پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي)تاريخ دريافت مقاله ۸/۲/۸۶
سال دوازده م, شماره ۶ , پي در پي ۶۰ ، صفحات ۴۹۹ تا ۵۰۴ تاريخ تجـديد نظر ۷/۵/۸۶
تاريخ پذيرش مقاله ١٢/٦/٨٦ بهمن و اسفن د ۱۳۸۶

بررسي اثر آدنو تانسيلکتومي بر عملکرد تنفسي
دکتر علي افتخاريان۱ *، دکتر ن سي م راد ۲ ، مهند س ناصر ولايي ۳

چکي ده
سابقه و ه دف: هيپرتروفي آدنوتانسيلار يافته اي شايع در کودکان است که در صورت عدم انجام به موقع آدنوتانسيلکتومي، مي تواند منجر به مشکلات قابل توجـه قلـبي ‐ ريوي گـردد. در مـورد تأثيـر آدنوتانسـيلکتومي روي شاخص هاي عملکرد ريوي پژوهش هاي محدودي انجام شده و اين تأثير هنوز مورد سؤال است.
مواد و روش ها: اين تحقـيق به روش کارآزمايي باليني با مقايسـه قبل و بعـد از عمل، بـر روي ٣٩ کـودک ۱۳‐ ۶ ساله آدنوتانسيلکتومي شده به دليـل علايم انسـدادي تنفسي ناشي از هيپرتروفي قابل توجه لوزه ها و/يا آدنوئيـد، انجام گرفت. پنج شاخص اصلي اسپيرومتري قبل از آدنوتانسيلکتومي و ۲ ماه بعداز آن، با روش استاندارد اندازه گيري و داده ها با آزمون آماري paired t-test مورد تحليـل قـرار گرفت.
يافته ها: ٣٩ کودک (٦۵% پسر و ۴۴% دختر) با ميانگيـن سني ٣۹/۱± ۹۵/۸ ارزيابي شدند که در ۴ شاخص، پـس از عمـل افزايش معني داري وجـود داشت: FEV1/FVC از ۷/۱۲±۱/۸۹ به ۶/۴±۹۷، FEV0.5/FVC از ۵/۱۵±۹/٧٠ به ۸/۱۱±۱/٨١، FEV25-75 از ۶/۰± ۹/١ به ۷/۰±۲/٢ و MEF50 از ۶/۰±۲ به ۷/۰± ۴/٢ (٠٠٠١/٠< P ). البته در شاخص FEV1/ PEFRتغيير معني داري ايجاد نشد.
نتيجه گيري: به نظر مي رسد با توجه به تغييرات چهار شاخص اصلي اسپيرومتري، عمل آدنوتانسيلکتومي در بهبود عملکرد تنفسي مؤثر بوده است.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

واژگان کلي دي: اسپيرومتري ، هيپرتروفي آدنوتانسيلر ، آدنوتانسيلکتومي

مق دمه
هيپرتروفي آدنوتانسيلار (Adenotonsillar- (ATHHypertrophy، يک دليل شايع انسداد راه هوايي فوقاني در کودکان (۱) و ه م چنيـن شايـع ترين علـت سنـدرم آپنـه انسـدادي هنـگام خـواب در بيـن کودکـان (Obstructive Sleep Apnea Syndrome(OSAS مي باشد که تقريباﹰ ٢% از جمعيت کودکان را مبتلا مي کند (۳‐۱). اين سنـدرم مي تـوانـد منـجر بـه ناهنـجـاري هـاي گوناگون از جمله مشکلات عصبي شناختي و حتي مرگ شود (۴). ATH بلع، تنفس و عملکرد شيپور استاش را تحت تأثيـر قـرار داده و علت مراجعه بسياري از بيماران به متخصصان گوش و حلق و بيني مي باشد (۵). سرعت رشـد کودکان مبتلا به ATH نيز کندتر از کودکان طبيعي است که پس از آدنوتونسيلکتومي، قـد و وزن آن ها افـزايـش مي يابد (۶). از سـوي ديـگر، ATH همراه با علاي م آپنه انسـدادي هنـگام خواب، مـي تـواند منـجر به بـزرگي و هيپرتروفي بطن هاي قلب شود که اين پديده نيز با جراحي آدنوتونسيلکتومي قابل برگشت است (۷). ه م چنيـن ATH با تظاهرات انسدادي از قبيل تنفس دهاني، خرخر، سرفه شبانه، صداي هيپونازال و علاي م همراه با سينوزيت راجعـه و اوتيت مديا، ارتباط دارد (۵و۸).

۱ ٭ . نويسنده مسؤول : استاديار، گروه گوش و حلق و بيني، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي. آدرس براي مکاتبه: تهران, خيابان کارگر جنوبي، خيابان شهيد کمالي، بيمارستان لقمان حکيم. گروه گوش و حلق و بيني. تلفن: ٤٠٦٦۱٤۵۵ . نمابر: ٧٠۱٦۱٤۵۵ . پست الکترونيک: [email protected]
. دستيار گوش و حلق و بيني، بيمارستان لقمان حکيم، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
. عضو هيأت علمی، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
۵۰۰بررسي عملکرد
تشخيص و درمان به موقع انسداد راه هوايي فوقاني در پيشگيري از دچار شدن بيماران به عوارض نقش مهمي دارد وشاه علامِتِ سوء عملکرد انسدادي تنفسي، کاهش در ميزان جريان هوا است. بسياري از محققان انسداد راه هواي فوقاني را با ارزيـابي گازهـاي خـون، تعـادل اسيـد ‐ باز، عمـلکرد قلب، پـلي سومـنوگرافي، تسـت هاي عملـکرد تنفسي و کليرانس موکوسيلياري بيني مطالعه کرده اند (۵و۹).
پژوهش هاي محدودي در مورد تأثير آدنوتانسيلکتومي روي شاخص هاي عملکرد ريوي انجام شده است. در مطالعـه Yadav بهبود قابل توجهي در عملکرد ريوي اطفال مبتلا به هيپرتروفي آدنوتانسيلر پس از آدنوتونسيلکتومي مشاهده شد(۵). ه م چنين در مطالعه Maurizi ، ۷/۶۵ درصد کودکان مبتلا به هيپرتروفي آدنوئيد که از نظر کلينيکي طبيـعي بودند؛ عملکرد ريوي غير طبيعي داشتند که پس از آدنوئيدکتومي بهبود يافت (۱۰).
مطالعه حاضر، به منظور بررسي شاخص هاي تنفسي در بيماران با هيپرتروفي آدنوتانسيلار و تغييراتي که متعاقب جراحي آدنوتانسيلکتومي در اين شاخص ها اتفاق مي افتد، انجام گرفت.
مواد و روش ها
اين مطالعه به روش کارآزمايي باليني با مقايسه قبل و بعد از عمل جراحي، در بخـش گـوش و حلـق و بينـي يـک بيمارستان دانشگاهي انجام شد. در اين مطالعه، ۳۹ کودک (دختر و پسر) دچار هيپرتروفي آدنوتونسيـلار در گروه سني
٦ تا ٣۱ سال که والدينشان جهت جراحي و شرکت در مطالعه رضايتنامه کتبي امضا کرده بودند، شرکت داشتند.
معيـار هاي ورود به مطالعه عبارت بودند از: هيپرتروفي آدنوتانسيـلار گـريد ٤‐ ٣ (بر اسـاس تقسـي م بنـدي Brodsky (۱)) و وجود علاي م انسدادي (همه بيماران علاي م تنـفس با دهـان باز خصـوصاﹰ در شـب و خرخر شـبانه را داشته اند). تعيين ابتلاي کودک به آپنه هنگام خواب نيز بر اساس اظهار والدين صورت گرفته و پلـي سومنـوگرافي انجام نشد. کودکان دچار هرگونه بيماري انسدادي ريوي مانند آس م و برونشيت، مبتلايان به بيماري هاي قلبي، انسداد راه هوايي فوقاني به علل ديگر نظير پوليپ بيني، انحراف سپتوم، آترزي کوان و … و هرگونه دفرميتي ساختاري قفسه سينه با تأثير شناخته شده بر عملکرد هاي تنفسي از مطالعه حذف شدند.
بررسي هاي روتين پيش از عمل نظير اندازه گيري هموگلوبين، PT ،Clotting Time ،Bleeding Time، PTT، قند خون، آناليز ادرار و راديوگرافي قدامـي‐ خلـفي قفسه سينه براي همه بيماران انجام گرفت. اندازه گيري هاي اسپيرومتريک با استفاده از دستگاه اتـواسپـيرومتري ساخت شرکت Minato ژاپن در وضعيت نشسته در حالتي که بيني کاملاﹰ مسدود شده بود، صورت گرفت. در اين روش از کودک خواسته مي شد که تعدادي بازدم با فشار ‐ که از وضعيت د د ِمِمکامل آغـاز مي شـد ‐ به داخـل قطعــه ي دهـاني سيـست م اسپيرومتريک، و تعدادي دد ِمِم با فشار که از وضعيت بازدم کامـل آغـاز مي شـد از قطـعه ي دهاني انجـام دهـد. کودک تشويق مي شد که کوششي حداکثري و طولاني در طول مدت تنفس انجام دهد. اين اندازه گيري ها، دو ماه بعد از آدنوتانسيلکتومي در همان محل و با همان دستگاه تکرار شد.
شاخص هاي اسپيرومتريک ذيل:
(Forced Expiratory Volume in First Second )
،FVC (Functional Vital Capacity) ،FEV1 FEV0.5 ،(FEV1/FVC) FVC بـه FEV1 نسبـت
،(Forced Expiratory Volume in half a second) FEV25-75،(FEV0.5/FVC) FVC به FEV0.5نسبت
،(Forced Expiratory Volume 25%-75%) MEF50 ،(Peak Expiratory Flow Rate) PEFR
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

(Maximum Expiratory Flow at 50% of vital capacity) در هر دو مرحله براي تمام بيماران FEV1/ PEFRو نسبت .اندازه گيري شد
داده ها با استفاده از آزمون آماري Paired t-test مورد تحليل قرار گرفت.
مـلاحظات اخـلاقي نيـز با تـوجـه به اخـذ رضـايت از والدين بيماران، وجـود انديکاسـيون جراحـي براي تمـامي شرکت کننـدگان و غيـر تهـاجمي و بـي عـارضـه بـودن اسپيرومتري، رعايت شد.
يافته ها
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

در اين مطالعه، ۹٣ کودک (٢٢ نفـر (٦۵%) مذکر و ۱۷نفر (۴۴%) مؤنث) دچار هيپرتروفي آدنوتانسيلار با ميانگين سني
٣۹/۱±۹۵/۸ (طيف سني ۶ تـا ٣۱سـال) شرکت داشتند.
توزيع اين بيـماران از نظر گريد هيپرتروفي لوزه يا آدنوئيد در جدول ۱ خلاصه شده است.
جدول ۱ ‐ توزي ع بي ماران مورد مطال عه از نظر گريد هيپرتروفي لوزه و آدنوئيد
جمع +۴
تعداد (%) +٣
تعداد (%) گري د
هيپرتروفي
۳۹ ۹ (۲۳/۱%) ۳۰
(۷۶/۹%) لوزه
۳۹ ۱۷
(۴۳/۶%) ۲۲
(۵۶/۴%) آدنوئي د
جـدول ۲ نشـان دهنـده ي ميانگيـن هـاي مربـوط بـه معني داري بين مبتلايان به آپنه و غير مبتلايان نداشت.

شماره ۶ ، پي در پي ۶۰ , بهمن و اسفند ۱۳۸۶ دکتر علي افتخاريان و همکاران / ٥٠١

جدول ۲ ‐ ميزان شاخصهاي هاي اسپيرومتريک بي ماران قب ل و ب عد از
ع م ل وبه تفکيک شاخص ها
P- Value درص د تغييرات بع د از
جراحي قب ل از
جراحي مراح ل شاخصهاي اسپيرومتري
کمتراز ۰۰۰۱/۰ +۸/۹ ۹۷±۴/۶ ۸۹/۱±۱۲/۷ FEV1/FVC (درص د)
کمتراز ۰۰۰۱/۰ +۱۴/۴ ٨١/۱±۱۱/۸ ٧٠/۹±۱۵/۵ FEV0.5/FVC
(درص د)
کمتراز ۰۰۰۱/۰ +۱۵/۷ ٢/۲±۰/۷ ۱/۹±۰/۶ FEV25-75
(ليتر در ثانيه)
کمتراز ۰۰۰۱/۰ +۲۰ ٢/۴±۰/۷ ۲±۰/۶ MEF50
(ليتر در ثانيه)
کمتراز
‐ ۷/۷ ۱/۲±۰/۱۷ ۱/۳±۰/۲ FEV1/FEV0.5
۰۰۰۱/۰
FEV1/PEFR

(
درص د
)

۳
/
۱۹
±
۹
/
۵۳

۸
/
۱۶
±
۵
/
۵۳

۷۴
/
۰

۹
/
۰

FEV1/PEFR

(

درص

د

)

۳

/



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید