فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 5، شماره 3، بهار 1394
529216115610

مقایسه بی دردی بلوک بین دندهای بههمراه تزریق مداوم مورفین وریدی با تزریق مداوم مورفین وریدی به تنهایی در کاهش درد بعد از عمل در جراحی کله سیستکتومی باز
سید حسن کرباسی1، پویا درخشان1*، سید امیر کاظم وجدان2، محمود حسینزاده ملکی3، طاهره خزایی4
استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیمارستان امام رضا
استادیار جراحی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیمارستان امام رضا
استادیار جراحی، فوق تخصص جراحی قلب، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیمارستان امام رضا
مربی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیمارستان امام رضا
15818006

تاریخ دریافت: 03/9/39 تاریخ بازبینی: 02/01/39 تاریخ پذیرش: 27/01/93
چکیده
زمینـه و هـدف: عمل جراحی کله سیسـتکتومی باز عوارض بسـیاری از جمله عوارض تنفسـی و پاسـخهای استرسـی بهعلت درد بعد از عمـل دارد. هدف مـا از ایـن مطالعـه مقایسـه دو روش بـی دردی پـس از عمـل با بلوک بیـن دندهای بههمـراه تزریق مـداوم مورفین وریدی بـا تزریق مـداوم مورفین وریدی بهتنهایـی بـرای کنترل درد بعـد از عمل بود.
0899951پژوهشـی

مقـاله
8

پژوهشـی

مقـاله

8

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:33 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:33 IRST on Tuesday October 17th 2017

مـواد و روشهـا: در ایـن مطالعـه 100 بیمار کاندید کله سیسـتکتومی با برش کوخر وارد شـدند. بیماران بهصـورت تصادفی در دو گروه 50 نفره تقسـیم شـدند. کـه در گـروه مداخلـه، بلـوک بیـن دندهای بـا بوپی واکاییـن 25/0 میلیگرم بـه ازای هر کلیوگـرم وزن بیمار که به غلظت 25/0% رسـانده شـد بود در انتهـای عمـل جراحـی در فضاهـای بین دندهای شـش تا ده انجام شـد وسـپس انفوزیون مورفیـن بهمقدار 5/0 میلیگـرم بهازای هر کیلوگـرم وزن بیمار کـه در 100 میلیلیتـر نرمـال سـالین رقیـق شـده بـود با سـرعت 5 میلیلیتر در سـاعت شـروع شـد و در گـروه کنترل نیـز انفوزیـون مورفین بـا دوز 5/0 میلیگـرم بـه ازای هـر کیلـو گـرم وزن بیمارکـه در 100 میلیلیتر نرمال سـالین رقیق شـده بود با سـرعت 5 میلیلیتر در سـاعت آغاز شـد. وقتی بیماران بـه ریـکاوری منتقـل شـدند شـدت درد بـا توجه به پاسـخ بیماران در دقیقه 30 و سـپس سـاعتهای 6 و 12 و 18 و24 بعد از عمل توسـط معیـار ارزیابی درد بـا خـط کشـی کـه از صفر تا صد میلیمتر داشـت سـنجیده شـد و در فـرم مخصوص آن ثبـت گردید.
یافتههـا: در ایـن مطالعـه متوجـه شـدیم بیمـاران در گروه بلوک بیـن درد کمتری در زمانهـای دقیقه 30 و سـاعتهای 6 و 12 و 18 در مقایسـه با گروه کنترل داشـتند ولی شـدت درد در سـاعت 24 تفاوت معنیداری در دو گروه نداشـت.
نتیجهگیـری: بلـوک بیـن دنـدهای بههمـراه تزریق مـداوم مورفیـن وریدی در کنتـرل درد پـس از جراحی کله سیسـتکتومی بـاز موثرتر از تزریـق مداوم داخـل وریـدی مورفین بهتنهایی اسـت .
واژههای کلیدی: بلوک بین دندهای، درد، مورفین، کله سیستکتومی باز .
مقدمه میتوانــد باعــث افزایــش عــوارض و مــرگ و میــر و همچنیــن
درد یک ی از ع وارض قاب ل پیش گیری در اعم ال جراح ی اس ت افزایــش هزینههــا و باعــث کاهــش کیفیــت زندگــی گــردد .ول ی معم ولاً درم ان آن کاف ی نیس ت. درد بهط ور غیرمس تقیم تســکین درد بهعنــوان یــك چالــش پــس از اعمــال جراحــی

نویسنده مسئول: پویا درخشان استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیمارستان امام رضا، خیابان طالقانی، بیرجندایمیل: [email protected]
محســوب میشــود کــه بــه تک نیكهــای ضــد درد بــا حداقــل ع وارض جانب ی و ب ا بیش ترین س طح ایمن ی ب رای بیم ار نی از دارد.)1-5(
در ح ال حاض ر درم ان درد پ س از عم ل بی ش از پی ش م ورد توج ه ق رار گرفت ه اس ت. برخ ی مطالعات ش یوع درد پ س از عمل را بس یار ب الا گ زارش ک ردهان د. درد ش دید ن ه تنه ا باع ث رن ج و ناراحت ی بیم ار میگ ردد بلک ه از بازگش ت وی ب ه فعالی ت روزمره جلوگی ری مینمای د ک ه خ ود ی ك عام ل اجتماع ی- اقتص ادی مه م اس ت.)6-11(
علیرغــم پیشــرفتهای فراوانــی کــه در بیهوشــی، جراحــی و مراقبته ای پ س از عم ل ب ه وج ود آم ده در بس یاری از م وارد بــا عوارضــی مثــل عفونــت، ترومبوآمبولیهــای قلبی-ریــوی ،اخت الات مغ زی، ته وع و اس تفراغ و فل ج گوارش ی و دوره نقاهت طولان ی ک ه ارتب اط مس تقیم ب ا درد پ س از عم ل بیم ار دارد مواجـه هس تیم.)21،8-61(
ع اوه ب ر تغییرات ی ک ه در عملک رد ارگانه ا در جراح ی ایج اد میشــود، پاســخ بــدن بــه جراحــت بهصــورت تغییراتــی در سیســتمهای عصبــی، آندوکریــن و متابولیــك بــروز مینمایــد .ایــن تغییــرات بهشــکل افزایــش در ترشــح هورمونهــای کاتابولیــك ،کاهــش ترشــح یــا کاهــش اثــر هورمونهــای آنابولی ك و افزای ش متابولیس م میباش د. همچنی ن افزای ش کار قل ب بهواس طه فعالی ت اتون وم، اخت ال عملک رد ری وی، تغیی ر در سیس تم انعقادی–فیبرینولیتی ك) ک ه تمای ل ب ه انعق اد زی اد میش ود(، از بی ن رفت ن باف ت عضان ی و س رکوب ایمن ی در اعم ال جراح ی رخ میده د ک ه ای ن ع وارض نی ز ب ا درد پ س از عم ل مرتب ط هس تند)71-12(.
بیهوش ی عموم ی اث ر چندان ی در پاس خ به اس ترس ن دارد بهجز در م واردی ک ه دوز ب الای مخدره ا اس تفاده ش ود ک ه میتوان د باعــث مهــار پاســخ هورمونهــای کاتابولیــك در حیــن عمــل گ ردد. بل وک اعص اب آوران ب ا تک نیكه ای مختل ف بیهوش ی موضعــی بهخصــوص در جراحــی انــدام تحتانــی بــا اســتفاده از روش اکس ترادورال در کاه ش پاس خ کاس یك کاتابولیك بس یار مؤثــر اســت. تک نیكهایــی مثــل تجویــز مخــدر سیســتمیك و اس تفاده از داروه ای ض د التهاب ی غی ر اس تروئیدی ی ا کلونیدین

نس بت ب ه بل وک اعص اب ب ا بیحس ی موضع ی تأثی ر کمت ری ب ر ب یدردی دارن د12)، 91(.
ه دف ای ن مطالع ه بررس ی می زان ب ی دردی ب ا بل وک بی ن دن دهای در کاه ش درد بع د از عم ل در بیم اران تح ت جراح ی کل ه سیس تکتومی ب از ب ود ت ا در ص ورت موث ر ب ودن ب رای درد بع د از عم ل بت وان از ای ن پ س ب ا توج ه ب ه راحتت ر ب ودن و در دس ترس ب ودن، ای ن روش بیش تر انج ام ش ود.
مواد و روشها
جمعی ت مطالع ه بیماران ی بودن د ک ه در بیمارس تان ام ام رض ا دانشــگاه علــوم پزشــکی بیرجنــد تحــت عمــل جراحــی کلــه سیســتکتومی بــا بــرش کوخــر قرارمیگرفتنــد. مطالعــه مــا در کمیت ه اخ اق دانش گاه عل وم پزش کی بیرجن د تصویب ش د و به تم ام بیم اران توضیح ات لازم در م ورد مطالعه داده ش د و از تمام آنه ا رضایتنام ه کتب ی گرفت ه ش د. همپنی ن مف اد عهدنام ه هلس ینکی رعای ت گردی د. همچنی ن ای ن مطالع ه در مرکز ثبت کارآزمای ی بالین ی ی ران ب ا ک د IRCT2014120320112N2 ثبــت شدهاســت. ایــن مطالعــه بهشــکل کارآزمایــی بالینــی تصادفــی دوســوکور انجــام شــد .100 بیمــار کاندیــد جراحــی کل ه سیس تکتومی ب از در مح دوده س نی 20 ت ا 60 س ال ق رار داش تند و در ردهبن دی انجم ن بیهوش ی آمری کا در گ روه ی ك و دو ق رار میگرفتن د ب ا اس تفاده از ج دول اع داد تصادف ی در یک ی از دو گ روه ق رار گرفتن د. ک ه ب ه 50 نف ر در گ روه بل وک بی ن دن دهای و 50 نف ر در گ روه کنت رل تقس یمبندی ش دند .همچنی ن بیم اران ب ا س ابقه اعتی اد ب ه م واد مخ در و س ایر داروه ای روانگ ردان و آرامشبخ ش و تش نج و بیم اران ب ا کل ه سیس تیت ح اد و ایکت ر و عم ل جراح ی بیش تر از ی ك نی م س اعت از مطالع ه خ ارج ش دند. س پس برای بررس ی ش دت درد روش ارزیاب ی درد توس ط خ ط ک ش مقی اس دی داری درد ب ه بیم اران آم وزش داده ش د.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:33 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:33 IRST on Tuesday October 17th 2017

س پس تم ام بیم اران 3 میکروگ رم ب هازای ه ر کیل و وزن ب دن فنتانی ل( ب ا ن ام تج اری فنجک ت س اخت ش رکت داروس ازی ابوریح ان )و 5/1 میلیگ رم ب رای ه ر کیل و وزن ب دن پروپوف ول )بــا نــام تجــاری پروویوســاخت کارخانــه کاریــس هنــد( و 5/0 میلیگ رم ب هازای ه ر کیل و وزن ب دن آتراکوری وم( ب ا ن ام تجاری آتراکوری ن س اخت ش رکت داروس ازی ای ران هورمون( جه ت القا بیهوش ی دریاف ت کردنن د و پ س از لولهگ ذاری تراش ه بیهوش ی ب ا پوروپوف ول 100 میکروگ رم ب هازای ه ر کیلوگ رم وزن ب دن بیمــار در دقیقــه و 10 میلیگــرم آتراکوریــوم هــر ســی دقیقــه نگ هداری بیهوش ی انج ام ش د و در انته ای عم ل ش لی عضان ی ب ا 04/0 میلیگ رم ب هازای ه ر کیل و وزن ب دن نئوس تیگمین و 02/0 میلیگ رم ب هازای ه ر کیل و وزن ب دن آتروپی ن ری ورس ش د وس پس در گ روه اول تزری ق بی ن دن دهای بوپیواکائین)ب ا نام تج اری مارکائی ن س اخت ش رکت آس ترا زن کا س وئد ب ا غلظ ت
5/0%( بــا غلطــت 5/2 میلیگــرم در میلیلیتــر و بــا دوز 52/0 میلیگ رم ب هازای ه ر کیلوگ رم وزن ب دن بیم ار در 4 فض ای بین دن دهای آخ ر س مت راس ت )فضاه ای بیـن دندهای ش ش ت ا ده( در اط اق عم ل تح ت ش رایط اس تریل قب ل از هوش یاری کام ل بیم ار انج ام ش د و در ه ر دو گ روه پم پ اتوفی وزر با حج م 001 میلیلیت ر ک ه تنطیم ات آن بهص ورت نگ ه دارن ده 5 میلیلیت ر در س اعت و دوز بل وس 5/0 میلیلیت ر ب ا زم ان قف ل ش دن 51 دقیق ه ب ود ق رار داده ش د. در ه ر دو گ روه پم پ اتوفی وزر )ب ی بـ راون، سـاخت آلمـ ان، نـ وع 8714827( با 5/0 میلیگرم بهازای ه ر کیل و وزن ب دن مورفی ن س ولفات )ب ا نام تج اری، اس تاتکسش رکت داروس ازی ای ران دارو( ک ه ب ا نرم ال س الین ب ه 001 میلیلیتــر رســانده شــده بــود در ریــکاوری بهصــورت داخــل وری دی متص ل ش د.
مورفیــن بهعنــوان داروی مکمــل درصــورت درخواســت بیمــار زمان ی ک ه نم ره درد 7 ی ا بیش تر ب ود ب ا دوز 05/0 میلیگ رم ب هازای ه ر کیلوگ رم تزری ق ش د و ثبت گردی د. پیگی ری بیماران از نظ ر ش دت درد و ب روز ع وارض بهدنب ال درم ان درد )ته وع اس تفراغ، خ ارش، احتب اس ادراری، اف ت فش ارخون و دپرس یون تنفس ی( در ری کاوری و در ط ول 24 س اعت بع د از عم ل ه ر 6 س اعت از بیم ار س ؤال و ع دد مقی اس دی داری درد و ع وارض ثب ت گردی د. از آنج ا ک ه بیم اران در اط اق عم ل و در ش رایط ع دم هوش یاری بل وک ش دند از انج ام بل وک بیخب ر بودن د و همچنی ن اطاع ات توس ط متخصص بیهوش ی ک ه از گ روه بیمار مطل ع نب ود جم عآوری ش د مطالع ه دو س و ک ور ب ود .
روش جمعآوری دادهها
ب ا توج ه ب ه فاکتوره ای م ورد مطالع ه پرسش نامهای تهی ه ش د .ای ن پرسش نامه ش امل اطاع ات دموگرافی ك، س ابقه بیم اری ،اطاع ات مرب وط ب ه عم ل جراح ی و پرسش نامه س نجش درد ب ود. ای ن اطاع ات ب ا مراجع ه به پرون ده بیم ار و مصاحب ه از وی جم عآوری ش د.
تجزیه و تحلیل اطلاعات
آنالی ز اطاع ات پ س از وارد نم ودن دادهه ا ب ا اس تفاده از نرمافزار
SPSS نس خه 15 انج ام ش د. متغیره ای ب ا آزم ون ت ی مس تقل و آزم ون م ن ویتن ی وآزم ون کای اس کولار و فیش ر م ورد ارزیابی قــرار گرفتنــد. در تمامــی آزمونهــا ســطح اطمینــان 95% بــود 0/05)P<ب ه عن وان معن یدار تلق ی ش د(. متغیرهــای ع ددی بهص ورت میانگی ن± انح راف معی ار نمای ش داده ش دند.
یافتهها
مقایس ه دو گ روه در جن س، س ن تف اوت معن یداری نداش ت 05/0p> )ج دول 1( متوس ط ش دت درد در گ روه بل وک بی ن دن دهای در ری کاوری و س اعت 6 و 12 و 18 بع د از عم ل تف اوت معن یداری داش تند 05/0p>. ول ی بی ن میانگی ن ش دت درد در دو گ روه در س اعات 24 تف اوت معن ی داری دی ده نش د 05/0p> )ج دول 2( همچنی ن بیم اران بهطور متوس ط در کل 24 س اعت بع د از عم ل و بهجه ت درد مقی اس دی داری درد بی ش از 07 در گــروه بیــن دنــدهای نیــاز بــه 3/1±6/5 میلیگــرم مورفیــن و بیم اران گ روه کنت رل نی از ب ه 3/2±6/8 میلیگ رم مورفی ن پی دا کردن د ک ه تف اوت معن یداری را نش ان میده د)05/0p>(.
طب ق بررس ی بهعم ل آم ده درم ان درد در 75 م ورد از بیم اران عارضــهای ایجــاد نکــرد و فقــط در 25 مــورد) 34% از گــروه مورفی ن و 16% از گ روه بی ن دن دهای ،03/0=p( ته وع و اس تفراغ ذکــر شدهاســت کــه معنــیدار میباشــد .
بحث
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:33 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:33 IRST on Tuesday October 17th 2017

اگرچ ه پاس خ ب دن ب ه اس ترس جراح ی، مکانیس م طبیع ی دفاع س لولی اس ت، ول ی تغیی رات ناش ی از آن در عملک رد ارگانه ا میتوان د باع ث پیش برد ع وارض پ س از عم ل گ ردد. بنابرای ن راه کار “بیهوش ی و جراح ی ب دون اس ترس” ب رای کاهش پاس خ فیزیولوژی ك ب ه تروم ا و در نتیج ه کاه ش موربیدیت ی بهعن وان یــك فرضیــه مطــرح اســت. در جراحیهــای الکتیــو پاســخ بــه اس ترس توس ط اعص اب آوران تحری ك ش ده در ناحی ه جراح ی ایجــاد میشــود.
بهع اوه م واد هورمون ی گوناگ ون مث ل س یتوک ینها، محص ولات متابولی ك اس ید آراش یدونیك، نیتریك اکس ید، آندوتوکس ینها و س ایر محص ولات بیولوژی ك نی ز در ای ن امر دخال ت دارند. پاس خ ب ه اس ترس جراح ی ب ا می زان جراح ت ارتب اط دارد بهط وری ک ه می زان موربیدیت ی در اعم ال جراح ی کوچ ك) ک ه تهاج م

جدول 1: خصوصیات دموگرافیک در دو گروه
گروه کنترل )انحراف معیار ±میانگین( گروه بین دندهای )انحراف معیار ±میانگین( 9/97±42 11/56±00/43 سن )سال(
13/07±61/8 9/36±60 وزن )کیلوگرم(
40/10 42/8 جنس )زن/مرد(
ارزش پی گروه کنترل )انحراف معیار ±میانگین( گروه بین دندهای
)انحراف معیار ±میانگین( زمان بعد از عمل
0/05< p 14/46±57/1 13/22±33/4 ریکاوری
0/05<p 13/2±62/2 09/90±32/9 ساعت 6
0/05<p 8/80±56/3 1/14±36/1 ساعت 12
0/05<p 8/80±0/27 7/11±21/2 ساعت 18
0/05<p 25/2±7/8 24/9±6/5 ساعت 24
جدول 2: میزان درد بعد از عملDownloaded from jap.iums.ac.ir at 12:33 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:33 IRST on Tuesday October 17th 2017



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید