4010071-50799

مقـاله پژوهشـی
5493425660807فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 5، شماره 2، زمستان 1393
بررسی تاثیر ماساژ بازتابی کف پا بر درد بیماران مبتلا به اسکولیوز تحت عمل جراحی ستون فقرات
فائزه صحبایی1، شیما عابدینی2*، حسن قندهاری3، محمد زارع4
دانشجوی دکترای پرستاری، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران پزشکی
استادیار ارتوپدی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران
استادیار اپیدمیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران پزشکی
-49394226977

تاریخ دریافت: 28/6/93تاریخ بازبینی: 10/7/93تاریخ پذیرش: 10/7/93
چکیده
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

زمینـه و هـدف: درد از مشـکلات بعـد از جراحـی سـتون فقـرات میباشـد. از آن جاییکـه جهـت تسـکین درد روشهـای غیـر دارویـی بـر روشهای دارویـی ارجحتـر میباشـند، لـذا مطالعـه حاضـر بـا هـدف تعییـن تاثیـر ماسـاژ بازتابـی کف پـا بـر میـزان درد بیمـاران مبتلا بـه اسـکولیوز تحت عمل جراحـی سـتون فقـرات در بیمارسـتان شـفا یحیائیـان در سـال 1392 انجام شدهاسـت.
مـواد و روشهـا: ایـن مطالعـه یـک کارآزمایـی بالینی کنترل شـده تصادفی می باشـد که بـر روی 56 بیمار مبتلا به اسـکولیوز تحـت عمل جراحی سـتون فقـرات در بیمارسـتان شـفا یحیاییـان در سـال 1392 انجـام گردیـد. در گـروه آزمـون ماسـاژ کف پـا از روز دوم پـس از عمل به مـدت 4 روز متوالـی انجـام شـد و در گـروه مشـاهده نیـز فقـط پـای بیمـار بـدون اعمـال هیچ فشـاری به مـدت 1 دقیقـه چرب گردیـد. متغیـر درد قبـل و بعد از مداخلـه بـا اسـتفاده از پرسـش نامه کوتـاه شـده درد مک گیل ثبت شـد.
یافتههـا: نتایـج نشـان داد کـه اختـلاف معنـیداری در تمـام ابعـاد پرسـشنامه کوتـاه شـده در مـک گیـل در دو گـروه آزمون و کنتـرل بعـد از انجام مداخلـه وجود داشـت)0=p(.
نتیجه گیـری: براسـاس یافتههـا ماسـاژ بازتابـی کـف پـا بهعنوان یکـی از شـاخههای طب مکمل بـرای کاهـش درد بیماران مبتـلا به اسـکولیوز بعد از عمـل جراحی سـتون فقرات توصیه میشـود .
واژههای کلیدی: ماساژ بازتابی کف پا، درد، اسکولیوز، عمل جراحی ستون فقرات
مقدمه

نویسـنده مسئول: منوچهر شیما عابدینی، دانشجوی کارشناسـی ارشد پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشـگاه آزاد اسلامی واحد تهران پزشکی
[email protected] :ایمیل
طبـق تعریـف انجمـن بینالمللـی درد، درد یـک احسـاس ناخوشـایند و تجربـه عاطفـی اسـت کـه در ارتبـاط بـا آسـیب و صدمـه بافتـی میباشـد)1(. امـروزه درد بهخاطـر اهمیـت و لـزوم کنتـرل آن در پیشـگیری از مـرگ و میـر و عـوارض بعـد از اعمـال جراحـی بهعنـوان علامـت حیاتـی پنجـم درنظـر گرفتـه میشـود)2(. در طـول سـالهای اخیـر، پیشـرفتهای شـگرفی در زمینـه ارزیابـی و مدیریـت دردهـای حـاد صـورت گرفتهاسـت .بـا وجـود پیشـرفتهای صـورت گرفتـه، مدیریـت درد در برخی جراحیهـا کمتـر از حـد مطلوب انجـام میشـود)3(. در مطالعهای کـه در سـال 2007 انجـام شـد، نتایـج حاکـی از آن بـود کـه جراحیهـای بینـی، حلق، شـکم و جراحیهای پلاسـتیک سـینه و ارتوپـدی، دردناکتریـن پروسـیجرها در طـول 48 سـاعت اول پـس از جراحـی هسـتند)4(.
سـطح بـالای درد بعـد از عمل سـبب افزایش مصـرف اپیوئیدها ،کاهـش ظرفیت حیاتـی و تهویه آلوئولی، پنومونـی، تاکی کاردی ،افزایـش فشـارخون، ایسـکمی میـوکارد، تبدیـل شـدن بـهدرد مزمـن، تاخیـر در بهبـودی زخـم و بیخوابـی میشـود)5(.
اسـکولیوز انحـراف طرفـی و چرخـش مهرههـای سـتون فقـرات بـه همـراه دفورمیتی قفسـه سـینه اسـت. عمـل جراحـی فیوژن مهـره-ای در کـودکان مبتـلا بـه اسـکولیوز یـک جراحـی بزرگ اسـت کـه باعـث درد شـدید پـس از عمـل میشـود، تحقیقـات اخیـر نشـان داده شدهاسـت کـه روشهای مختلـف مدیریت درد میتوانـد درد جراحـی فیوژن مهرهای را کنتـرل کند و اثرات ضد دردهـای مخـدر را کاهـش دهـد)6(. درد بعـد از عمـل یک چالش در کـودکان و نوجونـان تحـت عمـل جراحی اسـکولیوز اسـت)7(.
بـیدردی خـوب پس از عمـل جراحی اسـکولیوز ضروری اسـت ،زیـرا تحرک زودتر را سـبب میشـود و عوارض تنفسـی را کاهش می دهد)8(.
اگرچـه دارو درمانـی موثرترین وسـیله در دسـترس بـرای کاهش درد بیمـاران میباشـد بهدلیـل عـوارض جانبـی ضددردهـا و تفـاوت در پاسـخ بـه آنهـا، مهـم اسـت کـه در کنـار ایـن داروها از روشهـای غیـر دارویـی جهـت کاهش درد اسـتفاده گـردد)9(.
درمـان مکمـل مانند ماسـاژ بهعنوان یـک مداخلـه حمایتی برای بهبود تمام تجربیات در طول بسـتری شـدن در بیمارسـتان عمل میکنـد)01(. رفلکسـولوژی یـا ماسـاژ بازتابی کف پـا بهعنوان یک درمـان طبیعـی و قدیمـی اسـت. متخصصـان طب رفلکسـولوژی معتقدنـد کـه همه اندامهـا و غدد بـدن با نقاط رفلکسـی موجود در پاهـا، دسـتها و گوشها مرتبط هسـتند)11(.
اسـاس تئـوری رفلکوسـولوژی برایـن اصـل اسـتوار اسـت کـه بخـش کوچکـی از بـدن میتوانـد بـا کل بـدن مرتبـط باشـد. از ایـن رو درمـان در نواحی دیسـتال صـورت میگیـرد. تغییرات در پاهـا، دسـتها، صـورت، زبـان، گـوش و یـا حتـی چشـمها وقوع تغییـرات فیزیولوژیـک را انعـکاس میکنـد)21(.
طبـق نظـر رفلکسولوژیسـتها علـت اختـلال در ارگانهـا و سیسـتمهای بـدن، تجمـع اسـیداوریک و کلسـیم در مسـیرهای انـرژی اسـت کـه میتوانـد در مسـیر اعصـاب انتهایـی موجود در کـف پـا اختلال ایجـاد کند و جریان لنف را مسـدود کند. ماسـاژ ایـن نقـاط سـبب شکسـته شـدن ایـن مـواد در نهایت جـذب یا حذف آنها میشـود، نقاط رفکسـی در واقع رسـپتورهای عصبی هسـتند که تحریک آنها اسـترسهای فیزیولوژیکـی و عضلانی را کاهـش میدهـد و سـبب آرامسـازی عمیق میشـود)31(.
بـا توجـه بـه اهمیـت کاهـش دادن عـوارض پـس از جراحـی و اطـلاع از اینکـه روشهـای تسـکین درد کـه بهصـورت تسـکین درد غیردارویـی اسـت، دارای عوارضـی از قبیـل تهـوع اسـتفراغ ،ایجـاد تحمـل، خـارش، احتبـاس ادراری، تضعیـف تنفـس و افسـردگی میباشـد)41(، لـذا اسـتفاده از طـب مکمـل جایگزیـن بهتـری خواهـد بـود. بـا توجـه بـه اینکـه مطالعـات اندکـی در زمینـه تاثیـر ماسـاژ بازتابـی کـف پـا بـر درد جراحـی ارتوپـدی صـورت گرفتهاسـت، پژوهشـگر بـر آن شـد تـا بـا طراحـی ایـن مطالعـه، تاثیـر ماسـاژ بازتابـی بر میـزان درد بیمـاران تحت عمل جراحـی اسـکولیوز را در یکـی از بیمارسـتانهای شـهر تهـران مـورد بررسـی قـرار دهد .
مواد و روشها
ایـن پژوهـش یـک مطالعـه کارآزمایـی بالینـی کنتـرل شـده تصادفـی میباشـد کـه بـر روی 56 بیمـار مبتـلا بـه اسـکولیوز تحـت عمل جراحی سـتون فقرات در بیمارسـتان شـفا یحیائیان واقـع در شـهر تهـران انجـام گردیـد. نمونهگیـری از تیـر مـاه تـا بهمـن مـاه 1392 بهطـول انجامیـد .
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

افـرادی بهعنـوان واحدهـای مـورد پژوهـش پذیرفتـه شـدند که در زمـان انجـام فعالیـت نسـبت بهمـکان، زمـان و شـخص کاملاً هوشـیار بودنـد، سـابقه ماسـاژ بازتابـی کف پا نداشـتند، بـا توجه بهشـرح حـال درج شـده در پرونـده افـراد مبتـلا بـه بیماریهای التهابـی و عروقـی نبودنـد، در ناحیـه پاهـا زخـم، شکسـتگی و اختـلالات پوسـتی حسـی و حرکتـی نداشـتند، حداقـل چهـار سـاعت از آخریـن ضـددرد گذشـته بـود، مصرفکننـده الـکل و سـایر مـواد مخـدر نبودنـد و تمایـل بـه همـکاری داشـتند. عدم تمایـل بـه ادامـه همـکاری پـس از شـروع مداخلـه و ارجـاع بـه بیمارسـتان دیگـر معیارهـای خـروج از مطالعـه بودنـد.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

ایـن مطالعـه مـورد تاییـد کمیتـه اخـلاق معاونـت پژوهشـی دانشـگاه آزاد اسـلامی واحد پزشـکی تهران با شـماره 1023 قرار گرفـت. ابزار گـردآوری دادههـا در این پژوهش، پرسـشنامه بوده کـه بـا توجه به اهداف در دو قسـمت عمده تدوین شـد. قسـمت اول مربـوط به اطلاعات دموگرافیک )شـامل جنس، سـن، سـطح تحصیـلات، وضعیـت تاهل، سـابقه بیمـاری قلبی سـتون فقرات ،نـوع اسـکولیوز، نـوع جراحـی، مـدت جراحـی و زاویـه انحـراف( بـود و پـس از جلـب رضایـت و تکمیـل فـرم رضایتنامـه تکمیل گردیـد. قسـمت دوم پرسـشنامه کوتاه شـده درد مـک گیل بود کـه بهمنظـور شـرایط کورسـازی قبـل و بعـد از انجـام مداخلـه توسـط یک ارزیاب نـاآگاه از نوع گروهها و روش جراحی پرسـیده و پر شـد. این پرسـشنامه شـامل سـه قسـمت اسـت، اصلیترین جـزء یـا بخـش آن شـامل 15 صفت توصیفی میباشـد، قسـمت دوم معیـار دیداری درد اسـت و قسـمت سـوم بـرای توصیف درد کنونـی اسـتفاده میشـود. بیماران طبـق روش تصادفی سـاده به دو گـروه آزمـون و کنتـرل انتخاب شـدند. پژوهشـگر در اوایل هر هفتـه از بیـن روزهـای شـنبه، دوشـنبه، سهشـنبه و چهارشـنبه )جراحـی سـتون فقـرات در ایـن روزهـا انجـام میشـود( دو روز را بهصـورت قرعهکشـی انتخـاب کـرد و بیمـاران آن روزهـا را در گـروه مداخلـه قـرار داد و بیماران گـروه کنتـرل در روزهای باقی مانـده انتخـاب شـدند. با درنظـر گرفتـن مطالعات انجام شـده، از روز دوم تـا پنجـم بعد از عمل جراحی سـتون فقـرات در حالیکه حداقل 4 سـاعت از آخرین ضددرد دریافتی گذشـته اسـت بیمار 4 جلسـه ماسـاژ کـف پـا بهصـورت روزی یکبـار دریافـت کـرد .انجـام مداخلـه بعـد از سـاعت ملاقـات بهعلـت کمتر بـودن رفت و آمـد و قبـل از مراقبتهـای روتیـن سـاعت 6 بعد ازظهر صورت گرفـت. در صـورت دریافت ضددرد در زمانی کمتر از 4 سـاعت از انجام مداخله، ماسـاژ پس از سـپری شـدن زمان لازم انجام شـد .در گـروه مداخلـه پـس از انجـام تکنیکهـای آرامسـازی بهمدت ده دقیقـه، بـر روی نقـاط رفلکسـی هیپوفیـز، سـولار پلکسـوس ،نقاط رفلکسـی سـتون فقرات، دسـت و پا، سیسـتم ادراری )کلیه و حالـب(، عضـلات کـف لگـن، دیافراگـم و ریههـا بهمـدت 02 دقیقـه ماسـاژ دادهشـد. در گـروه کنتـرل محقـق، از روز دوم تـا پنجـم پـس از عمـل، روزی یکبـار بهمـدت یـک دقیقـه بـدون هیـچ فشـاری روی نقـاط، هـر دو پـای بیمـار را چـرب کـرد. تـا اثـر لمـس بهتنهایـی حـذف شـود. پژوهشـگر در کل مـدت 03 دقیقـه در کنـار بیمـار بـود تا اثر حضور ماسـاژ هنده بـرای هر دو گـروه برابـر باشـد و ماننـد گروه آزمون قبـل و بعـد از 30 دقیقه پرسـشنامه درد توسـط همـان ارزیـاب اولیـه تکمیـل گردید .
جهـت تجزیـه و تحلیـل اطلاعـات از نرمافـزار اس پـی اساس، و آزمونهـای کایدو، تـی مسـتقل، دقیق فیشـر، تحلیـل واریانس اندازههـای تکـراری و مـن ویتنـی اسـتفاده گردید .
یافتهها
نتایـج مطالعـه بـر روی 56 بیمـار در دو گـروه آزمـون و کنتـرل نشـان داد ،19 نفـر) 9/67درصـد( گـروه شـاهد و 21 نفـر 75)درصـد( گـروه آزمـون را زنـان تشـکیل دادنـد. همچنیـن 9 نفـر) 1/32درصـد( گروه شـاهد و 7 نفر) 25درصد( گـروه آزمون را مـردان تشـکیل دادنـد. آزمـون آمـاری کای دو بیـن دو گـروه از نظـر جنـس تفـاوت آماری معنـیداری نشـان نـداد)35/0=p(میانگین سـنی بیمـاران در گروه آزمون 07/17 و در گروه شـاهد 96/17 سـال بـود، بـا اسـتفاده از آزمـون تـی مسـتقل اختـلاف آمـاری معنـیداری بیـن دو گـروه وجـود نداشـت) 64/0=p( 6نفـر) 4/21درصـد( از گـروه شـاهد 5 نفـر) 9/7درصـد( از گروه آزمـون تحـت عمل جراحـی فیوژن قدامی سـتون مهـره ،22 نفر 6)/78درصـد( گـروه شـاهد و 23 نفر) 1/82درصـد( گروه کنترل تحـت عمـل جراحـی فیـوژن خلفی سـتون مهـره قـرار گرفتند ،آزمـون کای دو بیـن دو گـروه از نظـر نـوع عمـل تفـاوت آمـاری معنـیداری نشـان نـداد)73/0=p(، لـذا همسانسـازی براسـاس سـن، جنـس و نـوع عمل در ایـن مطالعه وجود داشـت. مقایسـه سـایر متغیرهـای دموگرافیک و طبـی بیماران با آزمـون کای دو ،تـی مسـتقل و دقیـق فیشـر در جدول شـماره 1 ارائه شدهاسـت. نمــره کلــی معیــار حســی و عاطفــی )توصیفــی( بیــن دو گــروه قبــل از مداخلــه معنــیدار نبــود) 900/0=p( و بعــد از مداخل ه معن یدار ب ود) 0=p(، ک ه بیشتری ن میانگی ن نم ره ش دت درد ب ا معی ار کل ی حس ی و عاطف ی بع د از مداخل ه در دو گــروه آزمــون و کنتــرل روز دوم و کم تریــن روز پنجــم میباشــد. میانگیــن شــدت درد بــا معیــار کلــی حســی و عاطفــی بیــن دو گــروه آزمــون و کنتــرل بعــد از مداخلــه از
جدول شماره 1: مقایسه برخی مشخصات دموگرافیک و طبی در دو گروه آزمون و کنترل
Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

P value کنترلتعداد )درصد( آزمون تعداد )درصد( گروه متغییر
35/0 )آزمون کای دو( )32/1( 9 )25( 7 مرد جنس
)67/9( 19 )75( 21 زن 64/0 )آزمون تی مستقل( )60/7( 17 )42/9( 19 10-19 سن
)28/6( 8 )28/6( 21 20-30 )10/7( 3 )3/6( 1 <30 22/0 )آزمون دقیق فیشر( )57/1( 16 )42/9( 2 ایریوپاتیک نوع اسکولیوز
)17/9( 5 )25( 7 مادرزادی )7/1( 2 )25( 7 نورومیبروماتوز )14/3( 4 )3/6( 1 نوروماسکولار )3/6( 1 )3/6( 1 شورمن 5/0 )آزمون تی مستقل( )10/7( 3 )14/3( 4 > 50 زاویه انحراف
)46/4( 13 )46/4( 13 51-70 )32/1( 6 )21/4( 6 71-90 )10/7( 3 )17/9( 75 < 90 نظ ر اث ر زم ان در روزه ای دوم، س وم، چه ارم و پنج م تف اوت آم اری معن ی داری داشته اس ت) 0=P(، همچنی ن در دو گ روه آزمــون و کنتــرل اثــر متقابــل وجــود نــدارد) 55/0= P( و میانگیــن شــدت درد بــا معیــار کلــی حســی و عاطفــی بعــد از مداخلــه بیــن دو گــروه تفــاوت آمــاری معنــی داری نــدارد )0=P(. مقایســه میانگیــن نمــره درد بــا معیــار توصیفــی درد
)حس ی و عاطف ی( در ج دول ش ماره 2 نش ان داده شده اس ت.
جدول شماره 3: مقایسه میانگین نمره درد با معیار بصری قبل و بعد از مداخله در گروه های آزمون و کنترل
نتایج آزمون
تی مستقل کنترل آزمون گروه هانمره معیاربصری درد
میانگین ± انحراف معیار
میانگین ± انحراف معیار میانگین ± انحراف معیار P= 0/78 7/82 ± 1/9 7/68 ± 1/94 قبل از مداخله روز دوم
P = 0 6/82 ± 1/8 4/96 ± 1/75 بعد از مداخله P = 0 /54 6/96 ± 2 6/64 ± 1/94 قبل از مداخله روز سوم
P =0 6/71 ± 1/24 3/71 ± 1/43 بعد از مداخله P = 0/19 6/18 ± 1/68 5/54 ± 1/93 قبل از مداخله روز چهارم
P= 0 5/21 ± 1/85 2/79 ± 1/54 بعد از مداخله P = 0/14 4/71 ± 1/71 4/11 ± 1/34 قبل از مداخله روز پنجم
P = 0 3/89 ± 1/77 1/25 ± 1/29 بعد از مداخله جدول شماره 2: مقایسه میانگین نمره درد با معیار توصیفی قبل و بعد از مداخله در گروه های آزمون و کنترل
بعد از مداخله قبل از مداخله گروه ها
نمره شدت درد بامعیار توصیفی)حسی و عاطفی(
کنترل آزمون کنترل آزمون 14/89±5/58 9/29±5/64 16/82±5/24 16/57±6/31 روز دوم
14/18±4/56 6/61±3/82 16/54±3/7 14/54±4/84 روز سوم
11/07±4/72 4±2/55 13/93±5/2 10 ±3/65 روز چهارم
8/21±4/47 1/82 ±2/98 9/61±4/51 6/82±3/44 روز پنجم
P = 0
P = 0/55
P = 0 P = 0
P = 0/125
P = 0/009 نتایج آزمون -اندازه گیری تکراری اثر زمان:
اثر متقابل:
اثر گروه:
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

میانگیـن شـدت درد بـا معیـار بصـری قبـل و بعـد از مداخلـه در جـدول شـماره 3 نشـان داده شدهاسـت. بـا توجـه بـه نتایـج آزمـون تـی مسـتقل تفـاوت آمـاری دو گـروه آزمـون و کنتـرل قبـل از مداخلـه در روزهـای دوم) 78/0=p(، سـوم) 54/0=p(، چهـارم) 19/0=p( و پنجـم) 14/0=p( معنـیدار نبـوده و بعـد از مداخلـه تفـاوت آماری معنیدار بودهاسـت) 0=p(، جدول شـماره 3 مقایسـه میانگیـن نمـره درد بـا معیـار بصـری قبـل و بعـد از مداخلـه در دو گـروه را نشـان دادهاسـت.
جدول شماره 4: مقایسه میانگین نمره شدت درد فعلی قبل و بعد از مداخله در گروه های آزمون و کنترل
نتایج آزمون من ویتنی کنترل آزمون گروه ها نمره شدت درد فعلی
میانگین ± انحراف معیار میانگین ± انحراف معیار P=. /16 3/96 ± 1/31 3/37 ± 1/ 57 قبل از مداخله روز دوم
P =0 3/96 ± 1/23 1/61 ± 1/ 03 بعد از مداخله P=0/072 3/39 ± 1/1 2/96 ± 1/ 47 قبل از مداخله روز سوم
P =0 3/18 ± 1/ 12 1/25 ± 0/92 بعد از مداخله P =0/23 2/71 ± 1/18 2/46 ± 1/59 قبل از مداخله روز چهارم
P = 0/001 2/21 ± 1/ 34 1/14 ± 1/07 بعد از مداخله P =0/018 1/86 ± 1/ 14 1/25 ± 0/64 قبل از مداخله روز پنجم
P =0 1/57 ± 1/06 0/21 ± 0/ 41 بعد از مداخله نتایـج آزمـون مـن ویتنـی نشـان داد کـه تفـاوت میانگیـن نمره شـدت درد فعلـی بیـن دو گروه آزمـون و کنترل قبـل از مداخله در روزهـای دوم) 16/0=p(، سـوم) 270/0=p(، چهارم) 23/0=p(
و پنجـم) 810/0=p( معنـیدار نمیباشـد و بعـد از مداخلـه معنـیدار میباشـد) 0=p(، مقایسـه میانگیـن نمـره شـدت درد فعلـی در جـدول شـماره 4 نشـان داده شدهاسـت.
بحث
یافتههـای پژوهـش حاضـر نشـان داده ماسـاژ بازتابـی کـف پـا سـبب کاهـش معنـیدار درد بیمـاران مبتـلا بـه اسـکولیوز پس از عمـل جراحـی سـتون فقـرات گردیدهاسـت. در مـورد تاثیـر ماسـاژ در کاهـش درد بیمـاران پـس از عمـل جراحـی، مطالعات انجـام شـده دیگـر بـه نتایـج مشـابهی دسـت یافتند که بـا نتایج پژوهـش حاضـر همخوانـی دارد امـا نـوع ماسـاژ آنهـا در برخـی مطالعـات متفـاوت میباشـد. نتایـج مطالعـات کنونـی بـا مطالعه باقـری نسـامی و همـکاران در سـال 1391، که بهمنظور بررسـی تاثیـر ماسـاژ بازتابـی کف پـا بر میـزان درد و خسـتگی 80 بیمار تحـت عمـل جراحـی پـس از شـریان کرونـری انجـام شـده بود ،هم-خوانـی داشـت. در ایـن پژوهش اختلاف معنـیداری در نمره درد و خسـتگی در هـر دو گـروه آزمـون و کنتـرل بعـد از انجـام مداخلـه دیـده شـد)100/0=p(. میانگیـن درد قبـل از مداخله در بیمـاران تحـت عمـل جراحی عـروق کرونـروی کمتـر از جراحی سـتون فقـرات در بیمـاران مبتـلا بـه اسـکولیوز بـود، همچنیـن اختـلاف کاهـش درد بعـد از مداخلـه در ایـن مطالعـه کمتـر از مطالعـه مذکور بـود)9(.
مطالعـه اقبالـی و همـکاران در سـال 1389 بـا عنـوان «بررسـی تاثیـر رفلکسـولوژی بـر شـدت درد پرسـتاران مبتلا بـه کمر درد مزمـن» نیـز تاییـد کننـده نتایـج پژوهـش کنونـی میباشـد. در ایـن مطالعـه مشـخص شـد کـه میانگیـن نمـره شـدت درد قبل از مداخلـه بیـن دو گـروه از نظـر آمـاری تفـاوت وجـود نداشـت 0/005)p<( امـا میانگیـن تغییر نمره شـدت درد گروه نسـبت به گـروه کنتـرل معنـیدار بـود) 0/001p>()51(.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

مطالعـهای کـه اسـتریتوما و همـکاران در سـال 2013 بـا عنوان «اثـر ماسـاژ سـوئدی بههمـراه روغن زنجیـل بر درمـان کمر درد مزمـن بالغیـن» در کشـور تایلنـد انجـام دادند مشـخص شـد که میانگیـن شـدت درد فعلـی در گروه ماسـاژ و زنجیـل 86/2 و در گـروه ماسـاژ سـنتی 71/2 بـود .6 هفتـه بعـد شـدت درد فعلـی در دو گـروه فـوق بهترتیـب 1/1 و 29/1 و نیـز 12 هفتـه بعـد از مداخلـه 29/1 و 7/1 بـود. ایـن مطالعـه نشـان داد کـه تفـاوت معنـیداری بیـن شـدت درد فعلـی قبـل و بعد از مداخلـه در هر کـدام از گروههـا وجـود دارد. اما تفاوت میانگین شـدت درد فعلی قبـل و بعـد از مداخلـه بین دو گروه معنیدار نبـود) .0/005p<( کـه با پژوهـش حاضـر همخوانی داشـت)61(.
بهنظـر میرسـد دلایـل



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید