تاريخ دريافت مقاله ۲۰/۱۲/۸۵ تاريخ پذيرش مقاله ٦/٣/٨٦ پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي) سال سيزده م, شماره ۱ , پي در پي ۶۱ ، صفحات ۳ تا ۸
فروردين و ارديبهش ت ۱۳۸۷

بررسي فراواني گيرن ده فاكتور رش د اپي درمي، درجه ب دخيمي و درگيري گره هاي لنفاوي زير بغ ل در مبتلايان به سرطان اوليه پستان
دكتر مح مدرضا جلالي ندوشن ، دكتر الها م نيساني ساماني ٭، مهند س ناصر ولايي۳

چکي ده
سابقه و ه دف: سرطان پستان، شايع ترين سرطان زنان در ايران و جهان مي باشد. كشف عوامل مؤثر در پيش آگهي سرطان پستان، بسيارمورد توجه است و تازه ترين فرضيه در اين زمينه، همراهي گيرنده ي فاكتور رشد اپيدرمي در تعيين سرنوشت نهايي بيماران است. تحقيق حاضر بر روي مراجعين به بيمارستان شهيد مصطفي خميني تهران با هدف تعيين فراواني گيرنده ي فاكتور رشد اپيدرمي، درجه بدخيمي و درگيري گرههاي لنفاوي زيربغل در سرطان اوليه پستان، انجام گرفت.
مواد و روش ها: اين مطالعه به روش مقطعي بر روي كليه نمونه هاي واجد شرايط بيماران مبتلا به سرطان پستان (٥٧ نمونه)، انجام گرفت. يكي از برش هاي بافتي تومور و گره لنفاوي به روش هماتوكسيلين و ائوزين، رنگ آميزي و نوع و اندازه ي تومور، تعداد گره (هـاي) لنفاوي درگير و درجه ي بدخيمي بر اساس معيارهاي Natingham Modification Bloom – Richardson تعيين شد. ده نمونه ي ديگر به روش رنگآميزي ايمونوهيستوشيمي با آنتيبـادي پلي كلونال، از نظـر وجـود گيرنـده ي فاكتـور رشـد اپيدرمي بررسي گرديد.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

يافته ها: از ٥٧ نمونه مورد بررسي، ٥/٨٩% نمونه ها از نظر گيرنده ي فاكتور رشد اپيدرمي مثبت بودند و در ٧/٦٦% افراد مورد مطالعه نيز درگيري گره هاي لنفاوي زير بغل، مشاهده شد. در اين مطالعه، بين گيرنده ي فاكتور رشد اپيدرمي و درگيري گره هاي لنفاوي زير بغل ارتباط معني داري مشاهده نشد. بيش ترين نمونهها مربوط به Grade III : ٩/٤٣% و كم ترين نمونهها مربوط به
.بود %٢٢/٨ : Grade I
نتيجه گيري: همراهي گيرنده ي فاكتور رشد اپيدرمي در بيماران مبتلا به سرطان پستان بايد توجه خاصي را به اين عامل، به عنوان فاکتـوري براي پيش گويي سرنوشـت نهايي بيماران و مداخلات درماني جلب نمايد. ليكن، تعيين نقش دقيق گيرنده ي فاكتور رشد اپيدرمي در پيش آگهي سرطان پستان، نيازمند مطالعات گسترده و پي گيري طولاني مدت مي باشد.
واژگان کلي دي: سرطان پستان، گيرنده فاکتور رشد اپيدرمي (EGFR) ، گره هاي لنفاوي زير بغل ، درجه بدخيمي

مق دمه
سرطان پستان، شايع ترين بدخيمي در زنان در سراسر دنيا و شايع ترين علت مرگ ناشي از سرطان در زنان ٥٥‐٤٠ سال مي باشد (٦‐١). بر اساس گزارش انجمن سرطان امريكا، تا سال ٢٠٠٦ سالانه تقريباﹰ ٢١٣٠٠٠ زن مبتلا به سرطان مهاج م پستان و ٦٢٠٠٠ مورد سرطان درجا (in situ) تشخيص داده شده و هر سال ٤٠٢٠٠ زن به علت سرطان پستان فوت کرده اند (٣و۴). در سالهاي اخير، تعداد عوامل وابسته به تومور كه بتوانند پيش آگهي بيماران مبتلا به سرطان پستان را تعيين كنند، افزايش يافته است. اين عوامل مؤثر در پيش آگهي، در تصميمگيري باليني و انتخاب درمان مناسب، كم ك كننده ميباشد و مي توانند عود يا مرگ، موفقيت يا شكست درماني را پيشبيني كنند.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

در مجموع مي توان عوامل مؤثر در تعيين پيش آگهي سرطان پستان را در ٢ گروه تقسي م كرد: ١‐ عوامل بافتي يا كلاسيـ ك (chronological) كه طـول مدت سرطان را نشان مي دهد. مثل اندازه تومور، وضعيت درگيري گره هاي لنفاوي، درجـه بدخيمي، وضعيت گيرندهـهاي هورمـوني، تهاج م عروقي، سن. ٢‐ عوامل بيولوژي ك كه رفتار تومور و قدرت متاستاز را نشان مي دهد و در اين گروه، فاکتور هاي آنژيوژنز از جمله فاکتور رشد اندوتليال عروقي، عوامل تكثير بافتي (MIBI/Ki67/TU)، گيـرنـده هـاي فاكتـور رشـد (EGFR/cer B2/neu)، تنظيمـ كننده هاي سيـكل سلولي
(P53/c-myc/cyclis)، پروتئـاز (اروكينـاز/ فعـال كننـده پلاسمينوژن كاتپـسين CD)، پروتئين هاي متـاستـازي (گيرنده لامينين ، nm23)، پروتئين شو ك گرما، PS2 را به عنـوان عوامل همراه با سرطان پستـان گزارش كـرده اند (١١‐٧).
تازه ترين فاكتور هشدار دهنده در اين زمينه، گيرنده فاكتور رشـد اپيـدرمي يا Epidermal Growth Factor Receptor
سرطان پستان و نحـوه ي بـروز آن، مي تـوان از اين عامـل شسته شد و آن گاه به مدت ١٠ دقيقه در محلول بافر سيترات
(EGFR) مي باشد.EGFR ، ي ك گيرنده بزرگ بين غشايي تيروزين كينـازي در سطح سلولي است كه پس از اتصال ليگاندهايي نظيرEGF و TGF-α، احتمالاﹰ باعث فعال شدن مسير رشد و تقسيم سلولي مي شود. EGFR از نظر ساختماني، ي ك گليكوپروتئين ١٧٠ كيلودالتوني و محصول پروتو انكوژن c-ERBB مي باشد و ژن آن روي ٧q٢١ قرار دارد (١٢‐١٠). در صورت اثبات همراهي گيرنده فاكتور رشد اپيدرمي با در مبتلايان به سرطان پستان، اين تحقيق بر روي مراجعين به بيمارستان شهيد مصطـفي خمـيني تهـران در سـال هاي
٨٢‐١٣٧٩ انجام گرفت.
مواد و روش ها
اين پژوهش به روش مقطعي (Cross-Sectional) روي كليه نمونه هاي واجد شرايط ماستكتومي بيماران مبتلا به سرطان اوليه و مهاج م پستان انجام گرفت.
اطلاعات دموگرافيك شامل سن و جنس بيمار از پرونده نمونه هاي ارسالي به بخش پاتولوژي استخراج گرديد. نمونه ها برش داده شده و مشخصات ماكروسكوپي به ويژه اندازه تومور و تعداد گرههاي لنفاوي جدا شده تعيين گرديد.
پس از فيكساسيون نمونه ها با فرمالين بافره ١٠% به مدت ٤٨‐٢٤ ساعت، برش هايي به تعداد كافي از تومور و گره هاي لنفاوي داده شد و آماده سازي گرديد. سپس قالب گيري در پارافين، برش بافتي از تومور و گره هاي لنفاوي به ضخامت ٣ ميكرومتر انجام شد. آنگاه برش ها، از محلول آب و الكل عبور داده شده و به مدت ٥ دقيقه، در حمام آب گرم و سپس روي لام قرار گرفت. در مرحله بعد، لام ها را به مدت ٣٠ دقيقه، در فور٦٠‐٥٦ درجه، قرار داده و ٣ مرتبه، هربار به مدت٣٠ دقيقه، از گزيلول عبور داده شد. بعد از اين مرحله نمونه ها از الكل١٠٠% عبور داده و مجدداﹰ به مدت ٥ دقيقه در الكل ١٠٠% و ٣ دقيقه در الكل ٩٦% قرار داده شد و سپس از الكل
٧٥% و آب مقطر، عبور داده شده و با بافر PBS، ٣‐٢ بار شسته شد. در مرحله بعد، نمونه ها به مدت ١٠ دقيقه در محلـول متانـول٣٠% و H2O2 قـرار داده شـد و بـا PBS
به عنوان عامل تعيـين پيـش آگـهي و مداخـلات درماني استفاده كرد (١٨‐١٣).
با توجه به عدم گزارش از وضعيت گيرنده فاكتور رشد اپيدرمي در جامعه ايراني و به منظور تعيين فراواني EGFR و درگيـري گره هـاي لنفاوي زير بغـل و درجـه ي بدخيمي سدي م، در اتوكلاو، در دماي ١٢٠ درجه نگهداشته و با PBS شسته شد.
يكي از برش هاي بافتي تومور و ه م چنين برش بافتي از گره هاي لنفاوي با هماتوكسيلين‐ ائوزين رنگ آميزي گرديد و نـوع تومـور و نيـز درجـه بدخيمي آن بر اسـاس معيارهاي Natingham Modification of Bloom-Richardson در سه درجه ١ و ٢ و ٣ و تعداد گره هاي لنفاوي درگير، تعيين گرديد (٥‐٣). ه م چنيـن، اسلايد ديگـر به روش رنگ آميزي ايمونوهيستوشيمي با آنتـي بادي پلـي كلـونـال رنگ آميزي و به وسيـله ميكروسكوپ نوري از نظر مثبت بودن، شدت و درصد رنگ پذيري EGFR بررسي شد. شدت رنگ پذيري نمونه هاي بافتي براساس اطلس پيشنهادي كيت رنگ آميزي EGFR در چهار درجه ي صفر (فاقد رنگ)، ١ (ضعيف)، ٢ (متوسط) و ٣ (شديد) تعيين شد (٢).
در مرحله بعد، از پرونده پاتولوژي بيماران، درگيري گره هاي لنفاوي و تعداد آن ها در ناحيه زير بغـل، استـخراج گرديد. پس از مشاهـده لام هـاي آسيب شناسي و تكميل فرم هاي اطلاعاتي، اطلاعات موجود، كدگذاري شده و با
نرم افزار آماريSPSS 10.0 (SPSS, Chicago, USA) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.
يافته ها
اين مطالعه، بر روي ٥٧ نمونه واجد شرايط سرطان اوليه ارتشاحي مجاري پستان، انجام گرفت. همة بيماران مورد مطالعه، مؤنث با ميانگين سني ٨/١٢±١/٥٣ سال در محدوده٢٧ تا ٨١ سال بودند.
توزيع بيماران مورد مطالعه براساس درجه بدخيمي (جدول١) نشان مي دهد كه بيش ترين نمونه ها مربوط به درجه بدخيمي ٣، به ميزان ٩/٤٣% و كم ترين نمونه ها مربوط به درجه بدخيمي ١، به ميزان ٨/٢٢% بودند و در ٥٦% نمونه ها درجه بدخيمي ٢ و ك م تر بود.
ميانگين اندازه تومـور در نمونه هاي مورد مطالعه برابر ٣٢/١±٣/٣ سانتي متر بود که كوچ ك ترين اندازه ١ سانتي متر و بيش ترين اندازه، ٨ سانتي متر بود.
وضعيت EGFR و درگيري گره هاي لنفاوي زير بغل در جدول٢ نشان ميدهد كه ٥/٨٩% از نظر EGFR مثبت و ٧/٦٦% درگيري گره هاي لنفاوي زير بغل داشتند. با استفاده
شماره ۱، پي در پي ۶۱ , فروردين و ارديبهشت ۱۳۸۷ دكتر محمدرضا جلالي ندوشن و همکاران / ٥

از آزمون دقيق فيشر، بين مثبت بودنEGFR و درگيري گره هاي لنفاوي زير بغل ارتباط معني دار وجود نداشت
.(OR =٢/١٨ و P =٠/٣)
جدول ١ ‐ توزي ع بي ماران مبتلابه سرطان اوليه پ ستان بر حسب درجه بدخيمي (Grade)
درص د تجمعي درص د تع داد فراواني درجه ب دخيمي
٢٢/٨ ٢٢/٨ ١٣ ١
٥٦/١ ٣٣/٣ ١٩ ٢
١٠٠ ٤٣/٩ ٢٥ ٣
ــ ١٠٠ ٥٧ جمع

جدول ٢ ‐ توزي ع ٥٧ بي مار مبتلا به سرطان اوليه پ ستان برح س ب
درگيري گرههاي لنفاوي زير ب غ ل و وض عي ت EGFR

جمع منفي (%) مثب ت (%) درگيري گرههاي لنفاوي زيربغ ل
EGFR
٥١
(٨٩/٥) ١٦
(٢٨/١) ٣٥
(٦١/٤) مثبت
٣ ٣ ٦ منفي (٣/٥) (٢/٥) (٥/١٠)

جمع

)
٧
/
٦٦
(

)
٣
/
٣٣
(

)
١٠٠
(

جمع

)

٧

/

٦٦

(

)

٣

/



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید