فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 6، شماره 4، تابستان 1395
5292288-117732

مقایسهی اثر با بوپیواکایین تنها و بوپیواکایین با دو مقدار مختلف فنتانیل بر روی
نمرهی آپگار نوزاد در عمل سزارین تحت بیحسی نخاعی
هاشم‌جر ‌ینشین1،‌مهرداد‌مل‌کشعار2*،‌مجید‌وط ‌نخواه3
اسـتادیار گروه بیهوشـی، فلوشـیپ بیهوشی قلب، مرکز تحقیقات بیهوشی، مراقبتهای ویژه وکنترل درد، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس
استادیار گروه بیهوشی، فلوشیپ مراقبتهای ویژه، مرکز تحقیقات بیهوشی، مراقبتهای ویژه وکنترل درد، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس
اسـتادیار گـروه بیهوشـی، دسـتیار فـوق تخصصـی مراقبتهـای ویـژه، مرکـز تحقیقـات بیهوشـی، مراقبتهای ویـژه و کنتـرل درد، دانشـگاه علوم پزشـکی هرمـزگان، بندرعباس
28518005

تاریخ دریافت: 2/01/49 تاریخ بازبینی: 6/01/94تاریخ پذیرش: 13/01/94چکیده
زمین ه و ه دف: ادارهی صحی ح زایم ان و بیهوش ی ب رای س امت م ادر و جنی ن ط ی عم ل س زارین بس یار مه م اس ت. ای ن مطالع ه ب ا ه دف بررس ی مقایس های اث ر بیحس ی نخاع ی ب ا بوپیواکایی ن ب ه تنهای ی ب ا بوپیواکایی ن ب ه هم راه 5/12 و 25 میکروگ رم فنتانی ل ب ر روی نم رهی آپ گار ن وزادی در عم ل س زارین انج ام ش ده اس ت.
0899951

پژوهشـی

مقـاله
20

پژوهشـی

مقـاله

20

1268732128267

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:52 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:52 IRST on Tuesday October 17th 2017

م واد و روشه ا: ای ن مطالع ه کارآزمای ی بالین ی دوس وکور تصادف ی ب ر روی 120 خان م ب اردار ت رم در مح دوده س نی20-40 س ال ب ا کاس فیزیک ی 1 و2 کاندی د عم ل س زارین انتخاب ی انج ام ش د. بیم اران در س ه گ روه مس اوی 40 نف ری وارد مطالع ه ش دند. بیحس ی نخاع ی در گ روه اول ب ا بوپیواکایی ن تنه ا، گ روه دوم بوپیواکایین+5/12میکروگ رم فنتانی ل و گ روه س وم بوپیواکایی ن+25 میکروگ رم فنتانی ل انج ام ش د.
نم ره آپ گار دقای ق ی ک و پن ج پ س از تول د، متغیره ای دموگرافی ک و س ایر متغیره ای حی ن عم ل ثب ت ش د. دادهه ا ب ا تس تهای آم اری ت ی تس ت، مج ذور کای، آن ووای تک راری و نرماف زار SPSS16.00 آنالی ز ش د.
یافتهه ا: س ه گ روه از لح اظ س ن، وزن و ق د تقریب ا مش ابه بودن د. میانگی ن نم ره آپ گار دقای ق ی ک و پن ج بی ن س ه گ روه تف اوت معن یداری نش ان ن داد. می زان ب روز ع وارض جانب ی بیحس ی نخاع ی بی ن س ه گ روه نی ز اخت اف معن یداری نداش ت.
نتیجهگی ری: اضاف ه ک ردن مق دار 5/12 و 25 میکروگ رم فنتانی ل ب ه بوپیواکایی ن داخ ل نخاع ی تاثی ر معن یداری ب ر روی نم ره آپ گار ن وزادان متول د ش ده نداش ته و ع وارض جانب ی مخ در اینترات کال را در م ادران بهط ور قاب ل توج های افزای ش نمیده د.
واژههای كلیدی: فنتانیل، بوپیواکایین، نمره آپگار، سزارین
مقدمه

نویسنده مسئول: مهرداد ملک شعار، استادیار گروه بیهوشی، فلوشیپ مراقبتهای ویژه، مرکز تحقیقات بیهوشی و مراقبتهای ویژه و کنترل درد ،بیمارستان شهید محمدی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس پست الکترونیک: [email protected]
ادارهی صحی ح زایم ان و روش بیهوش ی مناس ب جه ت ایج اد ب یدردی و حف ظ س امت م ادر و جنی ن ط ی عم ل س زارین ، مســالهای بســیار مهــم اســت. هماکنــون شــایعترین روش
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:52 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:52 IRST on Tuesday October 17th 2017

بــهکار بــرده شــده جهــت بیحســی در ســزارین، بیحســی نخاع ی میباش د)1(. طب ق مطالع های ک ه در س ال 2004 انج ام گرفــت، در90% ســزارینهای انتخابــی و 80% ســزارینهای اورژانســی از روش بیحســی نخاعــی اســتفاده شــده بــود)2(. بیحســی نخاعــی شــروع ســریعتر و بیحســی مطمئنتــری نس بت ب ه روشه ای دیگ ر بیحس ی موضع ی ایج اد میکن د و احتمــال بلــوک ناقــص در ایــن روش نســبت بــه روشهــای دیگرکمتــر اســت. از طرفــی از معایــب عمــده آن بــالا بــودن میــزان افــت فشــار خــون در ایــن روش اســت. میــزان بــروز اف ت فش ار خ ون در زن ان ب اردار کاندی د س زارین ک ه تح ت بیحســی نخاعــی قــرار میگیرنــد بیــن 50 تــا 65 درصــد گ زارش شدهاس ت)3-5(. مارکایی ن ی ک داروی بیهوش ی امی دی اســت کــه عمدتــا از آن جهــت بیحســی نخاعــی اســتفاده میشــود. جهــت بهبــود کیفیــت بیحســی نخاعــی میتــوان داروهــای مکمــل متعــددی را بــه داروی بیحســی موضعــی اضافــه کــرد. از جملــه ایــن داروهــا فنتانیــل اســت کــه یــک مخ در س نتتیک کوت اه اث ر ب ا اث رات نخاع ی و ع وارض جانب ی وابســته بــه مقــدار اســت و بهطــور رایــج بهعنــوان داروی مکمــل همــراه داروی بیحســی، در ســزارین مــورد اســتفاده قــرار میگیــرد)6(. فنتانیــل در مقــدار 10-30 میکروگــرم بهدلی ل ش روع اث ر س ریع) 10-20 دقیق ه( و ط ول اث ر 4 ت ا 6 س اعت ب ه ط ور ش ایع ب ه عن وان داروی مکم ل در بیحس ی نخاع ی هم راه بـا مارکایی ن م ورد اس تفاده ق رار میگی رد)7(. اضاف ه ک ردن مخدره ا ب ا کاه ش مق دار بیح س کنندهه ای موضعــی و کاهــش شــدت بلــوک ســمپاتیک، میتوانــد از می زان ع وارض بیح س کنن ده موضع ی از جمل ه اف ت فش ار خــون جلوگیــری بهعمــل آورد)8(. از طرفــی مطالعــات نشــان داده ک ه اضاف ه ک ردن مقادی ر ک م فنتانی ل ب ه بوپیواکایی ن داخــل نخاعــی میتوانــد ســبب افزایــش طــول مــدت بلــوک حس ی ب دون طولان ی ش دن زم ان ری کاوری بل وک گ ردد)9(. تم ام عوام ل بیهوش ی ک ه از جف ت عب ور ک رده و ی ا س بب تضعیــف سیســتم عصبــی مــادر میشــوند میتواننــد ســبب تضعیــف سیســتم عصبــی مرکــزی جنیــن نیــز بشــوند)01(. مخدره ا از جمل ه فنتانی ل اینترات کال میتوانن د س بب ب روز عوارض ی چ ون خ ارش، ته وع و اس تفراغ و تضعی ف تنفس ی در م ادر و جنی ن بش وند)11(. بررس ی وضعی ت ن وزاد پ س از تول د میتوانــد مــا را در انتخــاب بهتریــن روش بــیدردی و مقــدار مناس ب داروی بیحس ی و داروه ای مکم ل اضاف ه ش ونده ب ه آن، در مادران ی ک ه تح ت عم ل س زارین ق رار میگیرن د ی اری نمای د. ازجمل ه روشهای ی ک ه در ارزیاب ی وضعی ت ن وزاد پ س از تول د ب ه کار م یرود نم ره آپگاراس ت ک ه در دقیق ه ی ک و پن ج پ س از زایم ان تعیی ن میگ ردد)21(. ازجمل ه عوام ل موث ر ب ر آپ گار ن وزاد مخدره ا میباش ند ک ه حی ن عم ل س زارین مــورد اســتفاده قــرار میگیرنــد)31(. در مطالعــات انجــام شــده قبلــی روی بیمــاران ســزارینی کــه در آنهــا اثــر مخدرهــای اینتراتــکال اضافــه شــده بــه بی حس کنندههــای موضعــی روی آپ گار ن وزادان متول د ش ده، م ورد بررس ی ق رار گرفت ه ب ود ،تجوی ز مق دار واح د مخ در اینترات کال روی آپ گار ن وزادان ب ا گروهه ای کنت رل و در ارتب اط ب ا ع وارض جانب ی تجوی ز مخدر اینتراتــکال روی مــادر نیــز نتایــج متفاوتــی حاصــل گردیــده اســت1), 41(. بــا توجــه بــه نتایــج مذکــور و کمبــود دادههــا در ای ن رابط ه، ب ر آن ش دیم ت ا اث ر دو مق دار متف اوت و در عی ن ح ال رای ج فنتانی ل اینترات کال اضاف ه ش ده ب ه مارکایی ن را ب رروی نم ره آپ گار ن وزادان متعاق ب عم ل س زارین مورد بررس ی ق رار دهی م.
مواد و روشها
ای ن کارآزمای ی بالین ی دوس وکور تصادف ی ب ر روی 120 خان م ب اردار ت رم در مح دوده س نی 20-40 س ال ب ا کاس فیزیک ی 1 و 2 کاندی د عم ل جراح ی س زارین انتخاب ی در بیمارس تان ش ریعتی بندرعب اس، وارد مطالع ه ش دند .
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:52 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:52 IRST on Tuesday October 17th 2017

ب ا اس تفاده از فرم ول محاس به میانگینه ا و مطالع ات قبل ی ب ا توج ه ب ه05/0= power=0,8 ،β =0/2 ،αان دازه نمون ه ب رای ه ر گ روه براب ر ب ا 36 بهدس ت آم د ک ه ب ا توج ه ب ه احتم ال ری زش و معیاره ای خ روج مـا حج م نمون ه را در ه ر گ روه مع ادل 40 نف ر در نظ ر گرفتی م. قب ل از ش روع مطالع ه پ س از توضیـح ش رایط بیحس ی نخاع ی بـرای بیم اران، از آنه ا رضای ت کتب ی آگاهان ه ب رای ش رکت در مطالع ه اخ ذ گردی د .کلیــه زنــان بــا ســابقهای از پرهاکامپســی، فشــار خــون بــالا ،بیمــاری قلبــی، بیمــاران اورژانــس و بیمــاران بــا ممنوعیــت بیهوشــی موضعــی از مطالعــه خــارج شــدند. همچنیــن در ص ورت وج ود ناهنج اری خاص ی در ن وزاد ی ا وج ود مکونی وم غلی ظ بیم اران از مطالع ه خ ارج میش دند. قرارگی ری بیم اران در ه ر ی ک از س ه گ روه ب ر اس اس ج دول اع داد تصادف ی و اس تفاده از کامپیوت ر ب وده و بیم اران قب ل از ورود ب ه ات اق عم ل ب ر ای ن اس اس در یک ی از س ه گ روه اول، دوم و س وم وارد میشــدند. پــس از قرارگیــری بیمــاران روی تخــت اتــاق عمــل و وصــل مانیتورینگهــای اســتاندارد شــامل کاف فشــار خــون غیرتهاجمــی، الکتروکاردیوگرافــی، پالــس اکســیمتری ،پارامترهــای همودینامیــک اولیــه بیمــار شــامل فشــارخون سیس تولی، دیاس تولی، فش ار متوس ط ش ریانی، ضرب ان قل ب و درجــه اشــباع اکســیژن اندازهگیــری و ثبــت گردیــد همــه بیم اران ب ه می زان 10 میلیلیتر/کیلوگ رم س رم رینگ ر دریافت ک رده س پس در وضعی ت نشس ته و تح ت روش غی ر عفون ی بیحســی نخاعــی بــا ســوزن کوئینــک شــماره 25 )ســوزن یکب ار مص رف دکت ر ج ی از ش رکت دکت ر تیانژی ن هاناک و ژاپــن( و روش خــط وســط از فضــای بیــن مهــرهای کمــری ســوم و چهــارم یــا چهــارم و پنجــم توســط یــک متخصــص بیهوش ی ب ا تجرب ه انج ام ش د. پ س از ورود س وزن ب ه فض ای نخاعــی و جریــان آزاد مایــع مغــزی نخاعــی، بیمــاران گــروه اول؛ 5/2 میلیلیتــر) 5/12 میلیگــرم( بوپیواکاییــن بــه همــراه 5/0 میلیلیتــر نرمــال ســالین، گــروه دوم؛ 5/2 میلیلیتــر از بوپیواکایی ن 5/0 درص د ب ه هم راه 5/12 میکروگ رم فنتانی ل و گــروه ســوم؛ 5/2 میلیلیتــر از بوپیواکاییــن 5/0 درصــد بــه هم راه 25 میکروگ رم فنتانیل)حج م کل ی یکس ان 3 میلیلیت ر در ه ر س ه گ روه(، جه ت انج ام بل وک دریاف ت کردند. س پس بیم اران ه ر س ه گ روه ب ه آرام ی در وضعی ت طاقب از و ب ا جابجای ی مختص ر رح م ب ه س مت چ پ ق رار گرفتن د .
از داروی بوپیواکاییــن )مارکاییــن ســنگین 5/0% نخاعــی ،بوپیواکاییــن هیدروکلریــد اســتریل، شــرکت آســترا زنــکا( و فنتانی ل )ش رکت گاس کو انگلی س( اس تفاده گردی د. در ای ن مرحل ه محق ق دیگ ر ک ه نس بت ب ه گروهه ا و تصادفیس ازی آنه ا آگاه نب ود و اطاع ی نداش ت س طح بل وک حس ی، بل وک حرکتــی و پارامترهــای همودینامیــک بیمــاران را ابتــدا هــر 2 دقیق ه )ط ی10 دقیق ه اول( و س پس ه ر 5 دقیق ه )ط ی 02 دقیق ه( و پ س از آن ه ر 10 دقیق ه ت ا انته ای عم ل ارزیاب ی و ثب ت میک رد. س طح بل وک حس ی ب ا بررس ی و از دس ت دادن ح س نس بت ب ه س وزن و س طح بل وک حرکت ی را ب ا حرک ت ان دام تحتان ی و فلک س ک ردن مفاص ل تعیی ن نم وده و ب ا تثبی ت بل وک در س طح مه ره س ینهای چه ارم ت ا شش م اج ازه عم ل جراح ی داده میش د. درص ورت اف ت فش ار خ ون یعنــی فشــار سیســتولیک زیــر 90 میلیمتــر جیــوه یــا افــت فشــار بیــش از 20% از ســطح اولیــه بــا افدریــن وریــدی بــه میــزان 5 میلیگــرم و در صــورت وجــود برادیــکاردی )ضربــان قلــب کمتــر از 60 عــدد در دقیقــه( بــا آتروپیــن بــه میــزان 1 میلیگــرم بــه صــورت وریــدی درمــان میشــدند. آپــگار ن وزادان در دقای ق ی ک و پن ج پ س از تول د ثب ت گردی د .
همچنیــن پارامترهــای دیگــر شــامل ســن، وزن، قــد و کاس فیزیک ی بیم اران، عل ت س زارین، فاصل ه زمان ی ش روع عم ل تا خ روج ن وزاد و ط ول م دت جراح ی و می زان مص رف افدری ن و آتروپی ن و ع وارض بیحس ی نخاع ی ش امل ته وع و اس تفراغ ،خــارش و لــرز نیــز ثبــت و اندازهگیــری شــدند. اطاعــات جمــعآوری شــده بــا اســتفاده از نرمافزارهــایSPSS16.00 آنالیــز شــده و بــا اســتفاده از تســتهای آمــاری تیتســت ،مج ذور کای، آن ووای تک راری تجزی ه و تحلیل ش ده و 05/0>P معن یدار تلق ی گردی د.
یافتهها
بی ن گروهه ای ش رکت کنن ده در مطالع ه از نظ ر س ن، وزن و ق د تف اوت معن یداری وج ود نداش ت. )ج دول 1(
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:52 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:52 IRST on Tuesday October 17th 2017

جدول 1: مشخصات دموگرافیک بیماران در سه گروه مورد مطالعه
عدد
پی بوپیواكایین+
25 میکروگرم فنتانیل بوپیواكایین+
5/12 میکروگرم فنتانیل بوپیواكایین میانگین±انحراف معیار حداكثر حداقل میانگین±انحراف معیار حداكثر حداقل میانگین±انحراف معیار حداكثر حداقل 0/19 29/15±4/7 41 22 29/22±4/85 44 22 28/42±4/44 39 21 سن
0/31 70/87±10/88 90 52 67/57±10/99 90 46 71/9±10/12 88 48 سن
0/21 160/87±6/4 172 146 160/02±7/15 186 150 161/67±6/87 174 143 قد
همچنی ن از نظ ر ط ول م دت عم ل جراح ی و فاصل ه زمان ی بی ن ش روع عم ل ت ا خ روج ن وزاد تف اوت معن یداری در س ه گ روه مش اهده نش د. میانگی ن ط ول م دت عم ل در گ روه اول 4/7± 5/50 دقیق ه، در گ روه دوم 15/9± 26/51 دقیق ه و در گ روه س وم 02/9± 21/51 دقیق ه ب ود.
در ارتب اط ب ا عل ت س زارین، تف اوت معن یداری بی ن گروهه ا وج ود نداش ت و ش ایعترین عل ت عم ل جراح ی در ه ر س ه گ روه س زارین تک راری بود)ج دول 2(.
جدول 2: توزیع فراوانی سه گروه مورد مطالعه بر اساس علت
عدد پی بوپیواكایین+
25 میکروگرم فنتانیل بوپیواكایین+
5/12 میکروگرم فنتانیل بوپیواكایین علت
سزارین
در صد فراوانی در صد فراوانی در صد فراوانی 0/34 7/5 3 5 2 7/5 3 حاملگی دو قلو
0/67 82/5



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید