پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي) سال دوازده م, شماره ۵, پي در پي ۵۹ ، صفحات ۴۴۷ تا ۴۵۲
آذر و دی ۱۳۸۶

طراحي و روان سنجي”پرسشنامه رضاي ت م ددجويان” از مراكز به داشتي ‐ درماني
0-129099Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

888111180018

دكتر فريده ي غ مايي ۱ *، دكتر سعاد محفوظ پور ۲ ، دكتر ح ميد علوي مجد ۳، مهند س بهمن ج عفريان ۴
چکي ده
سابقه و ه دف: عوامل بسياري در رضايت مددجويان نقش دارد و اندازه گيري رضايت آنان سبب درك اين عوامل مي شود.
به همين دليل اندازه گيري رضايت مددجويان از مراكز بهداشتي‐ درماني در سال هاي اخير اهميت بسيار يافته است. اين مطالعه با هدف طراحي و روان سنجي “پرسشنامه رضايت مددجويان” از مراكز بهداشتي‐ درماني در ايران، انجام شد.
مواد و روش ها: طراحي و روان سنجي پرسشنامه در چهار مرحله صورت گرفت؛ الف) تعريف “رضايت مددجويان از مراكز بهداشتي و درماني” با مروري بر کتب و مقالات تعيين گرديد. ب) درمرحله دوم با استفاده از منابع موجود در ايران و سايركشور ها، عبارات طراحي گرديد. ج) درمرحله سوم جهت روان سنجي، اعتبار محتوا، اعتبار صوري و اعتبار سازه اندازه گيري گرديد. جهت سنجش اعتبار محتوا و صوري، از ۱۱ نفر مدرسين دانشکده هاي پرستاري و مامايي علوم پزشكي تهران، ايران، شهيد بهشتي، تربيت مدرس، كاركنان و مددجويان مراكز بهداشتي‐ درماني خواسته شد تا اعتبار محتوايي و صوري پرسشنامه را تعيين نمايند. اندازه گيري اعتبار سازه با توزيع پرسشنامه به ۳۰۰ نفر از مددجويان در مراكز مختلف بهداشتي‐ درماني به طور تصادفي و انجام تحليل عاملي صورت گرفت. د) درمرحله چهارم براي تعيين پايايي از دو روش ثبات دروني و ثبات بيروني (آزمون مجدد) استفاده گرديد.
بدين منظور پرسشنامه بين ۱۵مدرسين و كاركنان و مددجويان مراكز بهداشتي‐ درماني توزيع شد و سپس به فاصله ۱۵ روز مجدداﹰ پرسشنامه توزيع گرديد و با بهره گيري از نظرات آنان آلفاي كرونباخ و ضريب همبستگي پيرسون سنجيده شد.
يافته ها: در دو مرحله اول و دوم با مروري بر مقالات و کتب، تعريف “رضايت مددجويان از مراكز بهداشتي‐ درماني” تعيين و سپس با توجه به يافته هاي مقالات، عبارات مربوط به رضايت مددجويان از مراكز بهداشتي‐ درماني به دست آمد. در مرحله سوم با نظر خواهي و قضاوت مدرسين و با اضافه شدن پنج عبارت، پرسشنامه رضايت مددجويان از مراكز بهداشتي‐ درماني با اندكس اعتبار محتوا ۹۰% و بالاتر و با اعتبار صوري به دست آمد. تحليل عاملي نشان داد كه پرسشنامه داراي سه عامل “فضاي فيزيكي”، “نحوه ارتباط كاركنان” و “نحوه خدمت دهي” مي باشد. در مرحله چهارم، ثبات دروني پرسشنامه با آلفاي كرونباخ براي كل عبارات پرسشنامه ۹۰/۰و ثبات بيروني با استفاده از روش ضريب همبستگي در آزمون مجدد براي كليه عبارات پرسشنامه حداقل ۸۵/۰ =r به دست آمد.
نتيجه گيري: اين مطالعه به دليل ضرورت اندازه گيري رضايت مددجويان از مراكز بهداشتي و درماني، طراحي و روان سنجي پرسشنامه با توجه به فرهنگ جامعه ايران صورت گرفت. در اين پژوهش “پرسشنامه رضايت مددجويان” از مراكز بهداشتي‐ درماني با ۲۶ عبارت از نوع ۵ قسمتي لايكرت و ۳ سؤال از نوع افتراق معنايي داراي اعتبار (محتوا، صوري، سازه) و پايايي (ثبات دروني و ثبات بيروني) طراحي گرديد. اندازه گيري ساير انواع اعتبار مانند اعتبار هم زمان و تمايزي در پژوهش هاي بعدي پيشنهاد مي شود.
واژگان کلي دي: رضايت مددجويان ، طراحي و روان سنجي ، مراكز بهداشتي‐ درماني

مق دمه
رضايت ي ك مفهوم ذهني است به همين دليل هرفردي با توجه به ديدگاه خود آن را تعريف مي كند. مفهوم رضايت از

۱ ٭ . نويسنده مسؤول : دانشيار، دانشكده پرستاري و مامايي، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي . آدرس براي مکاتبـه: تهران، خيابان شريعتي، بعد از حسينيه ارشاد، جنب بيمارستان مفيد، دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي، معاونت پژوهشی، تلفن: ۲۲۲۵۹۴۲۹
۲ . استاديار، دانشكده بهداشت، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
. استاديار، دانشکده پيراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي
. كارشناس گسترش شبكه هاي بهداشت، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي

تاريخ دريافت مقاله ۱۷/۲/۸۵ تاريخ تجـديد نظـر ١٤/٦/٨٥ تاريخ پذيرش مقاله ٢٥/٦/٨٦
۴۴۸ماهنامه
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

خدمات از دهه ١٩٥٠ در مديريت مطرح شده است و امروزه در مراقبت هاي بهداشتي نيز اهميت ويژه اي يافته است. بررسي رضايت بعنوان شاخصي با اهميت از كيفيت خدمات ارائه شده توسط مراكز بهداشتي‐درماني است (١). لافري (٢) مي نويسد: رضايت مراجعين، منعكس كننده يا بازتاب كيفيت خدمات ارائه شده است. رضايت مددجو و بيمار، جزئي از كيفيت مراقبت بهداشتي است كه به طور فزاينده اي جهت ارزشيابي مراقبت هاي پزشكي در بسياري از كشورهاي دنيا استفاده مي شود، ه م چنين تعيين ميزان رضايت بيمار، معياري براي تعيين فاصله بين انتطارات و توقعات بيمار از خدمات و خدمات انجام شده در شرايط موجود است (٣).
رضايت بيمار و يا مددجو مي تواند معيار ارزشيابي كيفيت مراقبت و يا ي ك پيامد مطلوب در نظر گرفته شود و هيچ مراقبتي نمي تواند داراي كيفيتي بالا باشد، مگر آن كه بيمار از نحوه مراقبت يا خدمت راضي باشد (٤). در نتيجه، رضايت مددجويان ي ك روش ارزشيابي ميزان و نحوه خدمات دهي است و اندازه گيري رضايت مددجويان به طور صحيح و مناسب در اين رابطه از اهميت خاصي برخوردار است.
نکته حائز اهمـيت رونـد طـراحي اين پرسشـنامه هـا است در پژوهش برخوردار است (٥)، به نظر مي رسد طراحي به نحـوي كـه بتـوان در ميـان جـوامع مخـتلف كـه داراي پرسشنامه اي با فرهنگ ايراني كاربرد بيش تر و بهتري
در مطالعات بهداشت و درمان موارد بسياري رخ مي دهد که پژوهشگران نيازمند به استفاده از يک روش ارزيابي استاندارد جهت حصول امکان مقايـسه نتـايج خـود با نتايج ساير مطالعات هستند (٥). در چنين مواقعي استفاده از روش امتياز دهي يكسـان در پرسشنامه ها مفيـد خواهد بود، اما از خدمت ٣٠ (آتكينسون و گرينفيلد ١٩٩٤) (٧)، “مقيـاس رضايـت از خـدمات روان” (راجري ١٩٩٦) (۸) طراحي شده است.
در ايران، رئيـس اكبـري (٩) در پژوهـشي با عنـوان “بررسي ميزان رضايت مندي مراجعين از ارائه خدمات در مراكز بهداشتي‐ درماني شهري تابعه دانشگاه علوم پزشكي و خدمات درماني اراك” انجام داد. جهت اين مطالعه پژوهشگر پرسشنامه ايي طراحي کرد كه شامل ٥١ سؤال، در دو بخش اطلاعات دموگرافي ك ١١ سؤال، و سؤالات مربوط به رضايت مندي مددجويان از قسمت هاي مختلف شامل ٤٠ سؤال بود. پاسخ عبارات رضايت مندي به صورت ٥ قسمتي لايكرت از “كاملاﹰ راضي هستي م” تا “كاملاﹰ ناراضي هست م” بود.
تعيين اعتبار محتوا با نظرخواهي از اعضاي هيأت علمي متخصص در زمينه پژوهش صورت گرفت و جهت پايايي پرسشنامه با استفاده از آزمون مجدد صورت گرفت كه ضريب همبستگي ٩٢/٠ به دست آمد. در مطالعه فوق، روان سنجي پرسشنامه به طور كامل اندازه گيري نشده است.
در مطالعه ديگري، رفيـعي و همكاران (١) پژوهشي در رابطه با “ويژگي روانسنجانه مقياس رضايت از خدمت ‐٣٠ در جمعيت ايراني” انجام دادند. اين پرسشنامه در دانشگاه سن فرانسيسكو طراحي شده است. پژوهشگران پس از ترجمه اين پرسشنامه، اعتبار و پايايي آن را در ايران اندازه گيري كردند. از آن جا كه ترجمه پرسشنامه ها و تعيين “سازگاري فرهنگي” در ابزارهاي خود گزارشي از اهميت خاصي
فرهنگ هاي متفاوت هستند، قابل استفاده گردد.
طراحي پرسشنامه هاي اندازه گيري رضايت مددجو از دهه ١٩٧٠ تاكنون رو به گسترش است، بسياري از اين پرسشنامه ها در زمينه سنجش رضايت مراجعين از خدمات در حيطه ي مراقبت هاي بهداشتي‐ درماني طراحي شده است. به طور مثال: پرسشنامه رضايت بيمار از خدمات داروخانه (م ك كگن و لارسون ١٩٨٩) (٦)، مقياس رضايت مددجو و مقياس رضايت خواهد داشت.
رايج ترين روش رضايت سنجي استفاده از پرسشنامه است، از آن جايي كه معيار نهايي براي سنجش رضايت وجود ندارد، وضعيت مطلوب اعتبار و پايايي پرسشنامه مي تواند رضايت را در مددجويان به درستي اندازه گيري كند. رضايت در طول زمان با توجه به وقايع، تغيير مي كند و اين امر سنـجـش پايـايي را پيـچيـده مي سـازد، زيـرا تفاوتي كه در اجراهاي مكرر ديده مي شود، ممكن است از تغييري واقعي ناشي شده باشد، نه از پايايي پرسشنامه. بنابراين، اندازه گيري
اعتـبار پرسشنـامه رضـايت مـددجـويان از اهمـيت خـاصي برخوردار است (١٠و١١).
شده است كه بعضي از پرسشنامه هاي طراحي شده و به عبارت ديگر “پاسخ كافي به خواسته هاي مددجويان درباره
شماره ۵، پي در پي ۵۹ , آذر و دی۱۳۸۶ دکتر فريده يغمايي و همکاران / ٤٤٩

با توجه به مطالب مطرح شده مي توان نتيجه گرفت كه هر ي ك از پرسشنامه هاي سنجش بر اساس اهداف خاص پژوهش، جميعت مورد نظر و موقعيت هاي آن كشور طراحي ” احساسي كه فرد پس از رسيدن به نيازها و خواسته ها به دست مي آورد” و يا “احساس فرد پس از پاسخ كافي گرفتن و يا رسيدن به خواسته ها” (١٤).
با توجـه بـه تعـاريـف فـوق “رضـايت مددجويان از مراكز بهداشتي‐ درماني” را مي توان اين گونه مطرح كرد:
“احساس مثبت مددجويان در رابطه با پاسخ گويي به نيازهاي آنان در مورد فضاي فيزيكي، نحوه ارتباط و ارائه خدمات” و يا
به كار گرفته شده در پژوهش ها داراي اعتبار و پايايي لازم نيستند (۱۲). يكي از مشكلات تفسير نتايج پژوهش، عدم اندازه گيري صحيح متغير مورد نظر توسط پرسشنامه ها است.
بـر اسـاس مطالعـه نوربـ ك (١٣) حـداقـل انـدازه گيري روان سنجي براي چاپ پرسشنامه هاي طراحي شده شامل:
حداقـل يـ ك نـوع اعتبـار محتوا، حـداقـل يـ ك نـوع اعتبـار ساختاري و يا ه م زمان، ثبات دروني، ثبات بيروني است.
بنابراين، پرسشنامه اي قابل گزارش است كه داراي اندازه گيري موارد فوق باشد.
تاكنون در ايران، پرسشنامه اي معتبر و پايا جهت سنجش ميزان رضايت مراجعين از مراكز بهداشتي‐ درماني به عنوان سطح اول ارائه خدمات در شبكه بهداشتي كشور، طراحي نشده است. بنابراين، نياز به طراحي و اندازه گيري روان سنجي چنين پرسشنامه اي در جامعه ايران با توجه به نقش افراد جامعه، ارائه دهندگان خدمت و فرهنگ جامعه ضروري مي باشد.
مواد و روش ها
هدف اين پژوهش طراحي و روان سنجي “پرسشنامه رضايت مددجويان” از مراكز بهداشتي‐ درماني در ايران مي باشد.
مرحله اول‐ تعيين تعريف “رضايت مددجويان از مراكز بهداشتي‐ درماني”؛
با توجه به تعاريف متعدد در كتب و مقالات، “رضايت” اين گونه تعريف مي شود:
فضاي فيزيكي، نحوه ارتباط و ارائه خدمات”.
مرحلـه دوم‐ تعييـن عبـارات “پرسـشنامـه رضـايـت مددجويان” از مراكز بهداشتي‐ درماني؛
از يافته هاي پژوهش ها (۹و۱۵) و نيز مروري بر مطالعات انجام شده مربوط به رضايت مددجويان از مراكز بهداشتي‐ درماني و نحوه ي اندازه گيري آن استفاده شد. عباراتي که با ساختار فرهنگي ايران هماهنگي داشت، انتخاب گرديد.
مرحله سوم‐ اندازه گيري روان سنجي؛
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

الف) تعيين اعتبار محتوا: اين نوع اعتبار درجه كافي بودن محتواي پرسشنامه را مي سنجد. بنابراين، ٢٣ عبارت به فرم ٥ قسمتي لايكرت و به صورت منظ م طراحي و دسته بندي گرديد. سؤالات در٣ قسمت “فضاي فيزيكي”، ” نحوه ارتباط كاركنان” و “نحوه ارائه خدمات” مورد بررسي قرار گرفت. جهت تعيين اعتبار محتوا در اين پژوهش از ١١ نفر از مدرسين دانشکده هاي پرستاري و مامايي علوم پزشكي تهران، ايران، شهيد بهشتي، تربيت مدرس و كاركنان و مددجويان مراكز بهداشتي‐ درماني خواسته شد تا اعتبار محتوا پرسشنامه طراحي شده را بر اساس اندکس اعتبار محتوا، “مربوط بودن”، “واضح بودن” و “ساده بودن” قضاوت نمايند (١١). پس از جمع آوري نظرات افراد و اضافه شدن ٥ عبارت، اعتبار محتوا با استفاده از معيار اندکس اعتبار محتوا مورد قضاوت قرار گرفت.
بررسی اعتبار صوری: جهت بررسي اعتبار صوري پرسشنامه مورد نظر بين ١١ نفر از مدرسين و كاركنـان و
۴۵۰ماهنامه
مددجويان مراكز بهداشتي‐ درماني توزيع گرديد.
تعيين اعتبار سازه: جهت تعييـن اعتـبار سازه از تحليل عاملي استفاده شد. تحليل عاملي براي سنجش اعتبار از نوع ساختار استفاده مي شود. به علت اين كه تعداد عبارات پرسشنامه ٢٨ عدد بود به ازاي هر عبارت ١٠ نفر (١٦) و جمعاﹰ ٣٠٠ نفر از مددجويان مراجعه كننده به مراكز مختلف بهداشتي‐ درماني شهيد بهشتي به طور تصادفي انتخاب و پرسشنامه بين آنان توزيع گرديد.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

• مرحله چهارم‐ تعيين پايايي؛
جهت تعيين ثبات دروني، پرسشنامه بين ۱۵ نفر از مدرسين دانشكده پرستاري و مامايي و كاركنان مراكز
بهداشتي‐ درماني توزيع شد و سپس آلفاي كرونباخ اندازه گيري گرديد. در مرحله بعد جهت تعيين ثبات خارجي از روش آزمون مجدد استفاده شد. لذا پرسشنامه بين ۱۵ نفر از مددجويان در مراكز مختلف بهداشتي درماني توزيع و پس از ۱۵ روز دريافت گرديد.
يافته ها
مراكز بهداشتي‐ درماني” تعيين و سپس با توجه به خدمت دهي” برابر ٨٧/٠ و براي كل پرسشنامه اندازه گيري يافته هاي مقالات، ۲۳ عبارت مربوط به رضايت مددجويان از ٩٠/٠ به دست آمد. يافتـه ها ه م چنين نشان داد كه ضريب مراكز بهداشتي‐ درماني به دست آمد. در مرحله بعد با همبستگي اسپيرمن بين ميانگين عبارات ١ تا ١٢ با ي ك سؤال
پس از مرور مقالات و کتب، تعريف ” رضايت مددجويان از
تعيين عوامل نشان گر حيطه هاي مورد سنجش، نهايتاﹰ سه عامل از كل عبارات به دست آمد. از بررسي مقادير بارهاي عاملي اين سه عامل بعد از دوران آنها به روش واريماكس
(Varimax) دو نتيجه زير دست آمد:
۱‐ عبارت ۱۳ به دليل بار عاملي ك م تر از ۴۰/۰ حذف گرديد.
٢‐ اصلاح حيطه بندي محتوايي پرسشنامه به اين صورت كه عبارات ١ تا ١٢ كه در عامل اول خلاصه شده اند، نشان گر “فضاي فيزيكي” عبارات ١٥تا ٢٣ كه در عامل دوم خلاصه شده اند نشان گر “نحـوه ارتباط
كاركنـان” و عبـارات ٢٤ تـا ٢٨ كـه در عامـل سـوم منظور شده اند نشان دهنده “نحوه خدمت دهي” است. جدول ١ مقادير بارهاي عاملي هر عبارت پرسشنامه را نشان مي دهد.
با بررسي همساني دروني عبارات پرسشنامه و حذف عبارات با ضرايب ك م تر از ٥٠/٠، عبارت ١٤ حذف گرديد. ضرايب آلفاي كرونباخ براي عبارات ١ تا ١٢ در حيـطه ي “فضاي فيزيكي” برابر ٨٧/٠، براي عبارات ١٥ تا ٢٣ در حيطه “نحوه ارتباط كاركنان” برابر ٨٨/٠ و براي عبارات ٢٨‐٢٤ در حيطه “نحوه
نظرخواهي و قضاوت مدرسين و با اضافه شدن پنج عبارت، “پرسشنامه رضايت مددجويان” از مراكز بهداشتي‐ درماني با
۲۸ عبارت با اندكس اعتبار محتوا۹۰% و بالاتر و با اعتبار صوري به دست آمد.
براي تعيين اعتبار سازه، ابتدا با توجه به نتيجه آزمون كرويت بارتلت (٠٠١/٠<P) به كارگيري تحليل عاملي تأييد شد. سپس با در نظر گرفتن مقدار ۴۰/۰ به عنوان نقطه برش (Cut off-point) براي حداقل بار عاملي مورد نياز جهت حفظ عبارت در پرسشنامه اندازه گيري و در نظر گرفتن مقدار ۲ براي حداقل مقدار ويژه (Egenvalue) براي از نوع افتراق معنايي در باره حيطه “فضاي فيزيكي” سؤال شده ٥٣/٠ با (٠٠١/٠<P) همبستگي معني داري را نشان مي دهد. هم چنين ضرايب همبستگي اسپيرمن براي دو سؤال از نـوع افتراق معـنايي در حيـطه “نحـوه ارتبـاط كاركنان” به ترتيـب ٤٣/٠ با (٠٠١/٠<P) و در حيـطه “نحـوه خدمـت دهي” ٣٣/٠ با (٠٠١/٠<P) نيـز نشان گر همبستگي معني دار بين نتايج حاصـل از عبارات تفضيلي پرسـشنامه و عبـارت كلـي بـراي سنـجش در هـر حيـطه است.
ضرايب همبستگي در آزمون مجدد (test-retest) براي كليه عبارات پرسشنامه حداقل ۸۵/۰ به دست آمد.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

جدول ۱ ‐ بارهاي عاملي دوران يافته هر عبارت “پرس شنامه رضاي ت مددجويان” بر اسا س رو ش دوران واريماكس
عامل سوم
(نحوه خدمت دهي عامل دوم
(نحوه ارتباط كاركنان) عامل اول
( فضای فيزيکي ) عبارت
۰/۷۳۳ ۱
۰/۷۲۰ ۲
۰/۷۳۸ ۳
۰/۷۴۵ ۴
۰/۵۶۸ ۵
۰/۶۶۰ ۶
۰/۶۰۸ ۷
۰/۶۵۶ ۸
۰/۵۳۸ ۹
۰/۵۲۷ ۱۰
۰/۴۱۴ ۱۱
۰/۴۲۸ ۱۲
۰/۶۱۱ ۱۵
۰/۷۱۵ ۱۶
۰/۸۱۶ ۱۷
۰/۷۲۹ ۱۸
۰/۷۵۱ ۱۹
۰/۸۰۱ ۲۰
۰/۶۵۴ ۲۱
۰/۴۲۶ ۲۲
۰/۷۶۴ ۲۳
۰/۷۳۰ ۲۴
۰/۸۳۹ ۲۵
۰/۸۲۹ ۲۶
۰/۷۸۸ ۲۷
۰/۶۵۵ ۲۸
بح ث
در ايــران مطالعـه اي جهـت بررسي ميزان رضايت مندي مراجعين از ارائه خدمات در مراكز بهداشتي درماني شهري، انجام شد كه در اين پژوهش روان سنجي پرسشنامه به طور كامل اندازه گيري نشده است (١٠). به علاوه، در رابطه با ويژگي هاي روان سنجانه “مقياس رضايت از خدمت‐ ۳۰ ” در جمعيت ايراني مطالعه اي انجام شد. پرسشنامه فوق مربوط به دانـشگاه سـان فرانسيـسكو بـوده كه در ايـران ترجمـه و روان سنجي آن صورت گرفته است (۱). اين پرسشنامه به طـور عمـومي رضايت مراجيعن را در مـراكز مختلف مي سنـجد. لـذا خـاص مـراكز بهـداشتي‐ درمـاني
شماره ۵، پي در پي ۵۹ , آذر و دی۱۳۸۶ دکتر فريده يغمايي و همکاران / ٤٥١

نمي باشد.
با توجه به عدم وجـود پرسشنامه اي معتبر و پايا براي اندازه گيـري رضايت مددجويان از مراكز بهداشتي‐ درماني کـه همـاهنـگ با فرهنـگ ايـران باشـد، ايـن مطالعـه صورت گرفت كه مي تواند در نوع خود ي ك موضوع جديد و نو باشد.
مفـهوم و ابعـاد رضـايت مـددجـويان از پژوهش كيفي انجام شده در ايران، كتب و مقالات مربوطه استخراج شده است. در اين پژوهـش “پرسشـنامه رضايت مـددجويان” از مراكز بهداشتي‐ درماني” با ۲۶ عبارت ۵ قسمتي لايكرت طراحي گرديد كه اعتبار آن روش اندکس اعتبار محتوا
مورد بررسي قرار گرفت كه يافته ها ۹۰% و بالاتر را نشان داد، به عـلاوه اعـتبار صـوري توسـط نظـرات افـراد متخصص تعـيين گرديـد، اندازه گيري اعتبار سازه به روش تحليل عاملي نشان داد كه پرسشنامه داراي سه عامل
“فضاي فيزيكي”، “نحوه ارتباط كاركنان” و “نحوه خدمت دهي” است.
پايايي دروني پرسشنامه طراحي شده (۹۰/۰)، پايايي بيروني روش آزمون مجدد نتيجه قابل قبول را به دست داد (۸۵% = r). در اين پژوهش بين ميانگين عبارات عامل اول با عبارت ۲۹ كه ي ك سؤال كلي در باره ي حيطه “فضاي فيزيكي” است، همبستگي معني داري را نشان داد.
ه م چنين ضرايب همبستگي اسپيرمن براي دو سؤال كلي در حيطه ي “نحـوه ارتباط كاركنان” و “نحوه خدمت دهي” همبستگي معني دار را نشان داد. اندازه گيري ساير انواع اعتبار مانند اعـتبار ه م زمـان و تمـايـزي در پژوهش هاي بعدي پيشنهاد مي شود.
تشکر و ق درداني
بدين وسيله از تمامي مددجويان و كساني كه در اين مطالعه ما را ياري كردند صميمانه قدرداني مي شود.
۴۵۲ماهنامه
REFERENCES

۱. رفيعي ح، سميعي م، كوكايي ح، هلاكويي نائيني ك. ويژگي هـاي روانـسنجي “مقيـاس رضـايت از خـدمت – ٣٠” در جمعيـتايراني. فصلنامه پژوهشي توانبخشي. ١٣٨١، سال ٣، شماره ١٠، صفحات ٢٥ تا ٣٢.
.2 Laferrie R. Client’s satisfaction with home-case nursing. J Community Health Nurs 1996; 10 (2): 67-76.
.3 Lochoro P. Health policy & Development .Uganda Catholic Medical Bureau 2004; 2(3): 243‐4.
.4 Cop.Ufl.edu. Criteria for medications use: Access, cost & quality. Avaible from:
http://www.cop.ufl.edu/safezone/helper/pha5255/Handouts/lec12.pdf.Accessed at: 6/3/2005
۵. افراسيابي الف ، يغمايي ف، عبدلي س، عابد سعيدي ژ. روند ترجمـه پرسـشنامه هـاي پـژوهش و انطبـاق آنهـا از لحـاظ فرهنگـي فصلنامه دانشکده پرستاري و مامايي شهيد بهشتي ۱۳۸۵ سال ۱۶، شماره۵۴ ، صفحات ۵۸ تا ۶۷.
.6 MacKeigan LD, Larson LN. Development and validation of an instrument to measure patient satisfaction with pharmacy services. Med Care 1989; 27: 522-36.
.7 Atkinson C, Greenfield TK. The client satisfaction questionnaire (CSQ) scales and the service satisfaction scale-30 (SSS-30). In: Sederer L I, Dickey B, editors. Outcomes Assessment in Clinical Practice. Williams & Wilkins. 1995; P: 120-7.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

.8 Ruggeri M. Satisfaction with Psychiatric Services. In: Thornicroff G, Tansella M, editors. Mental Health Outcome Measures. Berlin: Springer. 1996; P: 27-51.
۹. رئيس اكبري ق. بررسي ميزان رضايتمندي مراجعين از ارائه خدمات بهداشتي در مراكز بهداشتي درمـاني شـهري تابعـه دانـشگاهعلوم پزشكي و خدمات درماني ارا ك. پايان نامه ارشد پرستاري دانشكده پرستاري و مامايي شهيد بهشتي، ۱۳۷۹.
.01 Yaghmaie F. Content validity and its estimation. J Med Edu 2003; 3(1): 25-8.
.11 Yaghmaie F. Factors affecting use of computerized information systems in community health. Doctorate Published thesis: University of Wollongong; 1997.
۱۲. يغمايي ف. بررسي و نقد روانسنجي پرسشنامه ها در پژوهش هاي پرستاري. فصلنامه دانشکده پرستاري و مامايي شهيد بهـشتي ،
۱۳۸۵، سال ۱۶، شماره۵۲، صفحات ۶۶ تا۷۵.
.31 Norbeck JS. What constitutes a publishable report of instrument development? Nurs Res 1985; 34(6): 380-2.
.41 Oxford Advanced Learner’s Dictionary, New York: Oxford University Press. 1993; P: 803.
۱۵. يغمايي ف ، محفوظ پور س . بررسي رضايت مراجعين به مراكز بهداشتي – درماني شهري تحت پوشـش دانـشگاه علـوم پزشـكي وخدمات بهداشتي – درماني شهيد بهشتي دررابطه با خدمتدهي به آنها. طرح مصوب دانشگاه علوم پزشكي و خدمات بهداشتي و
درماني شهيد بهشتي، ١٣٧٩.
.61 Nunnally JC. Psychometric Theory. 2nd ed. New York: McGraw-Hill Book Co. 1978.



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید