پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي)
سال دوازده م, شماره ۵, پي در پي ۵۹ ، صفحات ۴۱۷ تا ۴۲۲
آذر و دی ۱۳۸۶

تاريخ دريافت مقاله ۱/۱۲/۸۵ تاريخ پذيرش مقاله ٢٣/٢/٨٦
بررسي تأثير ايزوترتينوئين خوراکي بر سطح سرمي متابولي ت هاي ويتامين D،
کلسي م، فسفر و پاراتورمون و تغييرات راديوگرافيک استخواني در بيماران مبتلا به آکنه ن دولوکيستيک
دکتر حميده مروج فرشي۱ *، دکتر فريبا قل مکارپور ۲، دکتر مري م يوسفي۳، دکتر زهره تهرانچي۴، دکتر ح ميد رضا حقيق ت خواه ۵، دكتر ناهيد محتش م۶

چکي ده
سابقه و ه دف: آکنه ولگاريس يک بيماري شايع پوستي بوده و مصرف ايزوترتينوئين خوراکي جهت درمان آن ميتواند با عوارض اسکلتال از قبيل دردهاي استخواني ماهيچه اي و مفصلي و از سوي ديگر با تغييرات سرمي در متابوليت هاي ويتامين D، کلسيم، فسفر و پاراتورمون همراه باشد. هدف از اين مطالعه بررسي تغييرات سرمي متابوليتهاي ويتامين D، کلسيم، فسفر، پاراتورمون و همچنين تغييرات راديوگرافيک استخواني قبل و بعد از درمان با ايزوترتينوئين خوراکي است و اين که اين تغييرات به چه ميزان بوده و آيا از لحاظ آماري معنيدار است يا خير.
مواد و روش ها: اين مطالعه يک کارآزمايي باليني از نوع قبل و بعد درمان ميباشد. تعداد٣٠ بيمار مبتلا به آکنه ندولوکيستيک
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

وارد مطالعه شدند قبل و بعد از درمان با روشي مشابه متابوليتهاي سرمي ويتامينD (١و٢٥ دي هيدروکسي ويتـامينD و ٢٥ هيدروکسي ويتامينD) کلسيم، فسفر و پاراتورمون اندازهگيري شد . جهت بررسي تغييـرات اسـتخواني هـم کليـشه راديـوگرافيلترال توراسيک قبل و بعد از درمان از تمام بيماران گرفته شد.
يافته ها: مقادير ١و٢٥ دي هيدروکسي ويتامين D، ٢٥ هيدروکسي ويتامين D، کلسيم، فسفر و پاراتورمون با آزمون آماري
(مک نمار) مورد آناليز آماري قرار گرفت. مقادير همگي شاخصهاي سرمي فوق قبل و بعد از درمان از لحاظ آماري معنيدار نبود.
بررسي هاي راديوگرافيک قبل و بعد از درمان هيچ کدام تغييرات قابل مشاهدهاي نداشتند.
نتيجه گيري: مطالعه ما نشان داد که مصرف ايزوترتينوئين خوراکي در مبتلايان به آکنه ندولوکيستيک منجر به تغييرات سرمي در متابوليت هاي ويتامين D، کلسيم، فسفر و پاراتورمون و نيز تغييرات راديوگرافيک نميگردد که اين يافته ها بر له و عليه يک سري مطالعات انجام شده در اين زمينه ميباشد. پيشنهاد ميشود که در آينده با انجام مطالعات وسيع تر بتوان به بررسي تغييرات سرمي و استخواني ناشي از ايزوترتينوئين در مبتلايان به آکنه پرداخت و با اصلاح اين تغييرات از ايجاد عوارض احتمالي پيشگيري نمود.
واژگان کلي دي: ايزوترتينوئين خوراکي ، کلسيم ، فسفر ، پاراتورمون ، متابوليت های ويتامين D ، آکنه ندولوکيستيک

مق دمه
يکي از نگرانيها و دغدغه هاي متخصصين پوست عوارض علل ايجـاد کننـده آکنـه در درمـان آن مؤثر است (١و٢). ناشي از مصرف ايزوترتينوئين خوراکي در بيماران مبتلا به ايزوترتينوئين به دليـل کارآيي بالايي که دارد در بيش تر آکنـه ندولوکيستيـک ميباشد. ايـن دارو با اثر بر تمـامي موارد سبـب بهبـود طـولاني مدت ضايعات ميگردد.

۱ ٭ . نويسنده مسؤول : دانشيار، گـروه پوسـت، دانشـگاه علـوم پزشكي شهيـدبهشتي. آدرس براي مکاتبه: تهـران، ميدان تجريش، بيمارستـان شهدای تجريش، مرکز تحقيقات پوست. تلفن: ٤‐ ٢٢٧٤٤٣٩٢. نمابر: ٢٢٧٤٤٣٩٥. پست الکترونيک: hamideh_moravvej @yahoo.com
۲ . دانشيار، مرکز تحقيقات پوست، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي
. استاديار، مرکز تحقيقات پوست، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي
. استاديار، مرکز تحقيقات پوست، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي
. راديولوژيست
. پزشک پژوهشگر، مرکز تحقيقات پوست، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي
۴۱۸ويتامينمبتلا
با اين حـال منجـر به عوارضي از قبيل شقاق لب، خشکي مخاط ها، خشکي پوست، کونژونکتيويت، خارش و دردهاي استخواني مفصلي ميشود (٣و٤). هم چنين عوارض اسکلـتالي دارد که قابل قيـاس با هيپرويتامينوز A بوده و نيز شباهت به هيپراستوز اسکلتال ايديوپاتيک منتشر (DISH) داشت (١٠‐٥). آن چه از همه بيش تر مشاهده ميشود هيپراستوز و اوسيفيکاسيون ليگامان ها، اوستئوپروز، ضخيمشدن پريوستال، کاهش ضخامت کورتکس و بستهشدن زودرس اپي فير مي باشـد (١٠‐١٢). اين تغييرات استخواني اساساﹰ در نتيجه ي درمان طولانيمدت رخ ميدهد، اگرچه تغييرات اندک به دنبال درمان کوتاه مدت آکنه ندولوکيستيک با دوز کم ه م ديده شده است (١٣). ايزوترتينوئين خوراکي در درمان آکنه مي تواند منجر به تغييرات سرمي در سطوح هيدروکسي ويتامين D، کلسيم، فسفر و پاراتورمون و متابوليتهاي ويتامين D شود.
اما برخي مطالعات اين تغييرات را ذکر نکردهاند (١٤‐٢٢). مهم اين که اين تحقيقات چه له و عليه مصرف اين دارو از نظر طراحي، عملياتي و عمـلي کاستي هايي ‐ به شـرح آن چـه که در بحـث مقالـه خواهيم آورد‐ داشته است، به ويژه آن که آن ها ميزان تغيير سرمي را از نظر آماري مطرح کرده اند، در حالي که نگراني ما مي تواند تغييرات خارج از محدوده نرمال و آماري باشد. با اين حال به منظور تعيين تأثير ايزوترتينوئين خوراکي بر سطح سرمي١و٢٥ دي هيـدروکسي ويتـاميـن D، ٢٥ هيدروکسي ويتامين D، کلسيـم، فسـفر، پاراتـورمـون اين تحقيق روي مبتـلايان به آکنه ندولوکيستيک مراجعـه کننده به درمانگاه پوست بيمارستان شهداي تجريش در سال ٨٥ صورت گرفته است.
مواد و روش ها
تحقيـق با طـراحي کارآزمايي باليـني مقايسه قبـل و بعـد
(before and after treatment) انجام گرفت. تعـداد ٣٠ بيمار مبتلا به آکنه ندولوکيستيک که به طور مستمر مراجعهو موافقت آگاهانه و کتبي خـود را با طـرح اعلام نموده بودند مورد مطالعه قرار گرفتند.
تشخيص باليني بيماران با نظر متخصص پوست انجام گرفت(١) و انواع شديد آن نيز با توجه به معيارهـاي بـاليني تعيـينگرديد (١). خصوصيات سن، جنس، مورد بررسي و در يک فرماطلاعاتي ثبت گرديد. معيار و رودي شـامل بيمـاران مبـتلا بـهآکنــه ندولوکيــستيک شــديد واجــد دريافــت رد آکوتــان(ايزوترتينــوئين) بــود و معيارهــاي خــروج از مطالعــه شــاملاخـــتلالات اســـکلتي عـــضلاني، اخـــتلالات آنـــدوکرين، اختلالات کليوي، اخـتلالات کبـدي و گوارشـي، سـارکوئيدوز،سابقه انتقال خون، مصرف داروي ضدتشنج، گلوکوکورتيکوئيد،تتراسيکلين طي دو ماه اخير، اريترومايـسين، ديورتيـک هـايتيازيـدي، اسـتازولاميد، آنتـي اسـيد حـاوي کربنـات کلـسيم،ويتـامين، مينـرال، مـصرف مـسهل، اسـتروژن، پروژسـترون و آندروژن بود.
از هر بيمار بعد از ١٢ ساعت ناشتايي، ١٠ سي سي خـونمحيط ي وريــدي دريافــت شــد و ميــزان ســرمي آلبــومين ، ١و٢٥ دي هيدروکسي ويتامينD ، ٢٥ هيدروکسي ويتـامينD، کلسي م، فسفر، پاراتورمون انـدازه گيـري شـد. نمونـه هـايسرمي قبل از درمان فريز شدند و با نمونههاي پايـان درمـانبه طور ه م زمان مورد آزمايش قرار گرفتند.
روش کار آزمايشگاهي
متابوليـ ته اي ويتـامين D ب ه روش ELISA رق ابتي به کمک يک آنتيبادي مونوکلونـال توسـط کيـتDRG ساخت آلمان اندازهگيري شد . طيف نرمال اين متابوليتها به قرار زير است:
1,25 (OH)2 VitD: 39-139 pm
25 OH VitD: 47-144 nm
پـاراتورمون بـه روش ELISA سـاندويچي بـه کمـک دو آنتيبادي مونوکلونال توسط کمپانيDRG ساخت ايـالاتمتحده آمريکا اندازهگيري شد. طيف نرمال آن عبارت است از:
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

PTH=8.8-76.6 pg/mlُ
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

،S polydoros50) بررسي و وضعـيت کليشه ها توسـط يـکراديولـوژيـست گـزارش گرديـد و در همـان فـرم اطـلاعــاتي شماره ١ ثبت گرديد. براي کليه بيماران ايزوترتينوئين ساختکارخانهRoche سوئيس (روآکوتان) بـا دوزmg/kg/day ١ در ابتـدا و بعـ د از ٢ مـاه درمـان mg/kg/day ٧٥/٠ بـا دوز تجمعي mg/kg ١٢٠ تجويز گرديد.
بيماران بعد از مدت حداقل ٤ ماه فراخوان داده شـدند ومجدداﹰ ١٠ سـي سـي خـون وريـدي محيطـي گرفتـه شـد وشاخصهاي سرمي فوقالذکر با همان روش اندازهگيري شـد.
تغييرات راديوگرافيک نيز به همان روش قبلـي انـدازهگيـريگرديد و در فرم شماره ٢ ثبـت شـد. همکـاران راديولـوژي ازوضعيت گرافيها قبل از درمان اطلاعي نداشتند.
شماره ۵، پي در پي ۵۹ , آذر و دی۱۳۸۶ دکتر حميده مروج فرشچی و همکاران / ٤١٩

کلسي م به روش رنگسنجي شيميايي اندازهگيـري شـد و تغييرات داخـل ه ـر شاخ ـص بــا آمــاره ي McNemar’s مقادير نرمال آن عبارت است از: Ca=2.5-5 mg/dl مورد قضاوت آماري قرار گرفتند.
فسفر به روش رنگسنجي شيميايي انـدازه گيـري شـد ويافته ها
مقادير نرمال آن عبارت است از: P= 2.5-5 mg/dl
تحقيق روي تعداد٣٠ نفر مبتلايان به آکنه ندولوکيستيک• آلبومين به روش رنگسنجي شيميايي اندازه گيري شـد و
انجام گرفـت کـه ٢١ نفـر آن هـا (٧٠%) زن و ٩ نفـر آن هـامقادير نرمال آن عبارت است از: Alb=3.5-5.2 gr/dl
(٣٠%) مرد بودند. سن آن ها ١/٤ ± ٦/٢١ و از حداقل ١٥ تـا
تغييـــرات اســـتخواني بـــا کليـــشه راديـــوگرافي لتـــرال ٣٤ ســال بــود. ميــزان و مقــادير غيرطبيعــي ١و٢٥ دي توراســيک بيمارســتان شــهداي تجــريش (دســتگاه زيمــنس هيدروکسي ويتامينD ، ٢٥ هيدروکسي ويتامين D، کلسي م،
داده هـاي فـرم اطلاعـاتي ١ و ٢ طبقـ هبنـدي، اسـتخراج و بررسي شدند تا مشخص گردد کـه هرکـدام از شـاخصهـ اي سرمي ١و٢٥ دي هيدروکسي ويتـامينD ، ٢٥ هيدروکـسيويتامينD ، کلسي م، فسفر، پاراتورمون و تغييـرات اسـتخوانياز وضعيت نرمال برخوردار هستند يـا خيـر، و بعـد از درمـانکماکان وضعيت نرمال، افزايش يا کاهش داشتند يا خير. فسفر، پاراتورمون را به تفکيک قبل و بعد از درمان بـا دارويايزوترتينوئين خوراکي در جدول شماره ١ ارائه شـده اسـت ونشان ميدهد که کلسي م در ٤ نفر از بيمـاران بعـد از درمـان(٣/١٣%) کاهش يافت (٢/٠ P <) و آزمـونMcNemar’s نشان داد که اين اخـتلاف بـه لحـاظ آمـاري معنـيدار نبـود
.(P < ٠/١٢)
ميزان فسفر در هيچكدام از بيمـاران قبـل و بعـد از درمـانمقادير غيرطبيعي نداشت. ميـزانPTH هـم همـين وضـع راداشت. شاخص ٢٥ هيدروکسي ويتامينD قبـل از درمـان درسه نفر (١٠%) پايين تر از مقدار نرمال و بعد از درمـان در يـكنفــر (٣/٣%) از بيمــاران مقــدار كــم تــر از نرمــال را داشــت (٧/٠ P <). شـاخص ۱و۲۵ دي هيدروکـسي ويتـامين D در ي ك نفر (٣/٣%) قبل از درمان پايين تر از نرمال بود (٩/٠P<) وآزمون آماريMcNemar’s نشان داد كه هيچ كـدام از ايـنتغييرات به لحاظ آماري معنيدار نبود . مقـادير سـرمي اي كـهقبل از درمان پايين تر نرمال بوده اند بعد از درمان به حد پايـهرسيده بودند . بيماران در بررسيهاي راديوگرافي ك قبل و بعد ازدرمان هيچ كدام تغيير راديوگرافي ك نداشتند.
جدول ١ ‐ ميزان و مقادير غيرطبي عي شاخص ها بر ح س ب درمان با ايزوترتينوئين خوراكي در مبتلايان به آكنه ندولوكيستيك شديد
1,25 VitD 25 VitD PTH P Ca مراحل
ميزان غيرطبيعي ميزان غيرطبيعي ميزان غيرطبيعي غيرطبيعي ميزان ميزان غيرطبيعي ١ ٧٦/١±٢٦/٤ ٣ ٥٤/٦±٩/١ ‐‐ ١٥/٢±٤/٩ ‐‐ ٣/٦٤±٠/٥٣ ‐‐ ٨/٩٤±١/٨ قبل از درمان
٢ ٨٤/٩±٢٥/٩ ١ ٥٧/٧±١١/٥ ‐‐ ٢٨/٣±١٢ ‐‐ ٣/٨٢±٠/٥٨ ٤ ٨/٧٥±٠/٤٨ بعد از درمان
۴۲۰ويتامينمبتلا
بح ث
تحقيق نشان داد كه مصرف ايزوترتينوئين خوراكي موجبتغيير در شاخص هاي سرمي ١و٢٥ دي هيدروکسي ويتـامينD، ٢٥ هيدروکسي ويتامينD ، کلسي م، فسفر، پـاراتورمون وراديوگرافي ك نشد . مطالعه دكتر قلمكـارپور و همكـاران (٢١) كه به بررسي اثر ايزوترتينوئين بر تراك م استخوان و هموسـتازكلسي م در بيماران مبتلا به آكنه پرداخت، نشان داد كـه ايـندارو منجر به تغييرات معنـي دار آمـاري در سـطح كلـسي م وآلکالن فسفاتاز و همچنين در تـراك م اسـتخواني نمـي گـردد .
مطالعه دكتـر قلمكـارپور روي ١٣ بيمـار انجـام گرفـت و بـهبررسـي سـاير شـاخص هـاي سـرمي از جملـه پـاراتورمون و متابوليت هاي ويتامينD نپرداخته است. عدم تغيير در سطحكلسي م بعد از درمان مشابه مطالعه ما بود.
در مطالعهMargolis و همكاران (٢٠) مشاهده شـد كـهمصرف ايزوترتينوئين خـوراكي تغييـري در دانـسيته هيـپ وســطح ســرمي اوستئوكلــسين پــاراتورمون، كلــسي م، ٢٥ هيدروکسي ويتامينD و نيز کلسي م و هيدروكـسي پـرولينادرار قبــل و بعــد از درمــان ايجــاد نكــرد نتــايج مطالعــهMargolis در مورد کلسي م، پـاراتورمون و ٢٥ هيدروکـسيويتامينD مشابه مطالعـه مـا بـود تعـداد بيمـاران در ايـنمطالعه ٢٠ نفر بود و دوز تجمعي ايزوترتينوئينmg/kg ١٢٢ بود.
Kindmark و همکاران (٢٢) نيز در مطالعه خود نـشانداد كه به دنبـال مـصرف ايزوترتينـوئين بـراي آكنـه شـديدسطوح سرمي كلسي م به طور قابل ملاحظهاي در ابتدا كاهشداشت (٠٥/٠ P<)، كه در روز پنج م به حداقل رسيد. ه م چنين سطح پاراتورمون شديداﹰ افزايش يافت (٠٥/٠ P< ) كهبا ادامه درمان اين سطوح در عرض ١٤ روز به حد پايـه شـانرسيدند. اين مطالعه روي ١١ بيمار انجام گرفت و هيچ تغييرراديولوژيكي را بر دانسيته استخوان نشان نداد كه از اين نظرمشابه مطالعه ما مي باشد. بر اساس نتـايج ايـن مطالعـه، اثـر مهاري ايزوترتيـنوئيـن بر turnover استـخـواني، علي رغـ م سطـوح افزايش يافته پاراتورمون، بيان گر اين مطلب است که دارو ي ك اثر مستقي م بر بافت استخواني ميگذارد.
Leachman و همكــاران (١٩) هــ م مطالعــهاي جهــت بررسي اثر ايزوترتينوئين بر دانسيته استخوان انجام دادند كـهكاهش دانسيته استخوان را بدون تغيير در متابوليس م كلسي منشان داد كه البته نتايج مطالعه اخير با مطالعـه مـا در تـضاداست. اين مطالعه روي ١٨ بيمـار و ١٤ كنتـرل انجـام شـد وســطوح ســرمي ١و٢٥ دي هيدروکــسي ويتــامينD ، ٢٥ هيدروکسي ويتامينD ، کلسي م، فسفر، پاراتورمون قبلو بعداز درمان براي هر بيمار نرمال بود. ولي افـزايش متوسـطي در ســطوح ٢٥ هيدروکــسي ويتــامينD در گــروه بيمــاران و كــاهش متوســطي در پاســخ فــسفر و ژنــوسcAMP بــه calcium load در گروه كنترل مشاهده گرديد. با اين حال اين تغييرات با تفاوت هاي قابل ملاحظهاي در گـروه بيمـار وكنترل همراه نبود.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

اولين مطالعه در زمينه تغييرات سرمي بـه دنبـال مـصرفايزوترتينوئين در انسان توسـطRodland و همكـاران (١٧) در سال ١٩٩٢ در نروژ روي ١١ بيمار انجام گرفت كه منجـربــه اثبــات كــاهش مقــادير ســرمي ١و٢٥ دي هيدروکــسي ويتامينP< ٠/١٠) D ) و افـزايش نـسبت مـولار در ٢٤و٢٥ دي هيدروکسي ويتامينD به ٢٥ هيدروکـسي ويتـامينD شـ د (٠٥/٠ P<). نتـايج حاصـل از مطالعـات Rodland در راستاي نتايج حاصله از مدلهاي حيواني بود. مطالعه ما نشان داد كــه مــصرف داروي آكوتــان در مبتلايــان بــه آكنــهندولوكيستي ك باعث تغييرات سرمي در مقادير کلسي م، فسفر، پاراتورمون و متابوليت هاي ويتـامينD نمـيشـود و از ايـنجهــت كــه تغييراتــي در کلــسي م، فــسفر، ٢٥ هيدروکــسي ويتامين D و پاراتورمون سرم مـشاهده نگرديـد مـشابه ايـنمطالعه بوده ولي كاهش ١و٢٥ دي هيدروکـسي ويتـامينD در مطالعـه مـ ذکور در تـضاد بـا مطالعـه مـا اسـت. مطالعـه Rodland مطالعه جامعي نبود ولـي از نظـر تعـداد كـ م تـر از مطالعـه ما بوده (١١ نفـر در برابر ٣٠ نفر) و ه م چنيـن در محاسبات آماري مقادير آن ها از لحاظ آماري معني دار بـودهولي از نظر پاراكلينيكي طيف نرمال بود.
كاهش در ميزان ١و٢٥ دي هيدروکسي ويتامينD در اثر مصرف رتينوئيدها مي تواند ب ه دليل اثر مهـاري رتينوئيـد بـرα١ هيدروکسيلاسيون ويتـامينD در كليـه هـا باشـد (١٦).
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

ي ك مكانيس م ديگر ناشي از اثـر مـستقي م رتينوئيـد بـر مـادهاستخوان است كه منجر به افـزايش جـذب اوستئوكلاسـتي كاس تخوان م ي گ ردد (١٤).Trechsew و همک اران (١٩) نشان دادند كه رتينول به طور مستقي م سـبب كـاهش سـنتزويتامين D در موش ميشود.
در صــورتي كــه جــذب تحريــ ك شــده اوستئوكلاســتي كاستخوان اثر اوليه كاهش ١و٢٥ دي هيدروکـسي ويتـامينD فقط ي ك اثر ثانويه باشد، در اين صـورت بايـد انتظـار بـرد كـهسطوح سرمي كلسيم افزايش و پاراتورمون كاهش يابد که ايـنتغييرات كلـسيم و فـسفر توسـطFrankel و همکـاران (١٥) گزارش شده است.
شماره ۵، پي در پي ۵۹ , آذر و دی۱۳۸۶ دکتر حميده مروج فرشچی و همکاران / ٤٢١

پيشنهاد می گردد كه متخصـصين بـاليني بـين اخـتلافمعني دار در آزمون آماري با اختلاف پاراكلينيكي تفاوت قائـلشوند. زيرا ممكن است ي ك يافته از نظر آماري معنيدار باشد ولي از نظر پاراكلينيكي معني دارن باشـد. بـ ه طـور مثـال درمقاله ما ميزان فسفر از ٦٤/٣ تا ٨٢/٣ افزايش داشت و آزمونآماريt-test نشان مي دهد كه اين اختلاف به لحاظ آمـاريمعني دار است ولـي همـان طـور كـه در جـدول آمـده اسـت هيچ كدام از بيماران فـسفر غيرطبيعـي نداشـتند و بـرعكسممكن است يافته از لحـاظ آمـاري معنـي دار نباشـد ولـي ازلحاظ كلينيكي معنيدار باشد و اين اشتباهي است كه عموماﹰانجام پذيرفته است (مشابه آن چـه در مطالعـه Rodland و همکاران (١٧) اتفاق افتاده است). درخواست مـا از همكـاراناين است كه اگرچه براي نگـارش مقالـه از مـشاورين آمـارياس تفاده م ي کنن د، ام ا در تحلي ل آن ه ا مق ادير نرم ال پاراكلينيكي به عنوان معيار در نظر گرفته شود.
تشکر و ق درداني
در پايان از زحم ات جناب آقـاي دكتـر مهـدي هـدايتي درمركــز تحقيقــات غــدد بيمارســتان طالقــاني كــه در انجــام تـست هـاي آزمايـشگاهي مـا را يـاري نمودنـ د و نيـز آقـای مهندس ناصر ولايي و خان م دکتر نلدا سعادت كمال تـشكر وقدرداني را مينمايي م.

REFERENCES

.1 Simpson NB, Cunliffe WJ. Disorders of the sebaseous glands In: Burns T, Breathnach S, Cox N, Griffiths C, editors. Rooks text book of dermatology. 7th ed. Oxford: Blackwell publishing. 2004; P: 43/1-43/78.
.2 Goulden V, Clark SM, McGeown C, Cunliffe WJ. Treatment of acne with intermittent isotretinoin. Br J Dermatol 1997; 137: 106-8.
.3 Digiovanna JJ. Isotertinoin effects on bone. J Am Acad Dermatol 2001; 45(5): S 176-82.
.4 Pittsley RA, Yoder FW. Retinoid hyperostosis: Skeletal toxicity associated with long-term administration of 13-cis retinoic acid for refractory ichthyosis. N Engl J Med 1983; 306-1012.
.5 Ellis CN, Madison KC, Pennes DR, Martel W, Voorhees JJ. Isotretinoin therapy is associated with early skeletal radiographic changes. J Am Acad Dermatol 1984; 10: 1024-9.
.6 Lawson JP, McGuire J. the spectrum of skeletal changes associated with long-term administration of 13-cis-retinoic acid. Skeletal Radiol 1987; 16: 91-7.
۴۲۲ويتامينمبتلا
.7 Melnik B, Glüch S, Jungblaut RM, Goerz G. Retrospective radiographic study of skeletal changes after long-term etretinate therapy. Br J Dermatol 1987; 116: 207-12.
.8 Wilson DJ, Kay V, Charig M, Hughes DG, Creasy TS. Skeletal hyperostosis and extraosseous calcification in patients receiving long-term etretinate (Tigason). Br J Dermatol 1988; 119: 597-607.
.9 DiGiovanna JJ, Helfgott RK, Gerber LH, Peck GL. Extra spinal tendon and ligament calcification associated with long-term therapy with etretinate. N Engl J Med 1986: 315: 1177-82.
.01 Halkier-Sorensen L, Andresen J. A retrospective study of bone changes in adults treated with etretinate. J Am Acad Dermatol 1989; 20: 83-7.
.11 White SI, Mackie RM. Bone changes associated with oral retinoid therapy. Pharmacol Ther 1989; 40: 137-44.
.21 Wilson DJ, Kay V, Charig M, Hughes DG, Creasy TS. Skeletal hyperostosis and extraosseous calcification in patients receiving long-term etretinate(Tigason). Br J Dermatol 1988; 119(5): 597-607.
.31 Kilcoyne RF, Cope R, Cunningham W, Nardella FA, Denman S, Franz TJ, et al. Minimal spinal hyperostosis with low-dose isotretinoin therapy. Invest Radiol 1986; 21: 41-4.
.41 Hough S, Avioli LV, Muir H, Gelderblom D, Jenkins G, Kurasi H, et al. Effects of hypervitaminosis A on the bone and mineral metabolism in the rat. Endocrinology 1988, 122: 2933-9.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

.51 Frankel TL, Sechadri MS, McDowall DB, Cornish CJ. Hypervitaminosis A and calcium-regulating hormones in the rat. J Nutr 1986; 116: 578-87.
.61 Trechsel U, Fleisch H. A new model to study mechanisms of bone resorption in rats using a retinoid. Calcify Tissue Int 1984; 36(suppl 2): 549.
.71 Rodland O, Aksnes K, Nilsen A, Morken T. Serum level of vit D metabolities in isotretinointreated acne patients. Acta Derm Venred 1992; 72:217-9.
.81 Trechsel U, Fleisch H. Effect of a retinoid on Ca and Vit D metabolism in thyroparathyroidectomized (TPTX) rats. In: Norman AW, Schaefer K, Grigoleit HG, Herrath DV, eds. Vitamin D, chemical, Biochemical and clinical update. Berlin: de gruyter. 1985; P:51.
.91 Leachman SA, Insogna KL, Katz L, Ellison A, Milstone LM. Bone densities in patients receiving isotretinoin for cystic acne. Arch Dermatol 1999; 135: 961-5.
.02 Margolis DJ, Attie M, Leyden JJ. Effects of isotretinoin on bone mineralization during routine therapy with isotretinoin for acne vulgaris. Arch Dermatol 1996; 132 (7): 769-74.
٢١. قلمکارپورف، مروج فرشي ح، ذو القدر س . اثر ايزوترتينوئين بر تراک م استخوان و هموستاز کلسي م در بيماران مبـتلا بـهآکنه. فصل نامه بيماري هاي پوست. دوره ٨، شماره ٦، زمستان ١٣٨٤صفحات ٤٤٨ تا ٤٥٦.
.22 Kindmark A, Rollmand O, Mallmin H, Petern-Mallmin M, L junghall S, Melhus H. Oral isotretinoin therapy in severe acne induces transient suppression of biochemical markers of bone turnover and calcium homeostasis. Acta Derm Venereol 1998; 78 (4): 266-9.



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید