نشریه زمین شناسی مهندسی، جلد هشتم، شمارۀ 3 پاییز 9313 7722

ارزیابی خطر قنات های متروکه غرب مشهد با استفاده
از نرم افزار پلاکسیس

فهیمه صالحی متعهد، ناصر حافظی مقدس، محمد غفوری، غلامرضا لشکری پور؛ دانشگاه فردوسی مشهد
تاريخ: دريافت 91/8/19 پذيرش 98/4/12چکیده
1268732149348

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:35 IRST on Saturday October 28th 2017

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:35 IRST on Saturday October 28th 2017

مشهد در اقلیم خشک و نیمه خشک قرار گرفته است. در گذشته بخش اعظم آب مورد نیاز این شهر و اراضی کشاورزی حومه آن از طریق سیستم قنات تامین می شد. امروزه اغلب این رشته قنات ها خشک شده و به زیر پوستۀ شهر رفته است. افزایش بلند مرتبه سازی و گودبرداری های عمیق باعث افزایش بار وارده به قنات های متروکه در زیر شهر شده و این امر می تواند سبب فرونشست زمین و تخریب سازه ها شود. خطر بروز این پدیده در غرب مشهد ،در پژوهش حاضر بررسی شده است. برای این منظور با استفاده از عکس های هوایی )9021111 سال 9341( موقعیت رشته و میل قنات ها در نقشه پیاده شد. بر اساس خصوصیات خاک در برگیرنده مسیر قنات ها، پایداری مجرای قنات تحت بارهای استاتیکی با استفاده از نرم افزار پلاکسیس9 ارزیابی شده است. نتایج نشان میدهد که با افزایش عمق کوره قنات، این تونل زیرزمینی بار بیش تری را تحمل خواهد کرد. به طوری که به ازای هر 2/9 متر افزایش عمق کوره قنات، تحمل قنات قبل از فروریزش )2kN/m(91 معادل بار وارده از ساختمان یک طبقه افزایش می یابد. هم چنین با افزایش عمق، از تأثیر وجود کول )سیستم نگه دارنده کورۀ قنات( در پایداری قنات کاسته می شود.
1981454195656

واژه های کلیدی0 مشهد، فروریزش قنات، نرم افزار Plaxis، زون گسیختگی * نويسنده مسئول [email protected]
9. Plaxis
7722
مقدمه
1268732149348

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:35 IRST on Saturday October 28th 2017

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:35 IRST on Saturday October 28th 2017

از 2111 سال قبل تا حدود سه دهه قبل بخش عمدۀ آب مصرفی کشاورزی و شرب در بسیاری از بخش های ایران به وسیله سیستم قنات تامین می شد. استیروز9 )2112( معتقد است که قنات نقش مهمی در توسعۀ تمدن انسانی در اقلیم های خشک داشته است. او در مقاله خود به بررسی چگونگی حفر قنات پرداخته است و از تکنیک ترازیابی استفاده شده برای حفر قنات به عنوان یک شگفتی یاد کرده است.این سیستم آب رسانی از تونلی تقریباتقریباً افقی با شیب بسیار کم تشکیل شده است که بخشی از این تونل زیر سطح آب زیرزمینی است و بهکمک نیروی گراویته آب را به سطح زمین می رساند. به منظور ایجاد تهویۀ هوا و سهولت خروج مواد حفر شده، یک سری شفتهای عمودی در مسیر تونل حفر می گردد ]2[ )شکل 9(.

شکل
1
.

طو

مقطع
بخش

و

لی

ها
قنات

يک

مختلف

ی

شکل

1

.

طو

مقطع

بخش

و

لی



قیمت: تومان

دسته بندی : زمین شناسی

دیدگاهتان را بنویسید