فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 6، شماره 1، پاییز 1394
5292160-106220

مقايسه سه روش درماني ماساژ، تمرينات ثباتي و ترکيبي بر تعادل پويا بيماران مبتلا به کمردرد مزمن غيراختصاصي در طول تکليف نشتن تا ايستادنعلي شاکري1*، يحيي سخنگويي2، صدرالدين شجاعالدين3، ياسين حسينی4
کارشناسي ارشد حرکات اصلاحي و آسيب شناسي ورزشي، دانشکده تربيت بدني و علوم ورزشي
استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي، گروه فيزيوتراپي
دانشيار حرکات اصلاحي و آسيب شناسي ورزشي، دانشکده تربيت بدني و علوم ورزشي، دانشگاه خوارزمي
دانشجويی دکتری بيومکانيک ورزشی، دانشکده تربيت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بوعلی سينا
15818005

تاریخ دریافت: 72/2/49 تاریخ بازبینی: 11/3/49 تاریخ پذیرش: 16/4/94چکیده
زمینـه و هـدف: هـدف پژوهـش حاضر، بررسـي اثـرات کوتاه مدت ماسـاژ، تمرينـات ثباتـي و ترکيبي بر تعـادل پويا بيمـاران مبتلا به کمـردرد مزمن غيراختصاصـي در طـول تکليف نشسـتن تا ايسـتادن بود.
0899951

پژوهشـی

مقـاله
42

پژوهشـی

مقـاله

42

1268732128267

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:53 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:53 IRST on Tuesday October 17th 2017

مـواد و روشهـا: در ايـن مطالعـه 30 مـرد مبتـلا بـه کمـردرد مزمـن غيراختصاصي شـرکت کردند. بيمـاران بهطـور تصادفي در سـه گـروه 10 نفري تمرينـات ثباتـي، ماسـاژ درمانـي و درمـان ترکيبـي قـرار گرفتنـد. هر سـه گـروه در شـرايط و زمـان مسـاوي 12 جلسـهاي) 4 هفته، بهصـورت يک روز درميـان( درمـان مربـوط بـه خـود را براسـاس برنامـهي از قبـل تدوين شـده انجـام دادنـد. در اين مطالعه از دسـتگاه صفحه نيرو اسـتفاده شـد .
یافتههـا: نتايـج ايـن تحقيـق نشـان داد کـه تغييـرات متغيرهاي شـاخص قيام و سـرعت نوسـان در بيـن گروهـاي ترکيبـي و ثباتي معنـیدار گزارش شده اسـت) 05/0p (.
نتیجهگیـری: نتايـج پژوهـش حاضـر نشـان داد، بهنظـر ميرسـد ترکيـب تمرينـات ثباتـي با ماسـاژ درمانـي، موثرتـر از اسـتفادهي هر يـک بهتنهايي است.
واژههای کلیدی: کمردرد، ماساژ درماني، تمرينات ترکيبي، تمرينات ثباتي
مقدمه

نویسنده مسئول: علي شاکري، کارشناسي ارشد حرکات اصلاحي و آسيب شناسي ورزشي، دانشکده تربيت بدني و علوم ورزشي، دانشگاه خوارزمي، تهران، ايرانپست الکترونیک: [email protected]
کمــردرد يکــی از شــاي عترين و پــر هزي نهتريــن مشــکلات و علــت اصلــی غيبــت از کار در جوامــع غربــی اســت. اگرچــه ش يوع کم ردرد 30 درص د میباش د)2-1(. ام ا طب ق مطالع ات انج ام ش ده ،70-85 درص د م ردم حداق ل ي کب ار در ط ول زندگ ی خ ود کم ردرد را تجرب ه میکنن د و ح دود 80 درص د از ايــن تعــداد بــروز مجــدد را گــزارش کردهانــد)4-3(. بالــغ بــر 73-77 درصــد کل بيمــاران مبتــلا بــه کمــردرد را بيمــاران کم ردردی مزم ن تش کيل میدهن د ک ه بزرگتري ن گروه ی هس تند ک ه از درد پش ت رن ج میبرن د. ب ه مس ئله کم ردرد باي د بهص ورت ي ک س ندرم و ي ک عام ل مه م ايج اد ناتوان ی عملکــردی در بيمــار و يــک عامــل ايجــاد ضررهــای ســنگين اقتص ادی در جامع ه ن گاه ک رد)5(. وج ود کمردرد باع ث کاهش ســطح فعاليــت فيزيکــی در زندگــی روزمــره میگــردد. ايــن موض وع منجرب ه کاه ش س طح تناس ب فيزيک ی و در نتيج ه ناتوانــی بيشــتر وکمــردرد مزمــن میشــود. بــه ايــن الگــوی علاي م س ندرم کاه ش س طح تناس ب فيزيک ی میگوين د)6(.
برمبن ای فرضي ات و ي افتهه ای بالين ی، فاکتوره ای متع ددی از قبيــل ســفتی و کاهــش دامنــه حرکتــی ســتون فقــرات کم ری، ضع ف و کوتاه ی عض لات، کاه ش تحم ل عض لات تنــه را در بــروز کمــردرد دخيــل دانســتهاند)7(. عــلاوه برايــن ،نتاي ج تحقيق ات اخي ر نش ان دادهاس ت ک ه در اف راد مبت لا ب ه کم ردرد ممک ن اس ت ش اخصهای کنت رل پوس چر کاه ش يافت ه و حف ظ تع ادل ف رد تح ت تاثي ر ق رار گي رد ک ه خ ود را بهص ورت اخت لالات تعادل ی نش ان ده د)11-8(.
کنتــرل و حفــظ تعــادل چــه تحــت شــرايط اســتاتيک و چــه تحـت ش رايط داينامي ک ،ي ک ني از ض روری و غي رقاب ل ان کار جه ت انج ام فعالي ته ای فيزيک ی روزم ره اف راد میباش د)21(.
مش اهده شدهاس ت ک ه در ص ورت توانبخش ی ناموف ق، اخت لال ثب ات وضعيت ی در اف راد مبت لا ب ه کم ردرد افزايش میياب د)31(. بنابراي ن کش ف عل ل اخت لال در ثب ات وضعيت ی و پرداخت ن ب ه آن حي ن مداخل ه درمان ی از مهمتري ن ن کات توانبخش ی میباش د. از جمل ه دلاي ل افزاي ش نوس ان وضعيت ی در اف راد مبت لا ب ه کم ردرد ب ه اختلالات ی در حسعمق ی)41(، اخت لال در عملک رد دوکه ای عض لات پارااس پاينال)51(، تاخي ر پاس خ عضلانــی)61( و بــه تبــع اختلالاتــی در قــدرت، هماهنگــی و عملک رد زوج ی عض لات کم ر و لگ ن و نهايت ا کاه ش تن وع اســتراتژیهای کنتــرل ثبــات وضعيتــی)71( اشــاره شدهاســت .شــام و همــکاران در ســال 2005 نشــان دادنــد کــه دامنــه حرکت ی ران و کم ر در ط ول تکلي ف نشس تن ت ا ايس تادن و ايس تادن ت ا نشس تن در اف راد مبت لا ب ه کم ردرد م زن کاه ش میياب د ک ه ممک ن اس ت نش ان دهن دهی تغيي رات کينماتيک لگ ن خاص ره باش د)81(. آنه ا همچني ن در س ال 2009 نش ان دادن د ک ه انتق ال ان رژی از لگ ن خاص ره ب ه اندامه ای تحتان ی در افــرادی بــا عارضــهی کمــردرد مزمــن در طــول انتقــال از وضعي ت نشس ته ب ه ايس تاده کاه ش میياب د، در نتيج ه اي ن افــراد انــرژی بيشــتری را بــرای انجــام تکاليــف طاقــت فرســا
1268732128267

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:53 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:53 IRST on Tuesday October 17th 2017

ص رف میکنن د ک ه ممک ن اس ت درد را تش ديد س ازد)91(. ب ا توج ه ب ه تن وع ش ي وههای درمان ی هن وز تواف ق نظ ر در م ورد مؤثرتري ن روش درمان ی کم ردرد وج ود ن دارد)02(. ب ا توج ه ب ه ريس ک فاکتوره ای متع ددی ک ه ب رای کم ردرد مزم ن وج ود دارد، هــر شــخص بيمــاری میتوانــد از مزايــای برنامههــای تمرين ی متناس ب ب ه ن وع بيم اری خ ود س ود بب رد. در نتيج ه قب ل از اس تفاده از ه ر روش درمان ی، بيم اران باي د بهخوب ی مــورد معاينــه قــرار گيرنــد و تجويــز تمرينــات مشــابه بــرای بيمارانــی صــورت گيــرد کــه کمــردرد مزمــن شــبيه بههــم داشــته باشــند)12(. در دهــهی گذشــته، ورزشهايــی بــه نــام ورزشه ای ثباتدهن ده ط رح ش دهاند. اي ن ورزشه ا بيش تر ب ر تواناي ی ثب ات س تون فق رات در موقعي ته ای مختل ف کار میکنن د)22( و ب ه تقوي ت عض لات مولت ی في دوس، عض لات عرض ی ش کم و عض لات وضعيت ی میپردازن د. بهدلي ل نق ش ويــژۀ ايــن عضــلات در ثبــات ســتون فقــرات ادعــا میشــود ورزشه ای ثب ات دهن ده ب ا ايجـاد ثب ات در س تون فقـرات ســبب بهبــود عملکــرد بيمــار مبتــلا بــه کمــردرد مزمــن میش وند)32(. ورزشه ای ثب ات دهن ده ب ا نق ش وي ژهای ک ه در وارد عم ل ک ردن عض لات مولت ی في دوس دارن د، بهط ور ب ارز بهب ود عملک رد بيم ار را بهدنب ال دارن د)42(. هنگام ی ک ه ثب ات ناحيــه کمــری – لگنــی افزايــش پيــدا میکنــد، اغلــب فشــار وارد ش ده ب ر ديس کهای بي ن مه رهای متع ادل ش ده و فش ار ب ر تمام ی قس متهای ديس ک )آنال وس و نوکلئ وس( بهط ور يکنواخ ت اعم ال خواه د ش د و در نتيج ه، فش ار ب ر اعص اب ناحي ه کم ری کمت ر ش ده و در نهاي ت، احس اس درد توس ط بيم ار کاه ش پي دا خواه د ک رد)52(. از طرف ی ش واهد اس تفاده از تمرينــات ثباتــی در درمــان کمــردرد مزمــن غيراختصاصــی ف راوان، ام ا م ورد منازع ه اس ت زي را هن وز تواف ق کل ی در برت ری آنهـا نس بت ب ه س اير درمانه ا در آث ار کوت اه م دت و بلن د مـدت وج ود ن دارد. باي د در نظ ر داش ت ک ه اغل ب مطالع ات ب ا مداخ لات ديگ ری )ازجملـه درمانه ای دس تی بهويــژه ماســاژ( همــراه بودهانــد. ايــن مطلــب، بيانگــر تاثيــر بيش تر درم ان ترکيب ی نس بت ب ه درم ان ب ا تمرين ات ثبات ی بهتنهاي ی میباش د)62(. ه دف پژوه ش حاض ر، بررس ی اث راتکوت اه م دت ماس اژ، تمرين ات ثبات ی و ترکيب ی ب ر تع ادل پوي ابيمــاران مبتــلا بــه کمــردرد مزمــن غيراختصاصــی در طــولتکلي ف نشس تن ت ا ايس تادن ب ود.
مواد و روشها
پژوهـش حاضـر از نـوع نيمـه تجربـی بـا طـرح پي شآزمـون- پسآزمـون بـود. جامعـه تحقيـق حاضـر تمامـی افـراد مراجعـه کننـده بـه کليني کهـای فيزيوتراپـی مناطـق 1 و 3 شـهر تهران طـی سـه مـاه بودنـد از بيـن ايـن افـراد تعـداد 50 نفـر مبتـلا بـه کمـر درد مزمـن غيراختصاصـی شناسـايی شـدند بهدليـل محدودي تهـای موجـود جهـت اندازهگيـری و بررسـی نتايج اين افـراد، اقـدام بـه انتخـاب نمونـهای بـهروش نمونهگيری سـاده از ميـان آنهـا گرديـد. بـه همين منظـور تعـداد 30 مـرد مبتلا به کمـردرد مزمـن غي راختصاصـی )سـن 02/9 ±44/33 سـال، وزن 7/11 ± 33/84 کيلوگـرم، قـد 4/4 ±177 سـانتیمتر و شـاخص تودهبدنـی 75/2 ±58/26 سـانتيمتر بـر مترمربع( انتخاب شـدند .جهـت اطمينـان از واجـد شـرايط بودن افـراد، معيارهـای ورود و خـروج بـه مطالعـه در اختيـار پزشـک متخصـص ارتوپـدی قـرار داده شـد تـا ضمـن ويزيـت بيمـاران، مـوارد را مـد نظـر قـرار دهـد. البتـه در پرسشـنامههای مربوطـه، ايـن معيارها بـه همراه اطلاعـات زمي نـهای از بيماران داوطلب نيز سـوال شـد. معيارهای ورود بيماران به مطالعه شـامل جنسـيت مردانه، دامنه سـنی 02 تا 50 سـال، مبتـلا بودن بيمار بـه کمردرد مزمـن غيراختصاصی )دردهـای ايجـاد شـده در ناحيه کمـر با علتهای نامشـخص که محـدوده آن پايين دندهها و بالای چين گلوتئال اسـت(، داشـتن حداقـل 3 ماه سـابقهی کمـردرد و برخوداری از سـلامت عمومی بـود. همچنيـن وجـود بیحسـی و کاهـش قـدرت عضلانـی و يـا احتمـالا عـدم کنتـرل ادرار که بر وجود سـندرم دم اسـبی دلالت کنـد، سـابقه جراحـی سـتون فقـرات و فتـق دي سـک، درد ناحيه سـتون فقرات همراه با تب و لرز، خشـکی صبحگاهی و… که دال بـر وجود سـندرم اسـپوندي لوپاتی عفونـی، بدخيمی و يـا بيماری التهابـی باشـد، وجـود شکسـتگی فشـاری ناشـی از اسـتئوپروز ،تنگـی کانـال و اسـپونديلوليزيس يـا اسپونديلوليسـتزيس، وجود شکسـتگی در سـتون فقـرات، لگـن و انـدام تحتانـی کـه دالبـر وجـود اسـتئوپروزيس و يـا سـاير بي ماریهـای ديگـر باشـد ، سـابقهی بي ماریهـای عصبـی- عضلانـی و اختـلالات سيسـتم وسـتيبولار، سـابقهی سـرگيجه و مصـرف داروهايـی بـا اثـرات شـناخته شـده در تعـادل، وجـود ناهنجاریهـای سـتون فقـرات و انـدام تحتانـی، بدخي میهـا، روماتيسـم و سـاير بيماریهـای عفونـی، سيسـتميک، متابوليـک و عـدم سـابقه فعاليت ورزشـی بهعنـوان معيارهـای خـروج از مطالعـه بودنـد.
ابـزار پژوهـش: بهمنظـور ارزيابـی تعادل پويـا مطلوب هـر يک از آزمودنیها از تسـت نشسـتن تا ايسـتادن بر روی دسـتگاه صفحه نيـرو )نـروکام( )نسـخه6.11( اسـتفاده شـد. اين دسـتگاه دارای 4 مبـدل نيـروی متقارن اسـت و فشـار عمـودی کـه در وضعيت ايسـتاده توسـط شـخص بـر سـطح حمايتـی اعمـال میشـود را اندازهگيـری میکنـد. ايـن اطلاعـات فشـار عمـودی، بـرای اسـتنتاج مختصـات قدامی-خلفـی و داخلی-جانبـی مرکز فشـار اسـتفاده میشـود. همچنيـن، برای دسـتيابی و ذخيـره اطلاعات ،سيسـتم صفحـه نيـرو بـه يـک کامپيوتر متصـل میشـود )72(.
1268732128267

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:53 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:53 IRST on Tuesday October 17th 2017

1268732128267

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:53 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:53 IRST on Tuesday October 17th 2017

روش اجـرای تسـت: ايـن آزمـون مربـوط بـه بلند شـدن از روی نيمکـت يا تکي ـهگاه میباشـد. فرد ابتـدا روی نيمکت مینشـيند )نيمکـت متناسـب بـا قـد آزمودنیهـا تنظيم میشـود(، سـپس بـا شـنيدن صـدای دسـتگاه شـروع بـه برخاسـتن میکنـد و بهمـدت چنـد ثانيـه روی هـر دو پـا بهصـورت قائـم میايسـتد .اجـزاء کليـدی ايـن عمل شـامل شـيفت دادن مرکز ثقـل بدن به جلـو از وضعيـت اوليـه بـه مرکز سـطح اتـکا، صاف کـردن بدن و وضعيـت قائـم و نگـه داشـتن مرکـز ثقل بـدن در مرکز میباشـد )شـکل 1()82(. متغي رهايـی کـه در ايـن تسـت، توسـط دسـتگاه اندازهگيـری میشـود عبارتنـد از: 1( انتقـال وزن : مـدت زمـان مـورد نيـاز )برحسـب ثانيـه( بـرای انتقـال ارادی مرکـز ثقـل بـه طـرف جلـو کـه از وضعيـت نشسـته آغـاز شـده و با تحمـل وزن کامـل بـر روی هـر دوپـا پايان میيابد .2( شـاخص قيـام يا عمود ايسـتادن: بـه معنـی مقـدار نيرويـی کـه توسـط پاهـا در مرحله قيـام بـه صفحـه نيـرو وارد میشـود. اين نيـرو بهعنـوان درصدی از وزن بيمـار بيـان میشـود .3( سـرعت جابهجايـی يـا نوسـان مرکـز ثقـل: بـه معنی کنتـرل مرکز ثقـل بر روی سـطح حمايتی در طـول مرحلـه قيـام و 5 ثانيـه پس از آن که برحسـب درجه بر ثانيه بيـان میشـود)72(.



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید