4874564-50799

مقـاله پژوهشـی
فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 7، شماره 2، زمستان 1395
تاثیر عصاره نعناع فلفلی خوراکی بر سردرد میگرن: کارازمایی بالینی تصادفی
فریده محمدطاهری1*، کامران توکل2، رضوان قیصری3، یوسف مرادی4، میثم اخلاق دوست5
فلوشیپ درد، مرکز تحقیقات روشهای پیشرفته و کم تهاجمی بیمارستان پارس
کامران توکل، استادیار بیهوشی، دانشگاه آزاد نجفآباد
رضوان قیصری، پزشک عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی نجفآباد، دانشکده پزشکی
یوسف مرادی، کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات روشهای پیشرفته و کم تهاجمی بیمارستان پارس
میثم اخلاق دوست، پزشک عمومی، مرکز تحقیقات روشهای پیشرفته و کم تهاجمی بیمارستان پارس

چکیده
زمین ه و ه دف: ام روزه از داروه ای مختلف ی جه ت درم ان و پروفیلاکس ی س ردرد میگرن ی اس تفاده می ش ود ک ه ه ر ی ک اثربخش ی و ع وارض خ اص خ ود را دارا می باش ند. در کن ار داروه ای ش یمیایی، برخ ی از مطالع ات اس تفاده همزم ان از داروه ای گیاه ی را نی ز پیش نهاد نمودهان د. از جمل ه ای ن گیاه ان نعن اع فلفل ی میباش د ک ه از دیرب از در درم ان برخ ی از بیماریه ا ازجمل ه کنت رل س ردرد م ورد اس تفاده ق رار گرفت ه اس ت. در ای ن مطالع ه م ا ب ه بررس ی تاثی ر عص اره نعن اع فلفل ی )منت ول( ب ر روی س ردردهای میگرن ی پراخت ه ای م.
مــواد و روشهــا: ای ن مطالع ه ب ه صـورت یـک کارآزمای ی بالین ی تصادف ی در مراک ز کلینی ک درد ص دف، بیمارس تان پ ارس ته ران و بیمارس تان امیرالمومنی ن ته ران انج ام ش د. ط ی ای ن مطالع ه ب ه 40 نف ر از بیم اران مبت لا ب ه میگ رن، ب ا س ن بی ن 18 ت ا 65 س ال ک ه ب ه عل ت داش تن 2 ت ا 8 حمل ه در م اه تح ت درم ان پیش گیری از حم لات میگ رن بودن د، ع لاوه ب ر درم ان مذک ور عص اره نعن اع فلفل ی خوراک ی 2% ب رای م دت 1 م اه) 5 قط ره عص اره نعن اع فلفل ی خوراک ی 2% بع د از ناه ار و ش ام( داده ش د. ش دت، م دت و دفع ات حمل ه میگرن ی در م اه و همچنی ن علائ م هم راه میگ رن در دو ف از قب ل و بع د از اس تفاده ی ک ماه ه از ای ن عص اره در ای ن بیم اران، تعیی ن و ب ا ه م مقایس ه گردی د.
نتایــج و یافتههــا: طب ق نتای ج ای ن مطالع ه ش دت حم لات میگرن ی بع د از یکم اه اسـتفاده از عص اره نعن اع فلفل ی خوراک ی ب ه ط ور معن اداری کاه ش پی دا ک رد) 05/0P>(. م دت و دفع ات حم لات میگ رن در بیم اران م ورد مطالع ه در انته ای مطالع ه ب ه ط ور معن اداری کاه ش پی دا ک رد) 05/0P>(. از بی ن علائ م هم راه مرب وط ب ه میگ رن فتوفوبی ا و فنوفوبی ا ب ه ط ور معن اداری بهب ود پی دا ک رد) 05/0P>(، در حال ی ک ه تغیی ر معن اداری در ته وع و اس تفراغ در در بیم اران مش اهده نش د) 05/0P<(.
بحــث و نتیجهگیــری: نهایتــا ایــن مطالعــه نشــان داد کــه عصــاره نعنــاع فلفلــی خوراکــی بــه عنــوان درمــان مکمــل در رژیــم دارویــی پروفیلاکس ی میگ رن میتوان د ب ه ط ور معن اداری ش دت، م دت و دفع ات حم لات میگ رن را کاه ش ده د و فنوفوبی ا و فتوفوبی ای هم راه آن را بهب ود بخش د.
کلمات کلیدی: اثربخشی، نعناع فلفلی، میگرن

نویسنده مسئول: فریده محمدطاهری، فلوشیپ درد، مرکز تحقیقات روشهای پیشرفته و کم تهاجمی بیمارستان پارسپست الترونیک: [email protected]
مقدمه
سـردرد یکـی از شـایعترین انـواع دردهـای جسـمانی در انسـان محسـوب میگـردد کـه بویـژه در صـورت تکرار شـدن و داشـتن یـک رونـد عـود کننده، سـبب ناراحتیها و مشـکلات زیـادی برای بیمـاران میشـود)5-1(. از میـان علـل سـردرد، میگرن یک سـردرد اولیـه شـایع ناتـوان کننـده میباشـد)6-3(. سـردردهای میگرنی به صـورت یـک طرفـه و اغلـب ضربانـدار تظاهـر مییابـد و بـه طور معمول با تهوع، اسـتفراغ، ترس از نور و احسـاس خسـتگی همراه اسـت)9-7(. شـروع ایـن نـوع از سـردرد بیشـتر در سـنین جوانـی اسـت و بـا افزایش سـن شـیوع و تکـرار آن کاهـش مییابـد)01(.
شـیوع میگرن در خانمها 17 درصد و در آقایان 6 درصد در سـال گزارش شـده اسـت)9(. براسـاس گزارش سـازمان جهانی بهداشت ،میگـرن رتبـه 19 را در بین همهی اختلالات ایجـاد کننده ناتوانی به خود اختصاص داده اسـت)11(. سـیر متنـاوب بیماری میگرن در مجمـوع عـلاوه بـر مشـکلات جسـمی و روحـی، موجب میشـود کیفیـت زندگـی مبتلایـان بـه میگـرن کاهـش یابـد، که ایـن امر ضـرورت تشـخیص صحیح نـوع و علت سـردرد و درمان مناسـب آن را خاطرنشـان مینمایـد)21(. براسـاس تحقیقات بـه عمل آمده در آمریـکا، سـردردها سـالیانه بالغ بـر پنجاه میلیـارد دلار اقتصاد ایـن کشـور را متضـرر میکنند و منجر به کاهش کارایی شـغلی و تحصیلی و تحمیل هزینههای پزشـکی بسـیاری بر نظام سـلامت ایـن کشـور میشـوند. از میان انـواع سـردرد، میگرن شـایع ترین نـوع سـردرد منجـر به ناتوانـی بوده و باعـث از دسـت رفتن منابع مالـی بسـیار و کاهـش بـازده کاری و تحصیلی افراد میشـود. در هـر سـال 20-15% از زنـان و 10-6% مـردان، حداقـل یـک بـار دچـار میگـرن میشـوند. بالاتریـن شـیوع آن در گروههای سـنی 25 تا 55 سـال میباشـد)31(.
انـواع مختلفـی از درمانهـای دارویـی بـرای اداره و کنتـرل درد در میگـرن مـورد اسـتفاده قـرار میگیرنـد. ایـن درمانها شـاملدرمـان حملـه حـاد میگـرن، درمـان پروفیلاکسـی و یـا ترکیبـی باشـند)41(. درمـان پروفیلاکسـی یـا پیشـگیرانه در صـورت وقـوع مکـرر سـردرد بین 2 الـی 8 حمله در ماه، تداخل حملات سـردرد بـا فعالیتهـای روزانـه فـرد علیرغـم درمـان مرحله حـاد، مصرف زیاد دارو و یا ناتوانی دارو در کنترل درد حاد و یا کنتراندیکاسیون درمـان مرحلـه حاد، وقوع عـوارض جانبی درمان حـاد و یا حالاتنـادر میگـرن کـه احتمال وقـوع صدمـه نورولوژیـک وجـود دارد ،توصیـه میگـردد)41(. بـا توجـه بـه بـه شـیوع بـالای سـردردهای میگرنـی در میـان افراد جامعه درمان و پروفیلاکسـی این سـردرد از اهمیـت خاصی برخـوردار میباشـد)01(.
داروهـای متعددی برای پیشـگیری از وقوع میگرن مورد اسـتفاده قـرار میگیرنـد کـه شـامل بتـا بلوکرهـا، داروهای ضدافسـردگی سـه حلقـهای، کلسـیم بلوکرهـا، انتاگونیسـتهای سـروتونین و غیـره میباشـند)41،51(. داروهـا دارای عـوارض جانبـی بالقـوه و کنتراندیکاسـیونهای خـاص مصـرف میباشـند، از طـرف دیگـر در صـورت وجـود بیماری همراه دیگـر میتواننـد در روند درمانی بیمـار و یـا رژیـم دارویی خـاص آن بیماری تداخل ایجـاد کنند و یـا کارایـی کافی بـرای درمـان لازم را نداشـته باشـند و در نتیجه تمابـل بیمـار بـه پذیـرش رژیـم دارویی پروفیلاکسـی میگـرن را کاهـش دهنـد)51(. از ایـن رو اسـتفاده از روشهـای جایگزیـن و اسـتفاده از گیاهـان دارویـی در درمـان و پیشـگیری میگـرن از دیربـاز مـورد توجـه بوده اسـت)61(. بسـیاری از گیاهـان دارویی به علـت عـوارض جانبی کمتـر و هزینه پایینتر و در دسـترس بودن بـا قابلیـت پذیـرش بالاتـری از سـوی بیمـاران مواجـه شـدهاند و امـروزه بـه عنـوان بخشـی از درمـان بیماریهـا از جملـه کاهـش وقـوع حمـلات میگـرن مـورد توجـه قـرار گرفتهانـد)81-61(. گیـاه نعنـاع از دو هـزار سـال قبـل تـا کنـون جهـت مصـارف دارویی و غذایـی بـه کار میرفتـه و بالـغ بـر چهـار هـزار گونه گیـاه در این تیـره وجـود دارد کـه در دویسـت جنـس جـای داده شـدهاند)91(. یکـی از انـواع زیـر شـاخههای نعنـاع، نعنـاع فلفلـی اسـت کـه از بـرگ و پیکـره رویشـی آن در برخـی فارماکوپههـا بـه عنـوان دارو یـاد شـده و در طـب سـنتی از ایـن گیـاه در درمـان تهـوع صبحگاهـی و عفونتهـای تنفسـی و قاعدگیهـای دردنـاک اسـتفاده شـده. امـروزه مـوارد مصـرف این عصـاره )طبق بروشـور شـرکت تولید کننده آن(؛ شـامل: کمک به بهبود سـندرم رودهی تحریکپذیـر و همچنیـن کمـک بـه کاهـش نفـخ میباشـد)02(. ترکیبـات ایـن عصاره شـامل: اسـانس طبیعی نعنـاع فلفلی رقیق شـده )منتـول( میباشـد. مطالعـات جدیـد تاثیـر ضـددرد عصاره نعنـاع فلفلی را مطـرح نمودهاند)91(. اسـتفاده از گیـاه نعناع فلفلی یـا منتـول بـه طـور موضعـی و در غلظتهـای بالاتـر در درمـان حمـلات حـاد سـردرد بهطور محدود بررسـی شـده اسـت و اثرات درمانی آن نشـان داده شـده اسـت)12-91(. همچنیـن در مطالعهای حقیقـی و همکاران در سـال 2010؛ 35 بیمـار میگرنی به صورت متوالـی انتخاب شـدند و مـورد ارزیابی قرار گرفتنـد که به صورت تصادفـی سـاده برای یک گـروه از عصـاره الکلـی 10 درصد نعناع )بـه عنـوان گـروه مـورد( و در یـک گـروه از عصـاره 5/0 درصـد نعنـاع بـه عنـوان پلاسـبو )بـه عنوان گروه شـاهد( اسـتفاده شـد .نتایـج به دسـت آمـده از ایـن مطالعه نشـان داد که عصـاره نعناع طـی دو سـاعت بعـد از اسـتعمال موضعی آن اثربخشـی خوبی در کاهـش شـدت، دفعات و فرکانـس درد در قیاس با دارونما داشـت و ایـن تفـاوت میـان دو گروه مورد و شـاهد در تمام مـوارد مذکور معنـادار بـود) 05/0P>()91(. در ایـن مطالعـه مـا بـه بررسـی تاثیر عصـارهی خوراکی گیاه نعنـاع فلفلی بر روی درمان پروفیلاکسـیمیگـرن پرداختهایـم .
مواد و روشها
مطالعـه حاضـر، یـک مطالعه کاربـردی از نـوع کارآزمایـی بالینی میباشـد کـه بـه صـورت قبـل و بعـد صـورت گرفتـه اسـت کـه در سـال 1392-1393 در تهـران در کلینیـک درد صـدف و بیمارسـتان پـارس و بیمارسـتان امیرالمومنیـن تهـران بـه انجـام رسـیده اسـت. جامعـه هدف مـورد مطالعه، شـامل بیمـاران مبتلا بـه میگـرن بودنـد کـه بـه کلینیـک درد صـدف، بیمارسـتانهای پـارس و امیرالمومنیـن تهـران مراجعـه نمودهانـد.
روش نمونـه گیـری به صورت تصادفی و بر اسـاس شـمارهگذاری رانـدوم از پروندههـای بیمـاران مراجعه کننده بـه مراکز مذکور که حداقـل بـرای مدت یکسـال از تشـخیص میگرن در آنها گذشـته بـود و سـایر علـل سـردرد در آنهـا رد شـده بـود و به مدت سـه مـاه یا بیشـتر تحـت درمان پروفیلاکسـی میگـرن بـا پروپرانولول بـه میـزان 10 میلیگـرم سـه بـا در روز بـه همـراه نورتریپتیلیـن 25 میلیگـرم بودنـد مـورد مطالعه قـرار گرفتند. معیارهـای ورود شـامل ابتـلا بـه میگرن)طبـق معیارهـای IHS( سـن بیـن 18 تا 65 سـال، داشـتن 2 تـا 8 حملـه میگـرن در ماه، داشـتن حداقل یکسـال سـابقهی ابتـلا بـه میگـرن، اولیـن حمله میگرن در سـن زیر 50 سـال، عدم داشـتن مشـکلات صفراوی، عدم وجود سـابقه ریفلاکـس، عدم حاملگی، عدم شـیردهی، عدم داشـتن سـردردی که بیشـتر از 15 روز در ماه و برای 3 ماه یا بیشـتر طول کشـیده باشـد، عدم داشـتن سـردرد شـدیدی که به 3 نوع دارو هم جواب نـداده باشـد، عدم داشـتن سـابقهی هر گونـه اختـلال نورولوژیک دیگـر )به جـز میگرن(، عدم حساسـیت به داروهـای مصرفی،عدم وجـود بیماری ناتـوان کننده همراه مثل سـرطانها و بیماریهای خـود ایمنـی همراه ودیابـت پیشـرفته و غیره و معیارهـای خروج شـامل عـدم تمایـل به همـکاری یا ادامـه در طـرح و عدم تحمل عصـاره نعناع یا سـابقه حساسـیت قبلـی به آن بـود. حجم نمونه مـورد نظـر در این مطالعـه با اسـتفاده از فرمول
180215-70127

2
2
*
*
Z
1

1
S
1
S
2
2
µ

µ
2

2

2

*

*

Z

1

1

S

1



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید