نشریه زمین شناسی مهندسی، جلد هشتم، شمارۀ 4 زمستان 3131 7842

ارزیابی پهنه های فرار آب از سد استقلال میناب

موسی کردوانی*؛ دانشگاه صنعتی شاهرود
ناصر حافظی مقدس؛ دانشگاه فردوسی مشهد، گروه زمینشناسی رمضان رمضانی اومالی؛ دانشگاه صنعتی شاهرود چکیده
تاريخ: دريافت 2/6/33 پذيرش 3/31/32
1268732149348

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:35 IRST on Saturday October 28th 2017

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:35 IRST on Saturday October 28th 2017

ساخت گاه سد استقلال میناب در شرق شهرستان میناب در استان هرمزگان قرار گرفته است گسل فعال میناب از داخل دریچۀ سد عبور می كند و نقش مؤثري در فرار آب از مخزن سد دارد. پژوهش هاي درزه آماري در 31 ایستگاه بر روي توده هاي سنگی جناح هاي سد ،حاكی از وجود تعداد 4 دسته درزه اصلی است. براي ارزیابی فرار آب از مخزن سد، نفوذپذیري رخنمون هاي سنگی اطراف مخزن سد با مدل تجربیHC تخمین زده شده است .براي این منظور،GSI ، RQD و دیگر خصوصیات رخنمون هاي سنگی محدودۀ مخزن سد در بررسی هاي صحرایی اندازه گیري شدند . نتایج به دست آمده نشان می دهد كه نفوذپذیري توده هاي سنگی اطراف ساخت گاه سد از 5-31×12/2 تا 6-31×34/3 متر بر ثانیه تغییر می كند.
هم چنین میزان آب گذري براي سه حالت مختلف حداقل، میانگین و حداكثر تراز آب در مخزن
به ترتیب برابر با 34/1، 2/1 و 23/1 مترمکعب بر ثانیه است. نتایج حاضر نشان می دهد كه ناپیوستگی هایی با امتداد شرقی- غربی و شمال شرق -جنوب غرب و هم چنین پهنۀ برشی گسل میناب بیش ترین تأثیر را در فرار آب از مخزن سد دارند.

1981454209500

واژه های کلیدی: سد میناب، گسل میناب، فرار آب، سیستم HC، نفوذپذیري تودههاي سنگی
[email protected] نويسنده مسئول *

7844
مقدمه
فرار آب از سدها به دلایل مختلفی از جمله وجود گسل در مخزن، حفر ه ها انحلالی و كارستی، درزهها و پهنههاي برشی، كانالهاي مدفون در زیر سد، وضعیت خاص لایه بندي ،آب بندي نامناسب در زمان ساخت و یا تغییرات رخ داده بعد از آب گیري نظیر بروز زلزله یا نشست زمین و غیره است [3]، [2]. بررسی هاي فرار آب با استفاده از روشهاي مختلف قبل از احداث سدها و پس از آب گیري مخزن امري كاملاكاملاً ضروري است كه استفاده از ردیابها ،استفاده از بررسیهاي زمین شناسی، بررسی هاي ژئوفیزیکی و اكتشافی، پژوهش هاي هیدروژئولوژي و هیدروژئوشیمی و روشهاي سنجش از دور )دادههاي حرارتی( از مهم ترین روشهاي شناسایی فرار آب به شمار می روند [1]، [4]. از عوامل مؤثر در بررسی و آنالیز تراوش و فرار آب در تودههاي سنگی خصوصیات ناپیوستگیها از قبیل بازشدگی، زبري و مواد پركننده است [5].
1268732149348

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:35 IRST on Saturday October 28th 2017

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:35 IRST on Saturday October 28th 2017

به طوركلی انواع سطوح جدایش به صورت بالقوه به عنوان مسیرهاي هیدرولیکی هستد كه از آن جمله میتوان به سطوح لایه بندي، درزهها، سطوح كلی واژ، حریم هاي گسلی و غارهاي انحلالی اشاره كرد. از بین انواع ناپیوستگیها درزهها و گسلها اهمیت بیش تري در فرار آب دارند.
به طوركلی ایجاد درزه و شکستگی در سنگها در اثر عمل كرد فرآیندهاي تکتونیکی، مهم ترین عامل در ایجاد مسیرهاي هیدرولیکی كوچک و بزرگ در تودههاي سنگی است [6]. گسلها و زونهاي برشی نقش مهمی در تشکیل مسیرهاي هیدرولیکی دارند. نوع مسیرهاي هیدرولیکی وابسته به جنس سنگ و نوع رژیمهاي تکتونیکی حاكم است. در طی گسلش سنگهاي سخت و درشت دانه درزهها و حفره هاي بزرگ تري نسبت به سنگهاي نرم و دانه ریز ایجاد میكنند.
ویژگی هاي گسلها مانند: 3( عرض پهنه خردشده ،2( حضور و نوع مواد پركننده ،1( میزان فعالیت گسل ،4( نحوۀ قرارگیري هندسی گسل ،تأثیرات متفاوتی در جریانهاي زیرزمینی و هم چنین انتقال و هدایت آب و ایجاد مسیرهاي هیدرولیکی دارد [7]، [8].
معرفي منطقۀ بررسي شده
ساخت گاه سد استقلال میناب با موقعیت جغرافیایی ʺ 1/28 ʹ7 º57 طول خاوري ʺ 1/56
ʹ3 º27 عرض شمالی در خاور شهر میناب بر روي رودخانه میناب در درهاي نسبتاً عمیق قرار 7842
گرفته است )شکل 3(. رودخانۀ میناب از ارتفاعات شمال خاوري خود سرچشمه میگیرد وپس از پیوستن دو شاخه اصلی رودان و جغین در محل برنطین شکل میگیرد. این سد بر اساس اهداف چندمنظوره شامل تنظیم آب رودخانه ها، كاهش خطرات سیل، توسعۀ سطح زیر كشت و تأمین آب شرب بندرعباس احداث شده است. پژوهش هاي اولیه در سال 3144 آغاز و عملیات اجرایی از سال 3151 شروع و در سال3162 بهره برداري از آن آغاز شده است. سد استقلال میناب از نوع بتونی وزنی پایهدار است كه ارتفاع از پی 25/53 متر، عرض سد در تاج 1 متر و در كف 58 متر است. حجم كل مخزن در رقوم نرمال 7/257 میلیون مترمکعب است
49174436866



قیمت: تومان

دسته بندی : زمین شناسی

دیدگاهتان را بنویسید