پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي) تاريخ دريافت مقاله ۱۲/۷/۸۵ سال دوازده م, شماره ۴, پي در پي ۵۸ ، صفحات ۲۹۳ تا ۲۹۷ تاريخ پذيرش مقاله ١/٣/٨٦ مهر و آبان ۱۳۸۶

بررسي اثر نالتروكسان بر خارش بيماران مبتلا به اگزما
دكتر فرهاد مل ك زاد ۱ *، دكتر محمد اربابي ۲ ، دکتر پرويز طوسي ۳ ، دکتر ناهيد محت ش م۴ ، دکتر مرتضي مهاجر۵ ، دکتر مهناز جابريان۶

چکي ده
سابقه و ه دف: با توجه به نقش گيرنده هاي اپيوئيدي در درك حس خارش به صورت محيطي و مركزي، اين مطالعه به منظور تعيين اثر نالتروكسان بر خارش بيماران مبتلا به اگزما در مقايسه با پلاسبو انجام شد.
مواد و روش ها: ۳۸ بيمار مبتلا به اگزماي خـارش دار وارد مطالعـه شـدند. بـه صـورت دو سـوکور،۲۰ نفـر پلاسـبو و ۱۸ نفـر
نالتروكسان (۵۰ ميلي گرم روزانه) به مدت ۲ هفته دريافت كردند. ميزان خارش با معيار ديـداري Visual Analogue Scale توسط بيمار گزارش شد کهبه ترتيبدر ابتداي مطالعه،پايان هفته اول و هفته دوم ثبت گرديد. يافته ها با آزمون دقيق فيـشر وMann-Withney U تجزيه و تحليل شدند.
يافته ها: نالتروكسان و پلاسبو هر دو باعث كاهش ميزان خارش شدند، اما نالتروكسان در كاهش ميزان خارش نسبت به پلاسبو
در پايان هفته اول (P< 0/005) و پايان هفته دوم (P < 0/001) مؤثرتر بود. عوارض جانبي (به طور عمده تهوع و خواب آلودگي ) در سه نفر مشاهده شد ( ۲ نفر در گروه نالتروكسان و ۱ نفر در گروه دارو نما).
نتيجه گيري: نالتروكسان نسبت به پلاسبو در كاهش خارش بيماران مبتلا به اگزما مؤثرتر است. لذا مي توان از آن به عنوان درمان كمكي در درمان خارش استفاده نمود.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

واژگان کلي دي: نالتروكسان ، خارش ، اگزما

مق دمه
اگزما ي ك واكنش التهابي پوست است كه با علايمي چونخارش، قرمزي و پوسته ريزي تظاهر پيدا مي كنـد و شـيوعآن ١٨ در ١٠٠٠ نفر ذكر شده است (١). خارش ي ك علامتمشخصه در اين بيماري مي باشد (٢) و علي رغـ م ايـن كـهنسل دوم مهارکننده هاي گيرنده 1H،ضد افـسردگي هـاي
سه حلقه اي و مواد موضعي چون مواد فنل دار و امولينت ها
به كار گرفتـه مـي شـود . ولـي متاسـفانه در پـاره اي مـوارد اثر درماني اين داروها نا اميد كننده است و علي رغ م وجـود
بـيش تـر بـه صـورت يـ ك نـاراحتي جزئـي و بـي اهميـت روش هاي درماني مختلف، داروي ضد خـارش اختـصاصي ودر نظر گرفته مي شود با ايـن حـال در اغلـب مـوارد باعـث مؤثري موجود نيست (١).
بهوجود آمدن مشكلات و ناتوانـايي هـاي اجتمـاعي زيـادي اخي رﹰا اس تفاده از آنتاگوني ست ه اي اوپيوئي د از جمل ه ميگردد (١و٣). نالتروكسان در درمان خارش در بيماري هاي مختلـف مـورد در حال حاضر جهت مواجهه با اين علامت ناراحت كننـده بررسي قرار گرفته است كه چنين اثري با توجه به مكانيـس ماقدامات درماني مختلفي نظير استفاده از آنتي هيستامينها، بروز خارش قابـل توجيـه مـي باشـد. حـس خـارش توسـط

۱ ٭ . نويسنده مسؤول : دانشيار ، گروه پوست، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي . آدرس براي مکاتبه: تهران، خيابان کمالي، بيمارستان لقمان الدوله، بخش پوست.
f-malekzad @yahoo.com :پست الکترونيک
۲ . استاديار، مرکز تحقيقات روانپزشکي و روانشناسي ، دانشگاه علوم پزشکي تهران
. استاد ، مرکز تحقيقات پوست، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي
. پزشک پژوهشگر، مرکز تحقيقات پوست، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي
. استاد، گروه روانپزشکی، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي
. پزشک عمومي
۲۹۴ / دو ماهنامه پژوهنده بررسي اثر نالتروکسان بر خارش بيماران مبتلا به اگزما

نبوده است (٤). Heyer طـي مطالعـه اي اثـر نالتروكـسانروي خارش ناشي از اسـتيل كوليــن در بيمـاران مبـتلا بـهاگزما را مورد بررسي قرار داده است كه نتـايج ب ه دست آمده
در ايــن مطالعــ ـه بيــانگر نقــش قــويتــر نالتـروكــسان در خـارش بـا مكانيـس م مــركزي در مقايـسه بـا مكانيـس م محيـطي مي باشد (٢).
با توجه به مطالب فوق در اين تحقيق با مراجعه به مركـزتحقيقات پوست دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي بيمارانمبـتلا بـه اگزمـاي داراي خـارش را كـه داروي اوليـه بـراي بيماري را دريافت مي کردند تحت درمـان بـا نالتروكـسان وپلاسبو قرار گرفتند و اثر نالتروكسان بر خارش مورد ارزيابيقرارگرفت. فيبرهاي عصبيc منتقل مـي گـردد و بـا آزادسـازي انـواع مختلفـ ي از مـ دياتورها از جملـ ه هيـ ستامين، پروتئـ از،نوروپپتيدها، و سـيتوكين هـا واسـطه گـري مـي شـود (١).
يافته هـاي اخيـر حـاكي از دخالـت پپتيـدهاي اوپيوئيـدياندوژن (انكفالين ها ) در تنظي م خارش مي باشند (١) و ايـن
م واد ب ه عن وان مــدياتورهاي محيط ي و مرك زي خــارش شناخته شده اند (٢و٣). با توجه به اين موضوع كه احـساسخارش توسـط اوپيوئيـدهاي انـدوژن از طريـق رسـپتورهايمركزي اوپيوئيدي تنظي م مي گردد (٣و٤) آنتاگونيست هاياوپيوئيدي مي توانند اثر درماني زيادي در سركوب خارش بامنشأهاي مختلف داشته باشند (٣و٥).
بر اين اساس بـه نظـر مـي رسـد كـه داروي نالتروكـسان
(Revia) بـــه عنـــوان يـــ ك آنتاگونيـــست اوپيوئيـــدي
غيراختـصاصي كـه بـا هـر ٢ نـوع رسـپتور اوپيوئيـدي بانـد مواد و روش ها
مي شود (٢و٦) داراي اثرات درماني در بيمـاران خـارش دارباشد. مزايـاي ايـن دارو نـسبت بـه سـاير آنتاگونيـست هـاياوپيوئيدي شامل امكان مصرف خوراكي و امكان مصرف تنها
ي ك دوز روزانه (با توجه بـه نيمـه عمـر نـسبتاﹰ طـولاني آن) مي باشد (٦). علاوه بر اين توليد ايـن دارو در داخـل كـشورانجام مي گيرد و عوارض جانبي گزارش شده آن بسيار ناچيز مي باشد (٣).
در بررسي هـاي انجـام گرفتـه بـر روي خـارش ناشـي ازبيماري هاي مختلف پوستي و سيـستمي ك نالتروكـسان بـهعنوان ي ك داروي مؤثر و بدون عارضه مطرح گرديـده اسـت (٣). در مطالع ه اي اث ر نالتروک سان روي خ ارش ناش ي ازاسـتيل کـولين در بيمـاران مبـتلا بـه اگزمـا مـورد بررسـي قرارگرفته که نتايج به دست آمده در اين مطالعه بيانگر نقش قوي تر نالتروکسان در کاهش خارش با مکانيس م مرکزي درمقايسه خارش با مکانيس م محيطي بوده اسـت (۲). ولـي درمطالعه ديگر اثـر نالتروكـسان بـر خـارش اورميـ ك را مـوردبررسي قرار داده اند كه در نتايج به دست آمده تفـاوت بـيندرمان با نالتروكـسان و پلاسـبو از لحـاظ آمـاري معنـي دار بعــد از كــسب مجوزهــاي لازم و تأييــد کميتــه اخلاقــي دانشگاه اين مطالعـه بـا روش كارآزمـايي بـاليني تـصادفي و
دوســوكور بــر روي ٣٨ بيمــار مبــتلا اگزمــاي خــارش دار مراجعه کننده به درمانگاه هاي وابـسته بـه مركـز تحقيقـاتپوست دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي كـه جهـت ورودبه تحقيق اعلام آمادگي کرده بودند انجـام شـد. شـرط ورود
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

بيمــاران بــه مطالعــه عــدم مــصرف آنتــي هيــستامين هــا، خــواب آورهــا يــ ا آرامــبخش هــا و كورتيكوســتروئيدهاي سيستمي ك (خوراكي‐ تزريقي ) در هفته قبل، عدم وابستگيبه ترکيبات اپيوئيدي ( بيمار حداقل ٢ هفته قبـل از شـروعمطالعه نبايد از ترکيبات اپيوئيـدي اسـتفاده كـرده باشـد) و عدم وجود بيماري حاد يا مزمن كبدي بيمار بود. معيارهـايخروج از تحقيق عدم تمايـل بيمـار بـه ادامـه درمـان، بـروز
عــوارض جــانبي شــديد و غيرقابــل تحمــل دارو در حــين مطالعه بود.
ميـزان خارش در بدو ورود به مطالعـه بر اساس گـزارش خود بيمار بر طبق Visual Analogue Scale (VAS) كه شامل ١٠ نمره (صفر براي حالت بدون خارش و ١٠ براي بررسي کننده از نوع داروي دريافتي اطلاعي نداشتند.
داروي نالتروكسان به صورت كپسول هاي mg٥٠ بـا دوزي ك عدد روزانه تا ٢ هفته تجويز شد و كپسول هاي پلاسـبواز لحاظ ظاهري كاملا مشابه كپسول نالتروكسان بود. عـلاوهبر اين ، تمام بيماران تحت درمان با بتامتازون موضـعي قـرارگرفتند. ي ك هفتـه و ٢ هفتـه بعـد از شـروع درمـان ميـزانخارش بر اساس گزارش خود بيمار بر طبـق VAS ارزيـابيشد و نيز عوارض مرتبط با داروها مشخص گرديد.
تجزيه و تحليل آماري بر اساس آزمون مربع کاي (دقيق فيشر) و Mann-Whitney U با قبول مرز معني دار
٠٠٥/٠ P < انجام گرفت.
يافته ها
در اين تحقيق ۳۸ بيمار مبتلا به اگزمای خارش دار در دو گروه درماني با نالتروكسان (۱۸ نفر) و پلاسبو (۲۰ نفر) مورد بررسي قرار گرفتند. محدوده سني شركت كنندگان ۸۵‐۲۴ سال بوده است. در گروه نالتروكسان۱۰ نفر مرد و
۸ نفر زن و از گروه پلاسبو ۱۱ نفر مرد و ۹ نفر زن بوده كه بر اساس آزمون دقيق فيشر اختلاف از نظر پراكندگي جنسي معني دار نبود. ميانگين سني بيماران در گروه نالتروكسان ۹/۱۲ ± ۳/۴۵ (۲ /۱۹ = Mean rank ) و در گروه پلاسبو ۹/۱۳ ± ۹/۴۴ (۸/۱۹=Mean rank ) بود كه بر اساس آزمون Mann-Whitney U اختلاف آماري معني داري وجود نداشت. ۸ بيمار از گروه نالتروكسان و ۱۲ بيمار از گروه پلاسبو قبل از شروع تحقيق داروي ضد خارش مصرف مي كرده اند كه براساس آزمون دقيق فيشر اختلاف دو گروه از اين نظر نيز معني دار نبود. ۵ بيمار به علت عدم مصرف دارو در طي هفته اول از تحقيق خارج شدند.
شماره۴، پي در پي ۵۸ , مهر و آبان ۱۳۸۶ دکترفرهاد ملک زاد و همکاران / ٢٩٥

۴/۱±۱۱ (۸/۲۰= Mean rank ) و در گروه پلاسبو
۶/۱± ۸/۷ (۳ /۱۸= Mean rank ) بود كه بر اساس آزمون حداکثر ميزان خارش) ارزيابي گرديد . سـپس بيمـاران يـ كپاكت دارويي حاوي داروي نالتروكـسان يـا پلاسـبو دريافـت
کردنــد. هــر پاكــت داراي كــد بــود و بيمــاران و پزشــک Mann-Whitney U اختلاف دو گروه از نظر VAS قبل
ميانگين VAS قبل از مداخله در گروه نالتروكسان از مداخله معني دار نبود. ي ك هفته بعد از مداخله، ۳ بيمار از گروه نالتروكسان و ۲ بيمار از گروه پلاسبو به علت عدم مصرف دارو در طي ي ك هفته اول از تحقيق خارج شدند.
ميانگين VAS ي ك هفته بعد از مداخله در گروه نالتروكسان ۶/۱ ± ۳/۳ ( ۹/۱۱ = Mean rank ) و در گروه پلاسبو ۲/۲ ± ۶/۵ ( ۳/۲۱ = Mean rank ) بود كه بر اساس آزمونMann-Whitney U اختلاف دو گروه از
نظر VAS ي ك هفته بعد از مداخله معني دار بود
( ۰۰۵/۰< P ). در پايان هفته دوم ۱۵ نفر گروه نالتروكسان كه در بررسي هفته اول نيز شركت داشتند مورد بررسي قرارگرفتند، ولي از گروه پلاسبو ۷ نفر به علت بهتر شدن ضايعات و يا عدم مؤثر بودن دارو آن را قطع كرده و تحقيق را ناتمام گذاشته بودند. ميانگين VAS دو هفته بعد از مداخله درگروه نالتروكسان ۴/۱±۳/۱ (۵/۹=Mean rank ) و در گروه پلاسبو ۹/۲ ± ۵/۴ (۹ /۱۸ = Mean rank ) بود كه بر اساس آزمون Mann-Whitney U اختلاف دو گروه از نظر VAS دو هفته بعد از مداخله درماني معني دار بود (۰۰۱/۰< P ). دو بيمار از گروه نالتروكسان دچار عارضه دارويي (خواب آلودگي يا تهوع) و يک بيمار از گروه پلاسبو
دچار عارضه دارويي (تهوع) شدند كه اختلاف دو گروه از اين نظر معني دار نبود.
در طي مطالعـه از ابتداي ورود افراد به مطالعه ۵ نفر دارو را استفاده نكردند (از اين افراد ۴ نفر در گروه نالتروكسان و ۱ نفر در گروه پلاسبو بودند). ي ك هفتـه پس از مطالعـه،
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

۴ نفر از افراد شركت كننده به علت بي اثر بودن دارو، مصرف آن را ادامه ندادند (هر ۴ نفر از گروه پلاسبو بودند) و ۳ نفر ديگر ه م ي ك هفته بعد از شـروع مطالعه با بهتر شدن خارش مصرف دارو را قطع كردند (هر۳ نفر در گروه پلاسبو بودند).
بح ث
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

هدف از اين مطالعه مقايسه اثر نالتروكسان و پلاسبو بر روي خارش در بيماران مبتلا به اگزما بود. با توجه به يافته هاي بدست آمده در كاهش ميزان خارش براساس معيار Visual Analogue Scale) VAS) در گروه
دريافت كننده نالتروکسان نسبت به گروه دريافت كننده پلاسبو اختلاف معني دار مشاهده مي شود و اين ميزان كاهش خارش ه م در پايان هفته اول (۰۰۵/۰< P ) و ه م در پايان هفته دوم (۰۰۱/۰< P ) در گروه دريافت كننده نالتروكسان بيشتر بوده است.
بر ايـن اسـاس، يافتـه هـاي مطالعـه حاضـر، مـشابه اثـرنالتروكسان دركاهش خارش در بيمـاران مبـتلا بـه اگزمـايآتوپي ك مي باشد كه توسطHeyer و همكاران انجام گرفتهاست. در آن مطالعه اثر نالتروكسان بر خارش ناشي از تزريقاستيل كولين و يا نرمال سالين در بيماران مبتلا به اگزمـايآتوپي ك طولاني مدت با پلاسبو مورد مقايسه قـرار گرفتـه ونالتروكـسان در كـاهش خـارش و alloknesis نـسبت بـه پلاسبو اثر قوي تر داشته است (۲) .
۲۹۶ / دو ماهنامه پژوهنده بررسي اثر نالتروکسان بر خارش بيماران مبتلا به اگزما

از طرفي يافته هاي مطالعه حاضـر نـشان مـي دهـد كـهنالتروكسان همان طور كه در مطالعات ديگر همچون مطالعهMetze و همكــاران (۳)، مطالعــه Peer و همكــاران (۵)، مطالعـه Wotfhegen و همكـاران (۸) كـه سـبب كـاهش مـي رسـ د كـه جـ دا از علـت زمينـه اي خـارش و بيمـاري ايجاد كننده آن احتمالاﹰ نالتروكسان مي توانـد روي خـارش، از طريق اثر بر نوروترنسميترهاي واسطه اي عمل کند.
البتـه عـلاوه بـر مـوارد فـوق شـواهدي وجـود دارد كـه نشان مي دهد نالتروكـسان در كـاهش خـارش مـؤثر نبـودهاست؛ مانند مطالعهMargus وهمكارانش كه نـشان دادنـدنالتروكسان در مقايسه با پلاسبو كاهش معني دار در خارشبيماران مبتلا به اورمـي ايجـاد نمـي كنـد (۴). شـايد علـتتفاوت د ر اثر نالتروكسان بر روي خارش ناشي بيماري هـايپوستي و سيستمي ك در مقايسه با اثـر نالتروكـسان بـر رويخارش ناشي اورمي تفاوت در فيزيوپاتوژنز اين نوع خارش هاباشد كه نياز به مطالعات بيشتر مي باشد.
البته مطالعه حاضر داراي محدوديت هايي همانند حضوربيماران مبتلا به اگزما در اين مطالعه که تعمي م پـذيري آنـرابه ساير بيماري ها دشوار کـرده، حجـ م کـ م نمونـه و وجـودافرادي که مطالعه را به پايان نرسـاندند، بـود. بنـابراين لازماست هنگام تفسير نتايج به اين موارد توجه شود.
نتيجه گيري
اگرچــه در ايــن مطالعــه نالتروکــسان در کــاهش خــارشبيماران مبتلا به اگزما نـسبت بـه پلاسـبو مـوثرتر بـود ولـيتوصيه مي شود که مطالعات ديگري با حج م نمونه وسيع تـر
خارش در بيـماري هاي پوستي و سيستميـ ك، همـودياليـز و در بيماري هاي مختلف انجام گيرد تـا اثـر نالتروكـسان بـرو كلستـاز مزمن مي گردد، در بيماران مبـتلا بـه اگزمـا نيـز روي خارش در بيماري هاي مختلف به طور مـشخص آشـكار
مي تواند سبب كـاهش خـارش در بيمـاران گـردد. بـه نظـر گردد.

REFERENCES

.1 Chompion RH, Burton JL, Burns DA, Breathnach SM. Textbook of Dermatology. Blackwell Science Ltd. 1998; P:617-27.
.2 Heyer G, Groene D, Martus P. Efficacy of Naltrexone on Acetylcholine induced allokensis in atopic eczema. Exp Dermatol 2002; 11: 448-55.
شماره۴، پي در پي ۵۸ , مهر و آبان ۱۳۸۶ دکترفرهاد ملک زاد و همکاران / ٢٩٧

.3 Metze D, Reimann S, Beissert S, Luger T. Efficacy and safety of Naltrexone , an oral opiate receptor antagonist, in the treatment of pruritus in internal and dermatological diseases. J Am Acad Dermatol. 1999; 41: 533-9.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

.4 Panli-Margus C, Mikus G, Alscher DM, kirschner T, Negel W. Naltrexone dose not relieves uremic pruritus: result of a randonised double-blind, placebo-controlled cross over study. J Am Soc Nephrol 2000; 11: 514-9.
.5 Peer G, kivity S, Agami O, Fireman E, Silverberg D, Blum M. Randomized cross over trial of Naltrexone in uremic pruritus. Lancet 1996; 348: 1552-54.
.6 Sadock JB, Sodock AV. Comprehensive Textbook of Psychiatry. Lippincott. 2000; P:2407-11.
.7 Heyer G, Dotzer M, Diepgen TL, Handworker H. Opiate and H1 antagonist effects on histamine induced pruritus and allokenesis. Pain 1997; 73: 239-43.
.8 Wolfhagen FH, Sternieri E, Hope WC, Vitale G, Bertolotti M, Van Buuren HR.
Oral Naltrexone treatment for cholestatic pruritus: a double-blind placebo-controlled study. Gastroenterology 1997;113(4):1264-9.



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید