فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 7، شماره 4، تابستان1396
5310157-136770

بررسی بروز و شدت تهوع و استفراغ بعد از عمل جراحی تحت بیهوشیعمومی القا شده با دوزهای مختلف پروپوفول
جواد شاهین فر1، حسین زراعتی2*، مریم قربان زاده3، شایان وفایی4، فهیمه هاشمی5
مربی، متخصص بیهوشی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران.
مربی، گروه هوشبری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران.
مربی، گروه هوشبری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران.
کارشناس هوشبری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران.
کارشناس هوشبری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بجنورد، ایران
15917806

تاریخ دریافت:/19 1/6931تاریخ بازبینی:/17 3/6931تاریخ پذیرش:/13 4/6931چکیده
زمینـه و هـدف: تهـوع و اسـتفراغ از عـوارض شـایع پس از عمل جراحی اسـت؛ کـه اثرات زیـان بـاری دارد. پروپوفـول جدیدترین دارو بـرای القا و نگهـداری بیهوشـی اسـت. امـروزه مصـرف آن بـه دلیـل شـروع اثر سـریع ،مـدت اثر کوتـاه، داشـتن خاصیت ضدتهـوع و اسـتفراغ و احسـاس راحتی بعـد از عمـل ،رو بـه افزایش می باشـد .
5774404899953پژوھشی

مقالھ

پژوھشی

مقالھ

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:19 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:19 IRST on Tuesday October 17th 2017

مـواد و روش هـا: در ایـن کارازمایـی بالینـی تعداد 09 بیمـار کاندید عمـل جراحی عمومی به صورت تصادفی در سـه گروه تقسـیم بندی شـدند. در گـروه اول القـای بیهوشـی بـا دوز 5/1 میلیگـرم بـه ازای هـر کیلـو وزن بدن پروپوفـول، در گروه دوم، القای بیهوشـی بـا دوز 2 میلی گرم بـه ازای هر کیلـو وزن بـدن پروپوفـول و در گـروه سـوم، القـای بیهوشـی بـا دوز 5/2 میلیگرم بـه ازای هر کیلـو وزن بدن پروپوفول انجام شـد. بر اسـاس مقیاس خودگزارشـی و چـک لیسـت ثبـت تعـداد اسـتفراغ، ارزیایـی شـدت و بـروز تهوع و اسـتفراغ در سـه مرحله، یعـد از عمل؛2 و 6 سـاعت بعـد از عمل انجـام شـد. داده ها توسـط نرم افـزار مورد انالیـز و تحلیل قـرار گرفت.
یافتههـا: یافتههـا نشـان داد کـه بین سـن، جنسـیت، مـدت زمان ناشـتا، مدت زمـان عمل در سـه گروه تفـاوت معنـی داری وجود ندارد .بر اسـاس آزمـون آمـاری انالیـز واریانـس یـک طرفـه بیـن سـه گـروه در مرحله ریـکاوری2 ، و 6 سـاعت بعد از عمل تفـاوت بین شـدت و بروز تهوع و اسـتفراغ معنی داری نمی باشـد.
نتیجهگیـری: پروپوفـول بـا دوز منقسـم، دارای تاثیـر خـوب و مشـابه در کنتـرل تهـوع و اسـتفراغ بعـد از عمـل جراحـی می باشـد. بنابراین شـیوه تجویـز پروپوفـول )بـا دوز منقسـم و بـدون نیـاز به پمپ( سـاده و ارزان اسـت.
واژه های کلیدی: بروز تهوع، بروز استفراغ، بیهوشی عمومی، پروپوفول
مقدمه

نویسنده مسئول: حسین زراعتی، خراسان شمالی، بجنورد، خیابان شهریار، دانشکده پرستاری و مامایی
[email protected] :پست الترونیک
تهــوع تجربــه ذهنــی و ناخوشــایندی اســت کــه بــه صــورت تمای ل بـه اس تفراغ ک ردن بـه طـور مبه م ب ه اپـی گاس تر و ش کم ارج اع و اس تفراغ نی ز ب ه بی رون ریخت ن محتوی ات پــرزور معــده از دهــان گفتــه میشــود)1(. امــروزه تهــوع و اسـتفراغ یکـی از ش ایعترین ع وارض بع د از عم ل میباشـد .فاکتوره ای خط ر وی ژه ب رای ته وع و اس تفراغ بعد عمل ش امل جن س مون ث، س ابقهی بیم اری حرک ت ی ا ته وع و اس تفراغ بع د عم ل و اس تفاده از مخدره ا بع د از عم ل میباش د ک ه ب روز ته وع و اس تفراغ بع د عم ل ب ا تع داد فاکتوره ای حاض ر مرتبــط بــوده و اثربخشــی درمــان پروفیلاکتیــک، وابســته بــه خط ر پی ش از عم ل ب رای بیم ار میباش د و اداره مق رون ب ه صرف ه ته وع و اس تفراغ بع د عم ل بای د ب ا ملاحظ ه ریس ک زمین های بیم ار انج ام پذی رد. اگ ر چ ه اقدام ات پروفیلاکتی ک جه ت جلوگی ری از ته وع و اس تفراغ بع د عم ل واضح ا موثرت ر از درمــان میباشــد ولــی گروهــی از بیمــاران حتــی پــس از درمــان پروفیلاکتیــک مناســب نیازمنــد بــه درمــان تهــوع و اســتفراغ بعــد عمــل میباشــند)2(.
ته وع و اس تفراغ بع د عم ل ی ک اس ترس ب رای بیم ار، ج راح و متخص ص بیهوش ی اس ت و باع ث ایج اد احس اس پریش انی و آش فتگی در بیم ار، احس اس تنف ر، افزای ش اضط راب و ع دم کارای ی وی میش ود و در ص ورت ادام ه آن س بب اف ت فش ار خ ون و کاه ش ضرب ان قل ب، خس تگی، درد ش کم، تحری ک پذی ری و اخت لال خ واب و ت رس، آس یب ب ه س اختمان فوقانی دس تگاه گ وارش، خونری زی داخ ل چش م، افزای ش فش ار داخل مغــز، زخــم و تــرک خــوردن پوســت 3)و4( و همچنیــن باعــث تاخی ر در ترخی ص از ات اق ری کاوری ب ه می زان 47-60 دقیق ه میش ود)5( و نیازمن د اقدامه ای مراقبت ی و درمان ی اضافهت ری اس ت ک ه هزین ه بیم ار و سیس تم درمان ی را افزای ش میده د .نتای ج تحقیق ات نش ان داده ان د ک ه بیم اران برای پیش گیری و درم ان ای ن عارض ه حاضرن د مقادی ر زی ادی هزین ه نماین د ی ا حت ی ترجی ح میدهن د ک ه درد داش ته باش ند ب ه ج ای آن ک ه دچ ار ته وع و اس تفراغ ش وند6)و7(.
عوام ل موث ر در ش یوع ته وع و اس تفراغ پ س از عم ل، برخ ی غیرمرتب ط ب ا بیهوش ی از قبی ل: جن س، س ن، چاق ی، اضطراب قب ل از عم ل، ن وع عم ل جراح ی و س ابقه ته وع و اس تفراغ در بیهوش ی قبل ی ب وده و بعض ی عوام ل از جمل ه ن وع داروه ای بیهوشــی مصرفــی، تکنیــک ونتیلاســیون و میــزان مصــرف م واد مخ در مرتب ط ب ه بیهوش ی میباش د8)و9و01(. پیش گیری از بــروز تهــوع و اســتفراغ پــس از عمــل در افــراد در معــرض خط ر، نظی ر بیم اران چ اق، مبتلای ان ب ه دیاب ت و خانمه ای ب اردار از اهمی ت خاص ی برخ وردار اس ت11)و21(. در ح ال حاض ر بــرای پیشــگیری و درمــان تهــوع و اســتفراغ پــس از عمــل جراح ی، داروه ای متنوع ی اس تفاده میش وند ک ه مهمتری ن آنهــا عبارتنــد از: بوتیروفنونهــا، بنزآمیدهــا، مهارکنندههــای گیرندههــای هیســتامینی، مهارکننــده گیرندههــایموســکارینی و مهارکنندههــای گیرندههــای پنــج هیدروکســی تریپتامی ن3)31( ای ن داروه ا اگرچ ه ت ا ح دودی موثرن د، ام ا نتوانس ته ان د ش یوع ته وع و اس تفراغ پ س از عم ل جراح ی را در ح د قاب ل قبول ی کاه ش دهن د. گذش ته از آن ه ر ی ک از ای ن داروه ا خ ود عوارض ی را ب ر بیم ار تحمی ل میکنن د و هزینههــای بیمارســتانی را افزایــش میدهنــد)41(.
پروپوفــول دارویــی اســت از خانــواده آلکیــل فنلهــا کــه خاصی ت خ واب آوری آن در س ال 1970 کش ف ش د و اولی ن ب ار در س ال 1977 در بیهوش ی اس تفاده گردید)51(. ای ن دارو در آب نامحل ول اس ت و ب ه ص ورت امولس یون ح اوی 10% روغ ن س ویا ،25/2% گلیس رول و 2/1% لس یتین )ج زء اصل ی قطع ه فســفاتید زردهی تخــم مــرغ( تهیــه میشــود. کــه بــه علــت وجــود لســیتین میتوانــد در بیمــاران مســتعد، واکنشهــای آلرژی ک ایجـاد کن د. اث ر هیپنوتی ک ای ن دارو ب ه عل ت اث ر برگیرندهه ای GABA در سیس تم اعص اب مرک زی اس ت )51،
16، 71( ایــن دارو امــروزه پرکاربردتریــن خــواب آور در بیهوشــی اس ت ک ه ب رای الق ا و نگه داری بیهوش ی و نی ز آرامبخش ی مص رف میش ود و دارای حداق ل ته وع و اس تفراغ در ری کاوری ب وده)71( و دوزه ای تک راری آن در ط ول عم ل جراح ی باع ث تاخیـر در بی داری نمیش ود)81(. اث ر ضدته وع آن احتم الاً ب ه علــت آنتاگونیــزه کــردن گیرندههــای دوپامینــی در سیســتم عصب ی مرک زی ب وده و اث ر ضداس تفراغ آن ب ه عل ت ب الا بردن آس تانه تحری ک مرک ز اس تفراغ و کاه ش حساس یت محلهای اتص ال اعص اب ک ه مرک ز اس تفراغ را ب ه مناط ق حس اس پیلور و دوازده ه متص ل میکن د؛ میباش د. همچنی ن تجوی ز ای ندارو باع ث افزای ش پریستالتیس م مع ده میگ ردد)91(. پروپوف ول خیل ی س ریع در کب د متابولی زه ش ده و از طری ق ادرار و مدف وع دف ع میش ود. البت ه ریهه ا نی ز در متابولی زم ای ن دارو نق ش غیرقاب ل انکار دارن د)02(.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:19 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:19 IRST on Tuesday October 17th 2017

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:19 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:19 IRST on Tuesday October 17th 2017

ل ذا ب ا توج ه ب ه اینک ه از ی ک ط رف ته وع و اس تفراغ پ س از عمــل جراحــی از اهمیتــت بالایــی برخــوردار بــوده و حتــی میتوان د بس یار خطرن اک و آزاردهن ده باش د و از ط رف دیگ ر ن وع داروه ای مصرف ی و روش بیهوش ی ب ر ته وع و اس تفرغ پــس از عمــل جراحــی موثــر بــوده و همچنیــن بــا توجــه بــا اینک ه پروپوف ول ام روزه پرکاربردتری ن خ واب آور در بیهوش ی اس ت. و نی ز ب ا توج ه ب ه نتای ج متض اد مطالعات ی ک ه ت ا ب ه ح ال ص ورت گرفت ه و نی ز ع دم انج ام مطالع ه ای روی دوز مناس ب پروپوف ول، ای ن مطالع ه به بررس ی ب روز و ش دت تهوع و اس تفراغ بع د از عم ل جراح ی تح ت بیهوش ی عموم ی الق ا شــده بــا دوزهــای مختلــف پروپوفــول میپــردازد شــاید القــا بیهوشــی بــا دوزهــای مختلــف پروپوفــول بــر بــروز و شــدت ته وع و اس تفراغ موث ر ب وده و بت وان ب ا اس تفاده از دوزه ای مناس ب ب روز و ش دت ته وع و اس تفراغ بع د عم ل جراح ی را کاهــش داد.
روش کار
مطالع ه حاض ر ی ک کارآزمای ی بالین ی تصادف ی س ه گروه ی دوســوکور اســت؛. جمعیــت مــورد مطالعــه، کلیــه بیمــاران 15 -60 س اله مراجع ه کنن ده جه ت انج ام اعم ال جراح ی عموم ی ش کمی )لاپاراتوم ی، کل ه سیس تکتومی و آپاندکتومی(ب ه بیمارس تان ام ام عل ی)ع( شهرس تان بجن ورد ک ه خواه ان بیهوش ی عموم ی جه ت انج ام عم ل جراح ی خ ود میباش ند .بیمــاران بایــد هوشــیار، دارای کلاس 1 و 2 انجمــن بیهوشــی آمری کا) ASA( باش ند. بیماران ی ک ه بیم اری دیاب ت کنت رل نش ده، اس کلرودرمی ی ا بیم اری گوارش ی زمین ه ای دارن د و ی ا در 24 قب ل از عم ل جراح ی داروه ای ض د ته وع و اس تفراغ مص رف ک رده ان د و دارای بیم اری گ وش میان ی میباش ند و کس انی ک ه ناش تا نب وده ان د ی ا دارای س ابقه عم ل جراح ی لگن ی، س ابقه ته وع و اس تفراغ در ط ول24 ســاعت گذش ته میباش ند، نی ز خانمه ای ب اردار و اف راد چ اق ب ا BMI بیش تر از 35، از ای ن پژوه ش خ ارج میش وند. ه م چنی ن بیم اران دارای بیمــاری فشــارخون بــالا، بیمــاری قلبــی و عروقــی، و بیم اران ب ا مش کلات تنفس ی از ای ن مطالع ه ح ذف میش وند.
ایــن کارآزمایــی بالینــی بــا کســب مجــوز از کمیتــه اخــلاق دانشــگاه و ارایــه معرفینامــه از دانشــکده پرســتاری و مامایــی دانشــگاه علــوم پزشــکی خراســان شــمالی بــه بیمارســتان امــام علــی )ع( بجنــورد وکســب اجــازه از مســؤولین و توضیــح اهــداف و روش کار بــه مســؤولین و کارکنــان بخــش مربوطــه انجــام شــد کــد ثبــت کارازمایــی بالینــی ایــن مطالعــه IRCT2016080219359N6 میباشــد .در ای ن پژوه ش ه دف از انج ام پژوه ش ب رای کلی ه ش رکت کنن دگان و همراه ان توضیح داده ش د.، در م ورد محرمانه بودن اطلاع ات ب ه بیم اران اطمین ان داده ش د.، از ه ر گونه پافش اری و اص رار جه ت ش رکت در پژوهـش اجتن اب و رضای ت نام ه کتب ی آگاهان ه بیم اران جه ت ش رکت در پژوهش اخ ذ گردید.
در ابت دا ،90 بیمار به روش نمونه گیری غیراحتمالی در دس ترس انتخ اب ش دند و س پس ب ه ص ورت تصادفی س اده در س ه گروه ) ه ر گ روه 30 نف ر( توزی ع ش دند. حج م نمون ه 90 بیم ار از طری ق مطالع ه پایل وت و فرم ول مقایس ه میانگینه ا ب ا س طح اطمین ان 95 درص د و ت وان آزم ون 90 درص د ب رآورد گردی د .
n= [z(1-α/2) + z(1-β)]2 × (S12 + S22) / (m1 – m2)2
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:19 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:19 IRST on Tuesday October 17th 2017

در ای ن مطالع ه، ری زش نمون ه ص ورت نگرف ت. در ای ن مطالع ه محقــق قبــل از ورود بیمــار بــه اتــاق عمــل پرونــده پزشــکی بیمــار را مطالعــه نمــوده و در صــورت دارا بــودن شــرایط ورود بیمــار بــه ایــن مطالعــه پــس از توضیــح کامــل شــیوه انجــام ط رح رضای ت نام ه آگاهان ه کتب ی از بیم اران اخ ذ نم وده و تمــام مــوارد موجــود در فــرم مربوطــه را تکمیــل نمــود و بــر اس اس بلوکه ای تصادف ی در یک ی از س ه گ روه) 1= الق ای بیهوشــی بــا دوز 5/1 میلیگــرم بــه ازای هرکیلــو وزن بــدن 2=القــای بیهوشــی بــا دوز 2 میلیگــرم بــه ازای هرکیلــو وزن ب دن 3=الق ای بیهوش ی ب ا دوز 5/2 میلیگ رم ب ه ازای هرکیل و وزن بــدن قــرار گرفتنــد. پــس از ورود بیمــار بــه اتــاق عمــل جهــت شــروع بیهوشــی مانیتورینگهــای مربوطــه بــه بیمــار وصــل شــده و پیــش درمــان دارویــی بــا 03/0 میلیگــرم بــه ازای هرکیل و وزن ب دن می دازولام و 1 ت ا 2 میکروگ رم ب ه ازای هرکیل و وزن ب دن فنتانی ل انج ام ش د. جهـت الق ا بیهوش ی نیــز بــر اســاس گروهــی کــه بیمــار در آن قــرار گرفــت از دوزه ای مش خص ش ده پروپوف ول اس تفاده ش د. جه ت بل وک عصب ی عضلان ی نی ز از آتراکوری وم ب ا دوز 5/0 میلیگـرم ب ه ازای هرکیلــو وزن بــدن اســتفاده شــد. پــس از اکسیژناســیون بــا اکســیژن100 درصــد بــه وســیله ماســک و ایجــاد شــلی مناســب، لولهگــذاری داخــل تراشــه بــا لولــه تراشــه ســایز استاندارد)براس اس ج دول مربوط ه( انج ام ش د. در ط ول عم ل جراح ی نی ز بیم ار اکس یژن و نیت روس اکس اید با نس بت 50% بــه50% و بــر اســاس میــزان اســتاندارد، و ایزوفلــوران بــا 2.1 MAC دریافــت کــرد .
مق دار مای ع م ورد نی از در ط ول عم ل نی ز براس اس نی از بیمار طب ق روش اس تاندارد محاس به و از س رم رینگ ر اس تفاده ش د ولــی در صــورت ضــرورت اســتفاده از ســرمهای دیگــر از آن ســرمها اســتفاده میشــود .30 دقیقــه بعــد ار شــروع عمــل جراح ی تمام ی بیم اران ب ه می زان 1 ت ا 2 میک رو گ روم ب ه ازای وزن ب دن فنتانی ل دریاف ت میکردن د. در پای ان جراح ی جه ت بی دار ش دن بیم ار نیت روس اکس اید و ایزوفل وران قط ع ش د و تنه ا اکس یژن 100درص د ب ه بیم ار داده ش د س پس لولــه داخــل تراشــه بیمــار در حالــت بیــدار خــارج میگــردد لازم بــه ذکــر اســت کــه ساکشــن



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید