4874425-50799

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌مقـاله‌پژوهشـی
فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 5، شماره 4، تابستان 1394
5292021-108020

مقايسه اثرات دکسمدتوميدين و رمي فنتانيل بر ميزان سرعت خروج
از ريکاوري در بيماران تحت جراحي فيوژن خلفي ستون فقرات
مه زاد علیمیان1، بهروز زمان2، محمودرضا محقق3، علیرضا خلدبرین4*، آرش پوربخشنده5، الهه کاظم توری6
استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، بیمارستان رسول اکرم )ص(
استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، بیمارستان هاشمینژاد
استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، بیمارستان فیروزگر
دستیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، بیمارستان رسول اکرم )ص(
629655129172

دستیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، بیمارستان حضرت فاطمه )س(
1927008

تاريخ‌دريافت:‌32/1/94تاريخ‌بازبینی:‌82/1/49‌تاريخ‌پذيرش:‌9/2/94چکیده
زمینـه‌و‌هـدف:‌دکسـمدتومیدین به‌عنوان یک آگونیسـت آلفا-2 با اثرسـمپاتولیتیک مرکزی، یک بیهـوش کننده قوی و ضددرد اسـت که می‌تواند سـبب پایـداری وضعیـت همودینامیک شـود ولـی با توجه به‌اثر ‌بیهـوش کنندگی آن امکان تاخیر در زمـان ریکاوری در تجویز انفوزیون آن ناشـناخته اسـت. هـدف از مطالعـه حاضـر بررسـی تجویـز وریـدی دکسـمدتومیدین بـر ریـکاوری بیمـاران تحـت جراحـی فیـوژن خلفـی سـتون فقرات اسـت.
مـواد‌و‌رو‌شهـا: در ایـن مطالعـه بیمـاران 40 بیمار به‌صـورت تصادفـي در دو گـروه رمي‌فنتانیـل)R( و دکسـمدتومیدین)D( قـرار گرفتند. جهت پـره مدیکاسـیون در گـروه رمي‌فنتانیـل 2 میکروگـرم بـر کیلوگـرم فنتانیـل و 1 میکروگـرم بـر کیلوگـرم رمي‌فنتانیـل ودر گروه دکسـمدتومیدین 2 میکروگـرم بـر کیلوگـرم فنتانیـل و 1/0 میکروگـرم بـر کیلوگـرم دکسـمدتومیدین طـي 10 دقیقـه قبل از القاي بیهوشـي تجویز شـد. پـس از القاي بیهوشـي در هـر دو گـروه بـا پروپوفـول به‌میـزان 2 میلی‌گـرم بـر کیلوگرم و سـیس آتراکوریـم به‌میـزان 2/0 میلی‌گرم بـر کیلوگرم، جهـت نگهداري بیهوشـي در گـروه رمي‌فنتانیـل از رمي‌فنتانیـل به‌میـزان 1/0 میکروگـرم بـر کیلوگـرم در دقیقـه ودر گـروه دکسـمدتومیدین از دکسـمدتومیدین به میـزان 1/0 میکروگـرم بـر کیلوگـرم در سـاعت همـراه با پروپوفـول ‌بهمیـزان 100 میکروگرم بر کیلوگرم در دقیقه و سـیس آتراکوریم اسـتفاده شـد .
ریـکاوري بیمـاران پـس از بیهوشـي بـا اسـتفاده از معیارهـاي آلـدرت در زمـان خروج لوله تراشـه و سـپس هـر 10 دقیقه تـا 30 دقیقه و تا رسـیدن بـه امتیـاز لازم جهـت ترخیص از ریکاوري بررسـي شـد.
يافت ‌ههـا: تفـاوت معنـي‌داري در متغیرهـاي همودینامیـک و رونـد تغییـرات نمـره معیـار آلـدرت بین دو گـروه وجود نداشـت. نمره آلـدرت در گروه رمي‌فنتانیـل بلافاصلـه پـس از ورود بـه ریـکاوري و 10 دقیقه بعـد از آن به‌صورت معنـي‌داري بیش از گروه دکسـمدتومیدین بـود) 05/0P>(. تاخیر معنـي‌داري در ریـکاوري بیمـاران گـروه D وجـود نداشـت. میزان مصرف داروي بیهوشـي و ضـد درد بعد از جراحـي در گروه دکسـمدتومیدین کمتر بـود ولي این تفـاوت معنـي‌دار نبود.
نتیجه‌گیـري: دکسـمدتومیدین در مقایسـه بـا رمي‌فنتانیـل سـبب پایداري وضعیـت همودینامیک بیمـاران تحت بیهوشـي عمومي بـدون تاخیر در زمـان ریـکاوري شـده و مي‌توانـد به‌عنـوان یـک گزینه مناسـب به‌جـاي اوپیوئیدها مطرح شـود.
واژه‌های‌کلیدی:‌معیار آلدرت، دکسمدتومیدین، وضعیت همودینامیک، ریکاوری، رمی‌فنتانیل

نويسنده‌مسئول:‌ علیرضا خلدبرین، استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، بیمارستان فیروز گر، تهران
[email protected] :ايمیل
مقدمه
ام روزه ان واع جراحيهاي س تون فق رات در اطفال و بزرگس الان انجــام ميشــود کــه بــا رونــدي رو بــه افزایــش چالشهــاي گوناگونــي بــراي متخصصیــن بیهوشــي ایجــاد نمودهاســت .بســیاري از بیمارانــي کــه در طــي 20 ســال گذشــته بهعلــت شــرایط بالینــي از انجــام جراحــي منــع ميشــدند امــروزه بــا توج ه ب ه پیش رفتهاي ح وزه بیهوش ي، جراح ي و مانیتورینگ بیمــاران بــه انجــام جراحيهــاي ســنگین توصیــه ميشــوند .اغل ب ای ن بیم اران قب ل از جراح ي مش کلات هم راه گوناگوني همچــون نارســایي شــدید قلبــي عروقــي و تنفســي داشــته و مدیریــت وضعیــت همودینامیــک ایشــان از چالشهــاي مهــم متخصصی ن بیهوش ي اس ت. جراح ي نی ز ب ا از دس ت رفت ن خ ون، بیهوش ي طولان ي و درد بع د از جراح ي س بب اس ترس مضاعــف بــر بیمــار و سیســتم قلبي-عروقــي ميشــود)1(.
پیش رفت در روشه اي مانیتورین گ عملک رد عصب ي بیم اران تحــت جراحيهــاي نورولــوژي از بــروز عــوارض نورولــوژي گوناگــون بعــد از عمــل کاستهاســت. اســتفاده از روشهــاي مناســب بیهوشــي و ریــکاوري مناســب بیمــاران گامــي مهــم و تاثی رگــذار در امــکان اســتفاده از ایــن روشهــاي نویــن مانیتورین گ اس ت)2(.
در ای ن بیم اران زم ان بی دار ش دن و خ روج از بیهوش ي، مدت اقامــت در ریــکاوري، عــوارض جانبــي مختلــف همچــون درد ،تهــوع و اســتفراغ و گیجــي و در کل رضای تمنــدي بیمــاران بســیار اهمیــت دارد زیــرا همگــي در ترخیــص ســری عتر و بازتوان ي بیم ار و ی ا ب روز ع وارض جراح ي همچ ون همات وم و شکســت جراحــي موثــر هســتند )2-6(.
داروهــاي گوناگونــي بــا هــدف بهبــود شــرایط بیهوشــي و ری کاوري بع د از آن در دس ترس ب وده و م ورد بررس ي ق رار گرفتهاســت. اســتفاده از انــواع اوپیوئیدهــا در کنــار داروهــاي بیهوشــي چــون پروپوفــل مرســوم ميباشــد ولــي بــا توجــه ب ه ع وارض گوناگ ون ای ن داروه ا همچ ون س رکوب تنفس ي ،هیپوکس ي و آپن ه ت لاش ب راي یافت ن گزی نهه اي بهت ر ادام ه دارد.
یکــي از داروهــاي مطــرح دکســمدتومیدین ميباشــد کــه ی ک آگونیس ت انتخاب ي آلف ا-2 آدرنوس پتور ب ا ویژگ ي ب الا ميباشــد)7(. ایــن دارو در اســتفاده بهعنــوان ادجوانــت در بیهوش ي عموم ي ب ا اث ر س مپاتولیتیک مرک زي، ب ه پای داري وضعیــت همودینامیــک بیمــار کمــک کــرده و اثــر بیهــوش کنندگــي قــوي و ضــد دردي دارد)8-01( کــه ســبب کاهــش می زان نی از ب ه اوپیوئیده ا و ع وارض ناش ي از آنه ا)11( و کاهش پاس خ اس ترس و بهب ود کیفی ت ری کاوري)21( ميش ود. قابلی ت بیه وش کنندگ ي دکس مدتومیدین منحصرب ه ف رد ميباش د و اخت لال ش ناختي خفیف ي ایج اد ميکن د ک ه س بب ارتب اط آس ان بی ن تی م پزش کي و بیم ار در بخ ش مراقبته اي وی ژه و مــوارد نیازمنــد مانیتورینــگ ميشــود)01(.
درد پ س از عم ل یک ي از ع وارض مه م جراحيه اي فی وژن خلف ي س تون فق رات ميباش د. از س وي دیگ ر ارزیاب ي پاس خ نورولــوژي ایــن بیمــاران پــس از جراحــي نیــز بســیار مهــم اســت. از ای ــنرو تمایــل بــه اســتفاده از دکســمدتومیدین در جراحيه اي نورول وژي رو ب ه افزای ش اس ت ول ي ب ا توج ه ب ه اث رات بیه وش کنندگ ي ای ن دارو مطالع ات کم ي ب ه بررس ي زم ان ری کاوري و تاخی ر احتمال ي در بی دار ش دن بیم ار پ س از انفوزیــون ایــن دارو پرداختهانــد. هــدف از مطالعــه حاضــر مقایس ه اث رات دکس مدتومیدین و پروپوف ول ب ا رميفنتانی ل و پروپوف ول در می زان س رعت ری کاوري براس اس معی ار آل درت در بیم اران کاندی د جراح ي فی وژن خلف ي س تون فق رات ب ود .
مواد‌و‌رو‌شها
در ایـن کارآزمایـي بالینی دوسـو کور که در بیمارسـتان حضرت رسـول اکـرم بـر 40 بیمـار کاندید جراحـي الکتیو فیـوژن خلفي سـتون فقـرات انجـام شـد، پـس از اخـذ مجـوز از کمیتـه اخلاق دانشـگاه علـوم پزشـکي ایـران و تکمیـل رضای تنامـه آگاهانـه شـرکت در مطالعـه بیمـاران براسـاس معیارهـاي مورد نظـر وارد مطالعـه شـدند. نمونهگیـري بهصـورت غیرتصادفـی سـاده بـوده و تـا تکمیـل حجـم نمونـه از میـان مراجعیـن واجد شـرایط طي سـالهاي 93-92 ادامـه یافـت. سـپس نمونههـا بـا اسـتفاده از جـدول اعـداد تصادفـي بـه دو گـروه مشـابه دکسـمدتومیدین )دکسـمدتومیدین، شـرکت دارویـی ابوریحـان، ایـران( و رميفنتانیـل ) رميفنتانیـل، شـرکت دارویـی ابوریحـان، ایـران( )هـر گـروه 20 نفـر( تقسـیم شـدند.
معیارهـای ورود به مطالعـه شـامل: سـن 65-18 سـال ، طبقهبنـدی انجمن بیهوشـی امریـکا 1و2، بیمـار کاندید جراحی فیـوژن خلفـی سـتون فقـرات از 2 سـطح تـا 5 سـطح و تکمیل رضایتنامـه آگاهانـه شـرکت در مطالعـه بـود. بیمـاران نیازمنـد جراحـي اورژانـس، بیمـاران بـا سـابقه جراحـي سـتون فقـرات ،سـابقه مصـرف مـواد مخـدر، سـوء مصرف مـواد دارویـي یـا وابسـتگي بـه الکل، سـابقه بی ماريهـاي عصبي، نوروماسـکولار و یـا روانپزشـکي ) بهخصوص سـابقه تشـنج یا صرع(، سـابقه ابتلاء بـه بی ماريهـاي ریـوي و قلبـي عروقـي، مصـرف طولانـي مدت و مزمـن مسـکن از جملـه مهـار کننده هاي سـیکلو اکسـیژناز2، بیمـاران دچـار حـوادث غیرقابـل پی شبینـي ماننـد خونریـزي شـدید نیـز از مطالعـه خـارج شـدند.
پروت کل مانیتورین گ و بیهوش ي کلی ه بیم اران در ات اق عم ل مش ابه ب ود به طوریک ه پ س از وص ل ب ه دس تگاه مانیتورینگ فشــار خــون غیــر تهاجمــی و پالــس اکســيمتري وضعیــت همودینامی ک بیم اران ثب ت ش د. هم ه بیم اران 5 می ليلیت ر ب ر کیلوگ رم وزن ب دن مای ع کریس تالوئید )از محل ول رینگ ر لاکتــات( دریافــت نمودنــد. جهــت القــاء بیهوشــي در همــه بیم اران 2 می ليگ رم ب ر کیلوگ رم وزن ب دن پروپوف ول و 2/0 می ليگ رم ب ر کیلوگ رم وزن ب دن س یس آتراکوری وم )س اخت شــرکت جوکســیو، کشــور چیــن( تجویــز شــد. و بیمــاران بهص ورت تصادف ي در دو گ روه دکس مدتومیدی ن پروپوف ول و گــروه رميفنتانی لپروپوفــول قــرار گرفتنــد .
بیمــاران گــروه دکســمدتومیدین، دکســمدتومیدی نپروپوفول )ش رکت ب راون آلم ان( ب راي ش روع بیهوش ي 2 میکروگ رم ب ر کیلوگ رم وزن ب دن فنتانی ل و 1/0 میکروگ رم ب ر کیلوگ رم وزن ب دن دکس مدتومیدین ط ي 10 دقیق ه دریاف ت کردن د .داروهــاي نگهدارنــده بیهوشــي شــامل انفوزیــون پروپوفــول 100 میکروگ رم ب ر کیلوگ رم وزن ب دن در دقیق ه و انفوزی ون دکســمدتومیدین 1/0 میکروگــرم بــر کیلوگــرم وزن بــدن در س اعت ب ود .
بیمـاران گـروه رميفنتانیـل، رميفنتانی لپروپوفـول 2 میکروگرم بـر کیلوگـرم وزن بـدن فنتانیـل و 1 میکروگرم بـر کیلوگرم وزن بـدن رميفنتانیـل بـراي شـروع بیهوشـي بهصـورت بولـوس دریافـت کردنـد. داروهـاي نگهدارنـده بیهوشـي شـامل انفوزیون پروپوفـول 100 میکروگـرم بـر کیلوگـرم وزن بـدن در دقیقـه و انفوزیـون رميفنتانیـل 1/0 میکروگـرم بر کیلوگـرم وزن بدن در دقیقـه بود. در همه بیماران از سـیس آتراکوریـوم به میزان 30/.
میلیگرم بر کیلوگرم جهت حفظ شـلي عضلاني اسـتفاده گردید .در صــورت افزایــش فشــارخون بیــش از 20% میــزان پایــه در ه ر دو گ روه، دوز پروپوف ول 20 میکروگ رم ب ر کیلوگ رم وزن بــدن در دقیقــه افزایــش داده شــد و در صــورت عــدم کنت رل فش ارخون بیم ار در گ روه دکس مدتومیدین پروپوفول ،دوز دکس مدتومیدین 1/0 میکروگ رم ب ر کیلوگ رم وزن ب دن در ســاعت تــا ســقف 4/0 و در گــروه رميفنتانی لپروپوفــول ، رميفنتانی ل 1/0 میکروگ رم ب ر کیلوگ رم وزن ب دن ت ا س قف 5/0 میکروگ رم ب ر کیلوگ رم وزن ب دن در دقیق ه افزای ش داده ش د. در م واردي ک ه همچن ان فش ارخون ب الا ب ود از انفوزیون نیتروگلیســیرین بهمیــزان 5 میکروگــرم در دقیقــه اســتفاده ش د. در ص ورت اف ت فش ار خ ون نی ز به می زان بی ش از 02 درص د پای ه ابت دا بههم ان می زان از دوز پروپوف ول کاس ته و در ص ورت نی از دوز دکس مدتومیدین ی ا رميفنتانی ل را در دو گ روه ب ا هم ان پروت کل کاه ش دادی م .
پروتــکل قطــع داروهــا در هــر دو گــروه بهصــورت قطــع رميفنتانیــل و دکســمدتومیدین 20 دقیقــه قبــل از بیــدار کــردن بیمــار و تجویــز 1 گــرم آپوتــل و کاهــش پروپوفــول بهآرام ي و قط ع در 5 دقیق ه آخ ر ب ود. مایعـات م ورد نی از نی ز براس اس چ ارت تنظی م ش ده ب ه بیم ار تجوی ز گردی د.
پـس از پایـان جراحـي در مراحـل خـارج کـردن لولـه تراشـه )اکستوباسـیون(، بلافاصلـه پـس از ورود بـه ریـکاوري ،01،
20 و 30 دقیقـه پـس از ورود بـه ریـکاوري معیارهـاي آلـدرت اندازهگیـري شـد و سـنجش تـا زمـان رسـیدن بـه امتیـاز 9 بـه فواصـل هـر 10 دقیقـه ادامه یافته و ثبت شـد. در صـورت وجودمقیـاس دیـداری درد بالاتـر از 3)مقیاس دیـداری درد از 0-01( در ریـکاوري ،5/0 می ليگـرم بـر کیلوگـرم وزن از پتدیـن تجویـز شـد. سیسـتم نمرهدهي آلدرت شـامل 5 آیتـم: فعالیـت اندامها ،کیفیـت تنفسـي، سـطح هوشـیاري، فشـارخون سیسـتمیک و میـزان اشـباع اکسـیژن خون شـریاني ميباشـد کـه در جدول 1 نشـان داده شدهاسـت.
بیمـار و پرسـتار آمـوزش دیـده مسـئول ثبـت دادههـاي بیماران
جدول‌1:‌نحوه‌نمره‌دهي‌در‌معیار‌آلدرت*‌
نمره توصیف‌وضعیت‌بیمار پارامتر
2 حرکت هر چهار اندام به صورت اختیاري / با دستور میزان‌فعالیت
1 حرکت دو اندام 0 ناتواني در حرکت دادن اندام ها 2 تنفس عمیق و امکان سرفه کردن بهراحتي وضعیت‌تنفسي
1 دیس پنه، تنفس کم عمق، محدودیت تنفس 0 آپنه 2 بیش از 20 میل یمتر جیوه بالاتر از وضعیت قبل از بیهوشي گردش‌خون‌)فشار‌خون(
1 بیش از 50-20 میل یمتر جیوه بالاتر از وضعیت قبل از بیهوشي 0 بیش از 50 میل یمتر جیوه بالاتر از وضعیت قبل از بیهوشي 2 کاملا هوشیار و بیدار سطح‌هوشیاري
1 بیدار شدن با صدا کردن بیمار 0 عدم پاسخ 2 بیش از 90 در تنفس هواي اتاق میزان‌اشباع‌اکسیژن‌خون)پالس‌اکسي‌متري(
1 نیاز به دریافت اکسیژن کمکي جهت حفظ اشباع، بیش از 09 % 0 کمتر از 90% با دریافت اکسیژن کمکي *حداکثر نمره 10 بوده و جهت ترخیص نمره بیش از 9 لازم است.
از نـوع گروهبنـدي و داروي مصرفـي مطلـع نبـوده و کورسـازي انجـام شـده بود.
کلیــه اطلاعــات دموگرافیــک مــورد نظــر و دادههــاي بالینــي بیمــاران و میــزان پروپوفــول مصرفــي در فرمهــاي پیــش س اخته وارد و ب ا اس تفاده از نرماف زار آم اري SPSS ویرای ش 19 بیــن دو گــروه مقایســه شــد. بهجهــت تجزیــه و تحلیــل اطلاع ات، میانگی ن و انح راف معی ار دادهه اي کم ي )نظی ر ســن، فشــار خــون سیســتولي، دیاســتولي و نمــره آلــدرت( و فراوانــي دادههــاي کیفــي )نظیــر جنــس( محاســبه گردیــد .مقایســه میانگیــن متغیرهــاي کمــي بیــن گروههــا توســط آزمــون تــی، آزمــون تــی جفــت شــده، آزمــون مــن ویتنــی و انــدازه گیریهــای مکــرر آنــوا و متغیرهــاي کیفــي توســط مرب ع کاي ص ورت پذیرف ت. س طح معن يداري نی ز 05/0p> در نظ ر گرفت ه ش د .
يافت ‌هها
اطلاعـات دموگرافیـک و دادههـاي بالینـي پایه بیمـاران دو گروه مقایسـه شـد که تفـاوت آمـاري معنـيداري بین دو گـروه وجود نداشـت و دو گـروه مشـابه بودند )جدول2(. میـزان کل پروپوفول مصرفـي حیـن عمـل در گـروه دکسـمدتومیدین 5/9±120/7 و در گـروه رميفنتانیـل 5/16±125/3 می ليلیتـر بـود کـه از نظـر
جدول‌2:‌‌مقايسه‌اطلاعات‌دموگرافیک‌و‌پايه‌در‌بیماران‌دو‌گروه‌مورد‌بررسي
گروه‌رمیفنتانیل گروه‌دکسمدتومیدين متغیرهاي‌مورد‌بررسي
34/5±8/0 44/1±7/3 سن‌)سال(
)%70( 14 )%30( 6 )%80( 16 )%20( 4 جنس‌:‌مرد
‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌زن
3/0±0/3 3/5±0/3 مدت‌بیهوشي‌)ساعت(
110/1±29/8 123/7±6/9 فشارخون‌سیستول‌)میلی‌متر(‌جیوه(
80/0±13/8 78/7±5/5 فشار‌خون‌دياستول‌)میلیمتر‌جیوه(
96/7±5/1 97/7±0/5 میزان‌اشباع‌اکسیژن‌در‌شروع‌عمل‌)%(
125/3±16/5 120/7±9/5 میزان‌پروپوفول‌مصرفي‌حین‌عمل‌)میلی‌لیتر(
آمـاري تفـاوت معنيداري نشـان نـداد) 792/0=p(.
بیم اران در زم ان خ روج لول ه تراش ه، بلافاصل ه بع د از ورود ب ه ری کاوري و دقای ق 10، 20 و 30 ری کاوري توس ط ی ک پرس تار آم وزش دی ده ارزیاب ي ش ده و نم رات معی ار آل درت براي ایش ان ثب ت و بی ن دو گ روه مقایس ه ش د ک ه نتای ج آن در ج دول 3 گــزارش شدهاســت.
نم ره آلدری ت در گ روه رميفنتانی ل بلافاصل ه پ س از ورود ب ه ریــکاوري و 10 دقیقــه بعــد از آن بهصــورت معنــیداري بیــش از گـروه دکس مدتومیدین بودهاس ت) <P0.05( و در کل تاخی ر معن یداري در ری کاوري بیم اران گ روه دکس مدتومیدین وج ود نداش ت.
سـیر تغییـرات نمـره آلـدرت بیمـاران دو گـروه نیز در نمـودار 1 آمـده اسـت کـه در کل تفـاوت معنـيداري بیـن دو گـروه وجود نداشته اسـت)845/0=p(.
تعـداد بیماراني که در ریکاوري درخواسـت مسـکن نمـوده و نیاز بـه مخـدر داشـتهاند نیـز در دو گـروه ثبـت شـد. در کل 5 بیمار از گـروه رميفنتانیـل و 3 بیمـار از گـروه دکسـمدتومیدین نیـاز
* از نظرآماري معنيدار
بـه پتدیـن داشـتند کـه بین دو گـروه تفـاوت آمـاري معنيداري نداشـت) 123/0=p(. میـزان مصـرف دارويهـاي بیهوشـي و ضد درد بعـد از جراحـي، در گـروه دکسـمدتومیدین کمتـر بـود ولي داراي تفـاوت معنـیدار نبودهاسـت .
هیـچ عارضـه دارویـی از جملـه اختـلال همودینامیـک واضـح ،دپرسـیون تنفسـی و یـا دلیریوم در هیـچ یک از گروههـای مورد بررسـی دیده نشـد.
بحث
نتایــج ایــن کار آزمایــي بالینــي نشــان داد انفوزیــون
جدول‌3:‌مقايسه‌نمرات‌بیماران‌دو‌گروه‌براساس‌معیار‌آلدرت‌در‌‌زمانهاي‌مورد‌بررسي
ارزش‌پی نمره‌آلدرت میزان‌اشباع‌
اکسیژن‌خون‌ سطح‌
هوشیاري فشار‌خون وضعیت‌تنفسي میزان‌فعالیت گروه‌مورد‌بررسي متغیرهاي‌مورد‌بررسي
0/209 8/1±0/8 2/0±0 1/0±0 2/0±0 1/5±0/5 1/7±0/5 دکسمدتومیدین پس‌از‌خروج‌لولهتراشه
8/2±0/9 1/9±0/4 1/0±0/2 2/0±0 1/3±0/5 1/9±0/4 رم یفنتانیل *0/009 8/7±0/5 2/0±0 *1/0±0 2/0±0 1/9±0/4 1/9±0/4 دکسمدتومیدین بلافاصله‌پس‌از‌ورود‌به‌ريکاوري
9/3±0/7 1/9±0/2 1/5±0/5 2/0±0 1/9±0/4 2/0±0 رم یفنتانیل *0/024 9/5±0/5 2/0±0 *1/5±0/5 2/0±0 2/0±0 2/0±0 دکسمدتومیدین دقیقه‌01‌ورود‌به‌ريکاوري
9/8±0/4 2/0±0 1/8±0/4 2/0±0 2/0±0 2/0±0 رم یفنتانیل 0/149 9/9±0/4 2/0±0 1/9±0/4 2/0±0 2/0±0 2/0±0 دکسمدتومیدین دقیقه‌02‌ورود‌به‌ريکاوري
10/0±0 2/0±0 2/0±0 2/0±0 2/0±0 2/0±0 رم یفنتانیل 1/0 10/0±0 2/0±0 2/0±0 2/0±0 2/0±0 2/0±0 دکسمدتومیدین دقیقه‌03‌ورود
به‌ريکاوري
10/0±0 2/0±0 2/0±0 2/0±0 2/0±0 2/0±0 رم یفنتانیل دکســمدتومیدین بــا ایجــاد بــي دردي مناســب و کاهــش نی از ب ه اوپیوئی د، ش رایط ری کاوري مش ابه و قاب ل مقایس ه بــا رميفنتانیــل داشــته و اثــرات فارماکولوژِیــک ایــن دارو بهعن وان ی ک بیه وش کنن ده س بب افزای ش زم ان ری کاوري نشدهاســت. تفــاوت آمــاري معنــيداري نیــز در شــرایط همودینامی ک و تنفس ي بیم اران در دو گ روه دکس مدتومیدین و رميفنتانیــل وجــود نداشــت.
دکسـمدتومیدین بهعنـوان یـک آلفـا-2 آگونیسـت انتخابي ،یک سـمپاتولیتیک مرکـزي بـا قابلیـت قابـل ملاحظـه در پایـداري همودینامیـک اسـت)31( و بهصـورت وابسـته به دوز سـبب کاهش ضربـان قلـب و فشـار خـون ميشـود)41(. در مطالعـه تانسـکانن و همکارانـش نشـان دادند که انفوزیـون دکسـمدتومیدین بهمیزان 4/0 میکروگـرم در کیلوگـرم در سـاعت سـبب پایـداري ضربـان قلـب و فشـارخون در مقایسـه بـا پلاسـبو ميشـود)41(. کاهـش تعـداد ضربـان قلـب و فشـارخون در مطالعـه فلـد و همکارانـش کـه بـه مقایسـه دکسـمدتومیدین و فنتانیـل در جراحـي چاقـي پرداختهانـد نشـان داده شدهاسـت)51(.
در مطالعـات دیگـري نیز پایداري همودینامیـک حین خروج لوله تراشـه در بیمـاران تحت جراحي با دکسـمدتومیدین نشـان داده شده است)61(.

نمودار1:‌سیر تغیرات نمره معیار آلدرت در زمانهاي مورد بررسي در دو گروه رميفنتانیل و دکسمدتومیدین
مطالعــه مشــابهي در ســال 2012 منتشــر شدهاســت کــه بــه مقایســه دکســمدتومیدین و فنتانیــل پرداختــه، در مطالعــه مذک ور پات ل و همکاران ش نش ان دادن د ک ه دکس مدتومیدین بــا دوز 1 میکروگــرم بــر کیلوگــرم طــي 10 دقیقــه قبــل از ش روع بیهوش ي و انفوزی ون 2/0-8/0 میکروگ رم ب ر کیلوگ رم آن در مقایســه بــا فنتانیــل ســبب کاهــش معنــيدار ضربــان قل ب و فش ارخون سیس تولي و دیاس تولي ميش ود)71( ک ه ب ا مطالع ه ل ی و همکاران ش مش ابه اس ت )71(. در مطالع ه حاض ر دادهه ا براس اس معی ار آل درت دس تهبندي ش دهاند و تف اوت معن يداري در آیت م تع داد ضربان قلب، فش ارخون سیس تمیک و میــزان اشــباع اکســیژن بیــن دو گــروه دکســمدتومیدین و رميفنتانیــل وجــود نداشــت.
بلافاصلـه پـس از ورود بـه ریـکاوري و 10 دقیقـه پـس از آن وضعیـت هوشـیاري و نمـره آلـدرت بهطـور معنـيداري در گروه رميفنتانیـل بالاتـر بـود ولي در سـنجشهاي بعـدي تفاوتي بین دو گـروه وجود نداشـت که بـا مطالعه لـی و همکارانش همخواني داشـت)71(. عليرغـم ختم اثرات رميفنتانیل با سـرعت بیشـتري در طـي 10 دقی قهي اول نسـبت به گروه دکسـمدتومیدین، طول مـدت زمانـي که بیمـاران بهطور معمـول در ریـکاوري تحت نظر قـرار ميگیرنـد و سـپس بـه بخـش اعـزام ميگردنـد در ایـن دو گروه تفاوتي نداشـته اسـت .
میـزان نیـاز بـه پروپوفل نیـز در گـروه دکسـمدتومیدین کمتر از گـروه رميفنتانیـل بـود ولـي تفـاوت معنـيداري وجود نداشـت .در مطالعـه نونیمـا و همـکارن و مطالعـه گاپتـا و همکاران نشـان داده شدهاسـت که تجویز دکسـمدتومیدین سـبب کاهـش نیاز به داروي نگهدارنـده بیهوشـي و ضـد درد اوپیوئیدي پـس از جراحي شده است)81-12(.
بـا توجـه به اثـرات هوش بري و ضـد دردي توام دکسـمدتومیدین ،ایـن اثـرات قابـل توجیـه ميباشـد. عليرغـم نمـره بالاتـر در معی ارهـاي تنفسـي اشـباع اکسـیژن شـریاني و کیفیـت تنفس در گـروه دکسـمدتومیدین، امـا ایـن تفـاوت معنـیدار نبودهاسـت که در سـایر مطالعـات ماننـد مطالعهي آقـاي کیم و همـکاران نیز این اثـرات دیـده شدهاسـت که ميشـود علت ایـن امر را تاثیر سیسـتم مخدرهـا بـر روي مرکـز تنفـس و دپرسـیون ناشـي از آن را علـت تفـاوت بیـن دو گـروه دکسـمدتومیدین و رميفنتانیـل دانسـت .
نتیجه‌گیري
بـا توجـه بـه ایـن کـه اثـرات دو داروي دکسـمدتومیدین و رميفنتانیـل در ریـکاوري بیمـاران تحـت عمـل جراحـي فیوژن خلفـي سـتون فقـرات تفـاوت معنـیداري نـدارد، لذا اسـتفاده از دارویـي ماننـد دکسـمدتومیدین بهعنـوان داروي جایگزین جهت اداره بیهوشـي ایـن بیمـاران ميتوانـد کاربـرد مناسـبي داشـته باشـد. خصوصـا ایـن کـه فراهـم نمـودن ثبـات همودینامیـک و تنفسـي و عـدم بـروز عـوارض قابل توجه بـر ریکاوري بیمـاران از فاکتورهـاي مهـم و با ارزش جهت اسـتفاده از ایـن دارو براي این گونـه اعمـال ميباشـد.
عليرغـم معنـيدار نبودن بیـن دو گـروه بیمـاران دری افت کنندهي دکسـمدتومیدین و رميفنتانیـل، بهطـور کلـي دکسـمدتومیدین موجـب مصرف دارويهاي بیهوشـي کمتر، کیفیت بهتـر ریکاوري ،کاهـش نیـاز به مصـرف دارويهاي ضـد درد در ریـکاوري و کاهش مـدت اقامـت در ریکاوري ميشـود.
تقدير‌و‌تشکر
محققین از کلیه پرسـنل اتاق عمل بیمارسـتان رسول اکرم)ص( ،بیمـاران شـرکتکننده در مطالعـه و آقـای دکتر مجید گلسـتانی عراقـی کمال تشـکر را دارند.
TJ. Sedative, amnestic, and analgesic properties of small-dose dexmedetomidine infusions. Anesth Analg. 2000; 90(5):699–705.
Blaudszun G, Lysakowski C, Elia N, Tramer MR. Effect of perioperative systemic alpha2 agonists on postoperative morphine consumption and pain intensity: systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Anesthesiology. 2012; 116(4): 1312–22
Bekker A, Haile M, Kline R, Didehvar S, Babu R, Martiniuk F, Urban M. The effect of intraoperative infusion of dexmedetomidine on the quality of recovery after major spinal surgery. J Neurosurg Anesthesiol. 2013; 25(1):16-24.
Wijeysundera DN, Naik JS, Beattie WS. Alpha-2 adrenergic agonists to prevent perioperative cardiovascular complications: A meta-analysis. Am J Med. 2003; 114(4):742–52.
Tanskanen PE, Kyttä JV, Randell TT, Aantaa RE. Dexmedetomidine as an anaesthetic adjuvant in patients undergoing intracranial tumour surgery: Adouble-blind, randomized and placebo-controlled study. Br J Anaesth. 2006; 97(4):658–65.
Talke P, Chen R, Thomas B, Aggarwal A, Gottlieb A, Thorborg P, et al. The hemodynamic and adrenergic effects of perioperative dexmedetomidine infusion after vascular surgery. Anesth Analg. 2000; 90(5):834–9.
Patel CR, Engineer SR, Shah BJ, Madhu S. Effect of intravenous infusion of dexmedetomidine on perioperative haemodynamic changes and postoperative recovery: A study with entropy analysis. Indian J Anaesth. 2012; 56(6):542-6.
Lee JH, Kim H, Kim HT, Kim MH, Cho K, Lim SH, et al. Comparison of dexmedetomidine and remifentanil for attenuation of hemodynamic responses to laryngoscopy and tracheal intubation.
References
Raw DA, Beattie JK, Hunter JM. Anaesthesia for spinal surgery in adults. Br J Anaesth. 2003; 91(6):886-904.
Wu CL, Rowlingson AJ, Partin AW, Kalish MA, Courpas GE, Walsh PC, et al.. Correlation of postoperative pain to quality of recovery in the immediate postoperative period. Reg Anesth Pain Med. 2005;30 (6): 516–22
Herrera FJ, Wong J, Chung F. A systematic review of postoperative recovery outcomes measurements after ambulatory surgery. Anesth Analg. 2007; 105(1): 63–9
Kluivers KB, Riphagen I, Vierhout ME, Bro¨lmann HAM, De Vet HCW. Systematic review on recovery specific quality-of-life instruments. Surgery 2008;143(2): 206–15
Fanuele J, Birkmeyer N, Abdu W, Tosteson T, Weinstein J: The impact of spinal problems on the health status of patients: Have we underestimated the effect? Spine (Phila Pa 1976). 2000; 25(12):1509–14
Hutchinson P, Laing R, Waran V, Hutchinson E, Hollingworth W. Assessing outcome in lumbar disc surgery using patient completed measures. Br J Neurosurg. 2000;14(3):195–9
Savola JM, Ruskoaho H, Puurunen J, Salonen JS, Kärki NT. Evidence for medetomidine as a selective and potent agonist at alpha 2-adrenoreceptors. J Auton Pharmacol. 1986; 6(3):275–84.
Gurbet A, Basagan-Mogol E, Turker G, Ugun F, Kaya FN, Ozcan B. Intraoperative infusion of dexmedetomidine reduces perioperative analgesic requirements. Can J Anaesth. 2006;53(5):646–52.
Ebert TJ, Hall JE, Barney JA, Uhrich TD, Colinco MD. The effects of increasing plasma concentrations of dexmedetomidine in humans. Anesthesiology. .49–283:)6(39 ;0002
Hall JE, Uhrich TD, Barney JA, Arain SR, Ebert Korean J Anesthesiol. 2012; 63(2):124-9.
Ngwenyama NE, Anderson J, Hoernschemeyer DG, Tobias JD. Effects of dexmedetomidine on propofol and remifentanil infusion rates during total intravenous anesthesia for spine surgery in adolescents. Paediatr Anaesth. 2008; 18(12):1190-5.
Bulow NM, Barbosa NV, Rocha JB. Opioid consumption in total intravenous anesthesia is reduced with dexmedetomidine: a comparative study with remifentanil in gynecologic videolaparoscopic surgery. J Clin Anesth. 2007; 19(4):280-5.
Turgut N, Turkmen A, Gökkaya S, Altan A, Hatiboglu MA. Dexmedetomidine-based versus fentanyl-based total intravenous anesthesia for lumbar laminectomy. Minerva Anestesiol. 2008; 74(9):469-74.
Gupta N, Rath GP, Prabhakar H, Dash HH. Effect of intraoperative dexmedetomidine on postoperative recovery profile of children undergoing surgery for spinal dysraphism. J Neurosurg Anesthesiol. 2013; .8-172:)3(52
Comparing the effect of dexmedetomidine and remifentanil on recovery time of patients undergoing posterior spinal fusion surgery.
Mahzad Alimyan1, Behrooz Zaman2, Mohammad Reza Mohaghegh3, Ali Reza Kholdebarin*4, Arash Pourbakhshandeh5, Elahe Kazemtori6
Assistant professor of Anesthesiology, Iran University of Medical Sciences, Rasoul e Akram hospital.
Assistant professor of Anesthesiology, Iran University of Medical Sciences, Fatemeh hospital.
Assistant professor of Anesthesiology, Iran University of Medical Sciences, Hashemi Nejad hospital.
Assistant professor of Anesthesiology, Iran University of Medical Sciences, Firoozgar hospital.
Resident of anesthesiology, Iran University of Medical Sciences, Rasoul e Akram hospital.
Resident of anesthesiology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences.
ABstRACt

Aim and Background: The alpha-2 agonist dexmedetomidine, a potent sedative and analgesic by its central sympatholytic action, promotes hemodynamic stability. However it is unknown whether the recovery from anesthesia would be delayed with continuous infusion of dexmedetomidine because of its sedative effect. The aim of present study is to assess the effect of intravenous dexmedetomidine on postoperative recovery in elective posterior spinal fusion surgery.
00Summer
2015, Vol 5, NO 4
31

Summer

2015, Vol 5, NO 4



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید