فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 6، شماره 4، تابستان 1395
5350136-90457

تاثیـر اسـتفاده از کولوئید در تهوع و استفراغ بعد از اعمال جراحـی لاپاراسـکوپی ژنیکولـوژی
شهریار صانع1، علیرضا ماهوری *2، محمدامین ولیزاد حسنلوئی3، نازلی کرمی4، تانیا مرادی5
استادیار دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی ارومیه، متخصص بیهوشی، فلوشیپ نورآنستزی
استاد دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی ارومیه، متخصص بیهوشی، فلوشیپ بیهوشی قلب باز
دانشیار دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی ارومیه، متخصص بیهوشی، فلوشیپ مراقبتهای ویژه
استادیار دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی ارومیه، متخصص بیهوشی
پزشک عمومی
28418005

تاریخ دریافت: 11/01/49 تاریخ بازبینی: 16/11/94تاریخ پذیرش: 29/1/95چکیده
زمین ه و ه دف: ته وع و اس تفراغ بع د از عم ل در 20 ت ا 30% بیم اران بع د از عم ل جراح ی اتف اق میافت د و ای ن دو ب ا ه م دومی ن ش کایت ش ایع بع د از عم ل در بیم اران میباش ند. م ا ب ا امی د ب ه اینک ه اس تفاده از مای ع داخ ل عروق ی مناس ب بتوان د در کاه ش ته وع و اس تفراغ بع د از عم ل جراح ی نقش ی داش ته باش د، ای ن مطالع ه را انج ام دادی م.
57744040پژوهشـی

مقـاله

پژوهشـی

مقـاله

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:30 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:30 IRST on Tuesday October 17th 2017

م واد و روشه ا: در ی ک کارآزمای ی بالین ی 60 بیم ار زن 20 ت ا 60 س اله، کلاس ی ک و دو انجم ن متخصصی ن بیهوش ی آمری کا، کاندی د اعم ال جراح ی ژنیکولوژی ک لاپاراس کوپی تش خیصی تح ت بیهوش ی عموم ی م ورد مطالع ه قرارگرفتن د. در تم ام بیم اران 15 دقیق ه قب ل از ش روع بیهوش ی عموم ی مای ع م ورد نظ ر تزری ق ش د. در گ روه کریس تالوئید رینگرلاکت ات 10 میلیلیت ر ب ر کیلوگ رم و در گ روه کولوئی د، ول وون 01 میلیلیت ر ب ر کیلوگ رم تزری ق ش د. فراوان ی ب روز ته وع و اس تفراغ در ط ول ری کاوری ثب ت و در فرمه ای مخص وص جم عآوری ش د.
یافتهه ا: باتوج ه ب ه 121/0=P در آزم ون مج ذور کای، فراوان ی ته وع در دو گ روه تف اوت معن یداری نداش ت. دو گ روه م ورد مطالع ه از نظ ر می زان اس تفراغ ه م م ورد بررس ی و مقایس ه قرارگرفتن د ک ه باتوج ه ب ه 631/0=P از نظ ر آم اری دو گ روه ب ا ه م تف اوت نداش تند. همچنی ن در بیم اران دو گ روه میانگی ن فش ار متوس ط ش ریانی و ضرب ان قل ب در زمانه ای مختل ف اخت لاف آم اری ب ا ه م نداش تند.
نتیجهگیــری: مــا در ایــن مطالعــه از ولــوون بــرای افزایــش حجــم داخــل عروقــی اســتفاده کردیــم کــه در مقایســه بــا گــروه دیگــر یعنــی رینگرلاکتــات تفــاوت آمــاری معنــیداری از نظــر بــروز تهــوع و اســتفراغ و متغییرهــای همودینامیــک نداشــت.
واژههای کلیدی: تهوع، استفراغ، کولوئید، کریستالوئید، لاپاراسکوپی
مقدمه

نویسنده مسئول: علیرضا ماهوری، ارومیه، بلوار ارشاد، بیمارستان امام خمینی)ره(، گروه بیهوشی و مراقبتهای ویژه
[email protected] :پست الکترونیک
در 20 ت ا 30% بیم اران بع د از عم ل جراح ی اتف اق میافت د و ای ن دو ب ا ه م دومی ن ش کایت ش ایع اظه ار ش ده توس ط بیمــاران هســتند. بــروز تهــوع و اســتفراغ تنهــا مربــوط بــه پروســه جراحــی نمیباشــد)1(. مطالعــات متعــددی در ایــن زمین ه انج ام ش ده ک ه همگ ی بر ای ن موض وع دلال ت دارد که خصوصی ات ف ردی بیم ار و مس ائل مرب وط ب ه روش بیهوش ی نیــز در ایــن عارضــه تاثیــرات بهســزایی دارنــد)2(. پیشگیــری از ته وع و اس تفراغ بع د از عم ل در بیم اران ب ا ریس ک ب الای ای ن عارض ه موج ب میش ود ک ه بیم اران احس اس راحت ی و رضایــت داشــته باشــند)3(. اگرچــه در اکثــر مــوارد تهــوع و اســتفراغ بــه صــورت خودبهخــودی کنتــرل میشــود، ولــی در بعضــی مواقــع میتوانــد بــه عــوارض شــدید ازجملــه: آسپیراس یون، ب از ش دن بخی ه زخمه ا، پارگ ی م ری، آمفی زم زیرجل دی و پنوموتوراک س تبدی ل ش ود)4(. ش ناخت ریس ک فاکتوره ا و برخ ورد ب ه موق ع و اق دام لازم نق ش مهم ی را در جلوگیــری از عــوارض بــه همــراه دارد. بهعنــوان مثــال زنــان ریس ک بیش تری ب رای ته وع و اس تفراغ در هن گام حرک ت ، شــیمیدرمانی و مواجهــه بــا گازهــای استنشــاقی و مخدرهــا دارنــد. معمــولا نصــف خانمهایــی کــه تحــت عمــل جراحــی بیماریه ای زن ان قرارمیگیرن د، پ س از عم ل، دچ ار ته وع و اس تفراغ میش وند)2(. ن وع عم ل جراح ی نی ز ممک ن اس ت ریس ک ته وع و اس تفراغ بع د از عم ل جراح ی را بیش تر کن د ازجمل ه لاپاراس کوپی ژنیکول وژی)5(. ای ن مش کلات هزینهه ای اضافــی بیشــتری بــرای بیمــاران بهدنبــال داشــته و موجــب افزای ش زم ان حض ور در ری کاوری، اش غال تخ ت و افزای ش زمــان بســتری در بیمارســتان میشــود7)و6(. درمــان تهــوع و اســتفراغ همــواره بــا محدودیتهایــی همــراه بــوده و هنــوز بی ش از 25% بیم اران در 24 س اعت اول بع د از عم ل دچ ار ای ن عارض ه میش وند)7(. علیرغ م در دس ت داش تن داروه ای متن وع جه ت درم ان و ی ا پیشگی ری از ای ن عارضه، اس تفاده از ایــن عوامــل بهنظــر نمیرســد کــه بهطــور کامــل موثــر واق ع ش ود و حت ی ممک ن اس ت اس تفاده از آنه ا عوارض ی را نی ز ب ه هم راه داش ته باش ند. اگرچ ه عوام ل ض د اس تفراغ در بیم اران ب ا ریس ک بـالا ب رای پیشگی ری و درم ان ته وع و اس تفراغ توصی ه میش ود ول ی هن وز برخ ورد کام لا مناس بی بهدســت نیامــده اســت)9(. بهنظــر میرســد کــه روشــی مناســب و باصرفــه و در صــورت امــکان، غیرفارماکولوژیــک ب رای کاه ش ته وع و اس تفراغ بع د از عم ل، م ورد نی از اس ت .کمب ود حج م داخ ل عروق ی ممک ن اس ت عامل ی ب رای وق وع ته وع و اس تفراغ بع د از عم ل باش د و تامی ن حج م داخ ل عروق ی میتوان د از ب روز ای ن عارض ه بکاه د11)و01(. اس تفاده از مای ع وری دی ب رای رس یدن ب ه حج م داخ ل عروق ی مناس ب قبــل از عمــل ممکــن اســت بــدون ایجــاد عــوارض جانبــی داروی ی از وق وع ته وع و اس تفراغ بع د از عم ل بکاه د. توانای ی مای ع درمان ی وری دی قب ل از عم ل در ای ن خص وص، طب ق شــواهد متقاعــد کننــده بهنظــر میرســد)21(. مطالعاتــی در م ورد ن وع مای ع وری دی م ورد اس تفاده حی ن عم ل و تاثی ر آن ب ر ته وع و اس تفراغ بع د از عم ل انج ام ش ده اس ت)31(. همراه ی کولوئیده ا ب ا کریس تالوئیدها در احی ای حج م داخل عروق ی حی ن عمـل جراح ی انتخاب ی غیرقلب ی، ب ا ته وع و اســتفراغ بعــد از عمــل کمتــری بــه همــراه بــوده و بهطــور کل ی وضعی ت بیم اران بع د از عم ل جراح ی در اتاق ری کاوری نس بت ب ه اس تفاده تنه ا از کریس تالوئید بهت ر بودهاس ت)41-61(. بهدنب ال عم ل جراحـی انتخاب ی، درنتیج ه ایس کمی دی واره دســتگاه گــوارش ثانویــه بــه کاهــش حجــم داخــل عروقــی بهخاطــر ناشــتا بــودن، تهــوع و اســتفراغ اتفــاق میافتــد)71(. بهعــلاوه کولوئیدهــا بــا کاهــش ادم دیــواره دســتگاه گــوارش در مقایســه بــا کریســتالوئیدها میتواننــد خونرســانی بافــت را بهبــود ببخشــد)5(. علیرغــم مطالعــات مذکــور در فــوق ،نتایــج گــزارش شــده از تحقیقــات دیگــر حکایــت از افزایــش می زان ته وع و اس تفراغ در اس تفاده از کولوئیده ا در مقایس ه ب ا کریس تالوئیدها دارد)81(. باتوج ه ب ه مطال ب پیشگف ت ب ر آن ش دیم ک ه در ی ک مطالع ه ب ه بررس ی اث رات کولوئیده ا در مقایس ه ب ا کریس تالوئیدها در کاه ش ته وع و اس تفراغ بع د از عم ل بپردازی م .
مواد و روشها
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:30 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:30 IRST on Tuesday October 17th 2017

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:30 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:30 IRST on Tuesday October 17th 2017

ایــن مطالعــه بعــد از کســب موافقــت کمیتــه اخــلاق و اخــذ رضای ت آگاهان ه از واحده ای م ورد پژوه ش ب ر روی تع داد 06 بیم ار زن 20 ت ا 60 س ال کلاس انجم ن بیهوش ی آمری کا ی ک و دو ک ه کاندی د عم ل جراح ی ژنیکول وژی تش خیصی توس ط لاپاراســکوپی تحــت بیهوشــی عمومــی بودنــد، انجــام گردیــد .براســاس مطالعــات انجــام گرفتــه قبلــی و براســاس مطالعــه ماه اراج و هم کاران)91( و مقایس ه ته وع و اس تفراغ در دو گ روه 87/0=1P و 59/0=2P و خطــای 1 درصــد و تــوان 80 درصــد و باتوجــه بــه اینکــه در بعضــی مطالعــات بیتاثیــر بــودن آن نشــان دادهشــده اســت آزمــون دو دامنــه در نظــر گرفتــه ش د و ب ا درنظ ر گرفت ن نس بت مس اوی تخصی ص بیم اران بــه دو گــروه ،23 نفــر در هــر گــروه مطالعــه خواهــد شــد و در مجمــوع 60 نفــر مــورد مطالعــه قــرار گرفــت. معیارهــای خــروج از مطالعــه عبارتنــد از: مصــرف داروهــای ضدتهــوع ،ش اخص ت وده ب دن بیش تر از30 کیلوگ رم ب ر مترمرب ع، س ابقه بیم اری حرک ت، بیم اران ب ا س ابقه ته وع و اس تفراغ صب ح روز عم ل، بیم اری کلی وی، قلب ی، کب دی، بیم اری عصب ی ،بیم اری دس تگاه گوارش ی و مص رف س یگار. تم ام بیم اران 8 س اعت ناش تا ب وده و دو س اعت قب ل از عم ل جراح ی 1 ت ا
2 میلیگــرم لورازپــام بهصــورت خوراکــی بهعنــوان پیــشدارو دریاف ت نمودن د. در ات اق عم ل ی ک آنژیوک ت ش ماره 18 در وری د محیط ی تعبی ه ش ده و پای ش فش ار خ ون غیرتهاجم ی ،الکتروکاردیوگــرام، کاپنوگرافــی و پالس اکســیمتری انجــام شــد. بیمــاران بهصــورت تصادفــی در هــر یــک از دو گــروه کلوئیــد و یــا کریســتالوئید قرارگرفتنــد. در تمــام بیمــاران 51 دقیقــه قبــل از شــروع بیهوشــی عمومــی مایــع مــورد نظــر تزری ق ش د. در گ روه کریس تالوئید 10 میلیلیت ر ب ر کیلوگ رم رینگرلاکت ات و در گ روه کولوئی د ،10 میلیلیت ر ب ر کیلوگ رم ولــوون )هیدروکســی اتیــل اســتارچ 6%، شــرکت فرزنیــوس کاب ی آلم ان( تزری ق گردی د. بیم اران براس اس ج دول اع داد تصادف ی در ه ر ی ک از دو گ روه قرارگرفتن د. ف رد انجامدهن ده مطالع ه در زم ان تزری ق مای ع ب ر بالی ن بیم ار حض ور نداش ت .بیهوش ی عموم ی بع د از تزری ق کام ل مایع ات م ورد مطالع ه ،انجــام گرفــت. پــس از تزریــق وریــدی فنتانیــل 2 میکروگــرم بــر کیلوگــرم و میــدازولام 1 میلیگــرم، القــای بیهوشــی بــا اســتفاده از پروپوفــول )ســاخت شــرکت فرزنیــوس کابــی( 2 میلیگــرم بــر کیلوگــرم انجــام و بــرای تســهیل لولهگــذاری تراش ه و ش لی لازم از آتراکوری وم 5/0 میلیگ رم ب ر کیلوگ رم اس تفاده ش د. نگ هداری بیهوش ی ب ا تزری ق وری دی پروپوف ول انجــام گردیــد. مایعــات دریافتــی بیمــاران در طــی عمــل جراح ی و بیهوش ی یکس ان ب ود. در زم ان اتم ام عم ل جراحی شــلی عضلانــی توســط نئوســتگمین04/0 و آتروپیــن 20/0 میلیگــرم بــر کیلوگــرم آنتاگونیــزه شــد. بعــد از اطمینــان از توانایــی بیمــاران در محافظــت از راه هوایــی و کســب شــرایط لازم لول ه تراش ه خ ارج گردی د. درص ورت طولان ی ش دن زم ان عم ل بی ش از 1 س اعت و ی ا خونری زی زی اد و ی ا هرگون ه اتفــاق غیرمنتظــره، بیمــار از مطالعــه حــذف گردیــد. فراوانــی بــروز تهــوع و اســتفراغ و لــرز در طــول ریــکاوری ثبــت و در فرمهــای مخصــوص جمــعآوری گردیــد. همچنیــن میانگیــن فش ار متوس ط ش ریانی و ضرب ان قل ب در ط ی دقای ق صف ر ،ده، ش صت در ط ی عم ل ثب ت ش د.
یافتهها
نتایــج مطالعــه مــا در طــول زمــان 18 ماهــه در دو گــروه بیمارانــی کــه بــا بیهوشــی عمومــی تحــت عمــل جراحــی ژنیکول وژی تش خیصی توس ط روش لاپاراس کوپی قرارگرفتن د بــه ایــن صــورت بــود کــه باتوجــه بــه 121/0=P در آزمــون مج ذور کای، ته وع در دو گ روه تف اوت معن یداری نداش ت ،ول ی از نظ ر تع داد، در اف رادی ک ه ول وون دریاف ت کردن د ،11 نفــر) 7/36%( تهــوع داشــته و 19 نفــر) 63.3%( تهــوع نداش تند و در بیم اران گ روه کریس تالوئید ،17 نف ر) 7/%65( دچــار تهــوع شــده و 13 نفــر) 3/%43( تهــوع نداشــتند. دو گ روه از نظ ر می زان اس تفراغ ه م م ورد بررس ی و مقایس ه قرارگرفتن د ک ه باتوج ه ب ه 631/0=p از نظ ر آم اری ب ا ه م تف اوت نداش تند. ای ن درحال ی اس ت ک ه تع داد اف رادی ک ه اس تفراغ داش تند در گ روه ول وون 5 نف ر) 7/%16( و در گ روه کریســتالوئید 10 نفــر) 3/%33( و تعــداد بیمــاران کــه دچــار اس تفراغ نش ده بودن د در گ روه ول وون 25 نف ر) 3/%83( و در گــروه کریســتالوئید 20 نفــر) 7/%66( بــود. در ایــن مطالعــه می زان ل رز بع د از عم ل نی ز م ورد بررس ی قرارگرف ت ک ه از نظ ر آم اری تفاوت ی بی ن دو گ روه مش اهده نش د) 791/0=p، جــدول شــماره 1(.
*میانگین± انحراف معیاربحث
جدول 1: توزیع فراوانی مطلق و نسبی تهوع و استفراغ و لرز در دو گروه مورد مطالعه
لرز تهوع استفراغ ندارد دارد ندارد دارد ندارد دارد )%86/7(26 )%13/3(4 )%63/3(19 )%36/7(11 )%83/3(25 )%16/7( 5 ولوون )تعداد/درصد(
)%73/3(22 )%26/7(8 )%43/3(13 )%56/7(17 )%66/7( 20 )%33/3(10 کریستالوئید )تعداد/درصد(
0/197 0/121 0/136 عدد پی
دقیقه 60 دقیقه 50 دقیقه 40 دقیقه 30 دقیقه 20 دقیقه 10 دقیقه 0 زمان گروه
77/96±3/1 82/43±2 82/10±2/9 81/93±3/2 79/56±3/3 80/96±3/3 77/53±4/8 ولوون
77/66±3/2 82/23±2/7 81/23±3/3 81/36±2/5 79/30±2/9 75/70±3/1 78/26±4/5 کریستالوئید
0-1235574Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:30 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:30 IRST on Tuesday October 17th 2017

میانگی ن فش ار متوس ط ش ریانی در بی ن دو گ روه در ط ی عم ل مقایس ه ش د ک ه در زمانه ای مختل ف از نظ ر آم اری ب ا یکدیگ ر تفاوت ی نداش ت) 05/0<p، ج دول ش ماره 2(.
جدول 2: میانگین فشار متوسط شریانی ) میلیمتر جیوه(* در زمانهای مختلف
*انحراف معیار±میانگین
میانگی ن ضرب ان قل ب در دو گ روه در زمانه ای مختل ف عمـل جراح ی نی ز اندازهگی ری ش ده اس ت ک ه براس اس آزمونه ای انجامش ده تف اوت آم اری در بی ن دو گ روه مش اهده نش د) 05/0<p(. میانگی ن ضرب ان قل ب در زمانه ای مختل ف درج دول ش ماره3 نش ان داده ش د.

جدول 3: میانگین ضربان قلب )ضربان در دقیقه( در زمانهای مختلف
دقیقه 60 دقیقه 50 دقیقه 40 دقیقه 30 دقیقه 20 دقیقه 10 دقیقه 0 زمان
گروه
80±7 79±4 75±4 77±5 79±2 86±4 80±7 ولوون
82±6 80±3 76±3 77±3 78±2 86±5 82±6 کریستالوئید
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:30 IRST on Tuesday October 17th 2017



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید