پژوهن ده (مجله پژوهشي دانشگاه علوم پزشکي شهي د بهشتي)
سال دوازده م, شماره ۳, پي در پي ۵۷ ، صفحات ۱۶۹ تا ۱۷۶ تاريخ دريافت مقاله ١/٨/٨٥
تاريخ پذيرش مقاله ٢٠/١١/٨٥ مرداد و شهريور ۱۳۸۶

بررسي يک ساله مسمومي ت هاي نوجوانان و بالغين بستري در بيمارستان لقمان حکي م تهران در سال ۱۳۸۴
۲ * ۱
دكتر ح سين ح سنيان مقد م، دكتر عبدالکري م پژومند

چکي ده
سابقه و ه دف: در ايران، مرکزي که اطلاعات مسمومين سراسر کشور را جمع آوري نمايد وجود ندارد. سرويس مسمومين بيمارستان لقمان تهران تنها مرکز دانشگاهي تهران بزرگ با قدمتي بيش از شصت و پنج سال به پذيرش بيماران مسموم پرداخته و اکثر بيماران مسموم تهران به آن ارجاع داده مي شوند. هدف اين مطالعه نشان دادن اپيدميولوژي مسموميت ها در اين مرکز به عنوان الگوي تهران بزرگ در سال ۱۳۸۴ است.
مواد و روش ها: اين مطالعه به شکل مقطعي بر روي کليه بيماران بستري نوجوان و بالغ بالاي ۱۲ سال در مجموعه مسمومين لقمان در سال ۱۳۸۴ انجام شد. متغيرهاي تحقيق شامل نوع مسموميت (بر اساس ICD10 )، انگيزه ، سن، فصل، سابقه اقدام مشابه، سابقه بيماري رواني، سابقه اعتياد و پيش آگهي بودند.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

يافته ها: از مجموع ۲۸۰۰۲ بيمار مراجعه کننده به اورژانس مسمومين بيمارستان لقمان با مسموميت حاد از اول فروردين ۸۴ تا ۲۹ اسفند همان سال، ۱۲۱۶۹ نفر (۴۵/۴۳%) در مجموعه مسمومين بستري گرديدند. مسموميت هاي عمدي بيشترين علت بستري بيماران (۶/۸۳%) و مسموميت هاي اتفاقي که در رأس آن ها سوء مصرف مواد قرار داشت، علت بعدي بود (۴/۱۶%). مسموميت با داروها شايع ترين علت مراجعه بيماران بود که در اين ميان دسته 42T (۶/۲۱%) و43T (۴/۱۵%) شامل داروهاي ضد افسردگي و بنزوديازپين ها و داروهاي ضد تشنج در رأس قرار داشتند. مخدرها و شبه مخدرها 40T (۸/۱۱%) در رده سوم قرار داشتند. از نظر جنسي و فصل مسموميت تفاوت عمده اي مشاهده نگرديد. مرگ در ۳۰۴ نفر از مراجعين بيمار (۰۸/۱%) اتفاق افتاد که شايع ترين علت آن مسموميت با مواد مخدر (۲۲/۳۳%) و سپس مسموميت با آفت کش ها (۱۷/۱۲%) در رأس آن فسفيد آلومينيوم بود. الکل هاي سمي (در رأس آن ها متانول) و نيز داروهاي سايکوتروپ (عمدتا ًضد افسردگي هاي سه حلقه اي) هر کدام علت فوت در ۵۵/۸% موارد بودند. ۴/۴۵% فوت شدگان سني کمتر از ۴۰ سال داشته و ۳۵/۷۳% مرد بودند.
نتيجه گيري: علي رغم آن که ايران از بسياري کشورهاي غربي خودکشي کمتري دارد ولي روند خود مسموم سازي در جامعه رشد بسيار زيادتري از رشد جمعيت داشته و مسموميت ناشي از سوء مصرف مواد الگوي جنسي مسمومين را دچار تغيير کرده است. به نظر مي رسد اقدامات کشوري براي کنترل سوء مصرف مواد و آموزش مهارت هاي زندگي ناکافي بوده و مداخلات فوري براي حمايت بيماران و گروه هاي پر خطر لازم باشد. هم چنين آمار موجود نشان مي دهد که با توجه به بررسي و مقايسه هاي انجام شده، احتمالاﹰ اين بيمارستان شلوغ ترين مرکز مسمومين در دنيا مي باشد.
واژگان کلي دي: مسموميت، اپيدميولوژي، تهران، خودکشي ، سوء مصرف مواد

مق دمه
دسترسي به داروها و مواد شيميايي در ايران کار چندان مسموميت با آن ها فراوان باشد. با اين وجود در مجموع دشواري نيست. پس دور از انتظار نيز نخواهد بود اگر معمـولاﹰ بيـماران اين گـروه خوش عـاقبت هستند. مطالعـات

۱ ٭ . نويسنده مسؤول : استاديار، مرکز مسمومين بيمارستان لقمان، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي ،آدرس برای مکاتبه: تهران، خيابان كارگر جنوبي، بيمارستان لقمان حکيم، بخش مسمومين. صندوق پستي ۴۹۴‐۱۳۱۸۵. تلفن/ دورنگار: ۵۵۴۰۹۵۳۴ . پست الكترونيك : [email protected]
۲ . استاد، مرکز مسمومين بيمارستان لقمان، دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
۱۷۰
ساله در پذيرش بيماران مسموم داشته و همواره آيينه اي ازمعضلات اجتماعي جامعه بوده است. از آنجايي که هيچ نشان مي دهد که شايع ترين راه اقدام به خودکشي در کشورما داروها و سموم هستند. اما اين گروه با اختصاص ۳۱/۱۳%
جايگاه سوم را در علل فوت ناشي از خودکشي بعد از مرکزي براي ثبت دقيق اطلاعات مربوط به مسموميت ها در حلق آويزي و خودسوزي به خود اختصاص داده اند (۱و۲). کشور وجود ندارد اطلاعات اپيدميولوژيک مرکز مسموميت خودکشي و سوء مصرف مواد واقعيت هاي غير قابل انکار لقمان در برنامه ريزي هاي آتي خصوصاﹰ نسل جوان مي تواند جامعه امروزي هستند و دولت ها يکي از موفقيت هاي ارزشمند باشد. اين مطالعه با هدف تعيين وضعيت زمامداران خود را کنترل بهداشت رواني اجتماع خود مسموميت هاي نوجوانان و بالغين بستري در بيمارستان مي دانند که نماد آن ميزان خودکشي و اعتياد در جامعه لقمان حکي م تهران در سال ۱۳۸۴ انجام پذيرفت.
است. آمار نشان مي دهد که طي ۴۵ سال گذشته آمار
مواد و روش ها
خودكشي در جهان ۶۰ درصد افزايش داشته است (۳). آمار
اين پژوهش بر اساس اطلاعات موجود در واحد سال۱۹۹۱، ايران را با ۱۱۱ مورد خودکشي در رتبه ۹۱
کدگزاري و نيز واحد آمار بيمارستان لقمان جهان و در سال ۲۰۰۳ با ۳۹۶۷ مورد در رتبه ۵۸ جهان قرار
( Routine data base study) و بر روي کليه بيماران داده است. همچنين آمار سال ۱۹۹۹ ايران را رتبه اول
بالاي ۱۲ سال سن بستري در مجموعه مسمومين آن
سوء مصرف مواد اعلام نموده است (۲و۶‐۴). بيش از ٧٥ درصد كساني كه خودكشي موفق داشته اند، در روز، هفته يا چند ماه پيش از مرگ رفتارهايي داشته و نيز مطالبي را به زبان آورده اند كه حاكي از نا اميدي شديد و احتمال خودكشي آن ها بوده است (۷). از آنجايي که اقدام به خودکشي با داروها و سموم شايع ترين راه رايج در کشور و دنيا است، بررسي اين موارد در واقع مهم ترين راه شناسايي افراد در معرض خطر است. طي مطالعات مختلف از ۸۱/۱۰ تا ۸/۲۳ درصد جمعيت ايران، مبتلا به اختلالات رواني هستند. شيوع اختلالات رواني در سراسر دنيا ۲۰ درصد است كه ميزان آن در زنان ۲ برابر مردان است. اين افراد همان کساني هستند که با سوء مصرف مواد و يا اقدام به خودکشي به بخش هاي مسمومين و يا اورژانس ها مراجعه مي نمايند و بعد از ترخيص نياز به حمايت رواني جدي دارند. اما سيستم دولتي در اين مورد موفق نبوده و کمبود ۲۰ هزار تخت رواني در كشور نشان دهنده ک م توجهي به اين معضل روز افزون جهاني است (۱۱‐۸).
مجموعه مسمومين بيمارستان لقمان سابقه اي شصت و پنج بيمارستان از اول فروردين سال ۱۳۸۴ تا ۲۹ اسفند همان سال انجام گرديد.
متغيرهاي تحقيق شامل نوع مسموميت بر اساس
International Classification of Disease
(ICD10) شامل انگيزه، سن، فصل، سابقه اقدام مشابه، سابقه بيماري رواني، سابقه اعتياد و پيش آگهي بودند.
داده ها طبقه بندي و با آمار توصيفي تجزيه و تحليل شدند.
يافته ها
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

از مجموع ۲۸۰۰۲ بيمار مراجعه کننده به اورژانس مسمومين بيمارستان لقمان از اول فروردين ۸۴ تا ۲۹ اسفند همان سال ۱۲۱۶۹ بيمار با مسموميت حاد در مجموعه مسمومين بستري شده بودند که پرونده آنان در اين مطالعه بررسي شد. با توجه به بستري مجموعاﹰ ۲۴۴۰۰ بيمار در بيمارستان لقمان، اين تعداد نزديک به نيمي از کل بستري بيمارستاني را تشکيل مي داد. اين تعداد شامل ۶۵۴۵ مرد (۵۴%) و ۵۵۷۸ زن (۴۶%) بودنـد.۴۰ بيمار فوت شده به
اورژانس رسيده بودند که در آمار محاسبه نگرديدند. جنسيت يافت نگرديد. تعداد و درصد انواع مسموميت ها در بيماران
۴۵ نفر نامعلوم بود. تفاوت بارزي در فصول مراجـعه بيـماران بستري شده مورد مطالعه در جدول۱ نمايش داده شده است.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

جدول ۱ ‐ ت عداد و درصد انواع م س موميتهاي ب ستري شده و فوت ناشي از آن در بخ ش م س مومين در سال ۱۳۸۴ بر اسا س كد بين ال مللي بيماريها(ICD10)
Code تعداد بستري(%) تعداد فوت(%)
T20
T25 Burn and corrosion of head and neck Burn and corrosion of ankle and foot (۰)٠
(۰)٠ (۰)٠
(۰)٠
T26
T28 Burn and corrosion confined to eye and adnexa Burn and corrosion of other internal organs (۰/۲۳۸) ٢٩
(۰)٠ (۲/۳) ٧
(۰)٠
T29 Burns and corrosions of multiple body regions (۰)٠ (۰)٠
T35 Frostbite involving multiple body regions and unspecified frostbite (۰/۰۱۶) ٢ (۰)٠
T36 Poisoning by systemic antibiotics (۰/۶۹) ٨٤ (۰)٠
T37 Poisoning by other systemic anti-infectives and antiparasitics (۰/۲۱۴) ٢٦ (۰)٠
T38 Poisoning by hormones and their synthetic substitutes and antagonists, not elsewhere classified (۰/۸۷۹) ١٠٧ (۰/۹۹) ٣
T39 Poisoning by nonopioid analgesics, antipyretics and antirheumatics (۱۱/۸۵) ١٤٤٢ (۱/۳۲) ٤
T40 Poisoning by narcotics and psychodysleptics [hallucinogens (۱۱/۸۱۹)(١٣٨٣) (۳۳/۲۲) ١٠١
T41 Poisoning by anaesthetics and therapeutic gases (۰/۰۱۶) ٢ (۰)٠
T42 Poisoning by antiepileptic, sedative-hypnotic and antiparkinsonism drugs (۲۱/۶۳۲) ٢٦٣٢ (۶/۹۱) ٢١
T43 Poisoning by psychotropic drugs, not elsewhere classified (۱۵/۴۱۹) ١٨٧٦ (۸/۵۵) ٢٦
T44 Poisoning by drugs primarily affecting the autonomic nervous system (۵/۲۸۵) (١٣٨٣) (۲/۹۶) ٩
T45 Poisoning by primarily systemic and haematological agents, not elsewhere classified (۱/۸۷۴) ٢٢٨ (۰/۳۳) ١
T46 Poisoning by agents primarily affecting the cardiovascular system (۱/۵۱۲) (١٣٨٣) (۰)٠
T47 Poisoning by agents primarily affecting the gastrointestinal system (۰/۷۱۵) ٨٧ (۱/۳۲) ٤
T48 Poisoning by agents primarily acting on smooth and skeletal muscles and the respiratory system (۰/۶۹۹) ٨٥ (۰)٠
T49 Poisoning by agents primarily acting on smooth and skeletal muscles and the respiratory system (۰/۱۴۸) ١٨ (۰/۶۶) ٢
T50 Poisoning by diuretics and other and unspecified drugs, medicaments and biological substances (۶/۶۴۹) ٨٠٩ (۵/۹۲) ١٨
T51 Toxic effect of alcohol (۳/۱۱۵) ٣٧٩ (۸/۵۵) ٢٦
T52 Toxic effect of other inorganic substances (۰/۵۷۵) ٧٠ (۰/۳۳) ١
T53 Toxic effect of halogen derivatives of aliphatic and aromatic hydrocarbons (۰/۰۱۶) ٢ (۰)٠
T54 Toxic effect of corrosive substances (۱/۰۷۷) ١٣١ (۱/۳۲) ٤
T55 Toxic effect of soaps and detergents (۰)٠ (۰)٠
T56 Toxic effect of metals (۰/۳۶۲) ٤٤ (۰/۳۳) ١
T57 Toxic effect of other inorganic substances (۰/۵۳۴) ٦٥ (۰/۶۶) ٢
T58 Toxic effect of carbon monoxide (۰/۶۹) ٨٢ (۰/۶۶) ٣
T59 Toxic effect of other gases, fumes and vapours (۰/۱۱۵) ١٤ (۰)٠
T60 Toxic effect of pesticides (۵/۴۱) ٦٥٨ (۱۲/۱۷) ٣٧
T61 Toxic effect of noxious substances eaten as seafood Toxic effect of other noxious substances eaten as food (۰/۰۰۸) ١ (۰)٠
T63 Toxic effect of contact with venomous animals (۰/۷۶۴) ٩٣ (۰)٠
T64 Toxic effect of aflatoxin and other mycotoxin food contaminants (۰)٠ (۰)٠
T65 Toxic effect of other and unspecified substances (۷/۴۷۱) ٩٠٩ (۱۱/۱۸) ٣٤
جمع (۱۰۰) ١٢١٦٩ (۱۰۰) ۳۰۴
۱۷۲
همان گونه که مشخص است شايعترين مسموميت منجر در رأس قرار داشت و به دنبال آن مسموميت با آفت کش هابه بستري در گروه 42T و عمدتاﹰ شامل بنزوديازپين ها قرار با ۳۷ مورد (۱۷/۱۲%) دومين عامل علت مرگ بود. داشت که ۲۶۳۲ علت بستري (۶/۲۱%) بيماران بود که مسموميت با فسفيد آلومينيوم معروف به قرص برنج عامل
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

به تنهايي و يا با ساير داروها و سموم آن را مورد استفاده قرار داده بودند. گروه 43T که در رأس آنها داروهاي ضد افسردگي سه حلقه اي به چش م مي خورد علت دوم بستري بيماران در اين سال بود که ۱۸۷۶ علت بستري (۴/۱۵%) را به خود اختصاص مي داد.
انگيزه و سابقه مسموميت در بدو ورود در پرونده هاي بيماران جستجو و کدگزاري گرديد. با توجه به نوع سؤالات از قبل معلوم بود که پاسخ هاي مربوط به سابقه داراي موارد منفي کاذب بالايي باشند. در۲۰۰۰ مورد (۱۶%) مسموميت اتفاقي و به عنوان سوء مصرف و در ۱۰۱۷۵ (۸۴%) مورد عمدي اعلام شده بود. بر اساس اظهارات بيمار يا خانواده او در زمان ورود به اورژانس مسمومين ۷۶۸ نفر (۳/۶%) سابقه قبلي اقدام به خودکشي، ۱۰۲۸ نفر (۵/۸%) سابقه اعتياد و ۳۴۸۹ نفر (۷/۲۸%) مبتلا به بيماري رواني شناخته شده اي بودند.

٭ اين بيماران فوت شده به اورژانس مسمومين رسيده و يا در وضعيت قبل از ايست قلبي مراجعه کرده بودند و در امار محاسبه نشدند
شايع ترين علت مرگ در بيماران مراجعه کننده با تفاوت زيادي نسبت به ساير علل مربوط به گروه 40T و شامل مخدرها و شبه مخدرها بود که با ۱۰۱ مورد (۲۲/۳۳%) مرگ مرگ ۲۶ بيمار (۵۵/۸%) از تمامي اين آفت کش ها بود.
۴/۴۵% مرگ و ميرها (۱۳۷ مورد فوتي) مربوط به گروه هاي سني زير ۴۰ سال بود. ۱۱۹ (۴/۳۱%) بيمار به علت مسموميت با الکل اتيليک، ۱۷۵ (۱۷/۴۶%) بيمار با الکل متيليک و ۸۵ (۴۳/۲۲%) بيمار به علت مسموميت با الکل ناشناخته در سال ۱۳۸۴ بستري گرديده بودند (جدول۲).
بيش ترين موارد ترخيص و فوت در نيمه اول ۱۳۸۴ گزارش شده بود (جدول ۳).
جدول۲ ‐ انواع مواد مخدر و محرک منجر به ب ستري در سال ١٣٨٤
درصد جمع نوع ماده مخدر/ محرك
٧٣/٢٨ ١١٥٢ تريا ك
١٢/٦٠ ١٩٨ هروئين
٠/٨٩ ١٤ كدئين و مرفين
١/٩١ ٣٠ متادون
٠/١٣ ٢ پتدين
٠/٠٦ ١ كوكائين
١/١٤ ١٨ حشيش
١/٠٢ ١٦ ساير موادمخدر/محرک نامشخص
٨/٩٧ ١٤١ كرا ك، اكستازي و آمفتامينها
١٠٠ ١٥٧٢ جمع
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

بح ث
(۸۲/۱۱%)، ۱۰۱ مورد (۸۳/۰% بستري شدگان) فوت دور از انتظار نمي باشد. در عين حال اين که مصرف مواد
مخدر و محرک سبب ايجاد بيماري رواني گرديده و يا بيماري هاي رواني تمايل به سمت مصرف مواد مخدر را بالا برده است رابطه اي دو طرفه بوده و قابل بحث مي باشد.
در پرسشگري اوليه از بيماران تنها ۱/۶% سابقه اقدام مشابه را عنوان نموده بودند. اما در مشاوره هاي روانپزشکي و نموده بودند. اين نمونه گيري نشان مي دهد که با وجود آن که در طي اين ۱۴ سال تهران رشد جمعيتي حدود ۲۳% داشته است (۱۹و۲۰)، اما آمار رشد بستري ناشي از اوپيوئيدها ۲۹۹% بوده که عمدتاﹰ در مردان است. ه م چنين مرگ و مير در مردان به نحو قابل توجهي نسبت به زنان
بيشتر است (۸/۲ به ۱) که مه م ترين علت آن نيز روانشناسي اين رق م به حدود ۱۵% افزايش يافته است (۲۲).
انکار اين عمل در بدو ورود با توجه به فرهنگ مردم دور از ذهن نمي باشد.
نتايج مطالعه نشان مي دهد ورود مواد جديد محر ك در سوء مصرف مواد است. بر طبق نتايج يک تحقيق داخل کشور مهم ترين علت مرگ ناشي از مسموميت با ترکيبات مختلف شيميايي در سال ۱۳۷۹، ۷۱% مربوط به مواد مخدر بوده که
از اين ميان تنها ۱/۳% موارد قربانيان را زنان تشکيل سال هاي اخير به بازار ايران نه تنها تعداد موارد سوء مصرف مي داده اند (۲۱). مطالعه فوق با مطالعه موجود ه م خوان مواد را ثابت نگه نداشته است، بلكه با رشد سريع خود مي نمايد. با اين وجود چنانچه حتي فوت ناشي از مواد و تخت هاي بيمارستاني را به اشغال در مي آورد (۲۳). در سال
مطالعه اخير نشان داد که بر خلاف سال هاي نه چندان دور گذشته که افراد مؤنث بيش ترين تعداد مراجعين را تشکيل مي دادند، جنس مذکر برتري نسبي داشته است که خود از ديدگاه جامعه شناختي و روان شناختي حائز اهميت است (۱۲). آمار اکثر مراکز پذيرش بيماران مسموم خلاف اين موارد را نشان مي دهد و در اکثر کشورها عمده مراجعين را افراد مؤنث تشکيل مي دهند (۱۸‐۱۳). در حالي که از ۲۹۳۰ مورد بستري بيماران در سال ۱۳۷۰ در مجموعه مسمومين ۵/۳۷% آنان مرد بوده اند (۱۲). اين روند از حدود ۱۲‐۱۰ سال پيش عکس گرديده و در حال حاضر اکثريت نسبي مراجعين به اين مجموعه را مردان تشکيل مي دهند. شايد عمده ترين علت اين مسأله در درجه اول رشد انواع اعتيادها و عوارض آن در جامعه باشد، به نحوي که از تعداد اشاره شده مراجعين در سال ۱۳۷۰، ۴۸۱ مورد بستري ناشي از اوپيوئيدها (۴۲/۱۶%) و نوزده مورد مرگ و مير گزارش گرديده است (۶۵/۰% بستري شدگان). حال آن که در مطالعه اخير از ۱۴۳۸ مورد بستري ناشي از اوپيوئيدها الکل را که معمولاﹰ به علل غير عمدي سبب مسموميت مي گردند در محاسبات نگنجاني م، مشاهده مي نمايي م که مسموميت در مردان جدي تر از زنان بوده است.
علي رغ م رشد انواع اعتيادات، خود مسموم سازي در اين مطالعه ه م چنان در ۶/۸۳% موارد علت بستري بيماران بوده است. مقايسه آمار فوق با سال۱۳۷۰ همين مجموعه، نشـان مي دهد که رشـد خـود مسمـوم سـازي (Deliberate Self Poisoning) حتي بيشتر از رشد مواد مخدر و حدود چهار برابر بوده است.
طبق آمار سازمان ملل در سال ۱۹۹۹ ايران بالاترين ميزان معتادين به مواد مخدر ۶۴‐۱۵ سال را در دنيا به ميزان ۸/۲% جمعيت كشور دارا بوده است. ه م چنين ۲/۴% دچار سوء استفاده از حشيش بوده اند (۶). مي توان تصور كرد كه خانواده، محيط كار و اجتماع اطراف اين افراد نيز با مسائل خاص مربوط به اعتياد سر و كار داشته و بربنااين بخش مهمي از جمعيت كشور عملاﹰ درگير مشکلات اين ماده خانمان سوز است. لذا رشد بيش تر اقدام به خودکشي در مقايسه با مسموميت هاي ناشي از مواد مخدر
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

۱۷۴
۱۳۸۳حداقل ۶/۲% موارد سوء مصرف مواد مربوط به
آمفتامين ها و خانواده کوکائين بوده است که اين رق م در مطالعه حاضر به حداقل ۹% افزايش يافته است (۲۴).
گرچه مطالعه ما تنها در يک مرکز انجام گرفته است و قابل تعميم به کل کشور نيست اما ديدي کلي را حداقل در شهر تهران به دست ما مي دهد. جمعيت استان تهران در سال انجام تحقيق حدود دوازده ميليون و صد و پنجاه هزار نفر بوده است (۲۵) و آمار مرگ و مير ما حداقل در يک دوم موارد ناشي از خودکشي بوده است. با فرض آن که از ۴۰ بيماري که فوت شده به اورژانس مسمومين آورده شده بودند، بيست بيمار خودکشي کرده باشند و با فرض آن که نود درصد بيماران مسموم کل بيمارستان ها به اين بيمارستان اعزام شده باشند، مرگ ناشي از خودکشي با داروها و سموم حداقل ۵۵/۱ در صد هزار جمعيت تخمين زده مي شود. بديهي است آمار فوت شدگاني که به علت فوق در خانه فوت نموده اند و يا فوت شده به بيمارستان هاي ديگر رسيده اند در اين محاسبه گنجانيده نشده است. مطالعات قبلي کشوري مربوط به سال ۱۳۸۰ مرگ ناشي از خودکشي با سموم و داروها را ۳۱/۱۳% موارد خودکشي اعلام کرده و بدين ترتيب برآورد مي شود که مرگ ناشي از خودکشي در تهران حداقل ۷/۱۱ در صد هزار نفر جمعيت باشد. ه م چنين بايد دانست كه ميانگين سن خودكشي در ايران ۲۹ سال و نسبت به كشورهاي غربي که حدود ۶۰ سال است پايينتر است، بنابراين ميزان عمر از دست رفته به دليل اين معضل به مراتب بالاتر و خودكشي از علل مه م مرگ به علت سال هاي از دست رفته عمر است (۸).
اقدام به خودکشي بر اساس اين مطالعه در ۶۳/۸۳% مراجعين ثبت گرديد. بدين ترتيب و با فرض آن که ۷۰% مراجعين مسموم به بيمارستان ها و کلينيک هاي استان تهران به اين مرکز مراجعه کرده باشند و بدون در نظر گرفتن آن که برخي از اقدام کنندگان به خودکشي با سموم و يا داروها اصلاﹰ به مرکز درماني مراجعه ننموده اند، ميزان اقدامبه خودکشي با اين روش در تهران در سال ۱۳۸۴، ۲۵۸ در
صد هزار جمعيت تعيين گرديد که در نوع خود قابل ملاحظه است. معمولاﹰ موارد خودکشي موفق در اجتماع، ساليانه يک ده م تا يک بيست م موارد اقدام به خودکشي است.
بدين ترتيب حداقل به ميزان ۹/۱۲ در صد هزار نفر جمعيت افراد تهراني که اقدام به خود مسموم سازي نموده اند، به هر طريق ممکن خود را از بين برده اند. طبيعتاﹰ احتمال آن که فرد از طرق ديگري به منظور اقدام به خودکشي براي اولين بار استفاده کرده باشد وجود دارد که اگرچه که با اين مطالعه قابل تخمين نمي باشد اما مسلماﹰ بر اين ميزان خواهد افزود.
نتيجه گيري
متأسفانه آمار جهاني مربوط به ايران و آمار كشوري نيز نشان مي دهد كه اگرچه ايران در مقايسه با بسياري كشورهاي غربي از رشد خودكشي پايين تري برخوردار است اما رشد آن واقعاﹲ نگران كننده است. شايد تعصب بي مورد در عدم اعلام واقعي ميزان خودكشي در كشور در سال ۱۹۹۱ اكنون سبب شده باشد كه چنين به نظر برسد كه ميزان
خودكشي در ايران در طي ۱۲ سال از ۲/۰ به ۲/۶ در صد هزار نفر در سال ۲۰۰۳ (يعني ۳۱ برابر) افزايش يافته است. صرف نظر از ميزان رشد واقعي در طي سال هاي اشاره شده طبق مطالعه موجود، ادامه اين رشد غير قابل انکار است.
آن چه مسل م است شيوع بالاي مصرف مواد مخدر در بين افراد جامعه سبب اقدام به خودکشي بيش تر در بين آنان و يا خانواده مي گردد و سبب مي گردد که بزودي نام ايران را حداقل در بين پنجاه کشور اول خودکشي نظاره گر باشي م.
متأسفانه تا اين لحظه هيچ ارگاني عهده دار مدد کاري اين مراجعين نبوده است. لذا استقرار سيست م حمايت اجتماعي با امکانات و قـدرت کافـي به عنـوان راه حل فـوري اين معضل پيشنهاد مي گردد.
تشکر و ق درداني
نويسندگان اين مقاله تشکر ويژه خود را از سرکار خان م حسيـني مسؤول واحد کدگزاري و همچنين سرکار خانم
اصفهاني مسؤول واحد آمار بيـمارستان لقمـان ابراز مي نماينـد. بدون شک اين تحقيق بدون همکاري ايشان ميسر نمي شد.
REFERENCES

۱. مرادي سعدا.. ، خادمي علي. بررسي وضعيت خودکشي هاي منجر به مرگ در ايران و مقايسه آن با نرخ هاي جهاني.
مجله علمي پزشکي قانوني سال هشت م شماره ۲۷ پاييز ۸۱ صفحات ۱۶ تا ۲۱.
۲. خبرگزاري دانشجويان ايران. رشد ۳۰۰ درصدي خودكشي در جهان. ۱۱/۵/۱۳۸۳، قابل دسترسي در:
http://www.isna.ir/Main/NewsView.aspx?ID=News-413256. September 12, 2006
.3 WHO. Suicide prevention (SUPRE). Available at: http://www.who.int/mental_health/prevention/suicide/suicideprevent/en. September 20, 2006.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

.4 List of countries by suicide rate. From Wikipedia, the free encyclopedia. Available at: http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries _by_suicide_rate.
.5 Country reports and charts available, World Health Organization, Geneva, 2004. Suicide rates (per 100,000), by gender and age, Iran, 1991. Available at:
http://www.who.int/mental_health/prevention/suicide/country_reports/en. September 22, 2006
.6 World drug report 2004, WHO. Available at: http://www.unodc.org/unodc/en/world-drugreport.html. September 22, 2006
.7 How can suicide be prevented? World Health Organization. Available at: http://www.who.int/features/qa/24/en/index.html. September 2, 2006
۸. خبرگزاري دانشجويان ايران. رييس اداره سلامت روان وزارت بهداشت خبر داد: وجود ۱۴ ميليون فرد مبتلا به اختلالات رواني در كشور. ۲۶/۷/۱۳۸۳، قابل دسترسي در: http://www.isna.ir/Main/NewsView.aspx?ID=News-444656.September 15, 2006
.9 Noorbala AA, Bagheri Yazdi SA, Yasamy MT, Mohammad K: Mental health survey of the adult population in Iran. Br J Psychiatry 2004;184:70-3.
.01 Noorbala AA, Mohammad K, Bagheri Yazdi SA: The epidemiological study of psychiatric disorders in Tehran. J Hakim 1998;4:212-23.
.11 Mohammadi MR et al. An epidemiological survey of psychiatric disorders in Iran. Clinical Practice and Epidemiology in Mental Health 2005, 1:16 doi:10.1186/1745-0179-1-16. Available from: http://www.cpementalhealth.com/content/1/1/16
۱۲. پژومند عبدالكري م، شيخ الاسلامي، تحصيلي عباس . اپيدميولوژي مسموميتها در مراجعان به بخش مسمومين بيمارستان لقمان حكي م، مجله دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي سال١٨ (١٣٧٣) شماره ١ ، صفحات ۱ تا ۷.
۱۷۶
.31 Reza Alaghehbandan, Kayla D Gates,Don MaeDonald,Suicide Attempts and Associated Factors in New foundland and Labrador, 1998-2000. Can J Psychiatry 2005; 50:762-8.
.41 Phillips X. Li Y. Zhang. Suicide rates in China, 1995–99. The Lancet, Volume 359, Issue 9309 , 9 March 2002, P: 835-840.
.51 Schmidtke A, Bille-Brahe U, DeLeo D, Kerkhof A, Bjerke T, Crepet P, et al. Attempted suicide in Europe: rates, trends and sociodemographic characteristics of suicide attempters during the period 1989-1992. Results of the WHO/EURO Multicentre Study on Parasuicide. Acta Psychiatr Scand. 1996;93(5):327-38.
.61 Devrimci-Ozguven H, Sayil I. Suicide attempts in Turkey: results of the WHO-EURO Multicentre Study on Suicidal Behaviour. Can J Psychiatry. 2003;48(5):324-9.
.71 Fathelrahman AI, Ab Rahman AF, Mohd Zain Z, Tengku MA. Factors associated with adult poisoning in Northern Malaysia: a case-control study. Hum ExpToxicol 2006;25:167-73.
.81 Camidge DR, Wood RJ, Bateman DN. The epidemiology of self-poisoning in the UK. Br J Clin Pharmacol 2003;56(6):613-9.
1268731734566Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

Downloaded from pajoohande.sbmu.ac.ir at 10:13 +0330 on Wednesday January 10th 2018

۱۹. مرکز آمار ايران. گزيده اطلاعات آماري. برآورد جمعيت بازسازي شده استانهاي کشور در سال ۱۳۸۳. قابل دسترسي در:
http://www.sci.org.ir/persia/sel/baravord/f-jadval.htm.September 15, 2006
۲۰. مرکز آمار ايران. خانواروجمعيت استانها برحسبساكن و غيرساكن : مهر۱۳۷۰ . قابل دسترسي در:
http://amar.sci.org.ir/Detail.aspx?Ln=F&no=78673&S=GW.September15, 2006
۲۱. نجاري فارس، پژومند عبدالکري م، نازپرور بشير.اعتياد بازتابي از مرگ و مير شش ماهه ١٣٧٩ ارجاع شده به سازمان پزشکي قانوني کشور. مجله علمي پزشکي قانوني سال هشت م شماره ۲۷ پاييز ۸۱ صفحات ۲۲ تا ۲۷.
۲۲. پژومند عبدالکريم ، حسنيان مقدم حسين. مطالعه و بررسي ٦٧٦ مورد خودکشي در بخش مسمومين بيمارستان لقمان در سال
٧٦.خلاصه مقالات ششمين کنگره س م شناسي و مسموميتهاي داروئي ايران اهواز، صفحه ٣٤.
۲۳. حسنيان مقدم حسين، فرنقي فريبا، سرجمعي سعيده. ميزان آگاهي دانشجويان پزشکي مقطع کارورزي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي در مورد اکستازي. مجله علمي پزشکي قانوني دوره ۱۱ شماره ۳ پاييز ۸۴ ، صفحات ۱۲۸ تا ۱۳۱.
۲۴. حسنيان مقدم حسين، پژومند عبدالکريم. بررسي يکساله مسمومين بستري در بيمارستان



قیمت: تومان

دسته بندی : پزشکی

دیدگاهتان را بنویسید