4874831-50799

مقـاله پژوهشـی
فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 7، شماره 2، زمستان 1395
مقایسـه افـزودن داخل مفصلی هورمون رشـد به پلاسـمای غنـی از پلاکت تحت
سونوگرافي در اسـتئوآرتریت زانو
پوپک رحیم زاده1، فرناد ایمانی2*، حمیدرضا فیض1، دامون آزاداحیائی3، لیلا بهاری3، آرش معماریان3
دانشیار بیهوشي، دانشگاه علوم پزشكي ایران، مرکزتحقیقات درد
استاد بیهوشي، دانشگاه علوم پزشكي ایران، مرکزتحقیقات درد
دستیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشكی ایران

چکیده
زمینـه و هـدف: جهـت درمـان درد اسـتئوآرتریت زانو روشـهای مختلفی مانند تزریق داخل مفصلي پلاسـمای غنی از پلاکت پیشـنهاد شـده اسـت .
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

هـدف از مطالعـه حاضـر مقایسـه افـزودن داخـل مفصلـی هورمـون رشـد به پلاسـمای غنی از پلاکـت تحت سـونوگرافي بر میـزان عملكـرد مفصل دربیمـاران مبتـلا به اسـتئوآرتریت زانو میباشـد .
مـواد و روشهـا: 54 بیمـار مبتـلا به اسـتئوآرتریت مفصل زانـو کاندید تزریـق داخل مفصلي تحت سـونوگرافي به دو گروه مسـاوی 27 نفره تقسـیم شـدند. محلـول تزریقـي در گـروه اول) P( 5 سـی سـی پلاسـمای غنـی از پلاکـت و در گـروه دوم) PS( 4واحـد هورمـون رشـد )سـوماتروپین( به 5 سـی سـی پلاسـمای غنـی از پلاکـت اضافـه گردید. تزریـق داخل مفصلـي در دو نوبـت، در ابتدای مطالعه و سـپس یكماه بعـد انجام گردیـد. اطلاعات دموگرافیـک ثبـت شـد. عملكـرد مفصـل بیمـاران )معیار ومـک( در زمانهـاي صفـر، مـاه اول و دوم، و نیز عوارض مورد بررسـي قـرار گرغت .
یافتههـا: معیـار ومـک در هـر دو گـروه در زمانهـاي پـس از تزریق کاهش معنـي داري یافتـه اسـت) 1000/0=p(. کاهـش معیار ومک در گـروه دوم )PS( در مـاه اول بطـور معنـي داري بیشـتر از گـروه اول) P( بـوده اسـت) 030/0=p(، ولـي در مـاه دوم اختـلاف معنـیداری بیـن دو گـروه مشـاهده نگردیـد) 532/0= p(. عـوارض خاصـي مشـاهده نگردید.
نتیجـه گیـری: افـزودن هورمـون رشـد بـه پلاسـمای غنـی از پلاکـت در کوتـاه مـدت میتوانـد در بهبود عملكـرد مفصـل زانـو در بیمـارن مبتلا به اسـتئوآرتریت موثر باشـد .
واژههای کلیدی: هورمون رشد، تزریق داخل مفصلی، پلاسمای غنی از پلاکت
مقدمه
2174242323

نویسنده مسئول: فرناد ایمانی، استاد بیهوشي، دانشگاه علوم پزشكي ایران، مرکزتحقیقات
[email protected] :پست الکترونیک
اسـتئوآرتریت زانـو بیمـاری پیشـروندهای اسـت کـه یكـی از شـایع تریـن علـل درد، اختـلال حرکـت و ناتوانـی در سـالمندان میباشـد)3-1(. اقدامـات غیـر جراحـی بـرای کنتـرل درد زانـوي مبتـلا بـه اسـتئوآرتریت شـامل کاهـش وزن، ورزش، تغییـر در فعالیتهـای روزانـه، فیزیوتراپـي، مصـرف داروهـای ضـد التهـاب غیـر اسـتروئیدی، مسـك نها و تزریقـات داخـل مفصلـی ماننـد کورتیكـو اسـتروئیدها و هیالورونیـک اسـید و اسـتفاده از رادیـو فرکوئنسـی ضربانی میباشند)9-4(. کورتیكواسـتروئیدها و داروهای ضـد التهابهـای غیـر اسـتروئیدی از درمانهـای شـایع طبـي هسـتند، ولـي افزایـش احتمـال خونریـزی گوارشـی از عـوارض جانبـی سیسـتمیک شـایع بـا داروهـای ضـد التهابهـای غیـر اسـتروئیدی ميباشـد. همچنیـن، تجویز کورتیكواسـتروئید داخل مفصلـي باعـث آسـیب بـه غضـروف مفصلی، بـروز عفونـت ثانویه و اثـرات جانبـی دیگـري شـده که موجـب محدودیـت مصرف آن شده اسـت)01(.
جدول 1. مقیاس کالگرین- لارنس
درجه تعریف
0 هیچ نمای آرتروز در گرافی دیده نمیشود
1 امكان باریک شدن فضای مفصلی و تشكیل استئوفیت
2 استئوفیت واضح و امكان باریک شدن فضای مفصلی
3 باریک شدن فضای مفصلی و استئوفیتهای واضح و امكان اسكلروز و دفورمیتی استخوان
4 باریک شدن واضح فضای مفصلی و استئوفیتهای بزرگ و اسكلروز و دفورمیتی شدید استخوان
بـه صـورت فیزیولوژیـک و بـا افزایـش سـن و در اثـر تغییـرات بیومكانیـک، متابولیـک، بیولوژیـک و ترومـا، غضـروف دچـار فرسـایش و تغییـرات دژنراتیـو میگـردد)11(. توانایـی غضـروف در بازسـازی خـود بعلـت محدودیـت عـروق خونی و عصب رسـانی و دور بـودن آن از تنظیمـات سیسـتمیک پس از ایجاد دژنرسـانس محـدود میباشـد. لذا تزریق داخل مفصلـي دارو یا ترکیب دارویي بـا خاصیت بازسـازی و ترمیم بافـت غضروفي همـواره مورد توجه محققیـن بـوده اسـت)21(. ترکیبـات مختلفـی نظیـر هیالورونیـک اسـید، سـلولهای بنیـادی، مـواد محـرک نظیـر فنل، دکسـتروز و هورمونهـای محـرک رشـد تاکنون مـورد اسـتفاده قـرار گرفتهاند و داراي اثـرات موثـري بـا مكانیسـمهای متفاوتـي بوده اسـت)7-5(. پلاسـمای غنـی از پلاکـت مقـداری از پلاسـما اسـت کـه غلضت پلاکـت آن بالاتـر از میـزان پایـه اسـت)31(. پلاکتهـا منابعـي بـا غلظـت بالایـی از سـایتوکاینها و گروهایـی از فاکتورهـای رشـد میباشـند کـه فرآینـد ترمیم از جمله رژنراسـیون بافتـی را تنظیم میکننـد)41(. بـه نظـر میرسـد برخـی از فاکتورهـای رشـد در پلاسـمای غنـی از پلاکـت از قبیـل فاکتور رشـد ترانسـفورمینگ بتـا بـا کندروژنـز در ترمیـم غضـروف مرتبط باشـند)51(.
بعـلاوه، هورمـون رشـد داراي اثـرات تنظیـم رشـد اسـكلتی و تراکـم معدنی اسـتخوان میباشـد. این هورمـون همچنین موجب تحریـک رشـد غضـروف از طریـق تولیـد موضعـی و سیسـتمیک IGF-1 و احتمـالا بـه وسـیله تحریـک مسـتقیم پرولیفراسـیون سـلولهای غضروفـی میگـردد)61(.
بـا توجـه بـه ایـن مـوارد، هـدف از انجـام ایـن مطالعـه مقایسـه اثـرات افـزودن هورمـون رشـد بـه پلاسـمای غنـی از پلاکـت در محلـول تزریـق داخـل مفصلـي زانو بر میـزان عملكـرد مفصل در اسـتئوآرتریت زانـو میباشـد .
مواد و روشها
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

در ایـن مطالعـه کارآزمایـی بالینـی، تصادفـي، و دو سـوکور ،45 بیمـار مبتلا به اسـتئوآرتریت مفصـل زانو، و کاندیـد تزریق داخل مغصلـي در بخـش درد بیمارسـتان رسـول اکـرم )ص( پـس از کسـب رضایـت کتبـي در ایـن مطالعـه قـرار گرفتنـد. معیارهای ورود شـامل سـن 40-70 سـال، مرحله یـک تا دو اسـتئوآرتریت مفصـل زانو )بر اسـاس معیـار کالگرین-لارنس انجمـن رادیولوژی آمریـكا( و معیارهـای خـروج شـامل ابتـلا بـه آرتریـت روماتوئید ،هموفیلـی، سـابقه جراحـی قبلـی زانـو، اعتیـاد بـه مـواد مخـدر والـكل، مصـرف داروهای ضـد انعقـاد و داروهای ضـد التهابهای غیـر اسـتروئیدی در هفـت روز اخیـر بـوده اسـت. اطلاعـات اولیه بیمـاران شـامل جنـس، قـد و وزن و سـن ثبـت گردید.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

بـر اسـاس مطالعه گوبی و همـكاران، میزان نمـره فعالیت بیماران مبتـلا بـه اسـتئوآرتریت زانـو 6 ماه بعـد از تزریق پلاسـمای غنی از پلاکـت نسـبت بـه قبـل از آن بـه ترتیـب برابـر 7/5±8/77 7/4±3/86 بـود. با فـرض ضریب اطمینـان 05/0 و قدرت مطالعه
95%، حجـم نمونـه لازم بـرای مطالعـه در هـر گـروه معـادل 12 نفـر بـرآورد گردیـد)71(. البتـه در تحقیـق فعلـی حجـم نمونـه را بـه 27 نفـر افزایـش دادیـم. سـپس بیمـاران بـر اسـاس جـدول اعـداد تصادفـي بـه دو گـروه مسـاوی 27 نفـر تقسـیم شـدند. در ابتـدا، میـزان درگیـری زانـوی بیمـاران بـر اسـاس مقیـاس ومک اندازهگیری شـد. مقیاس ومک از سـه قسـمت زیر تشـكیل شـده اسـت: 1- میـزان درد) 5 مـورد( ،2- میـزان سـفتی مفصـل) 2 مـورد(، و 3- میـزان عملكـرد زانـو) 17 مـورد(. نمرهبنـدی در هر مـورد از صفـر تـا 4 بـوده و نمـره کلی ایـن مقیاس از صفـر تا 69 ميباشـد)61(. پـس از انجام پایش معمول مانند پایش قلبی )فشـار خـون؛ ضربـان قلـب، و نـوار قلـب(و میزان اشـباع اکسـیژن خون محیطـی ،20 میلـی لیتـر از خـون وریـدي بیمـار تحـت شـرایط اسـتریل گرفتـه شـده و در کیتهـای مخصـوص سـانتریفیوژ )بـی دی سـاخت کشـورانگلیس( و تهیه پلاسـمای غنی از پلاکت قرار داده شـد. ایـن محلـول بمدت 20 دقیقه در دسـتگاه سـانتریفیوژ بـا سـرعت چرخـش 3200 دور در دقیقـه قـرار گرفت. پلاسـمای موجـود در بـالاي محلـول جدا شـده و مجـددا به مـدت 5 دقیقه و با دور 1500 دور در دقیقه سـانتریفیوژ گردید. سـپس ،5 میلی لیتـر پلاسـمای موجود در بـالاي این محلول جهـت تزریق داخل مفصلـی در گـروه اول) P( آمـاده گردیـد. در گـروه دوم ،4 واحـد هورمـون رشـد )سـوماتروپین شـرکت بایوسـیدوس آرژانتیـن( به محلـول پلاسـماي غنـي از پلاکت فـوق افزوده شـد.
روش تزریـق داخـل مفصلـي بـه شـرح زیـر انجـام گردیـد: تحت شـرایط اسـتریل و پـس از بیحسـي موضعـي و قـرار دادن پـروب خطـي مولتی فرکانس) 6-13 مگاهرتز با عمق نفوذ 6 سـانتیمتر( در بـالای اسـنخوان کشـكک بصـورت عرضی، سـوزن شـماره 22 بـه طـول 50 میلیمتـر و قابـل مشـاهده بـا سـونوگرافی )سـوزن ویزیوپلكـس شـرکت ویگـون فرانسـه( از ناحیـه فوقانـي خارجـي اسـتخوان کشـكک زانـو از خـارج بـه داخـل بـا هدایـت و کنترل سـونوگرافي )سونوسـایت اس_نرو کره جنوبـی( و در امتداد پروب سـونوگرافی) in plane( وارد فضـای داخـل مفصـل زانـو گردیـد .سـپس، محلول آماده شـده بـدون اینكه بیمار و پزشـک از تفاوت محتویـات داخـل سـرنگ اطلاع داشـته باشـند، در هـر دو گروه با هدایـت سـونوگرافي در داخل مفصـل زانو تزریق گردیـد. بیماران بـراي یكسـاعت در بخش، تحـت مراقبت قرار گرفتـه و در صورت عـدم بـروز عوارض جانبي ترخیص میشـدند. بعـلاوه، همین روش در یـک مـاه بعـد در هر دو گـروه تكـرار گردید .
میـزان عملكـرد زانـوی بیمـاران در زمان صفـر )بلافاصلـه قبل از تزریـق اول(، یـک مـاه بعد )بلافاصله قبل از تزریـق دوم(، و دو ماه بعـد )یكمـاه بعد از تزریـق دوم( با اسـتفاده از پرسشـنامه ومک و نیـز بروز عـوارض ثبت میگردید. اطلاعات توسـط نرمافـزار آماری SPSS نسـخه 20 مـورد تجزیه و تحلیل آماری قـرار گرفت. برای دادههـای کیفـی از آزمـون مجـذور کای، و بـرای مقایسـه مقادیر دادههـای کمـی از آزمـون آمـاری تـی مسـتقل اسـتفاده گردیـد .بـرای ارزیابـی دادههـای کمی در زمانهـای متعدد از آزمـون آنالیز واریانـس بـا مشـاهدات تكراري اسـتفاده گردید. مقادیـر پی کمتر از 05/0 معنـیدار تلقـی شـد. از آزمونهـاي ویلكـس لامبـدا و ماچلـي بـراي مقایسـة تفاوتهـاي بیـن گروههـا در زمانهـای مختلف اسـتفاده شـد .
نتایج
در ایـن مطالعـه 54 بیمـار مبتـلا بـه اسـتئوآرتریت مفصـل زانـو مـورد ارزیابـی قـرار گرفتنـد. متغیرهـای دموگرافیـک در جـدول شـماره یـک آورده شـده اسـت.
میانگیــن مقیــاس ومــک در زمــان صفــر )بلافاصلــه قبــل از تزری ق اول( در گ روه اول) P( براب ر ب ا 23/9±67/66 و در گ روه دوم) PS( برابــر بــا 69/10±33/64 بــود) 064/0=p(.
جدول 3. مقادیر معیار ومک در زمانهاي مورد ارزیابی
عدد پی گروه PS گروه P 0/460 64/33±10/69 66/67±9/23 ابتدای مطالعه
0/030* 40/00±17/29 46/67±11/53 ماه اول )بلافاصله قبل از تزریق دوم(
0/235 29/60±18/58 34/62±13/79 ماه دوم )یکماه بعد از تزریق دوم(
میانگی ن مقی اس وم ک در ی ک م اه بع د )بلافاصل ه قب ل از تزریــق دوم(، در گــروه اول) P( برابــر بــا 53/11±67/46 و در گــروه دوم) PS( برابــر بــا 29/17±00/40 بــود. آنالیــز داده بــا اس تفاده از آزم ون ت ی مس تقل نش ان داد ک ه مقی اس وم ک
جدول 2. متغیرهای دموگرافیک در بیماران مورد مطالعه
شاخص توده بدنی )2Kg/m( انحراف معیار ± میانگین سن
انحراف معیار ± میانگین جنسیت زن
تعداد )درصد( 28/2±3/6 63/67±9/64 12 )%44/(4 گروه P
29/6±4/2 61/26±9/48 14 )%51/(8 گروه PS
*0/197 *0/907 *0/586 P-Value
*اختلاف معنيدار نميباشد
در گ روه دوم) PS( ب ه ط ور معن ي داري کمت ر از گ روه اول) P( بــود) 030/0=p(.
میانگی ن مقی اس وم ک در دو م اه بع د )یكم اه بع د از تزری ق دوم( در گــروه اول) P( برابــر بــا 79/13±62/34 و در گــروه دوم) PS( براب ر ب ا 58/18±60/29 ب ود ک ه اخت لاف دو گ روه معن یدار نب ود) 532/0=p(.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

بـرای ارزیابـی نمـره ومـک در دو گـروه در زمانهـای مختلـف از آزمـون واریانـس بـا اندازه گیریهـای مكـرر اسـتفاده گردیـد. از آزمونهـاي ویلكـز لامبدا و ماچلـي براي مقایسـة تفاوتهاي بین گروههـا اسـتفاده شـد. آنالیـز درون گروهی بـا اسـتفاده از آزمون ویلكـز لامبـدا نشـان داد کـه تغییـرات میانگین مقیـاس ومک در هـر دو گـروه نشـان دهنـده کاهش معنـیدار عدد ومـک در تمام زمانهـاي مورد بررسـي بـوده اسـت)72 / 821=P=0/0001 ،F(. بـا توجـه بـه معنـیدار بـودن آزمـون ماچلـی) 800/0=P( بـرای ارزیابـی اختـلاف بیـن دو گـروه از آزمـون گریـن هاوس – گیسـر اسـتفاده گردیـد. ایـن آزمـون نشـان داد کـه دو گـروه علیرغـم کاهـش بیشـتر عـدد ومـک در گـروه دوم) PS( در پایـان ماه دوم مطالعـه اختـلاف معنـیداری بـا یكدیگـر نداشـتند) 307/0= F، 674/0= P(. ایـن مطالعـه بـا شـماره 4N2015070210599 در IRCT ثبـت شـده اسـت .
بحث
عدد پی ماه دوم ماه اول زمان صفر گروه اول )P(
0/0001 7/61±2/1 9/80±1/96 14/33±2/23 درد
0/0001 1/62±0/84 2/80±1/11 3/66±1/98 خشكی
0/0001 20/37±9/11 34/07±8/92 48/68±7/54 عملكرد فیزیكی
34/62±13/79 46/67±11/2 66/67±9/23 مجموع
گروه دوم )PS(
0/0001 5/92±1/78 8/4±1/84 14/47±2/45 درد
0/0001 1/56±0/84 2/28±1/56 3/85±1/74 خشكی
0/0001 22/12±11/55 29/32±9/76 48/35±8/41 عملكرد فیزیكی
29/60±18/58 40/00±17/29 64/33±10/69 مجموع
972960-27810000-2272686Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

نمودار 1. مقادیر معیار ومک در سه مقطع مورد ارزیابی جدول 4. میانگین مقادیر ومک به تفكیک اجزاي آن شامل درد، خشكی مفصل و میزان عملكرد فیزیكی در طول مدت مطالعه
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

نتایج حاصل از این مطالعه نشـان داد که افزودن هورمون رشـد به پلاسـمای غنـی از پلاکت در تزریـق داخل مفصل زانـوي بیماران مبتـلا به اسـتئوآرتریت زانـو در ماه اول داراي نمـره ومک کمتری بـوده اسـت. بعـلاوه، نمـره ومـک در پایـان مـاه دوم هم کاهشـي را نشـان داده اسـت ولـي ا یـن اختـلاف معنـيدار نبـوده اسـت .انـواع روشهـاي غیـر تهاجمـی و نیمـه تهاجمـی در درمـان اسـتئوآرتریت مفصـل زانـو تاکنـون بـكار رفته اسـت. ایـن درمانها شـامل فیزیوتراپـی، داروهـای ضـد التهابـی غیـر اسـتروئیدی ،گلوکزآمین، تزریق کورتیكواسـتروئید، اسـید هیالورونیک، پلاسمای غنـی از پلاکـت، پرولوتراپـي، امواج رادیویـي، و اسـتفاده از هورمون رشـد میباشـند)21(. مطالعات متعـددی وجـود دارند که بـه ارزیابی اثـر پلاسـمای غنـی از پلاکـت بـر کاهـش علائـم و درد ناشـی از اسـتئوآرتریت پرداختهانـد18،16)، 51(. پلاکتهـای فعـال شـده موجب رهـا شـدن مدیاتورهایـی نظیـر فاکتورهـای رشـد و سـایتوکاینها میشـوند. در مطالعـات بـر روی موجـودات زنـده، پلاسـمای غنـی از پلاکـت ممكـن اسـت موجـب افزایـش پرولیفراسـیون و تمایـز کندروسـیتها شـود. پلاسـمای غنی از پلاکت احتمالا دارای اثرات ضـد التهـاب میباشـد کـه ممكـن اسـت ایـن اثـر را با مهار مسـیر NF-KB اعمـال نمایـد)91(.
در مطالعـه لیپـروس که بـر روی مدل حیوانی )خـوک( انجام داده بـود، تزریـق داخـل مفصلـی پلاسـمای غنـی از پلاکت توانسـت تغییـرات مفصلـی و التهابی را به طور معنـیداری کاهش دهد)02(. در مطالعـهای کـه کانچانتـاوان و همكارانـش بـه انجام رسـاندند ،پیامدهـای کوتـاه مـدت تزریـق داخل مفصلـی پلاسـمای غنی از پلاکـت در درمـان اسـتئوآرتریت مفصـل زانـو مـورد ارزیابـی قرار گرفـت)12(. نتایـج ایـن مطالعـه نشـان داد کـه پیامدهـای کوتـاه مـدت تزریق پلاسـمای غنـی از پلاکت )کمتر از یكسـال( موجب بهبـود عملكـرد بیمـاران )از جملـه بـا معیـار ومـک( در مقایسـه بـا هیالورونیـک اسـید و دارونما شـد. محققیـن ایـن مطالعه بیان نمودنـد کـه در مجمـوع تزریـق داخـل مفصلی پلاسـمای غنی از پلاکـت نسـبت بـه هیالورونیک اسـید و دارونمـا در کاهش علائم ایـن بیمـاری و بهبود کیفیت زندگـی بیماران موثر تر بوده اسـت.
در مطالعـهای کـه انگورانـی و همكارانش منتشـر نمودنـد، تزریق داخـل مفصلـی پلاسـمای غنـی از پلاکـت بـا تحریـک داخـل جلـدی عصـب مـورد مقایسـه قـرار گرفـت)22(. نتایج ایـن تحقیق نشـان داد کـه تزریـق داخـل مفصلـی پلاسـمای غنـی از پلاکـت روشـی موثـر و ایمـن بـرای درمـان کوتاه مـدت بیمـاران مبتلا به اسـتئوآرتریت مفصـل زانـو بـه شـمار میـرود. در مطالعـهای دیگر فـروغ و همكارانـش بـه بررسـی تاثیـر تزریـق تک دوز پلاسـمای غنی از پلاکت و کورتیكواسـتروئید بر میزان علائم اسـتئوآرتریت زانـو پرداختنـد)32(. نتایـج ایـن مطالعـه نشـان داد کـه تزریق تک دوز پلاسـمای غنـی از پلاکـت در مقایسـه بـا کورتیكواسـتروئید موجـب کاهـش درد مفصلـی بـه میـزان بیشـتر و طولانـی تـر و نیـز تسـكین علائـم و افزایـش فعالیـت روزانـه و کیفیـت زندگی در کوتـاه مـدت گردیـد. در ایـن مطالعـه درد بیمـاران و پیامـد اسـتئوآرتریت آنها با مقیاس نمره بینایي درد سـنجیده شـد حال آنكـه در مطالعـه حاضر از معیـار ومک که معیار جامع تری اسـت اسـتفاده گردیـده اسـت. از سـوی دیگـر در ایـن مطالعـه پـس از تزریـق داروهـا، بیمـاران در ماههـای دوم و ششـم پـس از تزریـق ارزیابـی شـدند در حالیكـه در مطالعـه ما بیماران تحـت دو تزریق قـرار گرفتـه و هـر بـار یكماه پـس از تزریـق ارزیابی شـدند .
در مطالعـه مـروری سیسـتماتیک دیگـری کـه توسـط کمپـل و همكارانـش به انجام رسـید، اسـتفاده از پلاسـمای غنـی از پلاکتبـه صـورت داخـل مفصلـی بـا کورتیكواسـتروئیدها، هیالورونیک اسـید، داروهای ضدالتهاب غیر اسـتروئیدی خوراکی و نیز دارونما مقایسـه گردیـد)42(. نتایج این مطالعه نشـان داد کـه تزریق داخل مفصلـی پلاسـمای غنـی از پلاکـت درمانی بـرای اسـتئوآرتریت مفصـل زانـو بـه شـمار میـرود و ایـن پتانسـیل را دارد کـه حتـی بـه مـدت 12 مـاه علائـم بیمـار را تسـكین دهـد. ایـن در حالـی اسـت کـه در صـورت اسـتفاده مكـرر از تزریـق پلاسـمای غنی از پلاکـت امـكان بـروز واکنشهـای جانبـی افزایش مییابـد)32(. در مطالعـه پتـل نیـز تزریق تک دوز پلاسـمای غنـی از پلاکت و نیز تزریـق دوگانـه آن در مقایسـه بـا سـالین موجـب ایجـاد اختلاف معنـیداری گردیـد)81(. در ایـن مطالعـه هـم درد و هـم فعالیـت فیزیكـی بیمـاران همانند مطالعه ما با اسـتفاده از معیـار ومک در زمانهـای یـک ونیم مـاه ،3 و 6 ماه پـس از تزریق ارزیابی شـد. در مطالعـه واکوریـزو و همكارانـش نیـز در زمینه تعـداد بیمارانی که نمـره ومـک آنهـا 50% کاهش یافته بـود بین گـروه دریافتکننده پلاسـمای غنی از پلاکت و هیالورونیک اسـید اختلاف معنیداری وجـود داشـت و گـروه پلاسـمای غنـی از پلاکت بهبـود عملكرد مفصلی بیشـتری داشـتند)52(.
هورمـون رشـد یـک تنظیم کننده مهم رشـد اسـتخوانی و تراکم معدنـی اسـتخوان به شـمار میرود. ایـن عامل احتمالا به وسـیله تولیـد موضعـی و سیسـتمیک IGF-1 و نیـز با تحریک مسـتقیم پرولیفراسـیون سـلولی غضـروف موجـب تحریـک رشـد غضروفی میگـردد. هورمـون رشـد در گـردش و یـا یكـی از مدیاتورهـای آن ممكـن اسـت ترمیـم نقایص اسـتئوکندرال را بر عهده داشـته باشند)62(.
در مطالعـه حاضـر افزودن هورمون رشـد به پلاسـمای غنی شـده بـا پلاکـت به صـورت ترکیبی بـرای کاهـش علائم اسـتئوآرتریت مفصـل زانـو مـورد اسـتفاده قـرار گرفت. ایـن ترکیب در مقایسـه بـا فقـط پلاسـمای غنی شـده بـا پلاکت توانسـت موجـب کاهش معنـیدار درد و سـفتی مفصـل و بهبود عملكـرد فعالیتی بیماراندر انتهـای مـاه اول پـس از تزریـق شـود. گرچـه ایـن اختلاف در پایـان مـاه دوم قابـل توجه نبود امـا باز هم میانگین درد و سـفتی مفصـل واختـلال در عملكرد فعالیتـی بیماران در گـروه گروه دوم )PS( تـا حـدود زیـادی کمتـر از گـروه دیگر بود.
در مطالعـه فورتیـر و همكارانـش نقـش هورمـون رشـد در ترمیم غضـروف بـه صـورت مـروری مـورد ارزیابـی قـرار گرفـت)72(. این مطالعـه نشـان داد کـه اسـتفاده از فاکتورهـای رشـد در درمـان نقایـص موضعـی غضـروف نظیـر اسـتئوآرتریت امیـدوار کننـده اسـت. هـر چند کـه هنوز نیاز بـه مطالعات بیشـتر در ایـن زمینه
احسـاس میشـود. نتایج مطالعه اکسـنتت و همكارانش نشان داد کـه کمبـود مزمن هورمون رشـد موجـب افزایش شـدت ضایعات غضروفـی مفصلـی در اسـتئوآرتریت میشـود)82(. در مطالعـه حیوانـي کیـم و همكارانـش مشـخص شـد کـه تزریـق همزمـان هیالورونیک اسـید و هورمون رشـد در بهبود اسـتئوآرتریت موثرتر از هیالورونیـک اسـید بـه تنهایـی عمل میکنـد)61(.
از جمل ه محدودیته ای مطالع ه م ا میت وان ب ه زم ان مح دود پیگی ری بیم اران اش اره نم ود. بهت ر اس ت در مطالع ات آین ده بیمــاران بــراي مــدت طولانــي تــري مــورد ارزیابــی و معاینــه ق رار گیرن د .
نتیجه گیری
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017

اسـتفاده از هورمون رشـد همراه با پلاسـمای غنی شـده با پلاکت میتوانـد در بهبـود عملكرد مفصل زانوی مبتلا به اسـتئوارتریت از جمله درد، سـفتی مفصل و عملكرد فعالیتی مؤثر باشـد .
Howell R, Kumar NS, Patel N, Tom J. Degenerative meniscus: Pathogenesis, diagnosis, and treatment options. World j orthp.2014 Nov 18;5(5):597-602.
Kon E, Filardo G, Drobnic M, Madry H, Jelic M, van Dijk N, et al. Non-surgical management of early knee osteoarthritis. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2012 Mar; 20(3):436-49.
Pietrzak WS, Eppley BL. Platelet rich plasma: biology and new technology. J Craniofac Surg. 2005 Nov; 16(6):1043-54.
Werner S, Grose R. Regulation of wound healing by growth factors and cytokines. Physiol Rev. 2003; 83(3):835-70.
Sampson S, Gerhardt M, Mandelbaum B. Platelet rich plasma injection grafts for musculoskeletal injuries: a review. Curr Rev Musculoskelet Med. 2008 Dec; 1(3-4):165-74.
Kim SB, Kwon DR, Kwak H, Shin YB, Han HJ, Lee JH, et al. Additive effects of intra-articular injection of growth hormone and hyaluronic acid in rabbit model of collagenase-induced osteoarthritis. J Korean Med Sci. 2010 May; 25(5):776-80.
Gobbi A,Karnatzikos G,Mahajan V,Malchira S. Platelet-rich plasma treatment in symptomatic patients with knee osteoarthritis: preliminary results in a group of active patients.Sports Health. 2012 Mar; 4(2):162-72.
Patel S, Dhillon MS, Aggarwal S, Marwaha N, Jain A. Treatment with platelet-rich plasma is more effective than placebo for knee osteoarthritis: a prospective, double-blind, randomized trial. Am J Sports Med. 2013 Feb; 41(2):356-64.
Lai LP, Stitik TP, Foye PM, Georgy JS, Patibanda
V, Chen B. Use of Platelet-Rich Plasma in IntraArticular Knee Injections for Osteoarthritis: A Systematic Review. PM R. 2015 Jun; 7(6):637-48.
Lippross S, Moeller B, Haas H, Tohidnezhad M, Steubesand N, Wruck CJ, et al. Intraarticular injection
References
Lane NE, Brandt K, Hawker G, Peeva E, Schreyer E, Tsuji W, et al. OARSI-FDA initiative: defining the disease state of osteoarthritis. OARS 2011; 19(5): 478-82.
Suri P, Morgenroth DC, Hunter DJ. Epidemiology of osteoarthritis and associated comorbidities. PM R.
2012 May;4(5 Suppl):S10-9.
Arden N, Nevitt MC. Osteoarthritis: epidemiology.
Best Pract Res Clin Rheumatol. 2006 Feb;20(1):325.
Imani F, Entezary S, Razi M, Jafarian AA,
Yousefshahi F, Etemadi H, et al. The Effect of IntraArticular Meperidine and Bupivacaine 0.5% on Postoperative Pain of Arthroscopic Knee Surgery; a Randomized Double Blind Clinical Trial. Anesth Pain Med. 2015; 5(1): e27470
Imani F. Using Pulsed Radiofrequency for Chronic Pain. Anesth Pain Med. 2012;1(3):155-6
Schianchi PM, Sluijter ME, Balogh SE. The
Treatment of Joint Pain with Intra-articular Pulsed
Radiofrequency.Anesth Pain Med. 2013;3(2):250-
255
Teixeira A, Sluijter ME. Intravenous application of pulsed radiofrequency-4 case reports. Anesth Pain Med. 2013;3(1):219-222
Rahimzadeh P, Imani F, Faiz SHR, Entezary SR, Nasiri AA, Mohsen M. Investigation the efficacy of intra-articular prolotherapy with erythropoietin and dextrose and intra-articular pulsed radiofrequency on pain level reduction and range of motion improvement in primary osteoarthritis of knee. J Res Med Sci. 2014; 19:696-702
Sluijter ME, Imani F. Evolution and Mode of Action of Pulsed Radiofrequency. Anesth Pain Med. 2013; 2(4):139-41
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:28 IRST on Tuesday October 17th 2017



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید