پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي)
سال دوازده م, شماره ۳, پي در پي ۵۷ ، صفحات ۲۲۹ تا ۲۳۴ تاريخ دريافت مقاله ۱۸/۴/۸۵
تاريخ پذيرش مقاله ٢٢/١٢/٨٥ مرداد و شهريور ۱۳۸۶

بررسي وضعي ت آنتي بيوگرام پروپيوني باكتريوم آكنه در بيماران مبتلا به آكنه ولگاريس
دكتر فائزه اح مدي ۱ ، دكتر فريناز راشد مرندي ۲ *، دكتر هوشنگ ساغري ۳ ، دكتر ح ميد امامه خو ۴

چکي ده
سابقه و ه دف: آنتي بيوتيك ها نقش مهمي را در درمان آكنه ايفا ميكنند و پزشكان بر اساس تشخيص خود از ميزان اثر بخشي و صرفه اقتصادي و اثرات جانبي و گاهي اوقات مقاومت دارويي، بهترين آنتي بيوتيك را براي درمان انتخاب مي كنند. اما مقاومت
ميكروبي در سال هاي اخير مشكلاتي را در مسير درمان آكنه در پي داشته است. اين مطالعه با هدف تعيين وضعيت آنتي بيوگرام پروپيوني باكتريوم آكنه (P.acnes) در بيماران مبتلا به آكنه ولگاريس انجام شد.
مواد و روش ها: در اين طرح با استفاده از روش E-Test Antibiogram الگوي مقاومت دارويي پروپيوني باكتريوم آكنه
به آنتي بيوتيك هاي رايج در درمان آكنه در ايران مشخص گرديد. پس از نمونهبرداري و كشت و خالص سازي پروپيوني باكتريوم آكنه به كمك روش كمي E-Test عدد MIC براي هشت مورد از آنتيبيوتيك هاي رايج در درمان آكنه براي هر بيمار به دست آمد.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

يافته ها: در٨٦ بيماري كه مورد نمونه برداري قرار گرفتند، ٦/٢٥% مذكر و ٤/٧٤% مؤنث بودند و ميانگين سني آنها ٨/٢٢ سال بود. در نتايج حاصله ١٣% سويه هاي پروپيوني باكتريوم آكنه به اريترومايسين، ٧/١٠% به کليندامايسين و١/٧% به کوتريموکسازول مقاوم بودند. هيچ مورد مقاومتي نسبت به ساير آنتي بيوتيك هاي مورد آزمايش شامل تتراسايکلين، داکسي سايکلين، ماينوسايکلين، آمپي سيلين و سفالکسين مشاهده نشد.
نتيجه گيري: به طور كلي مقاومت تك دارويي در ١/٨% موارد و مقاومت چند دارويي در ٥/١٠% سويه ها ديده شد. اما اين ميزان مقاومت نسبت به ميزان مقاومت هاي ذكر شده در كتب مرجع بيماري هاي پوست و برخي مقالات چاپ شده در نشريات معتبر بسيار پايين تر است. آناليز نتايج طرح بيش تر نشانگر اين مهم است كه عدم مصرف صحيح و مشكلات موجود در فرهنگ مصرف آنتي بيوتيك ها عامل مهمي در موارد شكست درماني آكنه در ايران است.
واژگان کلي دي: آکنه ولگاريس ، پروپيوني باکتريوم آکنه ، درمان آنتی بيوتيکي ، مقاومت دارويی ، آزمون حساسيت ميکروبي

مق دمه
آكنه ولگاريس بيماري است كه به درجات مختلف در سنين نوجواني و بلوغ ديده مي شود براساس آمار در آمريكا، سالانه حدود ٢ ميليون نفر به آكنه شديد نيازمند به درمان مبتلا مي شوند (١). متﹾاسفانه برآورد آماري دقيقي از تعداد مبتلايان در ايران در دست نيست اما اين مشكل در كشور ما نيز همچون ساير نقاط دنيا قابل توجه است.
در ايجاد اين بيماري بسيار شايع، مزمن و عود كننده عوامل متعددي نظير ريزش سلولي غير طبيعي اپيتليوم فوليكول هاي مو، افزايش ترشح سبوم و تكثير پروپيـوني باكتـريوم آكنـه و التـهاب دخيـل هستند (٢) اين

۱ استاد، مرکز تحقيقات پوست، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
۲ ٭ . نويسنده مسؤول: استاديار، گروه آسيب شناسي، مرکز تحقيقات آزمايشگاه های رفرانس، دانشگاه علوم پزشكي شهيدبهشتي. آدرس براي مکاتبه: تهـران، ميدان امام حسين. خيابان دماوند. بيمارستان بوعلي. مركز تحقيقات آزمايشگاههاي رفرانس. تلفن: ١ و ٣٣٧٩٨٦٧٠، پست الكترونيك: [email protected]
. استاد ، گروه بيمارهاي عفوني، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
. پزشک عمومي
۲۳۰بررسي
يكي از پاسچول هاي حاوي چر ك (ترجيحاﹰ از ضايعات موجود در صورت بيمار و فقط در مواردي كه بيشتر مشكل بيمار مربوط به ناحيه تنه بود از ناحيه تنه اي) را تخليه كرده و تحت شرايط استريل محتويات آنرا در محيط كشت تلقيح نمودي م. به صورت همزمان ي ك لام اسمير از محتويات پاسچول با رنگ آميزي گرم مورد بررسي ميكروسكوپي قرار گرفت.
محتويات نمونه برداري شده در محيط كشت باكتري جزو فلور ساكن در فوليكول هاي مو و غدد چربي است (٣). هدف اصلي درمان آكنه جلوگيري از ايجاد اسكارهاي ناشي از آن در دراز مدت و اثرات نامطلوب رواني اين بيماري و افت توانايي شخص در برقراري ارتباطات اجتماعي و مشكلات ناشي از آن در تمام مراحل زندگي شخص است (٤). در اين مسير آنتيبيوتي كهاي خوراكي و موضعي نقش مهمي را ايفا مي كنند. اما مشكل بزرگي كه در پي استفاده گسترده از اين آنتيبيوتيك ها دردرمان آكنه
ايجاد شده است، مقاومت دارويي ايجاد شده در Anaerobe agar تلقيح شده بلافاصله به انكوباتور
پروپيوني باكتريوم آكنه نسبت به اين آنتي بيوتي ك هاي رايج در درمان آن مي باشد. آمارهاي ذكر شده در مورد مقاومت آنتي بيوتيكي در آكنه گوياي مقاومت ٦٩ درصدي به اريترومايسين، ٢٠ درصدي به تتراسايکلين و ١٢ درصدي به کوتريموکسازول است (٥). اين آمارها نشانگر مقاومت بالاي پروپيوني باكتريوم آكنه به اين آنتي بيوتيك هاست كه علاوه بر عوارض ناشي از شكست درمان، بار مالي فراوان و عوارض جانبي آنتي بيوتيك هاي مصرفي را نيز به همراه دارد.
بدين جهت به كارگيري درست و به موقع آنتي بيوتي ك ها باعث کاهش اين زيان ها خواهد شد. اين مطالعه با هدف تعيين وضعيت حساسيت و مقاومت پروپيوني باكتريوم آكنه به آنتي بيوتي ك هاي رايج در ايران جهت كم ك به انتخاب مناسب ترين دارو براي به حداقل رساندن عوارض ياد شده انجام گرفته است.
مواد و روش ها
در اين مطالعه از ضايعات فعال ٨٦ بيمار مبتلا به آكنه ولگاريس با درجات خفيف، خفيف تا شديد و شديد با تشخيص متخصص پوست نمونه برداري انجام شد. بيماران يا سابقه مثبت درمان آنتيبيوتيكي براي آكنه را داشتند و يا در آن زمان نياز به درمان آنتي بيوتيكي وجود داشت. پس از پا ك كردن پوست بيمار با پنبه آغشته به الكل اتيلي ك٧٠% بي هوازي منتقل و بعد از ٤٨ ساعت از نظر رشد كلني هاي گرد و محدب صورتي رنگ پروپيوني باكتريوم آكنه مورد ارزيابي واقع گرديد. همچنين به طور ه م زمان محيط تايوگليكولات غني شده با ويتامين 1K و ِهِهمين، به عنوان محيط كشت پشتيبان با مواد چركي نمونه برداري شده مورد تلقيح قرار گرفت. درصورت عدم ظهور كلني ها بر روي محيط Anaerobe agar در طي ٧٢ ساعت و ايجاد كدورت در محيط تايوگيلكولات توسط سواپي مقداري از محيط تايوگليكولات فوق به محيط Anaerobe agar تلقيح مي شد.
در صورت رشد كلني هاي مشكو ك به پروپيوني باکتريوم، بعد از انجام رنگ آميزي گرم و رؤيت باكتري هاي گرم مثبت با نماي چماقي، آزمايش كاتالاز با استفاده از آب اكسيژنه ١٥% و نيز توليد اندول در محيط اندول نيترات (ظرف
٤٨‐٢٤ ساعت از تلقيح كلني ها) مورد ارزيابي قرار مي گرفت. كلني هايي كه در نماي ميكروسكپي به فرم باسيل هاي گرم مثبت چماقي وآزمايشات كاتالاز و اندول آن ها مثبت بود به عنوان پروپيوني باكتريوم آكنه شناخته شده و وارد مرحله آنتي بيوگرام مي شدند.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:14 +0330 on Wednesday January 10th 2018

جهت انجام اين مرحله بعد از تهيه سوسپانسيون ميكروبي معادل ١ م ك فارلن از كلني هاي ٤٨ ساعته باكتري و تلقيح آن ها بر روي محيـط بـروسـلا بـلاد آگار و سپس قـراردادن آنتي بيوتي ك هاي مورد بررسي در اين طرح شامل ماينوسايکلين، کليندامايسين، تتراسايکلين، سفالکسين، آمپی سيلين، داکسي سايکلين، اريترومايسين و کوتريموکسازول بودند.
يافته ها
تعداد نمونه هاي مورد نياز با در نظر گرفتن شيوع مقاومت ١٠ تا ٧٠% براي پروپيوني باكتريوم آكنه با درجه اطمينان ٩٠% و خطاي ١٠% برابر ٨٢ نفر بود كه پس از مراجعه ١٣٤ بيمار به آزمايشگاه ميكروب شناسي مركز تحقيقات آزمايشگاه هاي رفرانس ايران مراحل مختلف نمونه برداري، كشت و جداسازي كلني هاي خالص پروپيوني باكتريوم آكنه از ٨٦ بيمار و در نهايت آزمايش آنتي بيوگرام به روش E. Test انجام گرفت.
شماره۳، پي در پي ۵۷ , مرداد و شهريور۱۳۸۶ دکتر فائزه احمدی و همکاران / ٢٣١

داراي ميانگين سني ٨/٢٢ سال و گستره سني ٥٠‐١٤ سال بودند. ٨/١٩% بيماران به آكنه با شدت متوسط، ٤/٣١% متوسط تا شديد و ٨/٤٨% به آكنه شديد مبتلا بودند. ١٠٠% استريپ هاي E.Test و انكوباسيون ٧٢ ساعته در انكوباتور بي هوازي، هاله عدم رشد ميكروارگانيس م ها مورد مطالعه قرار گرفته و عدد MIC مربوط به هر آنتي بيوتي ك و سويه
خالص هر بيمار خوانده شده و ثبت مي گرديد. بيماران داراي ضايعات فعال در صورت بودند، همچنين
٦/٢٥% بيماران مذكر و ٤/٧٤% آن ها مؤنث بودند. بيماران فراواني ضايعات فعال آكنه در سينه ٥٦% و در پشت ٣٧% بود. ميانگين مدت زمان ابتلا، ٩٧/٥ سال با گستره كمتر از ي ك سال تا ٢٢ سال بود. سابقه مثبت مصرف آنتيبيوتي ك در ٢/٨٠% بيماران و سابقه عدم مصرف آنتيبيوتيك در ٨/١٩% بيماران گزارش شد. همچنين ٣/٦٦% بيماران سابقه مثبت
استفاده از محلول موضعي اريترومايسين در الكل را ذكر کردند. ميانگين طول مدت مصرف آنتي بيوتي ك ٤/٨ ماه با انحراف معيار ٣٩/١٤ ماه و گسترهاي بين صفر تا ٩٦ ماه بود. ٧/٤٧% بيماران، طول دوره درمان آنتي بيوتي ك كمتر يا مساوي ٣ ماه داشتند كه اغلب به شكل غير پيوسته بود. در ٤/٣٨% موارد طول هر دوره درماني ناپيوسته كمتر از ي ك ماه بود.
بيش ترين آنتي بيوتيک مصرف شده توسط بيماران تتراسايکلين (در ٥٥% موارد) بود. توزيع بيماران بر اساس آنتي بيوتيک هاي مصرفي در نمودار١ نشان داده شده است.
28
55
33
23
9
8
2
1
0
10
20
30
40
50
60

درص د

مصرف
بيوتيک

آنتي
ن
ي
س
ي
ا
م
و
ر
ت
ي
ر
ا
ن
ي
ل
ك
ي
ا
س
ا
ر
ت
ت
ن
ي
ل
ك
ي
ا
س

ي
س
ك
ا
د
ن
ي
س
ك
ل
ا
ف
س
ن
ي
ل
ي
س

ي
پ
م
آ
ل
و
ز
ا
س
ك
و
م
ي
ر
ت
و
ك
ن
ي
س
ي
ا
م
ا
د
ن
ي
ل
ك
ن
ي
ل
ك
ي
ا
س
و
ن
ي
ا
م

28

55

33

23

9

8

2



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید