4875265-50799

مقـاله پژوهشـی
فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 7، شماره 4، تابستان 1396
5310857-136768

آیا چاقی تاثیر برنامههای ورزش درمانی را بر روی شدت درد و ناتوانی افراد مبتلا به کمر درد مزمن غیر اختصاصی تحت تاثیر قرار میدهد؟
عین اله نادری1
۱. استادیار گروه علوم زیستی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، شاهرود، ایران
85918068

تاریخ دریافت: 24/1395/8 تاریخ بازبینی: 27/1395/9 تاریخ پذیرش: 1396/30/20چکیده
زمینـه و هـدف: بـا وجود رشـد سـریع و شـیوع چاقـی، تاثیـر چاقـی بـر روی پیامـد برنامه هـای ورزش درمانی در افـراد مبتـلا به کمـر درد مزمن غیراختصاصـی هنـوز در هالـه ای از ابهـام اسـت. بنابرایـن هـدف از تحقیـق حاضـر بررسـی ایـن بـود موضوع اسـت کـه آیا چاقـی می تواند اثربخشـی ورزش درمانـی را بـر روی میـزان درد و ناتوانـی افـراد مبتـلا بـه کمـر درد مزمـن غیـر اختصاصی تحـت تاثیر قـرار دهد؟
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

مـواد و روش هـا: آزمودنی هـای تحقیـق را 3۲ زن و مـرد) ۲۱ مـرد و ۱۱ زن( مبتـلا به کمـر درد مزمن غیراختصاصی تشـکیل میداد که بر اسـاس شـاخص توده بدنی)BMI( و نسـبت دور کمر به دور باسـن) WHR( در دو گروه آزمودنی های چاق) ۶ مرد و ۴ زن؛ میانگین سـنی ۵/۸۵±۰3/۲۵ و شـاخص تـوده بدنـی ۲/۱۵±۲/3۴۵( و غیـر چاق ) ۱۵ مرد و ۷ زن؛ میانگین سـنی ۷/۱۰±۵۱/۸۱ و شـاخص توده بدنـی۱/۹۱±۲۴/۵۰( طبقه بندی شـدند. جهـت ارزیابـی درد از مقیـاس بصـری درد) VAS( و پرسشـنامهی ناتوانی رولنـد – موریس)RMQ( جهـت ارزیابی ناتوانی ناشـی از کمردرداسـتفاده شـد. برنامـه ی ورزشـی شـامل هفـت تمریـن بـود کـه بـه مـدت ۱۰ هفتـه، سـه جلسـه در هفتـه و بـه مـدت 3۰ الـی ۶۰ دقیقه اجرا شـد .
داده های جمع آوری شـده توسـط آزمون های آماری tمسـتقل ،ANCOVA و همبسـتگی پیرسـون در سـطح معنیداری ۰/۰۵ تجزیه و تحلیل شد.
یافتههـا: نتایـج تحقیق نشـان داد که در پیش آزمون بیـن میانگین شـدت درد) ۰/۰۰۷=t =-۲/۸۸ ،p( و ناتوانـی)۴۰/۰ =t =-۲/۱۶،p( آزمودنی های مبتـلا بـه کمـر درد مزمـن غیر اختصاصـی چاق و غیر چاق تفـاوت معنی داری وجود دارد. بین شـاخص تـوده بدنی با شـدت درد) ۰/۰۲=r=۰/۴3،P( و ناتوانـی) ۰/۰۱۷=r=۰/۴۹،P( در افـراد مبتـلا بـه کمـر درد مزمـن غیراختصاصی نیز ارتباط معنی داری مشـاهده شـد. بعد از مداخلـه درمانی میزان بهبـود درد) ۱۰۰/۰= F =۱۴ /۲۷،P( و ناتوانـی) 3۰/۰= F =۵ /۴۲،P( بـرای آزمودنی هـای مبتـلا بـه کمـر درد مزمـن غیر اختصاصی غیرچاق نسـبت بـه آزمودنی هـای چاق به طـور معنی داری بیشـتر بود .
نتیجهگیـری: نتایـج تحقیـق نشـان داد که چاقـی تاثیر منفی بر روی اثربخشـی برنامـه ورزش درمانی افراد مبتـلا به کمر درد مزمـن غیراختصاصی دارد. بـر ایـن اسـاس بـه نظر می رسـد کـه رویکردهای درمانی که هـر دو وزن بدن و کمـردرد را در افراد چـاق مبتلا به کمردرد مزمـن غیراختصاصی هـدف قـرار میدهنـد، تاثیـرات اقتصـادی قابـل توجه تـری داشـته و حتی ممکن اسـت پیامدهـای طولانی مـدت بهتری نه تنهـا برای کمـر درد بلکه بـرای دیگـر عوارض همراه با چاقی داشـته باشـند.
واژه های کلیدی: کمر درد مزمن غیر اختصاصی، چاقی، ورزش درمانی، درد، ناتوانی

نویسنده مسئول: عین اله نادری، دکتری آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، گروه علوم زیستی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران پست الترونیک: [email protected]
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

مقدمه
کمــردرد) LBP( و چاقــی دو مــورد از مهمتریــن نگرانیهــای بهداش ت و س لامت عموم ی هس تند)۱(. کم ر درد ب ه عن وان
یــک پدیــده بایوسایکوسوشــال یکــی از شــایع ترین دلایــل ناتوان ی اس ت ک ه ش یوع آن در سراس ر عم ر بی ن ۶۰ ت ا ۵۸ درص د گ زارش ش ده اس ت)۱(. معم ولا کم ر درد ب ه عن وان دردی موضع ی تعریـف می ش ود ک ه زی ر لبـه آخری ن دن ده )حاش یه س تون فق رات( و ب الای خ ط گلوتئ ال تحتان ی را ب ا ی ا ب دون ان دام تحتان ی درگی ر میسـازد)3(. کم ردرد تاثی ر قابــل توجهــی بــر ظرفیــت عملکــردی فــرد دارد. درد ناشــی از کمــر درد فعالیــت شــغلی فــرد را محــدود و علــت عمــده غیبتهــا اســت. بنابرایــن، بــار اقتصــادی کمــر درد میتوانــد بــه طــور مســتقیم ناشــی از هزینههــای بــالای مراقبتهــای بهداشــتی یــا بــه صــورت غیرمســتقیم ناشــی از کاهــش بازده ی ف رد باش د)۴(. برآورده ای اخی ر نش ان میده د ک ه ب ار اقتص ادی ناش ی از کم ر درد در ای الات متح ده، ح دود ۴۸ ت ا ۶۲۴ میلی ارد دلار در س ال اس ت)۴,۵(. کم ر درد را میتوان د ب ه دو دس ته اختصاص ی )ناش ی از ی ک وضعی ت ی ا پاتول وژی خ اص( و غیراختصاص ی )عل ت درد را نمیت وان تعیی ن ک رد( طبقهبنــدی کــرد)۶(. در طبقهبنــدی بیشــتر کمــر درد را بــه ح اد )کمت ر از ش ش هفت ه(، تح ت ح اد )ش ش ت ا ۱۲ هفته( یــا مزمــن )بیــش از ۱۲ هفتــه( طبقهبنــدی میکننــد)۷(. اتیولــوژی کمــر درد بــه خوبــی شــناخته نشــده اســت امــا برخــی از عوامــل خطــر شــناخته شــده عبارتنــد از؛ عوامــل ش غلی، پوس چر و کاره ای دس تی س نگین، ق د بلن د، س یگار کشــیدن، و عوامــل روانــی ماننــد افســردگی)۱,۸(. روشهــای درمانــی متعــددی همچــون؛ دارو درمانــی )ضــد التهــاب ،کورتیکواس تروئیدها، پاراس تامول، مخدره ا، ش ل کنندهه ای عضلانــی(، فیزیوتراپــی )امــواج کوتــاه، ســونوگرافی، تحریــک الکتریک ی، لی زر( اینفیلتریش ن، ط ب س وزنی و ورزش درمان ی ب رای اف راد مبت لا ب ه کم ردرد ارائ ه میش ود. ب ا ای ن ح ال ،اث ر بخش ی هی چ ی ک از مداخ لات درمان ی ب ه ط ور کام ل ثاب ت نش ده اس ت۹)–۱۱(.
ورزش درمانــی مجموعــهای از حــرکات ویــژه اســت کــه بــه منظــور توســعه و آماده ســازی عضــلات و مفاصــل از طریــق یــک برنامــه ورزش جســمانی جهــت ترویــج ســلامت جســمی فــرد ارائــه می شــود)۱۲(. مطالعــات نشــان دادهانــد کــه موثرتریــن اســتراتژی های درمانــی کمــردرد مزمــن غیــر اختصاصــی) NSCLBP( ورزش درمانــی و برنامههــای شــناختی/ رفتــاری هســتند)۹,۱۰(. مطالعــات مــروری نشــان دادهان د ک ه درمانه ای مبتن ی ب ر ورزش ب ه وی ژه تمرین ات کنت رل حرکت ی بهتری ن م وارد جه ت کنت رل کم ردرد مزمن غیراختصاص ی هس تند کـه می توان د ب ه خاط ر خصوصی ات مکانیکــی کمــردرد مزمــن، بی ثباتــی لمبوپلویــک، کاهــش تح رک مفص ل و مکانیزمهـای عصبـی- عضلان ی باش د ک ه ت ا ح د زی ادی ثب ات تن ه و کارای ی حرکت ی را تح ت تاثی ر قــرار میدهنــد)۱۰,۱۱(.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

طــی ســال های اخیــر، شــیوع چاقــی و اضافــه وزن رشــد س ریعی داش ته)۱۲( و ه م اکن ون ب ه عن وان یک ی از مش کلات ج دی تم ام دنی ا محس وب میش ود3)۱(. مطالع ات نش ان داده اس ت ک ه ی ک س وم از جمعی ت آمری کا دارای اضاف ه وزن ی ا چاق ی هس تند)۱۲(. مورتیم ر و هم کاران ب رای اولی ن ب ار در مطالع های گ زارش نمودن د ک ه احتم ال م یرود بی ن چاق ی و ب روز کم ر ارتب اط وج ود داش ته باش د)۴۱( ک ه در برخ ی از مطالع ات اخی ر نی ز اثب ات ش ده اس ت)۱۵(. هی وچ و هم کاران ۲۰۱۰)( در مطالعــه ای جهــت بررســی ایــن رابطــه نشــان دادن ک ه بع د از ح ذف تاثی ر عوام ل مداخل ه گ ری چ ون؛ س یگار کش یدن، آم وزش، ن وع کار و زم ان ص رف ش ده ب رای فعالیتهــای جســمانی هنــوز هــم بیــن کمــردرد و چاقــی ارتبــاط وجــود دارد)۱۶(. بــا وجــود اینکــه، برخــی مطالعــات ارتب اط خط ی مثبت ی را بی ن خط ر کم ر درد و چاق ی نش ان دادهان د، برخ ی دیگ ر تنه ا خط ر ب روز کم ر درد را در انته ای توزیــع شــاخص تــوده بدنــی) BMI( گــزارش کردهانــد)۱۷(. مح دودی مطالعات ی تاثی ر کاهـش وزن از طری ق جراح ی را ب ر روی کم ر درد اثب ات کردهانـد)۱۸,۱۹(، در حال ی ک ه تاثی ر اضاف ه وزن و چاق ی ب ر روی پیام د برنامهه ای ورزش درمان ی در اف راد مبت لا ب ه کم ر درد مزم ن غیراختصاص ی هن وز در هال ه ای از ابه ام اس ت و مطالعات ی ک ه در ای ن رابط ه ص ورت گرفتــه نتایــج متناقضــی را گــزارش کردهانــد )۲۰,۲۱(. بنابرایــن مطالعــه حاضــر ســعی دارد بررســی کنــد کــه آیــا اضافــه وزن و چاقــی بــر اثربخشــی ورزش درمانــی بــر روی میــزان درد، ناتوانــی و عملکــرد افــراد مبتــلا بــه کمــر درد مزمــن غیراختصاصــی تاثیــر دارد؟مواد و روشها
تحقی ق حاض ر از ن وع تحقیق ات نیم ه تجربی می باش د. جامعه آم اری تحقی ق را زن ان و م ردان مبت لا ب ه کم ر درد تش کیل میدهنــد. آزمودنیهــای تحقیــق را 3۲ زن و مــرد) ۲۱ مــرد و ۱۱ زن( مبت لا ب ه کم ر درد مزم ن غیراختصاص ی تش کیل مــیداد کــه در ســال ۱3۹۴ جهــت درمــان بــه درمانگاهــای تخصص ی شهرس تان همـدان مراجع ه ک رده بودن د و طب ق تش خیص متخص ص ط ب فیزیک ی جه ت ارزیاب ی و ش رکت در برنام ه ورزش درمان ی توصی ه ش ده بودن د. آزمودنیه ای تحقی ق ب ر اس اس ش اخص ت وده بدن ی)BMI( و نس بت دور کمــر بــه دور باســن) WHR( در دو دســته آزمودنی هــای چ اق) ۶ م رد و ۴ زن( دارای میانگی ن س نی ۵/۸۵±۵۲/3۰ و ش اخص ت وده بدن ی ۲/۱۵±۲/3۴۵ و و غی ر چ اق) ۱۵ م رد و ۷ زن( دارای میانگی ن س نی ۷/۱۰±۵۱/۸۱ و ش اخص ت وده بدنــی۱/۹۱±۲۴/۵۰ طبقهبنــدی شــدند3)۲۲,۲(. بــرای تعییــن چاق ی عموم ی از صدکه ای BMI مرب وط ب ه مرک ز کنت رل بیماریهــا) CDC( و مســتندات WHO در رابطــه بــا چاقــی شــکمی اســتفاده شــد و شــاخص های تــوده ی بدنــی بالاتــر 3۰ در رده چ اق ق رار میگرفتن د3)۲۲,۲(. نس بت دور کم ر ب ه دور باس ن ب الای ۰/۹ ب رای مرده ا و دور کم ر ب ه دور باس ن ب الای ۰/۸۵ ب رای زن ان ب ه عن وان معی ار چاق ی ش کمی در نظ ر گرفته ش د)۲۲(.
معیارهــای انتخــاب آزمودنیهــا شــامل؛ کمــردرد بیشــتر از ۶ هفتــه، عــدم انتشــار درد بــه انــدام تحتانــی )درد محــدود ب ه ناحی ه بی ن چی ن س رینی ت ا س تون فق رات س ینه ای( ،تشــدید و تخفیــف علائــم کمــر درد در اثــر تغییــر پاســچر و حرک ت دادن س تون فق رات، کاه ش ی ا از بی ن رفت ن علائ م ب ا کاه ش فش ار ب ر روی ناحی ه کم ری. از دیگ ر معیاره ای انتخــاب آزمودنیهــا داشــتن مجــوز انجــام ورزش از طــرف
متخص ص ط ب فیزیک ی و ام کان ش رکت منظ م در جلس ات تمرین ی ب ود .
معیارهــای خــروج از تحقیــق شــامل؛ داشــتن کمردردهــای ب ا دلای ل پاتولوژی ک مش خص )کم ر درد اختصاص ی( مانن د؛ شکس تگی، س رطان، دفورمیت ی، آرت روز پی ش رون ده س تون فق رات، لی ز خوردگ ی مه ره، شکس تگی های فش اری س تون فق رات، رادیکولوپات ی در اث ر تنگ ی کان ال نخاع ی و درگی ری ریش ههای عصب ی ی ا علائ م عصب ی چ ون، حساس یت ی ا از دس ت رفت ن رفلک س .
بیم اران در ی ک برنام ه ورزش درمان ی ۱۲ هفت ه ای ک ه س ه جلس ه در هفت ه و ب ه م دت ۴۵ ت ا ۹۰ دقیق ه اج را می ش د ش رکت کردن د. تمرین ات ش امل گ رم ک ردن عموم ی هم راه ب ا ح رکات کشش ی، برنام ه تمرین ی ایروبی ک و هماهنـگ،
تمرینــات اختصاصــی مربــوط بــه کمــر، تمرینــات تعادلــی و برگش ت ب ه حال ت اولی ه بودن د.
ارزیابی درد
جه ت ارزیاب ی درد از مقی اس بص ری درد) VAS( ک ه ی ک خــط صــاف افقــی ۱۰۰ میلیمتــری اســت اســتفاده شــد .فــرد میــزان دردی کــه در اغلــب اوقــات احســاس میکــرد را بــر روی ایــن خــط علامتگــذاری میکــرد. روایــی ایــن اب زار نس بت ب ه اب زار درد م ک گی ل ۰/۷۷ و پایای ی آزم ون – بازآزم ون ایــن اب زار خ وب گــزارش شــده اس ت۲۶ ،۲۸) (.
ارزیابی ناتوانی
پرسش نامه ی ۲۴ گوی ه ای ناتوان ی رولن د – موری س) RMQ( جهــت ارزیابــی ناتوانــی ناشــی از کمــر درد اســتفاده شــد .امتی از ای ن پرسش نامه در دامن ه ای بی ن ۰ ت ا ۲۴ ق رار دارد کــه امتیــاز بالاتــر نشــان دهنــده ناتوانــی شــدیدتر اســت .پایای ی بازآزمای ی ای ن مقی اس۰/۹۱=r و حساس یت آن نس بت ب ه تغیی رات مرتب ط ب ا درم ان در بیم اران مبت لا ب ه کم ردرد مزمــن بــالا گــزارش شــده اســت)۲۶(. افشــارنژاد و همــکاران همســانی درونــی ایــن ابــزار را ۰/۸۸ گــزارش کردنــد)۲۷(.برنامه تمرینی عمومی
جدول 1. برنامه ورزش عمومی مربوط به کمر درد
دوز تمرین توصیف نام تمرین
۲۰ تا 3۰ تکرار
۱۵ الی ۲۰ ثانیهای بلند کردن دست و پای مخالف به صورت متناوب در وضعیت چهار دست و پا Bird dog
سه ست
۲۰ تا 3۰ تکرار در وضعیت طاق باز بر روی زمین دراز کشیده، زانوها را به طرفین بچرخانید Lumbar twists
در وضعیت طاقباز بر روی زمین دراز کشیده سپس باسن را از روی زمین بلند کرده در در وضعیت پل قرار بگیرید. Bridges
شاخص توده ۲۰ تا 3۰ تکرار
۱۵ الی ۲۰ ثانیهای سه ست
۲۰ تا 3۰ تکراری بر روی زمین در وضعیت طاقباز دراز کشیده سپس پاها را به اندازه چهار انگشت از زمین جدا کرده و به صورت تکراری زانوها را به سمت شکم کشیده به حالت اول برگردانید. Lumbar flexion
۲۰ تا 3۰ تکرار
۱۵ الی ۲۰ ثانیهای بر روی زمین در وضعیت دمر دراز کشیده سپس به کمک صاف کردن دستها سر و سینه را از زمین بلند کنید Cobra
۲۰ تا 3۰ تکرار
۵ الی ۱۰ ثانیه ای در حالی که کف پاها بر روی زمین قرار دارد و زانوها ۹۰ درجهخم است بر روی یک جیم بال به پشت دراز بکشید. با انقباض شکم نیمه تنهی فوقانی را بلند کرده به حالت اول برگردید. Ball crunches
۲ ست
۱۵ تا ۲۰ تکراری ستون فقرات پشتی را بر روی توپ فیزیوبالی که در برابر دیوار قرار گرفته قرار دهید، سپس حرکت چمباتمه را تا جایی که رانها موازی با زمین قرار گیرد انجام دهید. Ball squats
بد
برنامه ی ورزشـی شـامل هفت تمرین بود که سـه جلسه در هفته و بـه مـدت 3۰ الـی ۶۰ دقیقـه اجـرا میشـد. در ابتـدا و انتهای هـر جلسـه تمرینـی نیـز هـر آزمودنـی مطابـق بـا دسـتورالعمل بـه ترتیـب گـرم کـردن )به مـدت ۱۵ دقیقه( و سـرد کـردن) ۵
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

الـی ۱۰ دقیقـه( بـدن را بـا دوچرخه ثابـت و حرکات کششـی و نرمشـی انجـام مـیداد. تمامـی تمرینـات بـا رعایت اصـل اضافه بـار تدریجـی بـا افزایـش تکـرار هـر حرکـت در طـول ۱۲ هفته برنامـه تمرینـی طراحی شـد، بهطوریکـه تعداد تکرار هر سـت از ۲۰ بـه 3۰ حرکـت افزایـش یافت. تمامی تمرینات انتخاب شـده بـه صـورت هدفمنـد و بر اسـاس متـون تخصصی و پیشـنهادات تحقیقات پیشـین طراحی شـده بودنـد۲۸)–۱3(.
تجزیه و تحلیل آماری
جدول 2. اطلاعات دموگرافیکی آزمودنیها
گروهها متغیرها
غیر چاق چاق ۵۱/۸۱±۷/۱۰ ۵۲/3۰±۵/۸۵ سن )سال(
۱۷۶/۱۲±۱۴/۲۹ ۱۷3/۱۲±۱3/۲۱ قد)سانتی متر(
۷۶/۷۸±۷/3۰ ۹۷/۷۸±۸/3۲ وزن )کیلوگرم(
۲۴/۵۰±۱/۹۱ 3۲/۴۵±۲/۱۵ )کیلوگرم/مترمربع(
دنی
غی ر چ اق در ای ن تحقی ق مش ارکت داش تهاند. آزمودنیه ای نتایج چ اق) ۶ م رد و ۴ زن( دارای میانگی ن س نی ۵/۸۵±۵۲/3۰ و نتای ج ج دول ۲ نش ان میده د ک ه دو گ روه آزمودن ی چ اق و ش اخص ت وده بدن ی ۲/۱۵±۲/3۴۵ و آزمودنیه ای غیرچ اق
۱۵) م رد و ۷ زن( دارای میانگی ن س نی ۷/۱۰±۵۱/۸۱ و ش اخص ت وده بدن ی۱/۹۱±۲۴/۵۰ هس تند.
غیرچاق چاق

پس آزموناختلاف میانگین)95%CI(

پیش آزمون گروهها
متغیرها
پس آزموناختلاف میانگین)95%CI( پیش آزمون ۸۹/۷۱-۲۹/3۱)۵۹/۵۱(3۹/3۶ ۴۷/3۱ ۷۰/۶۱-۲3/۷)۰۷/۱۱(۴۵/۲۰ ۵۱/۶۰ درد )۱۰۰-۰(
۹۲/۵-۹۱/3)۲۲/۴(۸/۰۹ ۱۲/۵۰ 3/۷۰ )۲/۴3-۴/۹۶(۱۰/۵۰ ۱۴/۲۰ ناتوانی )۲۴-۰(
اطلاعــات گردآوریشــده بــر اســاس ســؤالات تحقیــق و بــا اســتفاده از نرم افــزار SPSS نســخه ۱۹ تجزیــه و تحلیــل گردی د. ب رای بررس ی نرم ال ب ودن دادهه ا از آزم ون آم اری کلموگــروف اســمیرنف اســتفاده شــد. میانگیــن و انحــراف
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

اس تاندارد جه ت توصی ف اطلاع ات و آزم ون آم اری t جه تمقایســه پیــش آزمونهــا و ANCOVA جهــت مقایســه پ س آزم ون اس تفاده ش د. ارتب اط بی ن ش اخص ت وده بدن ی بــا شــدت درد و ناتوانــی ناشــی از کمــر درد توســط ضریــب همبســتگی پیرســون ارزیابــی شــد. تمــام تجزیه وتحلیلهــای آمــاری در ســطح معنــی داری ۰/۰۵ صــورت گرفــت.
جــدول 3. اطلاعــات توصیفــی مربــوط بــه درد و ناتوانــی بــرای دو گــروه آزمودنی هــای چــاق و غیرچــاقجــدول 3 میانگیــن، انحــراف اســتاندارد و اختــلاف میانگیــن پی ش آزم ون و پ س آزم ون مرب وط ب ه درد و ناتوان ی اف راد مبتــلا بــه کمــر درد چــاق و غیــر چــاق را نشــان میدهــد .نتای ج مقایس ات درون گروه ی ب ا آزم ون t وابس ته نش ان داد کــه هــر دو متغیــر درد و ناتوانــی بــرای هــر دو گــروه چــاق و غیرچ اق در پ س آزم ون نس بت ب ه پی ش آزم ون بهب ود

نم ودار 1: مقایس ه پی ش آزمون و پس آزم ون درد و ناتوانی برای گ روه چاق و غیرچاق
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:50 IRST on Tuesday October 17th 2017

معنــیداری داشــته اســت) ۰/۰۵>t =-۲/۱۶, p=۰/۰۴( .)P( نشــان میدهــد کــه بیــن آزمودنیهــای مبت لا ب ه کم ر درد چ اق و غی ر چ اق در پی ش آزم ون تفاوت مقایســه میانگیــن درد) ۰/۰۰۷=t =-۲/۸۸, p( و ناتوانــی معنــیداری وجــود دارد )نمــودار ۱(. میــزان درد و ناتوانــی

نمودار 2: ارتباط بین شاخص توده بدنی با ناتوانی و درد در افراد مبتلا به کمر درد
آزمودنیه ای مبت لا ب ه کم ر درد چ اق ب ه ط ور معن یداری نتای ج تحقی ق نش ان میده د ک ه بی ن ش اخص ت وده بدن یبیشــتر از آزمودنیهــای غیرچــاق اســت) ۰/۰۵>P(. ب ا ش دت درد) ۰/۰۲=r=۰/۴3،P( و ناتوان ی)۰/۰۱۷=r=۰/۴۹،P(
آزمودنیه ای مبت لا ب ه کم ر درد مزم ن غیراختصاص ی ارتب اط معن یداری وج ود دارد.
مربع اتا sig F مجموع مربعات متغیرها
۰/33 ۰/۰۰۱ ۱۴/۴۷ ۲۷۹/۲۱ درد )۱۰۰-۰(
۰/۱۶ ۰/۰3 ۵/۴۲ ۱۶/۹۷ ناتوانی )۲۴-۰(
جدول 4. مقایسه پس آزمون درد و ناتوانی برای گروه چاق و غیرچاق توسط آزمون آماری ANCOVA
نتایــج جــدول ۴ نشــان میدهــد کــه بعــد از کنتــرل اثــر پی ش آزم ون توس ط آزم ون ANCOVA، می زان کاه ش درد
)۱۰۰/۰= F =۱ /۲۷،P( و ناتوانــی) 3۰/۰= F =۵ /۴۲،P( بــرای آزمودنیهــای مبتــلا بــه کمــر درد بــا وزن طبیعــی نســبت ب ه آزمودنیه ای چ اق در پ س آزم ون ب ه ط ور معن ی داری بیش تر اس ت .
بحث
ه دف از تحقی ق حاض ر بررس ی ای ن موض وع ب ود ک ه آی ا اثربخشــی برنامههــای ورزش درمانــی بــر روی درد و ناتوانــی افــراد مبتــلا بــه کمــر درد مزمــن غیراختصاصــی می توانــد تحــت قــرار گیــرد یــا خیــر. نتایــج تحقیــق حاضــر نشــان داد کــه اجــرای ۱۲ هفتــه



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید