فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 6، شماره 3، زمستان 1395
5292442-164365

تاثیر روغن زیتون موضعی بر پیشگیری از زخم بستر بیماران بستری در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان آموزشی درمانی شهید بهشتی یاسوج: یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی دوسو کور
اکوان پایمرد1، تهمینه صالحیان2، محمد بهنام مقدم3*، زهرا عباسعلی مددی4، الهیار شهنوازی5، الهام الهیاری5، فرخنده بخشی6، حمیدرضا غفاریان شیرازی7
دانشجوی کارشناسی، ارشد پرستاری مراقبتهای ویژه، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
کارشناس ارشد مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر
کارشناس ارشد پرستاری مراقبتهای ویژه، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
کارشناس ارشد پرستاری مراقبتهای ویژه، دانشگاه علوم پزشکی قزوین
کارشناس ارشد پرستاری، دانشگاه علوم پزشکي ایرانشهر
دانشجوی کارشناسی پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی یاسوج
43917943

0899951پژوهشـی

مقـاله
54

پژوهشـی

مقـاله

54

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:31 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:31 IRST on Tuesday October 17th 2017

تاریخ دریافت: 72/7/49 تاریخ بازبینی: 9/8/94تاریخ پذیرش: 23/9/94
چکیده
زمینـه و هـدف: پیشـگیری از زخـم بسـتر یک اولویـت در بخشهای مراقبتی حـاد و طولانی مدت بهشـمار میآید. لـذا مطالعه حاضر بـا هدف تعیین تاثیر روغن زیتون بر پیشـگیری از زخم بسـتر بیماران بسـتری در بخش مراقبتهای ویژه بیمارسـتان آموزشـی درمانی شـهید بهشـتی یاسوج انجام شد.
مـواد و روشهـا: ایـن مطالعـه کارآزمایی بالینی تصادفی دو سـوکور در سـال 1392 الـی 1394 بر روی 70 بیمار که در محدوده سـنی 18 تا 74 سـال قـرار داشـتند، انجـام شـد. بیمـاران بـه روش نمونهگیـری هدفمنـد انتخـاب و در دو گـروه مداخلـه و کنترل قـرار گرفتند. طـی مدت دو هفتـه در گروه کنتـرل، نمونههـا مراقبـت معمول پوسـت شـامل تغییر پوزیشـن در هر دو سـاعت و تشـک مواج را دریافـت کردند و در گـروه مداخله عـلاوه بر مراقبت معمـول، روزانـه یـک بـار و هـر بـار 15 میلیلیتـر روغـن زیتـون بر نواحـی از بـدن بهآرامی و بـدون انجام ماسـاژ مالیـده شـد. دادههای مربـوط به زخم بسـتر بـا اسـتفاده از پرسشـنامه، گردآوری شـده و بـا نرمافـزار SPSS20 آزمونهای آماری مجذورکای، تسـت دقیق فیشـر و آزمون تی تحلیل شـدند.
یافتههـا: در گـروه مداخلـه 4/11 درصـد دارای زخـم بسـتر درجه یـک و 8/2 درصد دارای زخم بسـتر درجـه دو و 7/85 درصد فاقد زخم بسـتر بودند .
در گـروه کنتـرل 5/8 درصـد دارای زخـم بسـتر درجـه یـک و 7/25 درصد دارای زخم بسـتر درجـه دو و 7/65 درصد فاقد زخم بسـتر بودنـد. نتایج این مطالعـه نشـان داد کـه میـزان بروز زخم بسـتر در گـروه مداخله کمتر از گـروه کنترل بـود) 03/0P>(.
نتیجهگیـری: نتایـج ایـن مطالعه نشـان داد کـه اختلاف معنـیداری بین توزیـع فراوانی زخم بسـتر در گروه مداخلـه و کنترل وجود داشـت. می-توان نتیجـه گرفـت کـه اسـتفاده از روغـن زیتون موضعی بر پیشـگیری از زخم بسـتر بیماران موثر میباشـد.
واژههای كلیدی: زخم بستر، روغن زیتون، بخش مراقبتهای ویژه، پیشگیری

نویسنده مسئول: محمد بهنام مقدم، کارشناس ارشد پرستاری مراقبتهای ویژه، دانشگاه علوم پزشکی یاسوجپست الکترونیک: [email protected]
مقدمهخطــرزا یــا دخیــل در ایجــاد آن را کاهــش داده() و کلیــدی
زخــم بســتر، در واقــع واژهای بــرای شــرح اختــلال پیوســتگی ب رای اجتن اب از درم ان گس ترده میباش د. اگرچ ه روشه ای پوس ت بهدنب ال فش ار طولان ی م دت برط رف نش ده اس ت)1(. درمان ی مختلف ی چـون آنتیبیوتی که ا، محركه ای گ ردش ایــن آســیب میتوانــد باعــث درد و رنــج فراوانــی در بیمــاران خــون و جذبک نندههــای اگــزودا جهــت درمــان زخــم بســتر ش ده و ب رای آن ان ناتوانکنن ده باش د، توانای ی اف راد را ب رای ب ه کار گرفت ه میش ود)9( ول ی پیش گیری از آن همچن ان ی ک ش رکت در فعالیته ای فیزیک ی و اجتماع ی کاه ش داده و در ض رورت حیات ی محس وب میگ ردد)1(.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:31 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:31 IRST on Tuesday October 17th 2017

نهایــت ســلامت روانیشــان را مختــل نمایــد)2(. ازجمل ه روشه ای پیشـگیری از زخ م بس تر حف ظ تمامی ت فاکتوره ای بس یاری در ش ک لگیری زخ م بس تر نق ش دارن د ،پوس ت اس ت. در ح ال حاض ر روشهای ی مانن د تغیی ر وضعیت اصلیتری ن عل ت فش ار ش دید طولان ی م دت اس ت ک ه س بب مکــرر و اســتفاده از وســایل خاصــی چــون انــواع تختهــا ،کاهــش یــا قطــع خونرســانی، ایســکمی بافــت و درنهایــت تشــ کها و بالشــت کهای2 صندلــی بــرای پیشــگیری از زخــم منجربــه مــرگ ســلولی میگــردد. تحمــل بافتــی یــا توانایــی فش اری کارب رد دارد)9(. مراقب ت موضعـی پوس ت نی ز یک ی از باف ت در تحم ل فش ار از عوامل ی چ ون ش کنندگی، اصطکاك و روشه ای پیش گیری از آن اس ت)2(. درواق ع ارتب اط معن یداری رطوب ت تاثیرپذی ر اس ت، همچنی ن فاکتورهای ی مانن د توانای ی بیــن ســلامت پوســت و بــروز زخــم فشــاری وجــود دارد. در س اختمانهای زیری ن پوس ت از جمل ه ع روق خون ی و کلاژن بررســی مقارئــی و صنایعــی 7/94 درصــد بیمــاران بــا آســیب ب ر آن مؤثرن د و میتوانن د مددجـو را مس تعد زخ م فش اری پوس تی و 2 درص د از بیم اران دارای پوس ت س الم، بـه زخ م نماین د)2(. خش کی بی ش از حد پوس ت از فاکتورهای خط رزا)3( و بس تر مبت لا ش دند)3(. ازجمل ه گیاهان ی ک ه از زمانه ای دور بیحرکت ی از عوام ل مه م ب روز زخ م بس تر اس ت)2(. بیم اران در ط ب س نتی ب هکار میرفـت، زیتـون3 میباش د)01( و دارای بخشه ای وی ژه)3( و س المندان در مع رض خط ر ب الای مواج ه محصــول قابــل توجهــی بهنــام روغــن زیتــون اســت کــه در ش دن ب ا ای ن آس یب میباش ند)4(. آماره ای فراوان ی در م ورد عرصــه جهانــی تولیــد میگــردد)11(.
ب روز و ش یوع زخ م فش اری موج ود اس ت .کوتن ر1 و هم کاران ماس اژ پوسـت ب ا روغنه ای گیاهـی ازجمل ه س نن مه م در در ســال 2010 میــزان بــروز زخــم بســتر در بخشهــای برخ ی کش ورها میباش د. س الانه بی شاز س ه میلی ون ن وزاد مراقبته ای وی ژه مراک ز درمان ی ک ودکان را ح دود 26 درص د بنگلادشــی براســاس روشــی متــداول بهصــورت موضعــی بــا و ش یوع آن را درم ورد کلی ه ک ودکان بس تری در بیمارس تان روغــن خــردل، زیتــون و نارگیــل مراقبــت میگردنــد. ایــن ح دود 2 ت ا 28 درص د تخمی ن زدهان د)5(. در مطالعات ی ک ه در کار بهدلایــل مختلفــی ماننــد پیشــگیری از عفونتهــا، بهبــود ای ران انج ام ش ده اس ت می زان ابت لا به زخ م فش اری در بخش وضعی ت پوس ت، تنظی م دم ای ب دن و ب ه طورکل ی س لامت داخل ی 6/28 درص د و در بخ ش جراح ی عموم ی 9/12 درص د کــودك انجــام میشــود)21(.
گ زارش ش ده اس ت)4(. در محی ط اقتص ادی موج ود ک ه تمرک ز روغ ن زیت ون دارای خ واص درمان ی بس یار میباش د. محمدب ن ب ر بازپرداخ ت وج ه مراقبته ای س لامتی و محـدود ک ردن زکری ای رازی روغ ن زیت ون خوراک ی را در درم ان س ردرد، درد هزینهه ا میباش د)6(، پیش گیری از ای ن آس یب ی ک اولوی ت در مفاص ل، زخ م مقع د و ورم رودهه ا مفی د ذکر نم وده، همچنین تنظیم ات مراقبت ی ح اد و طولان ی م دت بهش مار میآیـد)7(. مصــرف موضعــی آن را در نرمــی و نشــاط پوســت، پیشــگیری پیش گیری از زخ م فش اری ب ا ش ناخت مددجوی ان در مع رض از تعری ق و پی ری زودرس، درم ان سبوس ه س ر و ج رب مؤث ر خطــر آغــاز میگــردد)8(. درواقــع پیشــگیری، تاثیــرات عوامــل میدانــد)9(. روغــن زیتــون دارای خــواص درمانــی بســیار
میباش د. پورب ا4 و هم کاران در س ال 2001 مص رف خوراک ی روغ ن زیت ون را محافظتکنن ده پوس ت درمقابل آس یب ناش ی از پرتــو خورشــید گــزارش ک ردهانــد)31(. از روغــن و نرمکننــده اســتخراج شــده از زیتــون میتــوان بهصــورت موضعــی در درم ان مش کلات پوس تی چ ون پس وریازیس اس تفاده ک رد)41(.
همچنیــن کاربــرد روزانــه روغــن زیتــون موضعــی در بهبــود پوس ت ن وزادان ن ارس مؤث ر گ زارش ش ده اس ت و خط ر ابت لا ب ه عفون ت پوس ت را در آن ان کاه ش داده اس ت)51(.
نظ ر ب ه اینک ه پیش گیری از زخم بس تر بس یار پراهمی ت بوده و نهتنه ا دسترس ی ب ه روغ ن زیت ون آس ان اس ت بلک ه اس تفاده از آن میتوانــد در کاهــش هزینههــای درمانــی و درد بیمــاران مؤثــر باشــد، همچنیــن بــا تاکیــد بــر اینکــه ایــن مطالعــه میتوان د گام ی در راس تای تمرک ز ب ر پیش گیری از این آس یب ) بهج ای درمانه ای پرهزین ه و پرخط ر( و برداش تن ب اری از دوش مراقب ان س لامت باش د، اج رای پژوه ش حاض ر ض روری بهنظ ر میرس د. ل ذا مطالع ه حاض ر ب ا ه دف تعیی ن تاثی ر روغ ن زیت ون ب ر پیش گیری از زخ م بس تر بیم اران بس تری در بخ ش مراقبته ای وی ژه بیمارس تان آموزش ی درمان ی ش هید بهش تی یاس وج انج ام ش د.
مواد و روشها
پژوهــش حاضــر یــک مطالعــه کارآزمایــی بالینــی تصادفــی دو ســوکور بــود کــه در ســال 1392 الــی 1394 در بخــش مراقبته ای وی ژه بیمارس تان آموزش ی درمانی ش هید بهش تی یاس وج انج ام ش د. جامع ه م ورد مطالع ه ش امل تم ام بیم اران بس تری در بخ ش مراقبته ای ویژه بیمارس تان ش هید بهش تی یاس وج ب ود. در بخ ش ف وق، بیشت ر بیم اران ب ا آس یب های متع دد و بیم اران جراح ی اعص اب بس تری میش دند. حجـم نمون ه ب ا اس تفاده از فرم ول آم اری زی ر تعیی ن گردی د .



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید