5359878505780

فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 5، شماره 2، زمستان 1393تأثیــر آمــوزش مهــارت ارتبــاط بــا بیمــار بــه پرســتاران بــر کاهــش درد بیمــاران
نرجس خاتون طاهری1*، حسین کریمی مونقی2، علی دشتگرد3
مربی گروه آموزش پرستاری داخلی جراحی، دانشكده پرستاری و مامایی قاین، دانشگاه علوم پزشكی بیرجند
استادیار دانشكده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشكی مشهد.
کارشناس ارشد پرستاری، عضو هیئت علمی دانشكده پرستاری و مامایی قاین، دانشگاه علوم پزشكی بیرجند
195

تاریخ دریافت: 16/4/93تاریخ بازبینی: 16/6/93تاریخ پذیرش: 2/7/93چکیده
زمینـه و هـدف: درد یكـی از معمولتریـن علائـم بالینـی اسـت. پرسـتاران از جملـه افـراد کلیدی هسـتند که بیشـترین ارتباط بـا بیماران دارنـد و از آنجاکـه یكـی از مسـؤولیتهای مهـم پرسـتاران ارزیابـی و کنترل درد، تأمین آسـایش و جلوگیـری از ناراحتی بیماران اسـت. این مطالعـه باهدف تعیین تأثیـر آمـوزش مهـارت ارتبـاط با بیمـار به پرسـتاران بر کاهـش درد بیماران انجام شـد.
0899951پژوهشـی

مقـاله
24

پژوهشـی

مقـاله

24

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

مواد و روشها: یک پژوهش تجربی با انتخاب 30 پرستار شاغل در بخشهای داخلی و جراحی بیمارستان قائم )عج( و امامرضا)ع( مشهد با نمونهگیری تصادفی انجام شد. کارگاه 2 روزه 8 ساعته آموزش ارتباط پرستار- بیمار برای پرستاران برگزار شد. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه دموگرافیک، کنترل و توجه بهدرد و ارتباط، که قبل و 4 هفته بعد مداخله توسط پرستاران و 3 بیمار بهازای هر پرستار تكمیل شد. دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS نسخه 1۶ و آمارهای استنباطی تجزیهوتحلیل گردید.
یافتههـا: از نظـر پرسـتاران نمـره ارتبـاط پرسـتار -بیمار قبـل آمـوزش 95/5±۶/21 و بعـد آمـوزش 11/4 ±7/35 و میانگیـن نمـره توجه بـهدرد قبل آمـوزش 35/0 ±8/13 و بعـد آمـوزش 57/2 ±5/19 بـود کـه تفاوت معنـیداری وجود داشـت) 0/001>P(. از نظر بیماران نتایج نشـان داد که میانگین نمـره ارتبـاط پرسـتاران بـا آنـان قبل آمـوزش 78/5 ±3/21 و بعد آمـوزش 09/4 ±9/35 و میانگین نمـره توجه بهدرد قبل آمـوزش ۶7/3 ±4/15 و بعد آمـوزش 01/3 ±2/27 بـود که تفـاوت معنیداری وجود داشـت) 0/001>P(.
نتیجه گیـری: یافتههـا نشـان میدهنـد کـه آموزش مهارتهـای ارتباطـی و برقراری ارتباط پرسـتار-بیمار بـر کاهش درد بیمـاران تأثیـر دارد. لذا لازم اسـت کـه مدیـران و مسـئولین محترم آموزش پرسـتاران، ارتقـاء مهارتهـای ارتباطی پرسـتاران را مورد توجه قـرار دهند .
واژه های کلیدی: آموزش، پرستار، بیمار، درد، مهارت ارتباط .
مقدمه

0139002

نویسنده مسئول: نرجس خاتون طاهری، قاین، خیابان امام خمینی، میدان 17 شهریور، دانشكده پرستاری مامایی قاینایمیل: [email protected]
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:34 IRST on Tuesday October 17th 2017

درد یكـی از مهمتریـن مشـكلات تشـخیص دادهشـده)1( و حـس ناخوشـایند و تجربـه عاطفـی برخاسـته از آسـیب بافتـی بالفعل یا بالقـوه اسـت)2(. درد پدیدهای اسـت که فرایندهـای فیزیكی، روانی و عاطفـی را درگیـر میکند و تجربه بسـیار منحصر بهفردی اسـت و باعـث مراجعـه بیمار بـه درمانگاههـا و مراکز درمانی میشـود)2(، بنابراین درد در زمره معمولیترین علائم اظهار شـده به پرسـتاران اسـت)3(. از ایـنرو کنترل مناسـب درد از مهمتریـن و متداولترین مباحـث جامعـه امـروزی بهخصـوص جامعه پرسـتاری و مشـاغل بهداشـتی درمانی اسـت)4(. پرستاران، مسـئول کنترل درد بیماران هسـتند)5( و کنتـرل مؤثـر درد با برآورد دقیق و درسـت آن میسـر اسـت)۶(. درد پدًیدهای ذهنی، فردی و بسـیار پیچیده و چند بعدی اسـت که غالبا در محیطهای بالینی شـدت آن توسـط فرد دیگری غیـر از خـود بیمار برآورد و ثبت میشـود8),7(. واکنـش بیمار بهدرد وابسـته بـه عوامل متعدد بسـتگی دارد)۶(. عـدم موفقیت در کنترل درد بیمـاران، منجر به آسـیب جسـمی، روانی، اجتماعـی و روحی آنان میشـود، به طورکه شـیوع مشـكلات روانی نظیر افسـردگی و اضطـراب در افـرادی کـه از درد مزمن رنج میبرند نسـبت به افراد عـادی بیشـتر اسـت)01,9(. مشـكلات دیگـری چـون افزایـش طول درمـان، عـوارض بیمـاری و عوارض درمان و کاهش تمرکز، اشـتها ، فعالیتهـای جسـمی و ارتباطـات اجتماعـی و اختـلال خـواب و کیفیـت پایین زندگـی بهطور معنـیداری در افرادی کـه درد آنان کنترل نمیشـود، بالاتر اسـت)11(.
از نظـر بالینـی نقـش پرسـتاری در مراقبـت از بیمـار دردمنـد منحصـر بهفـرد اسـت چـون وقـت بیشـتری را بـا بیمـار دردمنـد میگذرانـد)21(. یـک جنبـه مهـم از مراقبتهـای پرسـتاری ارتباط بـا بیمـاران اسـت، وظایـف اصلی پرسـتاران نـه تنها اطلاعرسـانی دربـاره بیمـاری و درمان اسـت بلكـه ایجاد یک رابطـه درمانی مؤثر بهوسـیله بررسـی نگرانیهـای بیمـاران، درك، همدلـی و فراهـم کـردن آسـایش و حمایـت آنـان اسـت)31(. ارتبـاط بـا بیمـار باعث میشـود کـه پاسـخهای ناخـودآگاه بیمـار در زمینـه خلـق، درك یـا رفتارهایـی مثـل اضطراب و بیدردی آشـكار شـوند. متأسـفانه ،نتایـج تحقیقـات نشـان دهنده ضعـف پرسـتاران و دیگـر کارکنان درمانـی در زمینه برقـراری ارتباط با بیماران بودهاسـت)41(. علاوه بر تأمین اسـتراحت و مراقبت جسـمی از بیماران، پرسـتار باید نگرانی و درد را در بیماران شناسـایی نموده و با گوش فرادادن به شـكایت و نشـان دادن توجـه خـود، آنـان را تسـكین دهـد. عـدم توجـه به احساسـات و ادراکات بیمـاران، سـبب اختلال در ارتبـاط او و بیمار میشـود)31(. بـا توجـه بـه اهمیـت برقـراری ارتبـاط در پرسـتاری ،ضـروری اسـت کـه پرسـتار مهـارت خـود را در زمینـه برقـراری ارتبـاط افزایـش دهـد. گزارشهـا نشـان میدهـد کـه توانمنـدی ارتباطـی در مراقبـت ناکافـی و نارسـا اسـت. هرجاییکـه کارکنان بهداشـتی و درمانـی نارسـایی و نقایصـی در مهارتهـای ارتباطـی دارنـد راه حـل آن تـدارك آمـوزش مـداوم مهارتهـا اسـت)51(.
بـا توجه به اینكه درد حاد تسـكین نشـده پیامدهـای فیزیولوژیک و روانی جدی بهدنبال دارد و بررسـی و اجرای مداخلات پرسـتاری مناسـب را میطلبـد و جـز بـا ارتباط مناسـب امك انپذیـر نخواهد بـود. ازایـنرو بـر آن شـدیم تـا پژوهشـی بـا هـدف تعییـن تأثیـر آمـوزش ارتباط پرسـتار- بیمار بر کاهش درد بیمار بررسـی کنیم.
روش مطالعه
یـک پژوهـش تجربـی در سـال 1391 برروی پرسـتاران شـاغل و بیمـاران تحـت مراقبـت آنهـا در بخشهـای داخلـی و جراحـی بیمارسـتانهای قائم )عج( و امام رضا )ع( شـهر مشـهد انجام شـد .معیارهـای ورود ایـن مطالعه جهت پرسـتاران تمایل برای شـرکت در پژوهـش، دارا بـودن مدرك تحصیلی پرسـتاری )کارشناسـی و کارشـناس ارشـد(، حداقـل یکسـال سـابقه کاری، زمان بـه پایان رسـیدن سـنوات خدمـت بیشـتر از ۶ مـاه و معیارهای خـروج آن: عـدم تمایـل بـرای ادامـه حضـور در پژوهـش، سـابقه شـرکت در دورههـای آموزشـی مربوط بـه ارتباط پرسـتار-بیمار، عـدم حضور در یكـی از دو مرحلـه کارگاه آموزشـی، مرخصی یا انتقال به بخش یـا بیمارسـتان دیگـر و مواجهشـدن با بحـران جـدی، بودند. حجم نمونـه بـا اسـتفاده از فرمول تعیین حجم نمونه )با سـطح اطمینان 95 درصـد و تـوان آزمـون 24 (90 نفـر، کـه بـا توجـه بهاحتمـال ریـزش واحدهـای پژوهـش30 نفـر بـرآورد شـد. نمونهگیـری پرسـتاران بهصـورت تصادفـی و نمونهگیـری بیمـاران بهصورت در دسـترس بـه ازای هـر پرسـتار سـه بیمار انجـام گرفت .
ابـزار مورد اسـتفاده در این پژوهش شـامل، فـرم انتخاب واحدهای پژوهش، پرسـشنامه مشـخصات دموگرافیک، پرسـشنامه کنترل و توجـه بـه درد و ارتبـاط بـود. پرسـشنامه کنترل و توجـه بهدرد قسـمتی از پرسـشنامه کیفیـت مراقبت دارای 7 سـؤال اسـت که میـزان توجـه پرسـتار بهدرد بیمـاران و کنتـرل درد آنها بررسـی میکند، براسـاس مقیـاس لیكـرت) 5 گزینهای( نمرهگذاری شـد .بالاتریـن نمـره ایـن پرسـشنامه 28 و کمتریـن 7 اسـت کـه هـر چـه نمـره کسـب شـده بالاتـر باشـد، نشـاندهنده میـزان توجـه بیشـتر است. پرسـشنامه ارتباطی قسمتی از پرسـشنامه کیفیت مراقبـت شـامل 11 سـؤال مربـوط بـه موقعیتهـا و مهارتهـای ارتباطـی بـا پاسـخهای هیچوقـت، بهنـدرت، گاهـی اوقـات ،اغلـب اوقـات و همیشـه اسـت کـه بـه ترتیـب نمـرات 0 تـا 4 بـه آن اختصـاص یافتـه اسـت. هرچقـدر نمـره کسـب شـده از ایـن پرسـشنامه بالاتر باشـد، نشـاندهنده ارتبـاط بهتر پرسـتار-بیمار اسـت. روایی این پرسـش نامهها توسـط 10 تن از اسـاتید دانشكده پرسـتاری و مامایی مشـهد تائید شـد. پایایی پرسـشنامه کیفیت مراقبـت با روش همسـانی درونی محاسـبه شـد که ضریـب آلفای کرونبـاخ بیـن ۶7/0 تـا 90/0 بـرای ابعاد مختلف کیفیـت مراقبت بهدسـت آمـد. بعـد از اخـذ رضایتنامـه، قبـل از برگـزاری کارگاه بـرای پرسـتاران، پرسـش نامهها توسـط پرسـتاران و 3 بیمار تحت مراقبـت هر پرسـتار تكمیل شـد. سـپس کارگاه ارتباط پرسـتار – بیمـار بهمـدت 8 سـاعت در دو روز هفته، بهروش سـخنرانی کوتاه همراه با پرسـش و پاسـخ و بحث گروهی برگزار شـد .4 هفته بعد از اتمـام کارگاه در شـیفتهای مختلـف واحدهـای پژوهش مرحله پیگیـری و تكمیل مجدد پرسـش نامهها مجدداً توسـط پرسـتاران و 3 بیمـار تحـت مراقبـت هر پرسـتار انجـام گرفت .
جدول1: مشخصات بیماران تحت مراقبت پرستاران مورد پژوهش
کار تحصیلات تأهل جنس ویژگی های فردیمرد
سایر

سایر

آزاد

آزاد

کارمند



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید