پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي) سال سيزده م, شماره ۱ , پي در پي۶۱ ، صفحات ۵۳ تا ۵۷
فروردين و ارديبهش ت ۱۳۸۷

تاريخ دريافت مقاله ۴/۱۱/۸۵ تاريخ پذيرش مقاله ٤/٧/٨٦
بررسی ميزان LDL اکسي د ش ده و کارکرد آنزي م سوپر اکسي د ديسموتاز در بيماران داراي فشار خون بالا و گروه شاه د آنان
دکتر مح مد اسد پور پيرانفر ۱ ٭، دکتر امير ح مزه پردال ۲ ، دکتر اف سانه رجبياني ۳، دکتر مرتضي عبدالهي ۴، دکتر مهدي هدايتي ۵

چکي ده
سابقه و ه دف: فشارخون بالا بيماري بسيار شايعی است که در حال حاضر يکي از عوامل مهم بيماريزايي و مرگ و مير مي باشد. افزايش فشار خون سيستوليک، عاملی مؤثر و خطر زا براي بروز بيماري هاي قلبي و عروقي و عروق مغزي، نارسايي قلب، نارسايي کليه، عروق محيطي و مرگ زودرس به شمار می رود. از سوي ديگر در فشار خون بالا به سبب افزايش شدت و سرعت جريان خون، رخدادهاي اکسيداسيون و پر اکسيداسيون نيز افزايش مي يابد. اين مطالعه با هدف مقايسه ميزان LDL اکسيد شده و کارکرد آنزيم سوپر اکسيد ديسموتاز در بيماران داراي فشار خون بالا و گروه شاهد آنان انجام گرفت.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

مواد و روش ها: در اين پژوهش ۷۰ نفر از بيماران با فشارخون بالا فاقد بيماري مهم ديگر و ۷۰ نفر شاهد آن ها از هر دو جنس در محدوده سني ۳۰ تا ۷۵ سالگي مورد بررسي قرار گرفتند. پس از خون گيري، ميزان OX-LDL و کارکرد آنزيم سوپر اکسيد ديسموتاز در سرم بيماران و شاهدان اندازه گيري شد. اندازه گيري ميزان OX-LDL با روش Elisa و کارکرد آنزيم سوپر اکسيد ديسموتاز با روش رنگ سنجي آنزيمي انجام و داده ها پس از ورود به برنامه SPSS توسط آزمون t بين دو گروه مقايسه گرديد.
يافته ها : نتايج پژوهش بر روي۷۰ نمونه بيماران با فشار خون بالا در سنين۳۰ تا۷۵ سالگي از هر دو جنس و با ميانگين سني ۱۴ ± ۲/۵۲ سال و ۷۰ نمونه شاهد آنها با ميانگين سني ۱۳± ۴۵ سال نشان داد که ميزان کارکرد آنزيم سوپر اکسيد ديسموتاز
(SOD) در گروه بيماران و شاهدان به ترتيب۲۷±۱۰۰ و۱۱ ± ۱۰۵ واحد در ميلي ليتـر بـود کـه ايـن تفـاوت از نظـر آمـاري معني دار نيست، ولـ ی ميـزان LDL اکـسيد شـده(OX-LDL ) در گـروه بيمـاران و شـاهدان بـه ترتيـب۴ ± ۱۴ و ۳ ± ۳/۷ ميلي واحد در ليتر بود که اين تفاوت از ديدگاه آماري معني دار است (۰۰۱ /۰ < P ).
نتيجه گيري: بر اساس يافته هاي پژوهش مي توان گفت در افراد با فشار خون بالا ميزان LDL اکسيد شده (OX- LDL ) افزايش مي يابد که در حقيقت پيامد رخداد فرآيندهاي اکسيداسيوني است. درباره کاهش ميزان کارکرد آنزيم سوپر اکسيد ديسموتاز آن در افراد داراي فشار خون بالا، شايد بتوان گفت اين کاهش پيامد تشديد رخدادهاي اکسيداسيوني است که به طور معمول در هنگام افزايش فشار خون رخ مي دهد.
واژگان کلي دي: فشار خون بالا، LDL اکسيد شده، آنزيم سوپر اکسيد ديسموتاز

مق دمه
فشار خون بالا يک بيماري بسيار شايع مي باشد که در به شمار می رود. فشار خون سيستوليک بالا يک عامل خطر حال حاضر از عوامل مه م عوارض و مرگ و مير در جهان قوی مي باشد که از عوامل مهم در بيماري هاي قلبي و عروقي

۱ ٭ . نويسنده مسؤول : استاديار، گروه قلب و عروق، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي. آدرس براي مکاتبه: تهران، اوين، خيابان تابناك، بيمارستان آيت ا… طالقاني، بخش قلب و عروق، دانشگاه علـوم پزشكي شهيـد بهشتي. پست الکترونيک: [email protected]
۲ . استاديار، دانشکده تغذيه و صنايع غذايي، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
. استاديار، بيمارستان دکتر شريعتي، دانشگاه علوم پزشكي تهران
. استاديار، انستيتو تحقيقات تغذيه ای و صنايع غذايي، دانشکده تغذيه، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
. استاديار، مرکز تحقيقات غدد درون داخلي و متابوليسم، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي
٥٤ / دو ماهنامه پژوهنده ميزان LDL اکسيد شده و کارکرد آنزي م سوپر اکسيد ديسموتاز در فشار خون بالا

به حساب مي آيد و حـتي ادعـا شده است که رخـداد برخي سرطان ها نيز با فشـار خـون بالا وابسـتگي دارد. ه م چنين
فشار خون بالا از مهم ترين عـوامل خطر ساز در بيماري هاي عروق مغزي، نارسـايي کليـه، بيماري هاي عروقي محيطي و مرگ زودرس مي باشد (۱و۲).
(۸۹‐۸۵ / ۱۳۹‐۱۳۰ ميـلي متر جيـوه)، مرحلـه ي ۱
(۹۹‐۹۰ / ۱۵۹‐۱۴۰ ميـلي متـر جيـوه)، مرحلـه ي ۲ مواد و روش ها
فشـار خـون از نظـر شـدت، به گـروه هـاي بـالاي نرمال ويتامين C ، ويتامينA و … ). مه م ترين آنزي م دفاعي نيز سوپر اکسيد ديسموتاز اسـت (۱۳‐۳).
اين مطالعه با هدف بررسی ايراني ميزان OX-LDL و فعاليت آنژي م سوپر اکسيد ديسموتاز در يک جمعيت صورت گرفت تا درجهت روشن شدن دگرگوني اکسيداني مولکول ها در فشار خون بالا کمک کننده باشد.
(۱۰۹‐۱۰۰ / ۱۷۹‐۱۶۰ ميـلي متر جيوه) ، مرحلـه ي ۳
(فشار خون بيش تر از ۱۱۰/۱۸۰ ميلي متر جيوه) تقـسي م مي شود.
شيوع بالاي فشار خون بالا با هزينه هاي درماني سنگين همراه مي باشد که بر اساس يکي از آمارها، هزينه درمان فشار خون بالا در سال ۲۰۰۰ در آمريکا ۲/۳۷ ميليارد دلار بوده است (۲). به نظر مي رسد تا سال ۲۰۱۰ در حدود ۲/۱ بيليون نفر بيمار با فشار خون بالای نيازمند به درمان در دنيا وجود داشته باشـد (۱و۲).
فشار خون بالا دارای اثرات نامطلوبی در سطـح بافت ها و ياخته ها و مولکول ها است که آن ها نيز خود مي توانند آسيب هايي را به وجود آورند که مهم ترين آن ها آترواسکلروز است .
رخداد اکسيداسيون بيش تر و نيز پراکسيداسيون، يکي از پيامدهاي ناگوار فشار خون بالا بر روي سامانه هاي مولکولي است. در اين فرآيندهاي اکسيداسيوني، پراکسيدها به وجود مي آيند که خود سبب آسيب ها و زخ م هايي در ديواره ي رگ ها مي شوند. از مه م ترين فرآيندهاي اکسيداسيوني، مي توان اکسيداسيون ليپيدها و ليپوپروتئين ها را نام برد که
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

يکي از آن ها ايجادLDL اکسيد شده (OX- LDL) مي باشد که به عنوان عامل پايه اي آسيب رساني به ديواره رگ و ايجاد آترواسکلروز مي باشد. در برابر ايجاد اکسيدان ها، دستگاه آنتي اکسيداني ه م به طور عادي فعال مي شود که دو نوع است: آنزيمي و غير آنزيمي (گلوتاتيون، ويتامين E ، اين مطالعـه ي موردـ‐ شاهـدي در بخـش قلب و عروق بيمارستان طالقاني بر روی ۷۰ نفر از بيماران با فشار خون بالا (بيش از ۹۰/۱۴۰ ) و بدون بيماري هاي کبدي، کليوي، ديابت و سرطان که به صورت تصادفي انتخاب شدند و ۷۰ نفر شاهد آن ها از هر دو جنس در سنين ۳۰ تا ۷۵ سالگي در مدت يک سال انجام گرفت. در اين مطالعه، اين بيماران از نظر ميزان (OX-LDL) و کارکرد آنزيم سوپر اکسيد ديسموتاز (SOD) مـورد ارزيابی قرار گرفتند. ميزان LDL اکسـيد شـده (OX-LDL) سـرم بـه روش الايـزاي دو جايگاهي (ساندويچيOxidized LDL , ELISAKit, Mercodia AB, Uppsala , Sweden) مورد سنجش قرار گرفت که همـه اين نمونه ها در يک مرحلـه بررسـی شدند و درصد تغييرات درون آزموني در هر سه محدوده غلظتي پايين، وسط و بالا، ک م تر از ۷/۸ درصد بود. ميزان کارکرد آنزي م سوپر اکسيد ديسموتاز سرمي نيز به روش رنـگ سنـجي آنزيـ م (SOD ActivityKit, JalCA ShizuoKA, Japan ) مورد سنجش قرار گرفت که همه نمونه ها در يک زمان بررسی شدند و درصد ضريب تغييرات درون آزموني در هر سه محدوده غلظتي پايين، وسط و بالا ک م تر از ۴/۷ درصد بود.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

پس از به دسـت آوردن يافتـه ها، با استـفاده از نرم افـزار آماري SPSS 13 و آزمون t تجزيه و تحليل انجام شد و برآوردها باCL) %٩٥ Confidence limit ) مورد بررسي قرار گرفتند. در اين مطالعه ٠٥/٠ < P معني دار تلقي شد. يافته ها
نتايج پژوهش بر روي ۷۰ نمونه بيماران با فشار خون بالا در سنين ۳۰ تا ۷۵ سالگي از هر دو جنس و با ميانگين سني ۱۴ ± ۲/۵۲ سال و ۷۰ نمـونه شاهـد بـا ميـانگـين سـني
۱۳ ± ۴۵ سال نشان داد که ميزان کارکرد آنزي م سوپر اکسيد ديسموتاز (SOD) در گـروه بيـماران ۲۷ ± ۱۰۰ واحـد در ميلي ليتر و در گروه شاهدان ۱۱ ± ۱۰۵ واحد در ميلي ليتر (۹/۸ = CV% و ۸۹۵/۱۰ = SD و ۱۲۲ = X و ۶ = N ) و ميزان LDL اکسيد شده (OX-LDL) در گـروه بيمـاران ۴ ± ۱۴ ميلي واحد در ليتر و در گروه شاهدان ۳ ± ۷/۷ ميـلي واحـد در ليـتر ( ۴/۷ = CV% و ۴۱۶۷/۰ = SD و ۵/۵ = Xو ۶ =N ) مي باشد. ميزان SOD در بيماران ۲/۵ واحد از شاهدان ک م تر است، اما اين تفاوت معني دار نيست. ميزان OX-LDدرگروه بيماران در حدود ۶ واحد بيش تر از شاهدان است که با ۱ ۰۰/۰ <P اين تفاوت معني دار است
.(P <۰/۰۰۱)
بح ث
فشار خون بالا يک عامل خطر مه م در رخدادهاي قلبي و عروقي مي باشد که عوامل گوناگوني وابسته به آن مي باشند.
يکي از اين مـوارد دگـرگـوني هـاي ليپوپروتئـين ها و نيـز رخدادهاي اکسيداسيون و پراکسيداسيون و پيامدهاي ناشي از آن ها می باشد.LDL اکسيد شده به عنوان يک عامل مه م و خطر زاست که ميزان آن تا حد زيادي وابسته به رخدادهاي اکسيداسيوني است. آنزي م سوپر اکسيد ديسموتاز نيـز به عنـوان نخستيـن سـد دفـاعي آنتي اکسيداني آنزيمي مي باشد.
شماره ۱، پي در پي ۶۱ , فروردين و ارديبهشت ۱۳۸۷ دکتر محمد اسد پورپيرانفر و همکاران / ٥٥

يافتـه هـاي اصلي پژوهـش درباره ميـزان کارکرد آنزيـ م سوپر اکسـيد ديسموتاز نشـان داد که در شاهـدان اين ميزان بيش تر است، هر چنـد که اين تفاوت معني دار نيست. در بررسي تاريخچه پژوهش هاي انجام شده، FuKai و همکاران در بررسي خود بر روي رابطه فشار خون بالا، آنژيوتنسين II و بيـان آنزيـ م سوپـر اکسـيد ديسـموتاز برون ياختـه اي (ec SOD ) دريافتند که فشار خون بالا استرس اکسيداتيو را افزايش مي دهد. بر اساس اين مطالعه، تزريق آنژيوتنسين II
در موش ها سبـب افزايـش فشار خون سيستوليک و سـه بـرابـرشدن کارکرد سـوپر اکسيـد ديسـموتاز برون ياخته اي ((ecSOD می شود، درحالي که اگـر نوراپي نفرين عامـل افزايش فشار خون باشد، افزايـشی در ميـزان سوپر اکسيد ديسموتاز بـرون ياختـه اي ((ecSOD ديـده نمـي شـود.
بنابراين تحريک زياد شدن توليد سوپر اکسيد ديسموتاز برون ياخته اي (ec SOD ) توسط آنژيو تنسينII ، به سبب افزايش فشار خون نيست و آنژيوتنسين II به طور جداگانه موجـب افزايش سوپـر اکسـيد ديـسموتاز بـرون ياختـه اي (ec SOD) مي شود. اين کارکرد آنژيوتنسين II روي ecSOD سوپر اکسيد ديسموتاز برون ياخته اي (ecSOD) ممکن است تعديل کننده وضعيت اکسيداتيو ديواره رگ ها در فرآينـدهاي پاتولوژيـک باشـد که در آن سيـستم رنين‐ آنژيوتنسين فعال مي شود (۷).
Congura MC و همکاران نيز در بخش قلب دانشگاه آتلانتا در يافته بودند که فشار خوني که توسط آنژيوتنسين II به وجود مي آيد موجب افزايش سوپر اکسيد ديسموتاز برون ياخته اي مي شود. بر پايـه ي ايـن گمـانه ايـن رخداد را يک مکانيس م جبراني تلقي نمودند که موجب جلوگيري از فشار خون مي شود. براي بررسي اين گمانه موش هاي با کمبود سوپر اکسيد ديسموتاز برون ياخته اي (ecSOD) را مورد مطالعه قرار داده و به اين نتيجه رسيدند که در اين گروه افزايش فشار خون در قبال آنژيوتانسين II از موش هاي معمولي بيش تر است (۱۶۸ ميلي متر جيوه در برابر ۱۴۷ ميلي متر جيوه، ۱ ۰/۰ < P ) (۱۵).
Ferroni P و همکاران در بررسي خود بر روی اختلال کارکرد اندوتليال و استرس اکسيداتيو در فشار خون سرخرگي نشان دادند که آنيون سوپر اکسيد به عنوان يک عامل اساسي تعـيين کننده بيـوسنتز NO بوده و يک عامـل مهـ م منقبض کننده رگي (Vasoconstrictor) مي باشد. ه م چنين افزايش مقادير نشان گرهاي زيستي پراکسيداسيون ليپيدي و استرس اکسيداتيو در بيماران با فشار خون بالا ديده مي شود
پيش تر، پژوهشـگراني ماننـد Hafidi ME ،Raig، رخدادهاي اکسيداسيوني افزايش يافته و سبب افزايش
.مي شود LDL اکسيداسيونLerman LD ،Vaziri ND ،Pierdominico SD که درباره رخـدادهاي اکسـيداسيون و Donmez G و
(۱۶).
٥٦ / دو ماهنامه پژوهنده ميزان LDL اکسيد شده و کارکرد آنزي م سوپر اکسيد ديسموتاز در فشار خون بالا

تفاوت معني دار است ( ۰۰۱/۰ < P). اين يافته با يافته هاي
به دست آمده توسطToikka،Pierdominico SD ،Raij Qinones و Brokes ه م خوانی دارد (۳و ۵ و ۸ و۱۰و۱۳) و نشان دهنده ي اين مسأله است که در فشار خون بالا
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

پر اکسيداسيون و کارکرد آنتي اکسيدان ها بررسي هايي انجام داده اند (۵‐۳ و۹و۱۱و۱۲) نشان داده اند که فشار خون بالا سبب افزايش رخدادهاي اکسيداسيوني مي شود که خود بر اهميت و کاربرد آنتي اکسيدان ها مي افزايد. چون آنزي م سوپر اکسيد ديسموتاز به عنوان نخستين سد دفاعي آنزيمي در برابر آنتي اکسيدان هاست، بنابراين کاهش آن در بيماران با فشار خون بالا ممکن است مربوط به افزايش استرس اکسيداتيو باشد.
يافته هاي اصلي پژوهش درباره OX-LDL نشان داد که
نتيجه گيري
بر اساس يافته هاي پژوهش مي توان گفت که در افراد با فشار خون بالا ميزان OX-LDL افزايش مي يابد که در حقيقت پيامد افزايش رخداد فرايند هاي اکسيداسيوني در هنگام بالا بودن فشار خون است. از سوی ديگر، ميزان آنزي م سوپر اکسيد ديسموتاز در افراد داراي فشار خون بالا کاهش يافته است. شايد بتوان گفت اين کاهش پيامد شديد شدن رخدادهاي اکسيداسيوني است که به طور معمول در هنگام افزايش فشار خون رخ مي دهد.
ميزان آن در گروه بيماران ۶ واحد بيش تر است که اين
REFERENCES

.1 BraunWald. Heart disease. A Text book cardiovascular medicine. 5th Ed. Philadelphia: Saunders Company. 2001.
.2 Valentin F, Wayne A R, Robert A. Hurst’s The Heart. 10th Ed. New York: McGraw Hill. 2001.
.3 Raij L, Hayakawa H, Coffee K, Guerra J. Effect of doxazosin on endothelial dysfunction in hypercholesterolemia / antioxidant – deficient rats. Am J Hyperten 1997; 10: 1257-62.
.4 el Hafidi M, Baños G. In Vivo plasma lipid oxidation in sugar – induced rat hypertriglyceridemia and hypertension. Hypertension 1997; 30: 624-8.
.5 Pierdomenico SD, Costantini F, Bucci A, De Cesare D, Cuccurullo F, Mezzetti A. Low density lipoprotein oxidation and vitamin E and C in sustained and with coat hypertension. Hypertension 1998; 31: 621-26.
.6 Keidar S. Angiotensin, LDL oxidation and atherosclerosis. Life Sci 1998; 63 (1): 1- 11.
.7 Fukai T, Siegfried MR, Ushio-Fukai M, Griendling KK, Harrison DG. Moderation of extracellular superoxide dismutase expression by angiotensin II and hypertension. Circ Res 1999; 85(1): 23- 8.
شماره ۱، پي در پي ۶۱ , فروردين و ارديبهشت ۱۳۸۷ دکتر محمد اسد پورپيرانفر و همکاران / ٥٧

.8 Toikka JO, Laine H, Ahotupa M, Haapanen A, Viikari JS, Hartiala JJ, et al. Increased arterial intima-media thickness and in vivo LDL oxidation in young men with borderline hypertension. Hypertension 2000; 36: 929- 33.
.9 Vaziri ND, Wang XQ, Oveisi F, Rad B. Induction of oxidative stress by glutathione depletion causes severe hypertension in normal rats. Hypertension 2000; 36: 142-6.
.01 Quiñones-Galvan A, Pucciarelli A, Fratta-Pasini A, Garbin U, Franzoni F, Galetta F, et al. Effective blood pressure treatment improves LDL cholesterol susceptibility to oxidation in patients with essential hypertension. J Intern Med 2001; 250 (4): 322- 6.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

.11 Lerman LO, Nath KA, Rodriguez-Porcel M, Krier JD, Schwartz RS, Napoli C, et al. Increased oxidative Stress in experimental Reno vascular hypertension. Hypertension 2001; 37(2): 541- 6.
.21 Donmez G, Derici U, Erbas D, Arinsoy T, Onk A, Sindel S, et al. The effects of losartan and enalapril therapies on the levels of nitric oxide, malondialdehyde, and glutathione in patients with essential hypertension. Jpn J physiol 2002; 52(5): 435-40.
.31 Brockes C, Locher R, Böttcher A, Schmitz G, Vetter W. LDL-oxidation and -subgroups in normo-and hypertensive patients with and without a family history of hypertension. Vasa 2002; 31 (2): 75-80.
.41 Hodis HN, Hashimoto S, Mack WJ, Sevanian A. Probucol reduces oxysterol Formation in hypertensive Rabbits. Hypertension 2002; 36; 436-41.
.51 Gongora MC, Qin Z, Laude K, Kim HW, McCann L, Folz J R, et al. Role of extracellular superoxide dismutase in hypertension. Hypertension 2006; 48(3); 473-81.
.61 Ferroni P, Basili S, Paoletti V, Davì G. Endothelial dysfunction and oxidative stress in arterial hypertension. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2006; 16(3):222- 33.



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید