فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 5، شماره 1، پاییز 1393
5292355-38389

بررسی تاثیر شنیدن آوای بدون کلام در کنترل علایم حیاتی بیماران تحت تحت بیحسی نخاعی بستری در بیمارستانهای امام خمینی)ره(
و مصطفی خمینی)ره( شهر ایلام در سال 92
کریم همتی1*، پریسا فرهادی2
متخصص بیهوشی و استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام
کارشناس بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام
تاریخ دریافت: 17 /4/93تاریخ بازبینی: 1/5/39 تاریخ پذیرش: 21/5/93چکیده
زمینـه و هـدف: عمـل جراحـی یـک عامل اضطـراب آور اسـت که باعـث ایجاد واکنـش فیزیولوژیـک در بدن میشـود. در نتیجـه پاسـخ فیزیولوژیکی بـدن، تنفـس، ضربـان قلـب و فشـار خـون افزایـش مییابـد. مطالعه حاضر با هدف بررسـی تأثیر موسـیقی بـر برخی شـاخصهاي فیزیولوژیـک بیماران قبـل از اعمـال جراحی انجام شـد.
350-1285276

0899951

پژوهشـی

مقـاله
10

پژوهشـی

مقـاله

10

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:55 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:55 IRST on Tuesday October 17th 2017

مـواد و روشهـا: ایـن پژوهـش یک مطالعه مداخلهای از نوع کارآزمایی بالینی تصادفی شـده شـاهددار میباشـد کـه بر روی 60 بیمـار تحت عملهای جراحی بیحسـی نخاعی در بیمارسـتانهای وابسـته به دانشـگاه علوم پزشـکی ایلام در سـال 1392 انجام گردید. شـرایط ورود به مطالعه شـامل تمایل بیمـار جهـت شـرکت در مطالعـه، عملهـای غیـر اورژانسـی، قـرار داشـتن در گـروه سـنی 20 تـا 40 سـال، عمل با بیحسـی نخاعی بـرای اولیـن بار و همچنیـن داشـتن ثبـات همودینامیـک )فشـار خون سیسـتولیک بیشـتر از 90 میلیمتـر جیوه، عدم وجـود دیس ریتمیهـای خطرنـاک و ضربان قلب بیـن) 60 تـا100( بـود4)،3(. در گـروه مـورد، علائـم حیاتی بیمار که شـامل فشـارخون سیسـتولیک، فشـار خون دیاسـتولیک، تعداد نبـض، تعداد تنفس و همچنیـن میـزان اشـباع خـون شـریانی میباشـد قبـل از مداخلـه ارزیابی و ثبت شـده و بعد بیمار توسـط متخصص بیهوشـی تحت بیحسـی نخاعی قـرار گرفتـه و بلافاصلـه آوای بـدون کلام توسـط دسـتگاه پخـش موسـیقی ام پـی تری پلیر و گوشـی مخصـوص )هدفـون( یکبار مصرف بـه مدت 01 دقیقـه بـرای بیمـار پخـش گردیـد و بلافاصلـه بعـد از اتمـام این زمـان دوباره علائـم حیاتی و میزان اشـباع خون شـریانی بیمـار ارزیابی و ثبـت گردید .
بـراي گروه شـاهد همیـن اندازه گیريهـا بدون پخش موسـیقی انجـام گردید.
یافتههـا: مقایسـه میانگیـن شـاخصهاي فیزیولوژیـک قبل و بعـد از مداخله، اختـلاف معنیداري را نشـان داد بهطـوري که پخش آوای بـدون کلام بر میانگیـن تعـداد نبـض، تعداد تنفس، فشـار خون سیسـتولیک، فشـارخون دیاسـتولیک، تأثیر چشـمگیری داشـت )05/0)P>، اما بر روی درصد اشـباع اکسـیژن خون شـریانی تأثیری مشاهده نشـد )05/0)P<.
نتیجهگیـری: شـنیدن آوای بـدون کلام، بـر روي فشـارخون سیسـتولیک و دیاسـتولیک و ضربان قلب افراد اثر چشـمگیري داشـت، اما بـر روی درصد اشـباع اکسـیژن خون شـریانی تاثیری نداشت .
واژههای کلیدی: آوای موسیقی، علایم حیاتی، اسپاینال آنستزی
مقدمهبـا کمـک موسـیقی، کـه میتوانـد مـواردی از جملـه تقویـت و
موسـیقی درمانـی روشـی اسـت در جهـت برخی اهـداف درمانی سـاماندهی سـلامت روحـی و جسـمی افـراد را بهدنبـال داشـته نویسنده مسئول: کریم همتی، متخصص بیهوشی و استادیار بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ایلامایمیل: [email protected]
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:55 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:55 IRST on Tuesday October 17th 2017

باشـد. بـه عبـارت دیگـر از موسـیقی درمانـی بـرای بازیافـت ،نگهـداری و تقویـت سـلامت جسـمی و روحی و عاطفی اسـتفاده میشـود. موسـیقی شناسی شـاخهای از دانش موسـیقی است که در آن بـه مطالعـه منطقـی، اسـتدلالی و علمی مباحث موسـیقی پرداختـه میشـود)1(.
در علـم موسـیقی شناسـی کلیـه مطالعـات و تحقیقـات از طریـق روشهـای سیسـتماتیک بهصـورت مشـاهدههای علمـی و آزمایشـگاهی صـورت میگیـرد و از نتایـج آن یکسـری از واقعیتهـای علمـی اسـتخراج میشـود.
نخسـتین سیسـتم نظـام یافتـه آکادمیـک موسـیقی درمانـی در ایـران باسـتان بنـا گردیـد. براسـاس کتیبههایـی کـه در سـال 1349 یافت گردیده اسـت در دانشـگاه جندی شـاپور اهواز دانش موسـیقی و درمـان بـا موسـیقی از دپارتمانهایـی بودهاسـت که هر دانشـجوی پزشـکی آن زمان) 1500 الی 1390 سـال پیش( بایـد آن را میگذراندنـد. نکته جالبی که وجود دارد این اسـت که پرسـتارهایی که برای بیمارستانهای آن زمان پرورش مییافتند ، میبایسـت در نواختـن چند سـاز اصلی تبحر داشـته باشـند و بر این اسـاس موسـیقی تجویز شـده از پزشـک را ارائـه می کردهاند.
ایـن موسـیقی ارائـه شـده در هنگام زایمـان زنان دربار ساسـانی از لـوازم کار یـک پزشـک بـود. از لحـاظ پیشـینه، موسـیقی آرامبخـش در ایـران باسـتان بـا ظهـور دیـن زرتشـت آغـاز شـد .کتاب اوسـتا و اشـعار آهنگیـن گاتها الهامبخش موسـیقی دانان بـرای تصنیـف آوازهـا و ملودیهـا و همچنین تشـکیل مراسـم و آیینهـای موسـیقایی بـوده اسـت. در واقـع موسـیقی در تاریـخ ایـران باسـتان در خدمـت تلقینـات دینی و اشـارات مذهبی بوده اسـت، کـه اکنـون در تمرینـات تـن آرایـی انواعی از آن را شـاهد هسـتیم. ضرورت اجرای طـرح بهکارگیری روشهـای غیردارویی بهمنظـور کنتـرل علایـم حیاتـی و کاهـش عـوارض مربـوط بـه مصـرف بـی رویـه دارویی میباشـد.
مواد و روشها
587670-5413472

ایـن پژوهـش یـک مطالعـه مداخلـهای از نـوع کارآزمایـی بالینی تصادفـی شـده شـاهددار میباشـد کـه بـر روی 60 بیمـار تحـت عملهـای جراحی بیحسـی نخاعی مراجعهکننده به بیمارسـتان امـام خمینی و شـهید مصطفـی خمینی )ره( ایلام انجـام گردید .انتخـاب اولیـه بیمـاران بهصـورت غیرتصادفـی و با توجه بـه دارا بـودن شـرایط واحدهـای مـورد پژوهـش بـود. شـرایط ورود بـه مطالعـه شـامل تمایل بیمار جهت شـرکت در مطالعـه، عملهای غیـر اورژانسـی، قـرار داشـتن در گـروه سـنی 20 تـا 40 سـال ،تحـت عملهای بیحسـی نخاعـی قرار گرفتـن برای اولیـن بار و همچنین داشـتن ثبـات همودینامیک )فشـار خون سیسـتولیک بیشـتر از 90 میلیمتـر جیـوه و کمتـر از 140 میلیمتـر جیـوه ،عـدم وجـود دیـس ریتمیهـای خطرنـاک و ضربـان قلـب بیـن 60 تـا 100( بـود3)،2(. معیارهـای خروج از مطالعه شـامل، سـابقه بیماریهـای اعصـاب و روان، سـابقه دردهـای مزمـن، اختـلال شـنوایی، مصـرف داروهـای مخـدر 4 سـاعت قبـل از مداخلـه و سـابقه نواختـن آلات موسـیقی بـود. همچنیـن در صـورت بـروز هرگونـه عارضـهای در طـی جراحـی و بیهوشـی و یـا اظهـار عدم رضایـت بیمـار بـر ادامـه پژوهـش نیـز، فـرد از مطالعـه حـذف میگردیـد. حجـم نمونـه در ایـن مطالعـه بـا توجـه بـه میانگین و انحـراف معیـار علائـم حیاتی در مطالعه مشـابه)3( و با اسـتفاده از فرمـول مقایسـه میانگینهـا و در نظـر گرفتن سـطح اطمینان 95 درصـد و تـوان 80 درصـد ،30 نفـر در هـر گـروه تعییـن گردیـد. جهـت نمونهگیـری، پس از کسـب مجوز کمیتـه اخلاق ،پژوهشـگر بـا مراجعـه بـه بخشهـای جراحـی زنـان و جراحـی مـردان بیمارسـتانهای امـام خمینـی)ره( و شـهید مصطفـی خمینـی )ره( شـهر ایـلام و بررسـی لیسـت انتظار عمـل بیماران بسـتری در ایـن بخشهـا، نمونههایـی که دارای شـرایط شـرکت در پژوهـش بـوده را پـس از توضیـح در مـورد طـرح و در صورت تمایـل به شـرکت در مطالعه و کسـب رضایت آگاهانـه، بهصورت تصادفـی و بـا روش قرعـه کشـی در دو گـروه مورد و شـاهد قرار داد )بـه ایـن صـورت که تعـداد 60 برگه )بـه تعـداد نمونهها( که حـروف آ و بـی لاتین بر روی آنها نوشـته شـده بـود را در ظرفی گـود ریختـه و سـپس بهصـورت تصادفـی یـک برگـه از ظـرف خـارج میشـد، در صورتیکـه حـرف آ در برگه نوشـته شـده بود ،بیمـار در گـروه مـورد و در صورتیکه حرف بی نوشـته شـده بود ،بیمـار در گـروه شـاهد قـرار میگرفت(. بـرای جمـعآوری دادهها از چک لیسـت محقق سـاخته اسـتفاده گردید. این چک لیسـت از دو بخـش شـامل مـوارد زیـر تشـکیل شـده بود:
خصوصیـات دموگرافیـک و طبـی بیماران نظیر سـن، جنس ،تحصیـلات، وضعیت تاهـل، نوع عمل جراحی تکمیـل میگردید.
-2967190986532

علائـم حیاتـی و میزان درصد اشـباع اکسـیژن خون شـریانی بیمـاران، کـه شـامل فشـارخون، تعـداد نبـض، تعـداد تنفـس و فشـارخون سیسـتولیک، دیاسـتولیک و میـزان اشـباع اکسـیژن خـون شـریانی بـود: ایـن علائـم قبـل از مداخلـه و بلافاصلـه بعد از اتمـام مداخلـه و 30 دقیقـه و 60 دقیقـه پس از اتمـام مداخله توسـط دسـتگاه مانیتورینـگ دیتا اسـکوپ پاسـپورت)2( سـاخت آمریـکا موجـود دراتـاق عمـل بیمارسـتانهای امـام خمینی)ره( و شـهید مصطفـی خمینی شـهر ایـلام ارزیابـی گردیـد. در گروه مورد بیماران بعد از ورود به اتاق عمل توسـط تکنسـین بیهوشـی بـه مانیتورینـگ وصل شـده و آمادگـی لازم را جهـت انجام عمل جراحـی مـورد نظـر بـا بیهوشـی از نـوع بیحسـی نخاعـی آماده شـد. در ابتـدا علائـم حیاتـی و میـزان اشـباع اکسـیژن خـون شـریانی بیمـار کـه شـامل فشـارخون سیسـتولیک، فشـار خون دیاسـتولیک، تعـداد نبض، تعداد تنفس و همچنین میزان اشـباع اکسـیژن خون شـریانی میباشـد قبـل از مداخله ارزیابـی و ثبت شـده و بعـد بیمـار توسـط متخصـص بیهوشـی تحـت بیحسـی نخاعـی قـرار گرفتـه و بلافاصله آوای بدون کلام توسـط دسـتگاه پخـش موسـیقی ام پـی تـری پلیر وگوشـی مخصـوص )هدفون( یکبـار مصـرف بـه مـدت 10 دقیقـه برای بیمـار پخـش گردید و بلافاصلـه بعـد از اتمـام ایـن زمـان دوبـاره علائم حیاتـی و میزان اشـباع اکسـیژن خون شـریانی بیمـار ارزیابی و ثبـت گردید. لازم بـه ذکـر اسـت کـه انتخـاب موسـیقی آرامبخـش بـا هماهنگـی یکـی از اسـاتید موسـیقی اسـتان و بـا توجـه به شـرایط فرهنگی اجتماعـی منطقـه و همچنیـن بـا توجـه بـه شـرایط موسـیقی آرامبخـش در مقـالات مبنـی بـر داشـتن ضـرب آهنـگ بین 06 تـا80 بـار در دقیقـه و یـا کمتـر)4( بـا اسـتفاده از دسـتگاه متـرو تونـر ام تـی 30 سـاخت چیـن، انجام پذیرفـت. انتخـاب حداکثر زمـان فـوق بـا توجـه بـه پیشـنهاد مطالعـات مبنـی بـر نیـاز بـه چنیـن زمانـی بـرای تاثیر موسـیقی بوده اسـت)2(. درگروه شـاهد بیمـاران بعـد از ورود بـه اتـاق عمـل توسـط تکنسـین بیهوشـی بـه مانیتورینـگ وصل شـده و آمادگـی لازم را جهـت انجام عمل جراحـی مـورد نظـر بـا بیهوشـی از نـوع بیحسـی نخاعـی آماده شـده بـود. ارزیابـی علائم حیاتـی و میزان اشـباع اکسـیژن خون شـریانی توسـط یکـی از تکنیسـینهای بیهوشـی کـه از دو گروه مداخلـه و شـاهد نیـز اطـلاع نداشـت انجـام گردیـد. لازم بهذکر اسـت که بیحسـی نخاعی انجام شـده در هر دو گــروه یکسـان طبق پروتوکل بــوده و چنانچه برای بیمار بــه هـــر دلیلــی از پروتـوکل استفــاده نمیشــد، فــرد از مطالعه حـذف میگردید .جهـت تجزیـه و تحلیل اطلاعـات از نرمافزار SPSS نسـخه 16 و آزمونهـای توصیفـی- اسـتنباطی اسـتفاده گردید. بـرای تعیین مشـخصات دموگرافیک از آمـار توصیفی )جـداول توزیع فراوانی( و جهـت مقایسـه دادههـای کیفـی بیـن دو گـروه از مربـع کای و جهـت مقایسـه دادههـای کمـی بیـن دو گـروه از آزمـون تـی اسـتفاده گردیـد و جهت دادههـای کمی در زمانهـای مختلف از آزمـون اندازههـای تکـراری اسـتفاده گردید.
یافتهها
از بیمـاران مـورد بررسـی 3/33 درصـد پاسـخگویان مـرد ،7/66 درصـد آنهـا زن ،3/3 درصـد پاسـخگویان مجـرد و 60 درصـد آنهـا متأهـل بودنـد و 7/36 درصد آنها هـم وضعیت تأهل خود را مشـخص ننمودند.
سن 39 درصد پاسخگویان با بیشترین فراوانی بین 19-28 سال ،سـن 3/33 درصد بین 28-38 سـال، سن 28 درصد بین 84-93 سـال و 7/1 درصد پاسـخگویان هم 49 سـال به بالا سن داشتند.
از بیمـاران مـورد بررسـی ،3/8 درصـد بیسـواد، تحصیـلات 5 درصـد ابتدایـی ،3/3 درصـد راهنمایی ،7/21 درصـد دیپلم ،7/1 درصـد فـوق دیپلـم ،3/3 درصد لیسـانس و 7/1 درصـد آنها هم فـوق لیسـانس و بالاتـر بود.
از بیمـاران مـورد بررسـی ،7/1 درصـد بـیکار ،3/43 درصـد خانـهدار ،7/1 درصـد در مشـاغل دولتـی و 7/11 درصد آنها هم در مشـاغل خصوصـی مشـغول بـه فعالیـت بودنـد.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:55 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:55 IRST on Tuesday October 17th 2017

7/31 درصـد از بیمـاران مـورد بررسـی بـا بیشـترین فراوانـی تحـت عمـل جراحی سـزارین قـرار گرفتـه و 7/1 درصـد آنها با کمتریـن فراوانـی تحت اعمـال جراحی )کورتاژ، لولـه بندی رحم ،ترومـای پـا، سـنگ کلیـه، برداشـتن پروسـتات از طریـق مجرای ادراری، ترومـای متعـدد( قرار گرفته بودند. در ارزیابي فشـارخون سیسـتولیک و دیاسـتولیک و ضربـان قلـب افراد دو گـروه پس از مداخلـه، تفـاوت معنـيداري میـان دو گـروه دیـده شـد امـا بین درصـد اکسـیژن خـون شـریانی این دو گـروه تفـاوت معنیداری دیده نشـد.
ب ه عب ارت دیگ ر تف اوت معن یداری بی ن دو گ روه از لح اظ کنتــرل علایــم حیاتــی )فشــار خــون سیســتولیک، فشــار



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید