فصلنامه علمی پژوهشی بیهوشی و درد، دوره 4، شماره 4، تابستان 1393
5292021-107991

بررسی تاثیر تجويز رابپرازول در مقايسه با رانیتیدين در میزان درد اپیگاسـتر پـس از عمل ويترکتومـی
ولیاله حسنی۱، علیرضا خلدبرین2، بهروز زمان2، رضا صفائیان2، محمودرضا روحانی3*، مهناز حاتمی4
۱. استاد گروه بیهوشی و فلوشیب مراقبتهای ویژه، عضو پژوهشی مرکزتحقیقات کم تهاجمی دانشگاه علوم پزشکی ایران
۲. استادیار گروه بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی ایران
دستیار گروه بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی ایران
دستیار گروه بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی یزد
1918005

تاریخ دریافت: 24/21/92تاریخ بازبینی: 30/1/93تاریخ پذیرش: 30/2/93چکیده
زمینـه و هـدف: ایـن مطالعـه با هدف بررسـی تأثیـر تجویز رابپـرازول در مقایسـه با رانیتیدیـن در میزان درد اپیگاسـتر پـس از عمـل ویترکتومی در بیمـاران مراجعـه کننـده بـه بیمارسـتان حضرت رسـول اکرم طـی سـالهای ۱3۹۱ تا ۱3۹۲ انجام شـد.
0899951

پژوهشـی

مقـاله
32

پژوهشـی

مقـاله

32

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017

مـواد و روشهـا: ایـن مطالعـه به روش کارآزمایی بالینی دوسـوکور تصادفی شـده در بین بیماران ۲۰ تا ۶۰ سـاله تحت ویترکتومی که از سـال ۱۹3۱ لغایـت ۱3۹۲ بـه بیمارسـتان حضـرت رسـول اکـرم مراجعـه کـرده بودنـد، انجام شـد. بیماران به سـه گـروه دریافـت کننـده رابپـرازول) ۲۰ میلیگرم( و رانیتیدیـن) ۱۵۰ میلیگـرم( و هـر دو دارو) ۲۰ میلیگـرم رابپـرازول و ۱۵۰ میلیگـرم رانیتیدیـن( تقسـیم شـدند. پـس از عمـل بیمـاران از نظر درد اپیگاسـتر، سـوزش سـر دل و رگورژیتاسـیون اسـیدی و داشـتن تهوع و اسـتفراغ مقایسه شدند.
یافتههـا: در ایـن مطالعـه ۱۰۵ بیمـار بـا میانگیـن سـنی 78/۹ ±۵۵/۶7 سـال، در 3 گروه 3۵ نفره وارد شـدند. بیـن درصد فراوانی رگورژیتاسـیون در سـاعتهای اول، دوم و چهـارم پـس از عمـل در سـه گـروه مـورد مطالعـه اختلاف آماری معناداری مشـاهده نشـد)۰/۰۵P<(. شـدت درد پـس از عمل در سـاعتهای مختلـف پـس از عمـل در هـر سـه گـروه به طـور معنـاداری کاهـش یافته بـود)۰/۰۰۱>P( ولـی این روند بین سـه گـروه معنـادار نبود )۰/۱۵=P(.
نتیجه گیـری: اسـتفادهی همزمـان از دو داروی رانیتیدیـن و رابپـرازول و یـا رانیتیدیـن بهتنهایـی نسـبت بـه اسـتفادهی رابپـراوزل بـه تنهایـی، درد و رگورژیتاسـیون بیمـاران پـس از عمـل جراحـی الکتیو را بیشـتر کاهـش میدهد .
واژه های کلیدی: رابپرازول، رانیتیدین، درد اپیگاستر، ویترکتومی
مقدمه

نویسنده مسئول: محمودرضا روحانی، دستیار گروه بیهوشی دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، خیابان ستارخان، خیابان نیایش، دفتر بخش بیهوشی و دردایمیل: [email protected]
اختـلالات گوارشـی مربـوط بـه اسـید معـده از اختـلالات پـس از جراحـی میباشـند کـه بـا افزایـش رنـج و ناراحتـی بیمـار ،موربیدیتـی و افزایـش مـدت بسـتری همـراه هسـتند. علائـم گوارشـی پـس از جراحـی شـایع میباشـند و بـر ریـکاوری بیمار تاثیرگـذار هسـتند. محتویـات اسـید معـده در بیمـاران تحـت جراحـی پاتوژنیـک بـوده و مسـئول اختـلالات گوارشـی مرتبـط بـا اسـید معده ماننـد درد اپیگاسـتر، رگورژیتاسـیون و سـوزش سـر دل میباشـد بنابراین سـاپرس اسـید معـده در ایـن بیماران دارای اهمیت میباشـد. آسپیراسـیون محتویات معـده از عوارض نـادر پـس از عمـل جراحی اسـت کـه ممکن اسـت بـا مورتالیتی پـس از عمـل یـا موربیدیتـی پولمونر همراه باشـد و از مشـکلات اصلـی و بحـث برانگیـز بیـن متخصصین بیهوشـی میباشـد)4-۱(. بزرگتریـن پیـک اسـیدیته معده پـس از ناشـتایی شـبانه و زمان ورود بیمـار به اتـاق عمل بـرای جراحيهای الکتیو میباشـد)7-۵(. از مهارکنندههـای پمـپ پروتـون بـرای کاهش حجم و اسـیدیته محتویات معده قبل از بیهوشـی اسـتفاده میشـود. رابپرازول یک مهارکنندههـای پمـپ پروتـون بـا شـروع اثر سـریع میباشـد که موجـب ترمیـم زودرس و بهبـود درد اولسـر پپتیک میشـود)۹-8(. بـا توجـه بـه آنکـه تمـام داروهـای بیهوشـی و آنالژزیـک دارای قابلیـت ایجـاد اختلالات گوارشـی میباشـند، افزایـش روز افزون بی ماريهـای گوارشـی در جوامـع مختلـف، افزایـش روزافـزون جراحیهـای سـرپایی، کنتـرل علائـم گوارشـی بهخصـوص درد اپیگاسـتر پـس از جراحـی، اسـتفاده از دارویـی مناسـب بـرای سـاپرس اسـید معـده، کاهـش مورتالیتـه و موربیدیتـه، کاهـش مـدت بسـتری در بیمارسـتان، تسـریع ریـکاوری و ترخیـص بیمـاران ضـروری بـه نظر میرسـد. ایـن مطالعه با هدف بررسـي تاثیـر تجویـز رابپـرازول در مقایسـه بـا رانیتیدیـن در کاهش درد اپیگاسـتر پـس از عمل ویترکتومی در بیمـاران مراجعه کننده به بیمارسـتان حضرت رسـول اکرم طي سـالهاي ۹۱-۹۲ انجام شد.
مواد و روشها
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017

1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017

ایـن مطالعـه بـه روش کارآزمایـي بالینـي دوسـوکور تصادفـي شـده در بیـن بیمـاران ۲۰ تا ۶۰ سـاله تحـت ویترکتومـی که از سـال ۱3۹۱ لغایـت ۱3۹۲ بـه بیمارسـتان حضـرت رسـول اکرم مراجعـه کـرده بودنـد، انجـام شـد. بدیـن ترتیب کـه کلیـه افراد مراجعـه کننـده تـا تکمیـل حجـم نمونـه مـورد نظـر بـه روش نمونهگیـری غیراحتمالـی آسـان و به شـرط دارا بـودن معیارهاي پذیـرش انتخـاب شـدند. معیارهـاي ورود شـامل رضایـت مبنـي بـر شـرکت در طـرح تحقیقاتـي، بیمـاران کاندیـد عمـل جراحي ویترکتومـی، سـن بیـش از ۲۰ سـال، کلاس انجمـن بیهوشـی امریـکا ۱، عدم وجود سـابقه درد اپیگاسـتر و اولسـر گاسـتریک و دئودنـوم، عـدم سـابقه بی ماريهـای مرتبـط بـا اسـید معـده و ریفلاکـس گاسـتروازوفاژ، عـدم ابتـلا بـه بی ماريهـای قلبـی ،دیابـت، کلیـوی، کبـدی، عـدم وجـود آنمـی )هموگلوبیـن <۰۱ گـرم در دسـیلیتر(، عـدم وجـود سـابقه اعمال جراحی شـکمی ،عـدم اعتیـاد بـه مواد مخـدر و الـکل، عدم بـارداری و شـیردهی ،عـدم سـابقه جراحـی آنتـی ریفلاکس یا گاسـتریک، عدم سـابقه درمـان هلیکوباکترپیلوری، عدم وجود اولسـر پپتیـک اکتیو، عدم وجـود کانسـرهای قسـمت فوقانی گوارشـی، بدخی ميهـای دیگر ارگانهـا، عـدم سـابقه مصرف منظـم آنتی اسـیدها، عدم سـابقه بیماریهـای روانپزشـکی و عـدم چاقـی موربیـد )شـاخص تودهی بدنـی >3۰ کیلوگـرم در متـر مربـع( بـود؛ همچنیـن بیمارانـی کـه دچـار عـوارض شـدید ناشـی از داروهـا میشـدند از مطالعـه خـارج میشـدند. بیمارانی کـه وارد مطالعه شـدند، بهطـور کاملا تصادفـي بـا روش بلـوک تصادفـی بهصـورت بلوکهـاي شـش تایـی و بـا توجـه بـه جـدول اعـداد تصادفـی و بهصـورت کـور به سـه گـروه رابپـرازول و رانیتیدیـن و هـر دو دارو تقسـیم شـدند .گـروه رابپـرازول، کپسـول ۲۰ می لیگرمـی و گـروه رانیتیدیـن قـرص ۱۵۰ می لیگرمـی و گـروه سـوم کـه هـر دو دارو برایشـان تجویـز شـده بـود، کپسـول ۲۰ می لیگرمـی رابپـرازول بـه همراه قـرص ۱۵۰ می لیگرمـی رانیتیدین را شـب قبـل از عمل دریافت کردنـد. بیمـاران و متخصـص بیهوشـي کـه درد اپیگاسـتر ،رگورژیتاسـیون اسـیدی معـده پـس از عمـل را ارزیابـي کـرد از نـوع گروههـا بياطـلاع بودنـد و لـذا ایـن مطالعـه بـه صـورت دو سـو کـور انجـام شـد. بـرای بیمـاران پـس از ورود به اتـاق عمل ،بـه عنـوان پیـش دارو مقـدار ۰/۰۲ میلیگـرم در هـر کیلوگـرم میـدازولام و ۲ -3 میکروگـرم در هـر کیلوگـرم فنتانیل بهصورت وریـدی تزریـق شـد. سـپس بـرای القـای بیهوشـی ،۵ میلیگرم در هـر کیلوگـرم تیوپنتـال سـدیم تجویـز شـد. همچنیـن ۲/۰ میلیگـرم در هـر کیلوگـرم سـیس آتراکوریوم نیز به عنوان شـل کننـدهی عضلانـی جهت تسـهیل اینتوباسـیون اسـتفاده شـد. از پروپوفـول بـه میـزان ۵ -7۱۰۰ میکروگـرم در هـر کیلوگـرم در هـر دقیقـه و سـیس آتراکوریـوم بـه میـزان ۲ میلیگـرم در نیـم سـاعت بهعنـوان داروی نگهدارنـدهی بیهوشـی اسـتفاده شـد .۱، ۲ و 4 سـاعت پـس از عمـل از بیمـاران در مـورد درد اپیگاسـتر ،رگورژیتاسـیون اسـیدی و داشـتن تهوع و اسـتفراغ معده سـوال شـد. میـزان درد اپـی گاسـتر براسـاس نمـره آنالـوگ دیـداری تعییـن شـد. بـیدردی ،۱-3 درد خفیـف ،4-7 درد متوسـط و 8۱۰- بهعنـوان درد شـدید در نظـر گرفته شـد. سـپس اطلاعات دموگرافیـک، درد اپیگاسـتر، رگورژیتاسـیون، تهـوع و اسـتفراغ و سـایر اطلاعـات بدسـت آمـده در فرمهـاي اطلاعاتـي از پیـش آمـاده شـده ثبت شـد.
یافتهها
در ایـن مطالعـه ۱۰۵ بیمـار بـا میانگیـن سـنی 78/۹ ± 7۶/۵۵ سـال در 3 گـروه 3۵ نفـره )گـروه اول رابپـرازول، گـروه دوم رانیتیدیـن و گـروه سـوم هر دو دارو( قرار گرفتنـد. از این بیماران ۰۵ )۶/47٪( نفـر زن و ۵۲/4) ۵۵٪( نفـر مـرد بودنـد.
از مجمـوع 3۵ نفـر گروه اول ،۱/4۲) 3۱۱٪( بیمار، از گروه دوم ۶ ۱7/۱4)٪( بیمار و از گروه سوم ۱4/۲8) ۵٪( بیمار علامتدار بودند .از بیـن بیمارانـی کـه بـرای آنهـا رابپرازول تجویز شـده بـود، در سـاعت اول پس از جراحی ،۲۲/۹) 8٪( نفر، در سـاعت دوم پس از جراحی ۲۰) 7٪( نفر و پس از 4 ساعت از جراحی ۱۱/4) 4٪( نفـر رگورژیتاسـیون داشـتند. همچنیـن از میـان بیمارانـی کـه برایشـان رانیتیدیـن تجویز شـده بود، پس از یک سـاعت از عمل ۱4/3) ۵٪( نفـر، دو سـاعت پـس از عمـل 3 )۶.8٪( نفـر و پـس از 4 سـاعت از جراحـی ۵/7) ۲٪( نفـر رگورژیتاسـیون داشـتند .در گـروه سـوم نیـز کـه هـر دو دارو بـرای آنها تجویز شـده بود ،در سـاعت اول بعـد از جراحـی 3 )۶/8٪( نفـر، در سـاعت دوم ۲ ۵/7)٪( نفـر و پـس از 4 سـاعت از جراحـی در 3 )۶/8٪( نفـر رگورژیتاسـیون دیده شـد. بین درصد فراوانی رگورژیتاسـیون در سـاعتهای اول، دوم و چهـارم پـس از عمـل در سـه گـروه مورد مطالعـه اختلاف آمـاری معناداری مشـاهده نشـد) ۰/۰۵P<(.
از نظـر میـزان شـدت درد پـس از عمـل، در گـروه رابپـرازول و در سـاعت اول پـس از عمـل ۱4/3) ۵٪( نفـر درد ملایـم و ۶ ۱7/۱۶)٪( نفر درد متوسـط داشـتند، در ساعت دوم پس از عمل
۲۵/7) ۹٪( نفـر درد ملایـم و ۵/7) ۲٪( نفـر درد متوسـط و پس از 4 سـاعت از عمـل ۱/43) 3۱۱٪( نفـر درد ملایـم داشـتند. در گـروه رانیتیدیـن پـس از یـک سـاعت از جراحـی 3 )۶/8٪( نفـر درد ملایـم و 3 )۶/8٪( نفـر درد متوسـط داشـتند. در سـاعت دوم بعـد از عمـل ۱4/3) ۵٪( نفـر درد ملایـم و ۲/۹) ۱٪( نفـر درد متوسـط و پـس از 4 سـاعت از عمـل ۱4/3) ۶٪( نفـر درد ملایـم داشـتند. همچنیـن در گروهی کـه برای آنها هـر دو دارو تجویـز شـده بود در سـاعت اول بعد از عمـل ۱۱/4) 4٪( نفر درد ملایـم و ۲/۹) ۱٪( نفـر درد متوسـط داشـتند، در سـاعت دوم و چهـارم بعـد از عمـل ۱4/3) ۵٪( نفـر درد ملایـم داشـتند. بیـن درصـد فراوانی شـدت درد در سـاعتهای اول، دوم و چهارم پس از عمـل در سـه گـروه مـورد مطالعـه اختـلاف آماری معنـاداری مشـاهده نشـد) ۰/۰۵P<(.
درد بیمـاران بهصـورت کمـی نیـز در سـاعتهای مختلـف بیـن بیماران سـه گروه مقایسـه شـد که در جدول شـمارهی ۱ نشـان داده شـده اسـت. در آنالیـز انـدازه گیری مکرر آنوا صـورت گرفته جهت بررسـی روند تغییرات شـدت درد در سـاعتهای ۲ ،۱ و 4 بعـد از عمـل و همچنین مقایسـهی این روند در سـه گـروه مورد مطالعـه؛ رونـد تغییـرات شـدت درد پـس از عمل در سـاعتهای مختلـف پـس از عمل در هر سـه گروه معنـادار بـود، به طوریکه در سـاعتهای اول، دوم و چهـارم پـس از عمـل کمتـر شـده بـود) ۰/۰۰۱>)P ولـی ایـن رونـد بیـن سـه گـروه معنـادار نبود )۰/۱۵=P( )نمـودار ۱(.
شـدت تهـوع و اسـتفراغ بعـد از عمـل نیـز پـس از گذشـت ۱ سـاعت ،۲ سـاعت و 4 سـاعت از جراحـی در بیمـاران هـر 3 گـروه اندازهگیـری شـد؛ کـه ایـن میـزان در گـروه اول بهترتیـب ۲۲/۹) 8٪( نفـر تهـوع و اسـتفراغ ملایـم و 3 )۶/8٪( نفـر تهـوع و اسـتفراغ متوسـط در سـاعت اول و ۲8/۶) ۱۰٪( نفـر تهـوع و اسـتفراغ ملایـم در سـاعت دوم و چهارم داشـتند. شـدت تهوع و اسـتفراغ در گـروه دوم بـه ایـن شـکل بـود: ۵/7) ۲٪( نفـر تهوع و اسـتفراغ ملایـم و 3 )۶/8٪( نفـر تهـوع و اسـتفراغ متوسـط در سـاعت اول ،۱4/3) ۵٪( نفـر تهـوع و اسـتفراغ ملایـم در سـاعت دوم و چهـارم. همچنیـن در گـروه سـوم و در سـاعت اول پـس از عمـل 3 )۶/8٪( نفـر و در سـاعت دوم و چهـارم پـس از عمـل ۲ ۵/7)٪( نفـر تهـوع و اسـتفراغ ملایـم داشـتند. بیـن شـدت تهوع و اسـتفراغ در سـاعتهای اول، دوم و چهـارم پـس از عمـل در سـه گـروه مورد مطالعـه اختلاف آماری معناداری مشـاهده نشـد ۰/۰۵)P<(.
شـدت تهوع و اسـتفراغ بیمـاران به صورت کمی نیـز اندازهگیری شـد، که در جدول شـمارهی ۲ نشـان داده شـده اسـت. بر اساس نتایـج حاصـل از آنالیـز انـدازه گیـری مکـرر آنـوا، رونـد تغییرات
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017

جدول شماره ی 1: میزان شدت درد به صورت کمی در ساعت های مختلف بعد از عمل در بیماران مورد مطالعه
انحراف معیار میانگین تعداد گروههای درمانی ۲/۲3 ۱/۲8 3۵ رابپرازول درد در ساعت اول
۱/۵3 ۰/۶۲ 3۵ رانیتیدین ۱/۰۵ ۰/34 3۵ هر دو دارو ۱/۰7 ۰/7۵ ۱۰۵ کل ۱/۰3 ۰/77 3۵ رابپرازول درد در ساعت دوم
۱/۰۶ ۰/4۲ 3۵ رانیتیدین ۰/۶4 ۰/۲۲ 3۵ هر دو دارو ۱/۰۵ ۰/47 ۱۰۵ کل ۱/۰۵ ۰/۶۵ 3۵ رابپرازول درد در ساعت چهارم
۰/۶۶ ۰/۲8 3۵ رانیتیدین ۰/4۲ ۰/۱4 3۵ هر دو دارو ۰/78 ۰/3۶ ۱۰۵ کل
نمودار 1: مقایسه ی شدت درد در ساعات اول، دوم و چهارم بعد از عمل بین 3 گروه مورد مطالعه
جدول 2: میزان شدت تهوع و استفراغ به صورت کمی در ساعت های مختلف بعد از عمل در بیماران مورد مطالعه
انحراف معیار میانگین تعداد گروههای درمانی ۱/۶۶ ۰/۹۱ 3۵ رابپرازول تهوع و استفراغ در ساعت اول
۱/۲۹ ۰/48 3۵ رانیتیدین ۰/۶۱ ۰/۱7 3۵ هر دو دارو ۱/۲۹ ۰/۵۲ ۱۰۵ کل ۰/۹۵ ۰/۵۱ 3۵ رابپرازول تهوع و استفراغ در ساعت دوم
۰/7۵ ۰/۲8 3۵ رانیتیدین ۰/47 ۰/۱۱ 3۵ هر دو دارو ۰/7۶ ۰/3۰ ۱۰۵ کل ۰/77 ۰/4۲ 3۵ رابپرازول تهوع و استفراغ در ساعت چهارم
۰/۵3 ۰/۲۰ 3۵ رانیتیدین ۰/۲3 ۰/۰۵ 3۵ هر دو دارو ۰/۵7 ۰/۲۲ ۱۰۵ کل شـدت تهـوع و اسـتفراغ در سـاعتهای مختلف پـس از عمل در هـر سـه گروه مـورد مطالعـه معنـادار بـود و در سـاعتهای اول ،دوم و چهـارم پس از عمل کمتر شـده بـود) ۰/۰۰۱>P( ولی این تغییـرات بیـن این سـه گـروه اختلاف آمـاری معناداری نداشـت )۰/۱۲=P( )نمودار ۲(.
بحث
بـا توجـه بـه نتایـج حاصـل از مطالعـهی مـا، میـزان بـروز علائم گوارشـی اول در گـروه رابپـرازول و سـپس در گـروه رانیتیدیـن از همـه بیشـتر بـود، گروهـی کـه هـر دو دارو را مصـرف کردنـد ،کمتریـن میـزان بـروز علائـم را داشـتند.
در ایـن مطالعـه، شـدت درد اندازهگیـری شـده در گروهـی کـه هـر دو دارو برایشـان تجویز شـده بـود، کمترین مقـدار و در گروه رابپـرازول بیشـترین مقـدار را داشـت. میـزان روند تغییـر درد در هـر سـه گـروه به طـور معنـاداری کاهش داشـت.
1268732128267Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017

Downloaded from jap.iums.ac.ir at 12:36 IRST on Tuesday October 17th 2017



قیمت: تومان


دیدگاهتان را بنویسید