فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 5، شماره 1، پاییز 1393
5292162-106221

مقایسـه میزان بروز تهوع و اسـتفراغ بعد از عمل جراحی استرابیسـم دراستفاده از ماسك راه هوایي حنجره اي و انتوباسیون تراشه
سـید سـعید جهانبخش1، مهـدی فتحـی2*، بهـاره دلیر3، عـذرا ایزانلـو4، فهیمه باسـتانی5
دانشیار بیهوشی، گروه بیهوشی،بیماستان امام رضا)ع(، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد
استادیار بیهوشی، گروه بیهوشی، بیماستان امام رضا)ع(، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد
دستیار بیهوشی، گروه بیهوشی، بیماستان امام رضا)ع(، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد
کارشناس ارشد آموزش پزشکی، گروه تکنولوژی رادیولوژی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد
کارشناس بیهوشی، بیماستان امام رضا)ع(، دانشگاه علوم پزشکی مشهد
تاریخ دریافت: 10/3/93تاریخ بازبینی: 24/4/93تاریخ پذیرش: 1/5/93چکیده
156-635713

0899951

پژوهشـی

مقـاله
54

پژوهشـی

مقـاله

54

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:35 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:35 IRST on Tuesday October 17th 2017

زمینـه و هـدف: تهوع و اسـتفراغ بعد از عمل جراحي عارضه نسـبتا شـایعي اسـت که باعث ناخوشـنودی بیمـار، افزایش زمـان بسـتري و افزایش هزی نهها و در مـوارد شـدید باعـث دهیدراتاسـیون، اختـال الکترولیتي، آسپیراسـیون، پنوموني و حتي باز شـدن بخی ههاي محل جراحي ميشـود. انتخاب وسـیلهای کـه بـرای اداره راه هوایـی اسـتفاده میشـود، بهدلیـل ایجـاد تحریک در بخشهای مختلف راههای هوایی، ممکن اسـت تهوع و اسـتفراغ بعـد از عمل را تحت تاثیـر قـرار دهـد. لـذا برآن شـدیم تا میـزان بروز تهوع و اسـتفراغ در اسـتفاده از ماسـک راه هوایي حنجرهاي و انتوباسـیون تراشـه در بیمـاران تحت جراحی استرابیسـم، را با هم مقایسـه نماییم.
مـواد و روشهـا: 160 بیمـار کاندیـد عمـل جراحـي استرابیسـم تحـت بیهوشـي عمومـي در مطالعه قـرار گرفتنـد. بیمـاران بهطـور تصادفـی در دو گروه انتوباسـیون بـا لولـه تراشـه و تعبیـه ماسـک راه هوایـي حنجرهاي قرار گرفتند و سـپس شـدت تهوع و بروز اسـتفراغ در ریـکاوري ،6 و 18 سـاعت بعدازعمل طبـق معیار کامـی مـورد ارزیابی قـرار گرفتند.
یافتههـا: دو گـروه از لحـاظ اطاعات دموگرافیک )سـن، وزن، جنسـیت، عائم همودینامیک ) بهجز ضربـان قلب در زمانهای قبل از القای بیهوشـی، دقیقه 5 و 15 بعـد از القـای بیهوشـی(، طـول مـدت جراحـی، تعـداد عضات تحـت جراحی و تعداد چشـمهای تحت جراحی با یکدیگر یکسـان بودنـد( بروز تهوع و اسـتفراغ بعد از عمل در ریکاوری ،6 سـاعت و 18 سـاعت بعد از عمل در دو گروه یکسـان بود .
نتیجهگیری: طبق نتایج این مطالعه استفاده از لوله تراشه و یا ماسک راه هوایي حنجرهاي در اداره راه هوایی، تاثیری بر بروز تهوع و استفراغ بعد از عمل ندارند.
واژههای کلیدی: تهوع و استفراغ بعد از عمل، لوله تراشه، ماسک راه هوایي حنجرهاي
مقدمه از هـم گسسـتگی بخی ههـاي محـل جراحـي، تاخیـر در ترخیص ،تهـوع و اسـتفراغ بعـد از عمـل) PONV( یکی از عوارض شـایع و بسـتری غیرقابـل پیشبینـی، عـدم رضایـت بیمـار و افزایـش ناخوشـایند بهدنبـال بیهوشـی و جراحـی میباشـد و میـزان بروز هزینههـا خواهد شـد5)،4(.
آن بـدون پروفیاکسـی از 37% تـا 90% متغیـر اسـت)1-3( و عـدم طبـق مطالعـات فراونی کـه در این زمینه انجام شدهاسـت عوامل درمـان تهـوع و اسـتفراغ بعـد از عمـل منجـر بـه عوارضـی مانند: متفاوتـی بـر میزان بـروز تهوع و اسـتفراغ بعد از عمـل تأثیر دارند دهیدراتاسـیون، اختـال الکترولیتـی، خونریزی سـاب کونژکتیو ،از جمله این موارد روش بیهوشـی و عوامل هوشبر اسـتفاده شـده
نویسنده مسئول: مهدی فتحی، استادیار بیهوشی، گروه بیهوشی، بیماستان امام رضا)ع، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد
[email protected] :ایمیل
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:35 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:35 IRST on Tuesday October 17th 2017

حیـن عمـل جراحی میباشـند ضمـن اینکه ریسـک فاکتورهای بـروز تهـوع و اسـتفراغ بعـد از عمـل شـامل مـوارد زیـر اسـت: جنـس مؤنـث، مـدت بیهوشـی بیشـتر از نیم سـاعت، سـن بالاتر از سـه سـال، نوع عمل جراحی )استرابیسـم و یا تونسـیلکتومی( ،سـابقه شـخصی یـا فامیلـی در تهـوع و اسـتفراغ بعد از عمـل و یا بیماری حرکت)3-6(. بررسـیهای بسـیاری در مـورد تأثیر داروهای متفـاوت جهت پیشـگیری از تهوع و اسـتفراغ بعـد از عمل صورت گرفتهاسـت ماننـد: دگزامتـازون، مهار کننده گیرنده هیدروکسـی تریپتامیـن5-3 آنتاگونیسـت گیرنـده دوپامیـن، آنتاگونیسـت گیرنده NK1، متوکلوپرامید و اسـتفاده از پروپوفول و سایر داروها در القـاء بیهوشـی و حیـن عمل جراحـی)6-61(. همچنین اسـتفاده از بيحسـي موضعـي، اسـتفاده از اکسـیژن کمکـي حیـن عمـل جراحـي، هیدراتاسـیون مناسـب، اجتنـاب از تجویـز نیتراکسـاید و داروهـاي بیهوشـي استنشـاقي از جملـه اسـتراتژيهاي کاهش بـروز تهـوع و اسـتفراغ بعـد از عمل هسـتند)71-22(. یکـی از اعمال جراحـی با شـیوع بـالای تهوع و اسـتفراغ بعد از عمل استرابیسـم میباشـد کـه این شـیوع بـالای تهوع و اسـتفراغ بهدنبـال جراحی استرابیسـم باعـث ریکاوری طولانـی و صرف هزینه بـالا و افزایش خونریـزی و افزایـش فشـار چشـم و نارضایتی بیمار میشـود .
عـاوه بـر اینهـا نحـوه اداره راه هوایـی نیـز از جملـه علـل مؤثـر در بـروز تهـوع و اسـتفراغ بعـد از عمـل میباشـد کـه در چندین مطالعـه بـه آن پرداختـه شدهاسـت)32-13(. هـدف از ایـن مطالعـه مقایسـه میـزان بـروز تهـوع و اسـتفراغ در اسـتفاده از ماسـک راههوایي حنجرهاي و انتوباسـیون تراشـه در بیماران تحت جراحی استرابیسـم، میباشـد .
مواد و روشها
مطالعـه مـا در تاریـخ 1392/03/18 در کمیتـه اخـاق دانشـگاه علوم پزشـکی مشـهد بـه شـماره IRCT 2014020216449N1 تصویب شـد.
ایـن مطالعـه از نـوع کارآزمایی بالینی بود. جمعیت مـورد مطالعه ،بیمارانـی بودنـد کـه از ابتـدای خـرداد مـاه سـال 1392 تـا آبـان مـاه سـال 1392 کاندید عمل جراحی استرابیسـم در بیمارسـتان خاتمالانبیـاء دانشـگاه علـوم پزشـکی مشـهد بودنـد. روش نمونهگیـري بهصـورت مبتنـي بـر هـدف بـود و شـیوه گـردآوری اطاعات میدانی و ابزار گردآوری آن با اسـتفاده از پرسشـنامه بود .مطالعـه مـا دو سـویه کور بود، فـرد ارزیابـی کننده از نوع وسـیله اسـتفاده شـده بـرای برقـراری راه هوایـی مطلـع نبـود و تحلیـل کننـده آمـار نیـز از نـوع وسـیله مـورد اسـتفاده آگاهـی نداشـت .معیار ورود مطالعه شـامل: بیماران کاندید جراحی استرابیسـم در محدوده سـنی بالای 3 سـال، کاس انجمن بیهوشـی امریکا 1 و 2 بود و معیارهای خروج شـامل: سـابقه جراحی و بیهوشـی قبلی همـراه بـا تهـوع و اسـتفراغ بعـد از عمل، سـابقه بیمـاری مینیر و یـا بیمـاری حرکت و یـا میگرن، عـدم رضایت به انجـام جراحی و مصـرف داروهـای مؤثـر بر میـزان تهوع و اسـتفراغ در 24 سـاعت قبـل از عمـل جراحـی بود.
587664-891347

براسـاس نتیجـه مقالـه هوهالریـدر)82( میـزان تهـوع در دو گـروه ماسـک حنجـرهای پروسـیل و لوله تراشـه بهترتیـب 13% و 53% گـزارش شدهاسـت و بـا در نظـر گرفتـن 05/0=آلفـا و 2/0= بتـا ،مـا بهمنظـور اطمینان بیشـتر حجـم نمونـه را به 80 نفـر افزایش دادیـم. تعـداد 160 بیمـار برای انجام این مطالعه انتخاب شـدند و بهصورت تصادفی به دو گروه مسـاوی 80 نفری تقسـیم شـدند و تحت القاء بیهوشـی با روش یکسـان قرار گرفتنـد. تمامی بیماران کاندیـد جراحـی استرابیسـم در محـدوده سـنی بالاتـر از 3 سـال کـه مـدت زمان ناشـتا بودن آنهـا کامل بـود، در ایـن مطالعه قرار داده شـدند. در تمامـی بیمـاران دارای شـرایط فـوق پـس از ورود بـه اتـاق عمـل ابتـدا دسترسـی وریـدی برقرار شـد و میـزان 01 سیسـی بـه کیلوگرم سـرم نرمال سـالین قبـل از القای بیهوشـی بـه تمامی بیماران تجویز شـد و همـه بیماران تحـت مانیتورینگ قلبـی، فشـار خون غیر تهاجمـی، ضربان قلب، پالس اکسـیمتری ،تعـداد تنفـس و دی اکسـیدکربن بازدمـی قـرار گرفتند )دسـتگاه مانیتورینـگ مـورد اسـتفاده تحـت لیسـانس امریـکا بـود، بـا نام ویلچالیـن(، قبـل از القـای بیهوشـی تمامـی بیمـاران بهمدت یک دقیقـه از اکسـیژن 80-100% توسـط ماسـک صـورت تنفـس مینمودنـد، سـپس جهـت القـای تمامـی بیمـاران از پروپوفـول 1/5-2 میلیگـرم بـه ازای هـر کیلوگـرم وزن، سـپس آتراکوریـوم
-29672512127465

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:35 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:35 IRST on Tuesday October 17th 2017

2/0 می ليگـرم بـه ازاي هـر کیلوگـرم وزن بـدن، فنتانیـل 4-2 میکروگرم برکیلوگرم اسـتفاده شـد و پس از ایجاد شـلی مناسـب عضانـی بیمـاران در دو گـروه انتوباسـیون بـا لوله تراشه)شـرکت ایرانی سـوپا( و تعبیه ماسـک راه هوایي حنجرهاي )شـرکت ژاپنی گریـن مدیـکال( قـرار گرفتند و مقدار پـر کردن کاف لوله تراشـه و تعبیـه ماسـک راه هوایـي حنجـرهاي در هـر دو گـروه بهصورتی انجـام شـد کـه حجـم جـاری کافـی بـدون نشـت قابـل ماحظه هـوا داشـته باشـیم سـپس مانیتورینگهـای قیـد شـده بـرای تمامـی بیمـاران بـهکار گرفتـه شـد. عائم حیاتـی همـه بیماران قبـل از القـای بیهوشـی ،5 دقیقـه بعـد از القـای بیهوشـی و اداره راه هوایـی و سـپس هـر 10 دقیقـه در جـداول تهیـه شـده ثبـت گردیـد. پانـزده دقیقـه قبـل از پایـان جراحی بـه تمامـی بیماران اندانسـترون بـا دوز 1/0 می ليگـرم بـهازاي هر کیلوگـرم وزن بدن بهصـورت وریـدی تجویـز شـد. نگهـداری بیهوشـی در تمامـی بیمـاران بـا انفوزیـون پروپوفـول) 100 میکروگـرم بـر کیلوگرم بر دقیقـه( بههمراه نیتراکسـاید) 50%( انجام شـد. در صورت نیاز در حیـن عمـل )افزایـش ضربـان قلب و فشـار خـون به میـزان 20% پایـه( دوزهـای تکـراری فنتانیـل) 2-1 میکروگـرم بـر کیلوگـرم( هـر نیـم سـاعت تجویـز شـد. مایـع درمانی حیـن عمل نیـز برای تمامـی بیمـاران بـا اسـتفاده از نرمال سـالین برحسـب محاسـبه مایـع نگهدارنـده) 4 سيسـي بـه ازاي هـر کیلوگـرم وزن بدن در سـاعت اول و2 سيسـي به ازاي هر کیلوگرم وزن بدن در سـاعت دوم و 1 سيسـي به ازاي هر کیلوگرم وزن بدن در سـاعت سـوم( انجـام شـد. در خاتمه عمـل تجویز نیتـروس اکسـاید و پروپوفول قطـع شـد و تهویـه بیمـار بهصـورت کنترلـه یـا تهویـه کمکـی جهـت حفـظ دی اکسـیدکربن انتهـای بازدمـی زیـر 45 میلیمتر جیـوه انجام شـد و پـس از بازگشـت تهویه خودبهخـودی اقدام به تجویـز آتروپیـن 02/0 می ليگـرم به ازاي هر کیلوگـرم وزن بدن و نئوسـتگمین 04/0 می ليگـرم بـه ازاي هر کیلوگرم وزن بدن شـد و پـس از اطمینـان از کفایت تهویهای و ساکشـن ترشـحات اقدام بـه خـارج کـردن لوله تراشـه یا ماسـک راه هوایي حنجـره کردیم و سـپس بیمـاران بـه ریـکاوری منتقل شـد و تحـت مانیتورینگ ضربـان قلـب، الکتروکاردیوگـرام، تعـداد تنفـس و فشـار خـون سیسـتولیک و دیاسـتولیک غیـر تهاجمي پالس اکسـیمتری قرار گرفتنـد تا هوشـیاری کامل حاصل شـد ،کلیه پرسـنل ریکاوري و بخـش، نسـبت به تقسـی مبندي بیمـاران در گروهها و نوع وسـیله اسـتفاده شـده جهـت اداره راه هوایـی بیاطـاع بودهانـد. شـدت تهـوع و بـروز اسـتفراغ در ریـکاوري توسـط تکنسـین بیهوشـی مسـتقر در ریـکاوری و بعـد از انتقال بیمار به بخش طی 6 سـاعت بعـد از عمـل و سـپس بعـد از ترخیـص از بیمارسـتان در طی 81 سـاعت بعدی توسـط رزیدنت بیهوشـی مورد ارزیابی قـرار گرفت .شـدت تهوع طبق معیـار کامي) VRS( اندازهگیری شـد، در این روش بـه فـرد بـدون تهـوع صفـر تعلـق گرفـت، در صـورت وجود کمتـر از دو نوبـت تهوع در بیمار، تهوع خفیـف و در صورت وجود دو یـا بیـش از دو نوبـت تهـوع در بیمـار، تهـوع متوسـط در نظـر گرفتـه شـد ضمـن اینکه بـروز اسـتفراغ معـادل تهوع شـدید در نظر گرفته شـد و در پرسشـنامه آماده شـده ثبت گردید. با توجه بـه اینکـه تعـداد زیـادی از بیمـاران تحـت جراحـی استرابیسـم کـودکان بودنـد امکان اسـتفاده از روش تصویـری و آموزش آن به بیمـار امکان پذیـر نبود.
بـراي توصیـف دادهها از آمـار توصیفي )میانگیـن و انحراف معیار( و بـراي مقایسـه متغیرهاي کمي شـامل سـن، وزن، تعدادعضات تحـت جراحی، فشـار خـون سیسـتولیک و دیاسـتولیک و ضربان قلـب بیـن دو گـروه از آزمـون مسـتقل تی تسـت اسـتفاده شـد .بـرای بررسـی متغیـر پالـس اک سـيمتري از آزمـون مـن ویتنـی اسـتفاده شـد همچنیـن براي بررسـي متغیرهـاي کیفـي بین دو گـروه از آزمـون مجذور کای اسـتفاده شـد .
در همـه آزمونهـا سـطح معنـيداري 05/0 در نظـر گرفتـه شـد و از نرمافـزار SPSS ویرایـش 18 بـرای تجزیـه و تحلیـل دادههـا اسـتفاده شد.
نتایج
تعـداد 80 نفـر در گـروه لولـه داخل تراشـهاي و تعـداد 80 نفر در گـروه ماسـک راه هوایـي حنجـرهاي از نظر بـروز تهوع و اسـتفراغ بعـد از عمل مورد بررسـی قـرار گرفتند. دو گـروه از نظر اطاعات دموگرافیـک )سـن، وزن و جنـس( در ارزیابـی قبـل از عمـل ،یکسـان بودنـد. )جدول1(
همینطـور دو گـروه از نظـر ویژگیهـای حیـن عمـل جراحـی )تعـداد عضـات تحـت عمـل و تعـداد چشـمهای تحـت عمـل( یکسـان بودند)جـدول1(
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:35



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید