۴ استفاده شد (۱۶). مصرف اين دارو در تـوده هـاي خون سـاز خارج از مغز استخوان اولين بار توسط احمد در سال ۱۹۸۱ گزارش شد (۱۷). در مطالعه پيشينه گزارش موارد اغلب ۱ تا ۲ مورد و در ي ك مقاله ۸ مورد گزارش شده كه به روش هاي متفاوتي درمان شده اند.
در اين مطالعه تأثير HU روي توده هاي خون سـاز مغـز
مي باشد (١).
سال ها پركاري مغز استخوان براي نگه داري Hb باعث
خون ساز نازك مي شود كه ممكن است مغز استخوان بعد) روي بيماران مبتلا بتا تالاسمي اينترمديت كه از سال
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

مي شود مغز استخوان خون ساز رشد زيادي كند كه سبب تغيير چهره اين بيماران مي گردد. در مواردي و بيش تر پس از ٢٠ تا ٣٠ سالگي استخوان متراكم روي استخوان هاي كرده بودند و فقط با هيدروكسي اوره و بدون ترانسفيوژن خون درمان شده اند گزارش مي شود.
مواد و روش ها
مطالعه به روش نيمه تجربي (كار آزمايي باليني قبل و
به صورت تـوده هاي خون سـاز خـارج از مغـز استخوان (EH=Exrtramedullary Hematopoiesis ) ايجـاد مي گردد (١).
1268731734566

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

محل شايع اين توده ها قسمت هاي مجاور ستون فقرات سينـه اي است كه در راديوگرافي ساده قفسه سينه قابل ديدن مي باشد و معمولاﹰ علامت باليني ايجاد نمي كند (١). اما گزارشات متعددي مبني بر عـوارضي ماننـد درد، تنگي نفس، حتي پلورزي ماسيو گزارش شده است (٦‐٢). اين توده ها در محل هاي ديگر نيز گزارش شده اند مانند طحال، ١٣٨١ تا ١٣٨٥ مراجعـه كـرده اند انجام شد. طـرح در شوراي پژوهـشي و اخلاق دانشگاه تأييدگرديدـ. پـس از توضيح امكانات درماني ديگر براي بيمار موافقت آگاهانه وكتبي از بيماران دريافت شد. شرايط ورود داشتن يصـتشخ قطـعي تالاسـمي بـر اسـاس CBC و لكتروفورزا Hb و داشتـن علاي م باليـني پارستزي، درد، ضعـف عضلاني يا فلج و تأييـد تودهEH با MRI و مشورت با نورولوژيست بود.MRI به وسيله دستگاه Signa GE ۵/۰ و ۵/۱ تسـلا انجام شد. پروتـكل درماني شامل تجويز هيدركسي اوره (كپسول ٥٠٠ ميلي گرم Syrea ساختMedac كـشور آلمـان) با دوز ابتدايي يک عدد روزانه بود. بيـمار فلج در بخش بستري بود و هرروز توسط تيم درماني معاينه مي شد. تأثيـر بر اساس سؤال از بيمار و به صورت شاخص كيفي پرسيده و ثبت شد. پس از بهبود علاي م و راه افتادن بيمار، به طور سرپايي پيگيري مي شد. هرماه علاوه بر سـؤال راجـع به علاي م و عـوارض احتـمالي گـوارشي براي بيـماران آزمايشCBC وUrea و Cr انجام مي شد. افـزايش MCV گلبول هاي سرخ به معني تمكين مناسب درماني در نظر گرفته مي شد و چنان چه ماكروسيتوز ايجاد نشده بود و يا درصدNRBC افت نمي كرد دوز دارو افزايش مي يافت. فواصل پي گيـري پس از ٦ ماه به هـر ٣ مـاه افزايش يافت. MRI دوم در همـان مركز انجـام شد. از آمار توصيفي براي نمايش داده ها استفاده شد. براي مقايسه تغييرات شاخـص هاي خوني از آماره تي مزدوج و
جدول ١ ‐ خصوصيات دموگرافيك بي ماران تالاس مي ك مبتلا به توده هاي خون ساز خارج از م غز استخوان بي مارستان بوعلي سينا ‐١٣٨٥
HU بع د از CBCآخرين

مصرف

مدت
HU

تا

مصرف

مدت

HU

تا



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید