نشريه زمين شناسي مهندسي,جلد دوم، شماره ١بهار و تابستان ١٣٨٦

بررسي ويژگيهاي زمين شناسيمهندسي پيآبرفتي ساختگاه سد مخزني چپرآباد با نگرشي ويژه به مسئلة آببندي

قدرت برزگري، علي اروميهاي: گروه زمين شناسيمهندسي، دانشگاه تربيتمدرس
تاريخ: دريافت ١٧/١٢/٨٤ پذيرش ١٥/٢/٨٦

چکيده
1268732149348

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:39 IRST on Saturday October 28th 2017

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:39 IRST on Saturday October 28th 2017

توجـه به مسئلة نشت زير پي و انتخاب روش مناسب آب بندي، يكي از بخشهاي مهم در
طـرحهـاي سدسـازي بـهشـمار مـي رود. بررسـي ايـن مسـئله، ارتباط تنگاتنگي با ويژگيهاي
زميـن شناسـي مهندسي ساخت گاه دارد. سد چپرآباد، از نوع خاكي با هسته رسي و ارتفاع ۵/۴۴
مـتر از پي با ظرفيت مخزن ۱۲۷ ميليون مترمكعب است كه در ۷۵ كيلومتري جنوب شهرستان
ارومـيه واقـع در اسـتان آذربايجـان غربي در حال اجراست. ساخت گاه سد در قسمت بستر از
رسـوبات آبرفتـي بـا ضـخامتي حـدود۶۰ مـتر تشـكيل شـده اسـت و تكـيه گاه هاي آن روي
سـنگ هـاي آهكـي و شيسـتي بـا سـن پركامبرين و اينفراكامبرين قرار مي گيرد. در اين مقاله با
بررسـي ويژگي هاي زمين شناسي مهندسي ساخت گاه، همچنين روشهاي مختلف آب بندي پي
آبرفتـي از جملـه امكان استفاده از پرده و ديوار آب بند، پوشش آب بند، گودبرداري و استفاده از
ژئوسينتتيك مورد بررسي قرار گرفته است. در اين رابطه از نرم افزارPlaxis براي آناليز تراوش
و ارائـة الگوي طراحي استفاده شده است. نتيجة بررسيها نشان مي دهد عليرغم مناسب بودن
ديـوارآب بـند، بـهدليل وجود لايههاي روان گرا، استفاده از روش پردة آب بند اولوليت بيش تريدارد.
واژه هاي كليدي: زمين شناسي مهندسي، روشهاي آب بندي، سد چپرآباد، پردة آب بند
مقدمه
يكي از دلايل اصلي گسيختگي سد هايي كه بر روي نهشتههاي آبرفتي قرار دارند فرسايشدروني است . آبي كه در خاك جريان مي يابد نيرويي در جهت جريان به تودة خاك واردمي سازد، مقدار اين نيرو متناسب با شيبهاي هيدروليكي است . اگر نيروي نشت به اندازه ايباشد كه بر نيروي مقاوم خاك غلبه كند پديدة فرسايش در خاك اتفاق مي افتد. با شستن وانتقال ذرات خاك به سطح و پيشرفت عمل فرسايش، پديدههاي مخرب نشت به تدريج توسعهمي يابد[۱۱]. پي اصلي سد چپرآباد از نهشته هاي ّآبرفتيّآبرفتي تشكيل شده است. نوع اين رسوبات درلايه هاي سطحي به خصوص در پايين دست، از نوع ماسه سيلتي است كه مستعد پديده هايمخرب نشت هستند و همچنين وجود مسئلة فرار آب، استفاده از روش مناسب آب بندي وكنترل نشت را ضروري كرده است.
زمين شناسي عمومي منطقه
1268732149348

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:39 IRST on Saturday October 28th 2017

Downloaded from jeg.khu.ac.ir at 11:39 IRST on Saturday October 28th 2017

گسـترة سـد چـپرآباد از ديدگـاه زميـن سـاختي، بـنا بر تقسيم بندي نبوي(١٣٥٥) در واحد”خـوي – مهابـاد” واقـع شـده است[٦]. در يك دسته بندي كلي از ديدگاه زمين شناسي مهندسي،ليـتولوژي تشـکيل دهـنده ساخت گاه سد را مي توان به دو قسمت رسوبات ناپيوستة سطحي درقسـمت بسـتر و طـبقات سـنگي(از جـنس آهـک و شيسـت وشـيل خردشـده) در تکيه گاه هاتقسيم بندي كرد. امتداد كلي طبقات زمين شناسي به صورت شمالي غربي- جنوب شرقي بوده وبـه دلـيل قديمي بودن سازندها و تحمل فازهاي تكتونيكي متفاوت ، عوامل زيادي سبب ايجادتغيـير شـكل هـا و شكستگي ها شده و حضور آب هاي نفوذي در مناطق سطحي باعث گسترشخردشدگي ها در قالب هوازدگي سطحي شده است. نهشته هاي كواترنر در اين محدوده گسترش زيـادي دارنـد. بـه طـوري کـه تشـکيل دهندة عمدة ساخت گاه سد چپرآباد به شمار مي روند.
گسـترش واحدهـاي مختلف زمين شناسي مختلف ساخت گاه سد چپرآباد در شكل١ نشان داده شده است.



قیمت: تومان

دسته بندی : زمین شناسی

دیدگاهتان را بنویسید