فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 7، شماره 1، پاییز 1395
اثر عصاره ی باریجه )فرولا گاموسا( بر درد احشایی در موش
کیوان کرامتی1،امیر اصغری باغ خیراتی2*، مصطفی عبداللهی2، مرضیه یغمایی2،مرتضی عبداللهی3
استادیار فیزیولوژی دامپزشکی،گروه آموزشی علوم پایه، دانشکدهی دامپزشکی، دانشگاه سمنان،ایران
دانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی،دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، ایران
دامپزشک عمومی، دانش آموخته دکتری حرفهای دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرمسار، ایران
2018005

تاریخ دریافت: 31/1/49 تاریخ بازبینی: 27/4/95تاریخ پذیرش: 6/5/95چکیده
زمین ه و ه دف: باریج ه از جمل ه گیاه ان داروی ی اس ت ک ه ب ر مبن ای اطلاع ات موج ود در ط ب س نتی و برخ ی از پژوهشه ای نوی ن علم ی ،اث رات درمان ی مختلف ی دارد ک ه از جمل هی آنه ا میت وان ب ه خ واص ض د باکتریای ی، ض د قارچ ی، آنت ی اکس یدانی و ض د التهاب ی گی اه مذک ور اش اره نمود.ه دف ای ن پژوه ش بررس ی اث ر تس کینی گی اه باریج ه بر درد احش ایی اس ت.
0899951پژوهشـی

مقـاله
30

پژوهشـی

مقـاله

30

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:29 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:29 IRST on Tuesday October 17th 2017

م واد و روشه ا: ای ن مطالع ه تجرب ی ب ر روی 40 م وش س وری ن ر ن ژاد ان- ام آر آی انج ام گرف ت) g4 ±36(. موشه ا ب ه ص ورت تصادف ی ب ه گروهه ای کنت رل، کنت رل مثب ت )فلونیکس ین(، تیم ار1، تیم ار2 و تیم ار3 تقس یمبندی ش دند. گروهه ای کنت رل و کنت رل مثب ت ب ه ترتی ب س رم فیزیول وژی و فلونیکس ین 2 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم و گروهه ای تیم ار نی ز ب ه ترتی ب دوزه ای 25، 50 و 100 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم از عص ارهی باریج ه را ب ه ص ورت داخ ل صفاق ی دریاف ت کردن د .15دقیق ه پ س از ه ر تجوی ز، موشه ا ب رای الق ای درد احش ایی م ورد تزری ق اس ید اس تیک 10 میلیلیت ر ب ر کیلوگ رم 6/0% ق رار گرفت ه و اث رات ض د دردی ب ا ش مارش تع داد رایته ا ط ی 30 دقیق ه تعیی ن گش ت .
یافتهه ا: عصارهه ای باریج ه ب ا دوزه ای 25، 50 و 100 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم در مقایس ه ب ا کنت رل منف ی کاه ش معن یداری درد را نمای ان نساختند) 05/0P<(.
نتیجهگی ری: ط ی ای ن پژوه ش مش خص گش ت ک ه عص ارهی باریج ه فاق د اث ر تس کینی ب ر درد احش ایی میباش د ول ی لازم اس ت ت ا مطالع ات بیش تری ب ر روی اث ر ض د دردی اج زاء آن ص ورت گی رد.
واژههای كلیدی: باریجه، درد احشایي،ضد دردی
مقدمه

نویسنده مسئول: امیر اصغری باغ خیراتی، دانشجوی دکتری عمومی دامپزشکی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه سمنان، ایران
[email protected] :پست الکترونیک
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:29 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:29 IRST on Tuesday October 17th 2017

درد احس اس ناخوش ایندی اس ت ک ه ب ه دنب ال ب روز آس یب در بافتهــا ایجــاد شــده و دال بــر وجــود یــا احتمــال وجــود خطــر در بافــت میباشــد)1(. درد احشــایی نوعــی از درد بــوده ک ه گی رندهه ای آن در پاس خ ب ه تحری کات موضع ی، از انتق ال تکانهه ای درد ب ه سیس تم اعص اب مرک زی امتن اع میورزن د و متداولتری ن عل ت آن کش یده ش دن دی واره ان دام احش ایي و اسپاس م عض لات صاف احش ایي میباش د)2(. مس ئله بازگش ت ب ه داروه ای گیاه ی و طبیع ی در س الها یاخی ر بیش تر م ورد توجــه واقــع شــده و نگــرش نوینــی طــی دهههــای گذشــته مبن ی ب ر مطالع ه گیاه ان داروی ی و بررس ی اث رات فیزیولوژیک و فارماکولوژی ک آنه ا آغازش ده اس ت3), 4()5(. گی اه باریج ه، کما ی ا قس نی با ن ام علم ی ف رولا گاموس ا از تی رهی چتریان اس ت .ای ن گی اه بوم ی مناط ق ش رقی، مرک زی و غ رب ای ران ب وده و در اس تانهایی همچ ون س منان، اصفه ان، ف ارس و خراس ان پراکنــده شــده اســت)6(. ایــن گیــاه در کشــورهای آســیای مرک زی، غ رب اس یا و ش مال آفریق ا کش ت میش ود. جن س ف رولا دارای 30 گون ه بوم ی ب وده و ب ه دلی ل داش تن خ واص گوناگ ون از محبوبی ت خاص ی در ای ران برخ وردار میباش د)7(. پیش ینهی تاریخ ی اس تفاده از ای ن گی اه ب ه 3000 س ال قب ل ب ر میگ ردد و مص ارف آن ب ه منظ ور تس کین درده ا، درم ان بیماریه ای داخل ی و ب ه عن وان ض د عفون ی کنن دهی زخمه ا اس ت)8(. باریج ه از 6 درص د روغ ن ف رار ،67 درص د رزی ن ،91 درص د صم غ و 8 درص د ناخالص ی تش کیل ش ده و روغنه ای فــرار آن عمدتــا شــامل هیدروکربنهــای ترپــن میباشــد)9(. عص اره ای ن گیـاه دارای ترکیباتـی همچـون بت ا پین ن، آلفـا پینــن، میرســن، لیمونــن، آلفــا توجــن، پاراســیمن اســت)6, 7, 10, 11(. طــی پژوهــش هــای صــورت گرفتــه مشــخص شــده اس ت ک ه عص اره ای ن گی اه دارای خ واص ض د باکتریای ی)21,
31( آنتــی اکســیدانی)41(، ضدالتهابــی15), 61( ضــد قارچــی7), 71( و ضـد تش نجی)81( میباش د. مش خص ش ده اس ت ک ه برخـی از اعض ای جن س ف رولا دارای اث ر ض د دردی قاب ل توجه ی در مقایس ه ب ا دیکلوفن اک و مورفی ن میباش ند)91(. ط ی تحقیق ی اث ر ض د دردی باریج ه ب ه وس یلهی تس ت فرمالی ن در م وش س وری ب ه اثب ات رس یده اس ت)9(. البت ه پژوهش ی در زمین هی اث ر ض د التهاب ی و ض د دردی عص اره اس تونی، متانول ی و آب ی دان ه و ریش ه ای ن گی اه ب ا م دل درد ح اد حرک ت ش لاقی دم و تس ت فرمالی ن ص ورت گرفت ه و مش خص ش د ک ه هیچک دام از عصارهه ا ب ر درد حـاد اث ر نداش ته و تنه ا عص اره اس تونی زم ان لیس یدن و گاز گرفت ن را در ف از مزم ن تس ت فرمالی ن کاه ش داد)51(.
فلونیکس ین مگلومی ن ی ک داروی ض د الته اب غیر اس تروئیدی شــناخته شــده اســت کــه از مشــتقات اســید نیکوتینیــک میباشــد. فلونیکســین نیــز هماننــد ســایر داروهــای ضــد التهــاب غیــر اســتروئیدی بــا مهــار آنزیــم سیکلواکســیژناز از ســنتز پروســتاگلاندی نها و ترومبوکســان جلوگیــری کــرده و باعــث کاهــش درد، تــب و التهــاب میشــود)3(. داروهــای ضــد الته اب غی ر اس تروئیدی دارای اث رات جانب ی میباش ند کـه از مهمتریــن آنهــا میتــوان بــه ایجــاد زخمهــای گوارشــی ،نارس ایی مزم ن کلی وی و دیس کرازی خون ی اش اره نم ود2), 3(. ب ا توج ه ب ه مطالع ات ص ورت گرفت ه میتـوان دریاف ت ک ه عص ارهی باریج ه پتانس یل ض د دردی داش ته و ه دف ازای ن پژوه ش بررس ی اث ر تس کینی عص اره هیدروالکل ی آن ب ر درد احشــایی بــه روش رایتینــگ در مــوش ســوری میباشــد.
مواد و روشهاحیوانات آزمایشگاهی:
ای ن مطالع ه تجرب ی در س ال 1394 ب ر روی 40 م وش س وری نــر نــژاد ان- ام آر آی بــا بــازه وزنــی 32 تــا 40 گــرم کــه از انس تیتو پاس تور ای ران تهی ه ش ده بودن د، انج ام گرف ت. م وش ه ای م ورد مطالع ه ب ه ص ورت تصادف ی س اده )نامح دود( ب ا روش قرعهکشــی نــام اعضــا، کــه از حداقــل تــورش برخــوردار اســت و دارای بیشــترین قــدرت تعمیمپذیــری اســت، گــروه بن دی ش دند. موشه ا تح ت ش رایط 12 س اعت روش نایي و 12 س اعت تاریک ی در دم ای محیط ی 25 درج ه س انتی گ راد نگ ه داری ش دند و در ای ن ب ـازهی زمان ی آب و غ ذا کاف ی و مناس ب ب رای آنه ا فراه م گردی د.
گروههای آزمایشی
40 راس م وش م ورد مطالع ه ب ه روش تصادف ی ب ه 5 گ روه 8 راس ی تقس یم ش ده ک ه ب ه ش رح ذی ل میباش د:
گ روه کنت رل منف ی )دریاف ت کنن دهی 1 میل ی لیت ر سـرم فیزیولــوژی9/0%(
گــروه کنتــرل مثبــت )دریافــت کننــدهی 2 میلیگــرم بــر کیلوگــرم فلوجکــت بــا نــام ژنریــک فلونیکســین مگلومیــن ســاخت شــرکت دارویــي نصــر – فریمــان ایــران(
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:29 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:29 IRST on Tuesday October 17th 2017

گ روه تیم ار1 )دریاف ت کنن دهی 25 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم عص ارهی هیدروالکل ی باریج ه(گ روه تیم ار2 )دریاف ت کنن دهی 50 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم عص ارهی هیدروالکل ی باریج ه(گ روه تیم ار3 )دریاف ت کنن دهی 100 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم عص ارهی هیدروالکل ی باریج ه(
حج م نمون ه در ای ن مطالع ه ب ر اس اس پژوهشه ای پیش ین تعیی ن گش ت)91(. 30دقیق ه پی ش از ش روع آزمای ش موشه ا را در قفسه ای ش فاف پل ی اتیلن ی ق رار داده ت ا ب ه محی ط آزمای ش ع ادت نماین د. س پس ترکیب ات داروی ی مذک ور ب ه ص ورت درون صفاق ی ب ه موشه ا تزری ق ش ده و 15 دقیق ه پ س از تزری ق اول ،10 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم اس ید اس تیک 6/0% ب ه ص ورت درون صفاق ی ب ه تم ام گروهه ا تزری ق گردید .
س پس تع داد رای ته ا ب ه م دت 30 دقیق ه ش مارش گردیدن د .در ای ن آزمای ش ه ر رای ت ب ا کرام پ ش کمی و کش یده ش دن حداق ل یک ی از ان دام ه ای حرکت ی خلف ی مش خص میگ ردد و نش ان دهن دهی درد احش ایی میباش د19), 02(. ه ر چ ه تع داد کشــیدگیهای شــکمی ) رایتهــا( در مــوش بیشــتر باشــد ،نمایانگــر درد احشــایی بیشــتر در آن اســت و هرچــه تعــداد رایته ا کمت ر باش د، نمایانگ ر کمت ر ب ودن درد احش ایی در آن م وش اس ت.
تعیین سمیت حاد) LD50( عصارهی هیدروالکلی:
پــس از تزریــق داخــل صفاقــی عصارههــا بــه گروههــای مختل ف، حیوان ات م ورد نظ ر ب ه م دت 48 س اعت تح ت نظ ر ق رار گرفت ه و نتیج ه م رگ و میر 48 س اعته مش خص ش د)12(.
الــف: )LD50(:طبــق تحقیقــات صــورت گرفتــه در مــورد باریج ه مش خص ش ده اس ت ک ه LD50 عص ارهی ای ن گی اه
1720 میلیگــرم بــر کیلوگــرم میباشــد)51(. در حیواناتــی کــه ترکیب ات داروی ی مذک ور را ب ه ص ورت داخ ل صفاق ی دریاف ت کــرده بودنــد پــس از 48 ســاعت هیچگونــه مــرگ و میــری مش اهده نش د.
ب: ب ا توج ه ب ه دوز توکس یک باریج ه)12( و مطالع ات مش ابه ص ورت گرفت ه ب ر روی اث ر ض د دردی س ایر اعض ای جن س ف رولا ب ه روش رایتین گ، از دوزه ای 25، 50 و 100 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم در ای ن مطالع ه اس تفاده ش د)91(.
روش عصاره گیری
پــس از تهیــه گیــاه باریجــه، ایــن گیــاه بــه تاییــد واحــد پژوهشهــای گیاهــی موسســه تحقیقــات جهــاد کشــاورژی شهرس تان س منان رس ید و پ س از خش ک ش دن گی اه مذکور در س ایه، ب ه وس یله ه اون ب ه ص ورت پ ودر درآورده ش د. پودر حاصــل شــده از گیــاه بــه مــدت 48 ســاعت در اتانــول 70% و ب ر روی ش یکر ق رار گرف ت. س پس محل ول بدس ت آمـده ب ا اس تفاده از کاغ ذ صاف ی واتم ن ش ماره 1 ص اف گردی د و محل ول ص اف ش ده ب ا دس تگاه تبخی ر تح ت خ لاء )روت اری( خشــک گردیــد و در شیشــهی تیــره تــا زمــان اســتفاده در دم ای 4 درج ه س انتی گ راد نگ ه داری ش د. س پس عص ارهی حاص ل از گی اه باریج ه ب ا اس تفاده از نرم ال س الین در غلظ ت 1%رقی ق گردی د)22(.
ای ن مطالع ه دو س و ک ور ب وده و اف رادی ک ه تع داد رایته ا را شــمارش مینمودنــد و همچنیــن متخصــص آمــاراز داروی اس تفاده ش ده در گروهه ا هی چ اطلاع ی نداش تند. ی ک نف ر مســئول تزریقــات بــه موشهــا بــوده ولــی از مــادهی تزریــق اطلاعــی نداشــت. ســه نفــر هــم بــه طــور همزمــان تعــداد رایتهــا را طــی 30 دقیقــه شــمارش مینمودنــد. البتــه ایــن اف راد اطلاع ی از اینک ه ه ر گ روه م ورد تزری ق چ ه داروی ی ق رار گرفت ه آگاه نبودن د.
معیارهــای ورود بــه مطالعــه شــامل نــر بــودن موشهــا، قــرار گرفتــن بــازه وزنــی در محــدودهی4 ±36، ســلامت کامــل موشهــا وعــدم اســتفاده پیشــین ازهــر گونــه دارویــی بــود .معیاره اي خ روج از مطالع ه ش امل اس تفاده از داروه ای ض د درد و ض د الته اب، داش تن هرگون ه بیم اري ی ا الته اب، مون ث ب ودن و ع دم تناسـب وزن ی م وش ب ا مطالع ه حاض ر ب ود.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:29 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:29 IRST on Tuesday October 17th 2017

دادههــای حاصــل آمــده از ایــن پژوهــش بــا اســتفاده از نــرم اف زار آم اری SPSS و آزم ون آنالی ز واریان س ی ک طرف ه م ورد تجزی ه و تحلی ل ق رار گرفتن د و ب رای بررس ی تف اوت بی ن گروههــا از آزمــون توکــی در ســطح معنــیداری 05/0P >اس تفاده گردی د. هم ه نتای ج ب ه ص ورت میانگی ن ± انح راف از خط ای اس تاندارد ارائ ه ش د.
یافتهها
بررســی اثــر ضــد دردی عصارههــا: اثــر گروههــای کنتــرل ،کنتــرل مثبــت، و گروههــای تیمــار در نمــودار شــماره 1 نمایــش داده شــده اســت. همانطــور کــه مشــاهده میکنیــد تعــداد رایتهــا در گروههــای تیمــار1 4)±88/27(، تیمــار2 8)/3±75/26(، تیم ار3 )5/3±13/24( ب ا گ روه کنت رل منف ی

نم ودار 1. گ روه کنت رل )دریاف ت کنن دهی س رمفیزیولوژی(، فلونیکس ین)دریافت کنن دهی 2 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم فلونیکس ین( ،T1)دریاف ت کنن دهی 25 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم عص اره باریج ه( ،T2)دریاف ت کنن دهی 50 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم عص اره باریج ه( و T3) دریافت کننــدهی 100 میلیگــرم بــر کیلوگــرم عصــاره باریجه(. دادههــا )تعــداد رایــت در گروههــای آزمایشــی( بــه صــورت میانگیــن ± انحــراف از خطــای اســتاندارد نشــان داده شــده اســت. همــان طــور کــه در نمــودار دیــده میشــود گــروه هــای تیمــار )T1,T2,T3( فاق د اخت لاف معن یدار ب ا کنت رل منف ی میباش ند. س طح معن یداری 05/0p> اس ت.
)41/7 ± 31/30( اختــلاف معنــیداری



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید